Chương 78: Hai Người Quay Lưng

Mực trên bản phục tra của Lục Vãn chưa khô hẳn thì quan chủ thẩm đã đặt một tờ giấy trắng khác trước mặt văn lại. Lục Thanh vẫn đứng ngoài mép bàn như hôm qua, thẻ nghề chưa được trả, vai trái đau âm ỉ mỗi khi nàng nhấc tay quá cao. Trên bàn, cuốn sổ tang còn nguyên niêm. Chỉ khác một điều: từ hôm nay, họ đã có lý do chính thức để hỏi cuốn sổ ấy không chỉ về một người chết.

“Phạm vi mở thế nào?” quan chủ thẩm hỏi. Thanh nhìn bản chép ba dòng đã có: Lục Vãn, Tống Nguyệt Nương, Lương Cảnh Du. “Không tìm tên Từ Kính. Không tìm hung thủ. Chỉ tìm những dòng có ngày kỵ lệch ngày chết, hoặc có chữ ghi trạng thái bên cạnh tên. Sau đó đối chiếu từng dòng với tử tịch hồi đối và hộ tịch. Nếu có người được ghi đã chết mà hộ tịch khác còn dấu sống, mới tra người.”

Đỗ Mạnh nhíu mày. “Biết rõ có con cá lớn mà vẫn quăng lưới mắt nhỏ.” Thanh đáp: “Lưới mắt lớn bắt cả bùn. Chúng ta đang cần thứ có thể đọc trước công đường.” Văn lại chép đúng từng điều. Quan chủ thẩm thêm hai người chứng kiến, một người giữ niêm, một người đọc sổ, một người chép đối chiếu.

Thanh không có tên trong phần xử lý vật chứng, chỉ được ghi là người đề nghị phạm vi phục tra. Nàng nhìn dòng ấy lâu hơn một nhịp rồi gật đầu. Sự đình chức khiến nàng phải đứng ngoài thứ mình hiểu rõ nhất, nhưng sau cái đêm lưỡi dao suýt đi quá giới hạn, cái khoảng cách ấy không còn chỉ là sỉ nhục. Nó cũng là một hàng rào nàng chấp nhận để chứng cứ không mang dấu tay riêng của mình.

Lệnh chưa thể thi hành ngay. Tử tịch hồi đối và sổ hộ tịch liên quan phải được mang tới cùng lúc, niêm sổ tang phải mở trước người chứng kiến. Quan chủ thẩm cho hẹn đầu giờ Thìn hôm sau. Đỗ Mạnh định than, rồi nhìn Thanh và thôi. Nàng chỉ nói: “Một đêm không làm tên trong sổ đổi thêm. Nếu có người muốn đổi, đêm nay họ phải động vào niêm.” Câu ấy khiến quan chủ thẩm cho đổi người canh kho và ghi lại dấu sáp trước khi trời tối.

Khi Thanh rời công phòng, một gia nhân Vĩnh An Hầu phủ đang chờ dưới bậc đá. Hắn không mang thư có ấn như hôm trước, chỉ cúi đầu truyền lời: “Tiểu thư nói hôm nay không thể tới nha môn. Từ nay một thời gian cũng không tiện gặp Lục cô nương. Tiểu thư sẽ ở lại Hầu phủ.” Thanh hỏi còn gì nữa, hắn lắc đầu.

Chỉ sáu chữ cuối. Không có lý do, không có lời nhắn về bản gốc thư Thẩm phu nhân, cũng không nhắc tới sổ thuốc mà Dao từng nói phải tra tiếp. Thanh đứng yên dưới mái hiên. Vai trái vừa lúc co đau, kéo từ vết thương cũ sang tận cổ. Cảm giác ấy rất giống lúc một sợi dây siết sai vị trí: không đủ để làm người ta ngã ngay, nhưng khiến mọi cử động sau đó đều phải nhớ tới nó.

Đỗ Mạnh chửi nhỏ: “Hầu gia lại ép nàng ấy?” Thanh nói: “Không biết.” Hắn hỏi sao nàng không hỏi thêm. Thanh nhìn người truyền lời đã đi khuất: “Người truyền lời không biết.” Đỗ Mạnh rõ ràng muốn nói tiếp, nhưng nàng đã quay vào lấy bản sao lệnh mở sổ.

Nàng không cho phép mình biến sáu chữ kia thành một lời phản bội. Nhưng cũng không ngăn được một ý nghĩ lạnh lẽo đi qua: khi phải chọn giữa một cánh cổng có họ tên, gia phả và mái ngói che đầu với một nữ ngỗ tác đang bị đình chức, người ta biết bên nào có thể giữ mình sống lâu hơn. Ý nghĩ ấy làm nàng khó chịu hơn cả việc Dao không tới.

Buổi chiều, Thanh tự chép lại những mục cần đối chiếu cho ngày mai. Nàng ghi thành ba cột: tên trong sổ tang; ngày chết trong nghiệm trạng; tình trạng hộ tịch sau ngày chết. Dưới cùng, nàng thêm một hàng trống: “người còn sống có thể xác nhận”. Ngòi bút dừng ở chữ “sống”. Nàng nhớ bàn tay Dao từng giữ cổ tay nàng trong kho giấy, nhớ giọng mềm nhưng không cho lùi: sự thật không cần thêm máu. Thanh đặt bút xuống.

Nếu Dao thật sự chọn Hầu phủ, đó cũng là lựa chọn của Dao. Thanh không có quyền lấy món nợ cùng điều tra để đòi một người phải bỏ nhà, bỏ cha, bỏ danh phận đúng vào lúc mình muốn. Nhưng nếu Dao giữ lại thư của mẹ và im lặng, phần chứng cứ từ Hầu phủ sẽ dừng ở lời xác nhận hẹp của Thẩm Hoài Cẩn. Không ai ngoài Dao có thể chạm vào những thứ nằm sâu trong nội viện mà không biến việc lấy chứng cứ thành xâm nhập trái phép. Nàng ghét việc hai điều ấy đều đúng.

Gần cuối giờ Dậu, nha sai canh cửa gọi Thanh ra. Không có người Hầu phủ nào vào công đường. Chỉ có một cỗ xe dừng ở đầu ngõ phía tây, nơi từ cửa nha môn nhìn sang chỉ thấy nửa mui xe sau hàng liễu. Đỗ Mạnh nhìn một cái rồi nói: “Ta đi kiểm kho.” Thanh không cảm ơn. Hắn cũng không chờ.

Thẩm Dao đứng phía sau xe, khoác áo choàng màu tro nhạt, không mang trang sức ngoài cây trâm bạc cũ. Nàng gầy đi sau những ngày bị giữ trong phủ, nhưng lưng vẫn thẳng. Hai người cách nhau chưa đến ba bước. Khoảng cách ấy nhỏ hơn nhiều lần những cánh cổng họ từng cùng đi qua, vậy mà không ai bước trước.

Dao nhìn vai trái của Thanh. “Còn đau?” Thanh đáp: “Không ảnh hưởng việc viết.” Dao nói: “Ta không hỏi việc viết.” Thanh im một nhịp rồi hỏi thẳng: “Cô cho người nói sẽ ở lại Hầu phủ, và không tiện gặp ta?” Dao đáp cả hai câu bằng một tiếng “Phải”. Câu trả lời quá gọn khiến cái lạnh trong lòng Thanh có hình dạng.

Thanh hỏi tiếp: “Bản gốc thư của phu nhân?” Dao nói vẫn ở trong phủ. “Cô không đưa ra?” “Không.” Thanh nhìn Dao. Nhiều năm làm ngỗ tác khiến nàng quen với việc nhìn một dấu nhỏ rồi tự ép mình không nói quá phần dấu ấy. Nhưng với người sống, khó hơn. Sắc mặt Dao mệt, tay đặt trong tay áo, mắt không tránh nàng. Không có dấu nào cho thấy nói dối, nhưng cũng chẳng có bằng chứng rằng sáu chữ ban trưa không mang nghĩa đơn giản nhất.

“Ta hiểu rồi.” Thanh nói. Dao khẽ siết ngón tay trong tay áo. “Cô hiểu gì?” Thanh đáp: “Rằng có những thứ cô chưa muốn đưa ra khỏi Hầu phủ. Và cô chọn ở lại với chúng.” Dao chỉ nói: “Đúng.” Thanh gật đầu. “Vậy không còn gì để nói.” Nàng vừa xoay người thì Dao gọi: “Lục Thanh.”

Thanh dừng nhưng không quay lại. Giọng Dao vẫn thấp: “Nếu ta mang thư mẹ ra hôm nay, cha ta có thể nói ta lấy một mảnh giấy không rõ từ đâu rồi gán cho người đã chết. Nếu ta rời phủ cùng cô, những người từng thấy mẹ giữ thư, từng lĩnh thuốc cho mẹ, từng chép sổ nội viện sẽ đóng miệng trước khi nha môn kịp hỏi. Ta ở lại không phải để giữ thư trong nhà. Ta ở lại để khiến cái nhà ấy không thể nói rằng thư chưa từng tồn tại.”

Thanh quay lại. Dao không bước gần hơn. “Ta cần đối chiếu sổ bốc dược, ngày lĩnh thuốc và người nhận. Ta chưa biết thứ gì trong đó chứng minh được cái chết của mẹ. Vì chưa biết, ta sẽ không nói thành kết luận. Cô đã dạy ta như vậy.” Cái tên Thẩm phu nhân nằm giữa họ, nặng như một bài vị. Thanh thấy cơn lạnh trong lòng lùi đi một chút, nhưng không biến mất.

“Vì sao ban trưa không nói?” Thanh hỏi. Dao đáp: “Người truyền lời là người của cha ta.” Thanh nhìn hàng liễu, rồi nhìn bóng một người đứng quá lâu bên quán trà đầu ngõ. Nàng không hỏi thêm ai trong phủ sẽ giúp Dao, cũng không hỏi sổ thuốc nằm ở đâu. Nếu Dao nói ra lúc này, một câu an ủi dành cho nàng có thể đổi thành nguy hiểm cho người khác.

Thanh nói: “Cô có thể không lấy được gì. Có thể ông ấy phát hiện cô đang tìm. Bản gốc thư cũng không được tự ý mang ra nếu chưa có cách bảo toàn.” Mỗi câu Dao đều đáp: “Ta biết.” Thanh cười rất nhạt, gần như không phải cười. “Cô nhớ lời ta quá nhiều.” Dao nhìn nàng: “Có một câu cô lại quên.”

Thanh không hỏi câu nào. Dao nói: “Ta ở lại. Cô mở sổ tang. Chúng ta đừng dùng một người để giữ chân người kia.” Lời ấy không ấm. Nó thậm chí giống một đường cắt thẳng. Nhưng Thanh hiểu cái giá của nó. Nếu nàng bảo Dao đi cùng mình, nàng sẽ biến nỗi sợ mất Dao thành lý do bỏ một đầu chứng cứ. Nếu Dao đòi Thanh chờ ở ngoài Hầu phủ, Dao sẽ biến tình cảm chưa từng gọi tên thành cái khóa mới.

“Đầu giờ Thìn ngày mai mở niêm.” Thanh nói. “Ta không được chạm sổ.” Dao đáp: “Vậy hãy đứng nơi cô được phép đứng.” Thanh nói: “Cô cũng vậy.” Hai người nhìn nhau. Không ai nói chuyện sau ngày mai, không ai hứa khi nào gặp lại. Cánh cổng Hầu phủ ở một phía kinh thành; kho án nha môn ở phía khác. Lần đầu tiên sau rất nhiều ngày, con đường điều tra buộc họ phải đi ngược hướng nhau không phải vì giận dữ, cũng không phải vì mất lòng tin hoàn toàn, mà vì cùng một sự thật đang cần hai bàn tay ở hai nơi.

Dao xoay người trước. Thanh cũng quay lưng. Nàng đi được ba bước thì nghe Dao gọi tên mình sau lưng, không lớn hơn tiếng bánh xe chạm đá. Thanh không quay lại. Dao chỉ nói: “Tin người sống.” Bàn tay phải của Thanh khựng bên mép tay áo. Rồi nàng tiếp tục đi.

Khi trở lại công phòng, tờ lệnh mở sổ tang đã được đóng ấn. Dấu sáp mới trên phong niêm được chép lại, hai văn lại đối chiếu đã ký tên, tử tịch hồi đối và sổ hộ tịch được hẹn mang tới trước giờ Thìn. Thanh đặt bản chép ba cái tên cũ cạnh tờ lệnh, để trống phần còn lại.

Ngoài cửa, đèn nha môn vừa được thắp. Ở một nơi khác trong kinh thành, Dao đang trở vào cánh cổng mà nàng chưa thể rời. Hai người đã quay lưng, nhưng không ai thật sự quay khỏi vụ án. Sáng mai, cuốn sổ tang sẽ được mở.