Chương 67: Thầy Cũ Im Lặng
Lão thợ thừng vừa đi khỏi, căn phòng vẫn còn mùi sợi gai mới bị kéo nóng trong tay ông.
Hai bản vẽ Giáp và Ất nằm dưới ngọn đèn. Vị chủ sự đã cho văn lại ghi nguyên lời lão thợ: cùng một lối dạy, từng thấy trong Vĩnh An Hầu phủ, người dạy được gọi là tiên sinh. Không tên. Không năm tháng chính xác. Chỉ một thói quen của bàn tay sống sót qua rất nhiều hồ sơ bị sửa. Lục Thanh vẫn đứng cách bàn hai bước, mắt dừng ở phần đuôi nút giấu dưới vòng thứ hai. Trong đầu nàng, một câu hỏi khác vừa mở ra.
“Kho người làm của Hầu phủ có thể tra được không?” Đỗ Mạnh hỏi.
Vị chủ sự lắc đầu. “Không có lệnh thì không thể mang danh điều tra mà vào lật sổ gia nhân của Hầu phủ. Huống hồ lời một thợ thừng chỉ nói từng thấy một lối buộc. Chưa đủ.”
“Vậy tìm người từng làm ở kho xe.”
“Có thể tìm.” Ông nhìn sang Thanh. “Nhưng không phải cô đi.”
Thanh gật đầu. Nàng đã tự đặt mình ra khỏi phần đối chiếu thì không có lý do gì đến lúc manh mối thuận tay lại bước vào. “Cho người hỏi độc lập. Chỉ hỏi ai từng dạy cách buộc hàng ở kho xe, không nhắc Lục Vãn.”
Văn lại vừa ghi xong thì ngoài cửa có tiếng ho khan. Không lớn, nhưng Thanh nhận ra ngay. Chu Hoài Sinh đứng dưới mái hiên, áo ngoài sẫm hơi sương, hộp dụng cụ cũ kẹp dưới cánh tay. Ông không nhìn nàng trước. Ánh mắt lão ngỗ tác đi thẳng tới hai bản vẽ trên bàn rồi dừng lại rất lâu ở hình Ất.
Đỗ Mạnh nhíu mày. “Ai gọi ông tới?”
“Ta.” Vị chủ sự đáp. “Bản nháp án Lục Vãn đang niêm chờ xác minh. Ông là người viết, sớm muộn cũng phải đối lời.”
Vị chủ sự đẩy hai bản vẽ về phía ông. “Không nói nguồn. Ông chỉ nhìn hình. Có nhận ra kiểu nút không?”
Chu Hoài Sinh không cầm giấy. “Nhận ra.”
Thanh ngẩng lên.
“Ở đâu?” Đỗ Mạnh hỏi ngay.
Ông già im lặng.
Thanh nói: “Thầy từng thấy nó trên dây của chị ta.”
Chu Hoài Sinh nhìn nàng. “Phải.”
Đỗ Mạnh quay sang văn lại. “Ghi.”
“Khoan.” Chu Hoài Sinh nói.
Thanh nghe cổ tay mình lạnh đi. Một chữ ấy quá giống nhiều năm trước, khi nàng định hỏi thêm về vết bầm trên tay Lục Vãn và ông đã bảo: đủ rồi, án đã có kết luận. Nàng nhìn ông, giọng phẳng. “Nếu lời này liên quan án, đừng nói riêng với ta.”
Chu Hoài Sinh khựng lại.
“Nói ở đây.” Thanh chỉ tờ biên bản trắng trước mặt văn lại. “Có chủ sự, có bộ khoái, có người ghi. Thầy từng dạy ta một lời không có người chứng thì chỉ là thứ để nhớ. Đừng bắt ta giữ thêm một thứ như thế.”
Vị chủ sự không xen vào. Ông ra hiệu cho văn lại thay tờ giấy mới, ghi rõ giờ, người có mặt và lý do lấy lời. Tiếng đầu bút sượt trên giấy nhỏ đến mức Thanh nghe rõ cả tiếng dầu trong đèn cháy.
Chu Hoài Sinh cuối cùng ngồi xuống. “Năm ấy, khi nghiệm Lục Vãn, ta đã thấy vết cổ tay trước.”
Thanh không động.
“Hai bên đều có dấu siết cũ hơn dấu ở cổ. Không sâu, nhưng có. Nút trên đoạn dây còn lại không phải kiểu một người tiện tay buộc để treo mình. Ta không đủ để viết ‘bị giết’ chỉ từ đó, nên trong bản đầu ta ghi: cần tra người từng giữ tay nàng trước khi chết, cần đối lại dây.” Ông nhìn sang bìa niêm chứa bản nháp. “Dòng ấy còn trong bản ta giữ.”
Vị chủ sự hỏi: “Vì sao bản kết luận nộp lên không có?”
Chu Hoài Sinh im thêm một nhịp. “Vì ta bỏ.”
“Tự ông bỏ?”
“Tay ta cầm bút.” Ông đáp. “Nói tự ta bỏ cũng không sai.”
Thanh thấy Đỗ Mạnh siết hàm, nhưng nàng không cho mình nhìn anh lâu. Nàng chỉ nhìn thầy cũ. “Ai bảo thầy bỏ?”
“Không có công văn.”
“Ai?”
“Một người tới sau giờ đóng nha môn. Ta chưa từng biết tên hắn. Hắn không mặc quan phục.”
Đỗ Mạnh hỏi: “Ông nhận ra là người của đâu không?”
Chu Hoài Sinh lắc đầu. “Không thể ghi điều ta không biết.”
Câu trả lời ấy làm Thanh đau hơn một lời đoán. Nó vẫn là giọng của người đã dạy nàng không được kéo chứng cứ đi quá xa. Chính giọng ấy, năm xưa, lại dùng để giữ nàng đứng ngoài một cái chết thuộc về nhà mình.
Vị chủ sự tiếp: “Người đó nói gì?”
Chu Hoài Sinh nhìn xuống đôi tay. “Hắn không nói nhiều về Lục Vãn. Chỉ bảo án đã có người nhận là tự vẫn, ta đừng làm rối thêm. Ta không nghe. Ta nói sáng hôm sau sẽ xin nghiệm lại.”
Ông dừng. Cổ họng già nua chuyển động một lần.
“Rồi hắn nhắc tên cô.”
Trong phòng không ai lên tiếng.
Chu Hoài Sinh nói chậm hơn: “Hắn biết cô khi ấy thường rời chỗ nghiệm vào canh tư. Biết cô đi con đường sau nghĩa trang để về nhà. Biết những hôm trực muộn, cô mang hộp dụng cụ bằng tay trái vì tay phải hay dính mùi thuốc. Hắn còn biết sáng hôm sau cô sẽ sang y quán phía nam lấy chỉ.”
Vai trái Thanh bỗng nhói như có người vừa chạm đúng chỗ thương. Những điều đó không phải bí mật lớn. Nhưng gom chúng vào một câu nói rồi đặt trước mặt một người già sống nhờ nghề, chúng đủ biến thành lưỡi dao.
“Hắn nói thế nào?” nàng hỏi.
Chu Hoài Sinh không nhìn nàng. “Hắn nói người chết đã chết rồi. Người sống thì còn có thể chết.”
Đỗ Mạnh chửi khẽ.
Vị chủ sự giữ giọng lạnh. “Có vật gì chứng minh lời đe dọa không?”
“Không.”
“Có ai nghe?”
“Không.”
“Có nhận mặt được không?”
“Nếu gặp lại sau từng ấy năm, chưa chắc.”
Vị chủ sự hỏi: “Sau đó ông sửa bản?”
“Ta bỏ dòng yêu cầu tra vết buộc tay, chấp nhận kết luận treo cổ tự vẫn. Ta giữ bản nháp.”
“Vì sao giữ?”
Chu Hoài Sinh cười rất nhạt, không có ý vui. “Vì ta hèn chưa đến mức muốn tự lừa mình.”
Thanh nghe câu ấy mà không thấy thỏa mãn. Nàng từng tưởng nếu có ngày ông thừa nhận, nàng sẽ giận được thật rõ ràng. Có thể đập một câu hỏi xuống bàn, có thể buộc ông nhận mình đã sai. Nhưng sự thật trước mặt lại khó chịu hơn thế. Ông đã sai. Và cái sai ấy sinh ra từ việc muốn nàng sống.
Nàng nói: “Thầy cứu ta bằng cách để chị ta chết lần thứ hai trong giấy.”
Chu Hoài Sinh nhắm mắt một lát. “Ta biết.”
“Nhiều năm qua thầy nhìn ta tra từng vụ tự vẫn giả, vẫn không nói.”
“Ta biết.”
“Thầy nhìn ta tự hỏi có phải ngày ấy chính mắt mình kém, tay mình vụng, nên bỏ sót chị.”
Lần này ông không trả lời ngay. Khi mở mắt, vẻ mệt mỏi trên mặt ông già hơn tuổi thật. “Ta nghĩ chỉ cần cô còn làm nghề, rồi sẽ có ngày cô tự hiểu chỗ sai không nằm ở tay cô.”
Thanh bật cười một tiếng rất nhẹ. Không vui. “Thầy dạy ta đọc dấu trên xác chết, lại mong ta tự đọc được một lời thầy không nói.”
Chu Hoài Sinh cúi đầu.
Ngoài phố, tờ giấy bôi nhọ nàng vì tư thù vẫn đang lan. Nếu muốn, Thanh có thể dùng lời thầy để phản kích ngay. Chỉ cần bỏ đi vài chữ “không biết tên”, “không người chứng”, câu chuyện sẽ gọn và có lợi cho nàng hơn. Nàng không làm thế.
Nàng quay sang văn lại. “Ghi nguyên phần ông ấy không xác định được người đe dọa. Không được chép thành ‘người Hình bộ’ nếu ông ấy chưa nói.”
Đỗ Mạnh nhìn nàng, rồi chậm rãi gật đầu.
Chu Hoài Sinh cũng nhìn nàng. Trong mắt ông có thứ gì đó giống đau, lại giống nhẹ đi. “Cô vẫn vậy.”
“Không.” Thanh đáp. “Nếu vẫn như trước, ta đã hỏi thầy một mình.”
Vị chủ sự khép tạm biên bản. “Lời đêm nay chỉ là lời khai sơ bộ. Muốn dùng để mở phần xác minh bản nháp, ông phải ký và đối chất công khai. Ông có hiểu không?”
Chu Hoài Sinh nhìn bìa niêm rất lâu. “Hiểu.”
“Ông có ký không?”
Ông không trả lời ngay.
Thanh cảm thấy phần giận dữ vừa được dựng thẳng trong mình lại chao đi. Nàng không cần ông xin tha. Cũng không muốn nghe ông nói đã làm tất cả vì nàng. Một người chết không thể được trả lại bằng cách biến người sống thành kẻ mắc nợ sự hy sinh. Nàng chỉ cần ông làm điều lẽ ra phải làm từ nhiều năm trước: để lời mình đứng dưới ánh sáng và chịu người khác kiểm tra.
Chu Hoài Sinh đưa tay về phía nghiên mực, rồi dừng trước khi chạm bút. “Không ký ở tờ này.”
Đỗ Mạnh bật dậy nửa chừng. “Ông—”
“Ta sẽ ký ở công đường.” Ông ngắt lời, giọng vẫn khàn nhưng rõ. “Trước chủ sự, trước người giữ án, trước ai muốn hỏi ta vì sao bản đầu có dòng ấy mà bản nộp lại không. Ta sẽ nói từng chữ.”
Vị chủ sự nhìn ông. “Ngày mai?”
“Ngày mai.”
Thanh hỏi: “Thầy chắc chứ?”
Chu Hoài Sinh lần đầu nhìn thẳng vào nàng từ khi bước vào phòng. “Năm ấy ta chọn giữ một người sống bằng cách bỏ mặc một người chết. Ta đã tự nói với mình rằng ít nhất như thế còn cứu được một mạng. Nhưng rồi ta nhìn cô sống từng ấy năm với một bản án sai. Ta mới biết im lặng không chỉ giết một lần.”
Ông đẩy tờ biên bản sơ bộ về phía văn lại. “Ghi thêm: ta tự nguyện ra làm chứng về những gì chính mắt ta thấy, chính tay ta viết và chính tay ta bỏ. Chuyện nào ta không biết, ta không nhận.”
Thanh không nói cảm ơn.
Nàng cũng không tha thứ. Ít nhất, chưa phải đêm nay.
Khi Chu Hoài Sinh đứng dậy, Đỗ Mạnh ra ngoài sắp xếp buổi lấy lời công khai sáng hôm sau. Vị chủ sự cho niêm tạm biên bản sơ bộ cùng bản nháp, không ai được mang ra khỏi phòng. Mọi thứ lạnh lùng đúng phép, và Thanh biết chính sự lạnh lùng ấy đang giữ họ khỏi một câu chuyện quá dễ bị gọi là báo thù.
Trước khi rời cửa, Chu Hoài Sinh dừng cạnh nàng. “Thanh.”
Nàng nhìn ông.
Ông như muốn nói thêm, nhưng cuối cùng chỉ cúi đầu. Thanh không giữ ông lại.
Thanh đứng yên cho đến khi bóng ông khuất khỏi mái hiên.
Ngoài phố, lời đồn vẫn đang chạy nhanh hơn hồ sơ. Trong phòng, bản nháp vẫn chưa được xác minh xong. Người từng dạy lối nút ở Vĩnh An Hầu phủ vẫn chưa có tên. Không có điều gì được giải quyết chỉ vì một người đã chịu nói thật muộn màng.
Nhưng sáng mai, Chu Hoài Sinh sẽ ra công đường.
Và từ giây phút lời hẹn ấy được ghi vào biên bản, bất kỳ kẻ nào từng cần ông im lặng cũng chỉ còn một đêm để quyết định xem có để ông kịp nói hay không.