Chương 66: Nút Dây Năm Xưa

Bây giờ thì biết.

Lục Thanh vẫn ngồi trước ngọn đèn. Mảnh dây cũ nằm trên vuông vải bạc màu, cái nút nhỏ xíu giữ nguyên dáng của nhiều năm trước. Nàng không tháo nó. Cũng không thử kéo. Một vật đã không có chuỗi bảo quản lại càng không chịu nổi thêm một lần bàn tay chủ nhân của nó tự ý thay đổi. Thanh lấy giấy, đặt cách mảnh dây một khoảng, rồi vẽ lại từng vòng như khi còn được phép đứng trên bàn nghiệm: vòng chính, đoạn gập ngắn, phần đuôi luồn xuống dưới, vị trí hai lớp dây ép sát vào nhau. Đến nét cuối, nàng dừng bút. Cấu trúc ấy không dùng để treo một người. Nó dùng để khóa lực.

Nàng nhớ vết buộc ở cổ tay thị nữ Hầu phủ, nhớ bản vẽ đã được lập trước khi tháo dây. Khi ấy, nút bị giấu dưới một lớp tay áo, phần đuôi cũng bị ép ngược vào vòng chính. Người buộc không cần đẹp. Chỉ cần khi người bị trói giãy, nút càng siết mà không trượt. Hai sợi dây cách nhau nhiều năm, chất liệu khác nhau, hiện trường khác nhau, nhưng thói quen của bàn tay thì giống nhau đến khó chịu.

Thanh gấp tờ vẽ lại. Cơn nóng ở vai trái dội lên khi nàng đứng dậy. Nàng quấn mảnh dây vào đúng vuông vải cũ, đặt cả hai vào một hộp gỗ nhỏ rồi buộc ngoài bằng sợi chỉ mới. Trước khi rời phòng, nàng viết thêm một dòng trên giấy: “Vật do Lục Thanh tự giữ từ án Lục Vãn, không có người chứng kiến, chưa từng nhập kho.” Nàng nhìn dòng chữ ấy lâu hơn mọi nét vẽ nút dây. Nó xấu xí, nhưng sạch hơn im lặng.

Khi nàng tới nha môn, trời đã ngả hẳn sang màu chì. Đỗ Mạnh đang ở phòng ngoài, vừa thấy nàng liền nhíu mày nhìn vai trái. “Cô lại đi đâu giờ này?”

“Ta có thứ phải giao.” Thanh đặt hộp gỗ xuống bàn. “Nhưng trước khi mở, ngươi gọi chủ sự và một văn lại tới. Ghi nguyên lời ta, không bớt.”

Đỗ Mạnh nhìn cái hộp, rồi nhìn mặt nàng. Anh không hỏi thêm. Một lát sau, vị chủ sự ban chiều cùng văn lại tới. Chu Hoài Sinh không có mặt. Thanh thấy vậy lại dễ thở hơn. Mảnh dây này đã dính quá nhiều vào nàng và chị nàng; càng ít người có tình cảm với vụ án chạm vào, càng tốt.

Vị chủ sự hỏi: “Vật gì?”

“Một phần dây từ án Lục Vãn.”

Bút của văn lại khựng trên giấy. Đỗ Mạnh chửi rất khẽ trong cổ họng. Vị chủ sự không đổi sắc mặt. “Ở đâu ra?”

Thanh kể từ đầu, không giấu chỗ khó nghe nhất. Năm ấy khi dọn bàn nghiệm, đoạn đuôi dây bị cắt rơi khỏi khay. Nàng nhặt được, lẽ ra phải trả lại, nhưng đã giấu vào tay áo và mang về. Không sổ nhận, không niêm, không người chứng kiến. Nàng giữ nó đến hôm nay. Nói xong, nàng đẩy mảnh giấy đã viết sẵn về phía văn lại. “Ghi thêm rằng ta đã mở nó một mình tối nay và đã vẽ lại nút trước khi đem tới.”

Đỗ Mạnh siết hàm. “Cô biết chuyện này đủ để người ta nói cô ngụy tạo vật chứng không?”

“Biết.”

“Cũng đủ để trị cô tội tự ý lấy đồ khỏi án.”

“Biết.”

Vị chủ sự nhìn nàng một lúc. “Vậy cô muốn nha môn coi thứ này là gì?”

“Không phải chứng cứ kết tội.” Thanh đáp. “Chỉ là đầu mối cần kiểm tra. Từ lúc này xin lập biên bản nhận, niêm riêng và không để ta trực tiếp nghiệm nó. Nếu cần đối chiếu với vụ Hầu phủ, dùng bản vẽ chính thức đã nhập hồ sơ. Ta chỉ cung cấp câu hỏi: hai kiểu nút có cùng thủ pháp hay không.”

Căn phòng im đi. Thanh biết lời mình vừa nói cũng tự cắt đi con đường dễ nhất. Nếu mảnh dây được coi là vật chứng của án Lục Vãn, nàng có thể bám vào nó mà đòi mở rộng điều tra. Nhưng một thứ nàng đã giấu trong nhà nhiều năm không thể được nâng lên bằng lòng tin. Nó chỉ có thể chỉ đường đến những thứ sạch hơn.

Vị chủ sự ra lệnh mở hộp dưới sự chứng kiến của ba người, ghi tình trạng vải, sợi dây, nút, độ xơ và vết cũ, rồi niêm lại. Mảnh dây không được nhập chung với bản nháp của Chu Hoài Sinh. Trên bìa niêm, ông cho viết riêng bốn chữ: “Vật tự giao nộp.” Thanh nhìn nét mực khô dần, cảm thấy một phần nặng trong ngực mình cũng bị đặt ra ngoài ánh sáng. Không nhẹ đi. Chỉ không còn giấu.

Đến khi văn lại quay về kho lấy hồ sơ Hầu phủ, ngoài sân bỗng có tiếng người cãi nhau. Một sai dịch bước vào, tay cầm tờ giấy mỏng in vụng, nói ngoài chợ Đông đã có kẻ rải mấy chục tờ như vậy. Đỗ Mạnh giật lấy, đọc được vài dòng thì mặt sầm xuống.

Anh đặt tờ giấy trước Thanh. “Nhanh thật.”

Thanh chỉ đọc một lần. Tờ giấy không nhắc đến mảnh dây. Nó nói một nữ ngỗ tác bị đình chức đang lợi dụng vụ án khoa cử để đào lại cái chết của chị mình, lấy oán riêng làm công án, vu người của Hình bộ để trả thù. Cuối tờ còn có một câu cố ý bắt chước giọng đạo lý: người có tay chạm xác chết, lòng đã ô uế thì sao giữ được phép công.

Thanh nhìn câu “tay chạm xác chết” lâu hơn cần thiết. Nàng từng nghe lời khinh ấy quá nhiều để còn đau. Thứ khiến nàng giận là hai chữ “oán riêng” được đặt đúng chỗ. Người tung tin biết nàng sợ nhất điều gì. Không phải bị gọi là bẩn, mà là một ngày chính nàng cũng không phân biệt được mình đang tìm sự thật hay đang tìm một người để hận.

Đỗ Mạnh nói: “Ngoài chợ còn có người bảo chính Từ đại nhân đã cảnh báo từ trước rằng cô vì chị mà mất sáng suốt.”

Vị chủ sự cắt ngang: “Tin chợ không phải lời khai.”

“Nhưng nó sẽ vào tai người xét án trước cả chứng cứ.” Đỗ Mạnh đáp.

Thanh gấp tờ giấy lại, đặt sang một bên. “Vậy càng phải để tên ta ra khỏi phần đối chiếu.”

Đỗ Mạnh quay phắt sang nàng. “Cô định đứng ngoài luôn?”

“Không.” Thanh nói. “Ta sẽ đặt câu hỏi. Người khác trả lời bằng hồ sơ.”

Bản vẽ vụ Hầu phủ được mang ra trong một bìa niêm cũ. Thanh đứng cách bàn hai bước. Vị chủ sự cho văn lại chép riêng hai hình: một từ bản vẽ chính thức của nút dây Hầu phủ, một từ bản vẽ Thanh vừa giao, nhưng bỏ tên vụ án. Hai bản sao được đánh dấu Giáp và Ất. Sau đó Đỗ Mạnh mời một người thợ thừng già ở phố Tây từng nhiều năm cung dây cho xe hàng và kho phủ tới xem. Người này không được nói Giáp, Ất thuộc án nào.

Lão thợ cầm hai tờ giấy dưới đèn, nhìn rất lâu. Ông không nói ngay giống hay khác, mà dùng một đoạn dây mới buộc thử. Vòng đầu ôm, vòng thứ hai khóa, phần đuôi bị gập ngược rồi giấu dưới thân nút. Khi Đỗ Mạnh kéo theo một chiều, nút không trượt; kéo ngược, hai vòng ép sát hơn.

“Nút thắt đôi.” Lão nói. “Nhưng không phải kiểu người ta hay dùng treo vật nặng. Kiểu này để thứ bị buộc không tự tháo khi còn động.”

Thanh nghe chữ “còn động”, ngón tay phải vô thức khép lại. Nàng không chen lời.

Vị chủ sự hỏi: “Hai hình này có phải cùng một nút không?”

“Không thể nói cùng một người buộc chỉ từ hình.” Lão thợ lắc đầu. “Nhiều người học được. Nhưng cách giấu đuôi ở vòng thứ hai giống cùng một lối dạy. Người khác thường để đuôi ra ngoài để dễ tháo. Kiểu này cố tình nhét vào trong, đã siết thì phải dùng móng hoặc dao mới gỡ nhanh.”

Đó chính là giới hạn Thanh cần nghe. Không phải “cùng hung thủ”. Chỉ là “cùng lối dạy”. Một đường nối đủ hẹp để điều tra, chưa đủ rộng để kết tội.

Đỗ Mạnh hỏi tiếp: “Trong kinh thành có nhiều người buộc kiểu ấy không?”

Lão thợ nhún vai. “Đám áp tiêu cũ có vài người biết. Phu xe thường không thích vì tháo chậm. Ta cũng từng thấy một nhóm gia nhân dùng nó, nhưng lâu rồi.”

“Ở đâu?”

Lão đưa mắt lên, như lục trí nhớ. “Vĩnh An Hầu phủ.”

Đỗ Mạnh và vị chủ sự cùng im. Thanh vẫn đứng cách bàn hai bước, nhưng cơn đau ở vai như bị ai đột ngột ấn sâu.

“Ông chắc?” vị chủ sự hỏi.

“Ta từng giao dây cho kho xe của họ.” Lão đáp. “Mấy phu trẻ khi ấy buộc hàng khác hẳn người ngoài. Ta hỏi thì họ bảo có người dạy. Người ấy không ở lâu, nhưng ai học rồi cũng quen giấu phần đuôi vào vòng thứ hai.”

“Tên gì?” Đỗ Mạnh hỏi.

Lão thợ cau mày. “Ta không nhớ tên. Chỉ nhớ bọn họ gọi là tiên sinh, không gọi quản sự. Người đó từng ở Hầu phủ một thời gian.”

Ngọn đèn trên bàn nổ một tiếng rất nhỏ. Thanh nhìn hai bản vẽ Giáp và Ất nằm cạnh nhau, giữa chúng không có tên Lục Vãn, không có tên Hầu phủ, cũng không có tên nàng. Chỉ có hai cái nút được vẽ bằng mực đen và một lối buộc đã sống lâu hơn những người muốn chôn nó.

Ngoài phố, lời đồn về tư thù vẫn đang lan. Trong nha môn, mảnh dây của nàng vẫn là vật không sạch. Nhưng lần đầu tiên từ ngày chị nằm xuống, câu hỏi không còn chỉ nằm trong tay Lục Thanh.

Có người khác đã nhìn thấy cùng một lối buộc.

Và người dạy lối buộc ấy từng ở Vĩnh An Hầu phủ.