Chương 55: Đề Thi Đổi Mạng

Tang Ngọc vừa cắt lớp băng ngoài đã ngẩng lên nhìn Lục Thanh. “Nếu nàng còn định dùng cánh tay trái như tối nay, ta khâu lại cũng vô ích.” Mép vết thương ở vai đã bị kéo bật, máu rịn thành một đường sẫm. Sau một đêm nhìn giấy mực nói dối thay người, nàng không còn sức tranh cãi với một vết thương nói thật.

“Bao lâu?” Thanh hỏi. Tang Ngọc rửa vết bằng nước thuốc ấm, động tác gọn và nhẹ. “Ít nhất đừng giơ tay qua vai trong vài ngày. Nếu sốt thì nằm xuống, không phải ngồi cạnh giường rồi gọi thế là nghỉ.” Đỗ Mạnh đứng ngoài rèm, nghe đến đó liền hừ một tiếng tán thành. Thanh không đáp. Nàng chỉ chờ Tang Ngọc buộc xong dải vải mới rồi kéo cổ áo lại, cẩn thận không chạm vào ống trúc vẫn giấu sát người.

Đỗ Mạnh bước vào khi Tang Ngọc vừa thu chậu nước. Trong tay anh không có đao mà là một tờ biên kê đã gấp đôi. “Vật tùy thân của Nghiêm Sách lúc bị giữ. Hôm trước chỉ niêm, chưa lục sâu những thư riêng vì chưa thấy liên quan. Ngươi vừa nói ‘phục hồi hộ’, ta nhớ trong kê có một phong thư từ quê gửi lên, ngoài bì ghi hai chữ ‘hộ sách’.” Anh đặt tờ kê lên bàn chứ không đưa cho Thanh. “Ta đã xin quan coi trường cho mở lại niêm. Hai văn lại đang chờ làm chứng.”

Thanh nhìn anh. “Lương Cảnh Du?” “Vẫn ở phòng khác. Không ai nói cho hắn biết Nghiêm Sách có gì, cũng không ai nói cho Nghiêm biết chúng ta tìm thấy bút son.” Thanh gật đầu. Tang Ngọc chỉ đưa Đỗ Mạnh một gói thuốc, dặn nếu Thanh sốt thì phải đưa nàng trở lại.

Khi họ trở lại gian phòng dùng để ghi lời khai, phong thư vẫn nằm trong túi vải niêm riêng. Viên văn lại đọc số niêm, đối chiếu với biên kê, rồi mới cắt dây trước mặt hai người làm chứng. Bên trong là một tờ giấy mỏng đã bị gấp nhiều lần. Nét chữ nhỏ, đều, có chỗ nhòe như từng dính nước. Thanh không chạm vào. Nàng bảo văn lại đọc từ đầu.

Thư không nhắc tên người mua, cũng không nhắc Hình bộ. Người viết chỉ gọi Nghiêm Sách là huynh, nói chủ nợ đã đưa một người lạ tới nhà, bảo rằng nếu “việc trong trường thi” làm xong thì nàng sẽ được “phục hộ” vào một hộ khác, từ đó giấy bán thân cũ không còn giá trị. Ở cuối thư có một câu bị viết đè đến rách giấy: “Họ nói ngày mai đưa muội sang chỗ làm giấy. Huynh đừng vì muội mà làm chuyện không quay đầu được.”

Trong phòng im đến mức nghe rõ tiếng ngòi bút của văn lại sượt trên giấy. Thanh hỏi ngày viết. Người đọc đáp. Ngày ấy sớm hơn ngày hòm đề được giao qua phòng đóng niêm hai ngày. Nàng hỏi dấu chuyển thư. Bì thư có dấu trạm dân gian ở ngoại thành, vào kinh vào sáng hôm sau. Nghĩa là bức thư đã tới tay Nghiêm Sách trước kỳ thi, nhưng người em đã bị đưa đi trước khi phần giao kèo của anh ta có thể hoàn thành.

Thanh bảo chép riêng ba điểm: cụm “việc trong trường thi”, chữ “phục hộ”, và thời điểm người em bị chuyển chỗ. Không ai được ghi rằng thư chứng minh Nghiêm Sách đổi đề. Lá thư chỉ chứng minh có người dùng hộ tịch của em gái để ép anh ta làm một việc liên quan trường thi.

Nghiêm Sách được đưa vào sau đó. Anh ta vẫn mặc áo dài màu tro hôm trước, cổ tay không bị trói nhưng có hai bộ khoái đứng cách một bước. Vẻ thanh cao thường ngày đã mỏng đi vì mất ngủ. Khi thấy Thanh, ánh mắt anh ta dừng ở vai nàng rồi lướt qua tờ giấy trên bàn. Chỉ một thoáng ấy đủ để Thanh biết anh ta nhận ra phong thư.

“Ta không hỏi ngươi đã nói gì với Lương Cảnh Du.” Thanh mở lời. “Và ngươi cũng sẽ không biết hắn nói gì.” Nghiêm Sách nhếch môi. “Vậy Lục cô nương định dùng im lặng để ép ta?” “Không. Ta dùng thứ ngươi đã để lại.” Nàng bảo văn lại đọc câu cuối của bức thư. Đến hai chữ “phục hộ”, bàn tay Nghiêm Sách đặt trên gối co lại.

Anh ta im rất lâu rồi nói: “Em gái ta viết trong lúc hoảng sợ. Một chữ trong thư không chứng minh ta phạm gian.” Thanh không phản bác. Nàng chỉ bảo Đỗ Mạnh đặt bản sao sổ giao nhận hòm đề ở mép bàn. “Hai khắc bị lệch ở đây cũng không chứng minh ngươi phạm gian. Ba bài văn cùng dùng một điển cố hiếm cũng chưa đủ. Việc ngươi chủ động đến nói đề thi bị đổi cũng chưa đủ. Nhưng bốn thứ đặt cạnh nhau thì câu hỏi thay đổi.”

Nghiêm Sách nhìn nàng, lần đầu tiên không còn vẻ muốn tranh thắng. Thanh nói tiếp: “Ngươi biết đề bị đổi trước khi chúng ta biết. Ngươi có một người em bị mất hộ tịch. Có kẻ hứa dùng ‘phục hộ’ để cứu nàng. Và chính trong khoảng hai khắc không được giải thích, hòm đề đi qua nơi không ai chịu nhận đã giữ nó. Ta không cần ngươi nhận tội thay ai. Ta chỉ cần biết ngươi đứng ở đâu trong hai khắc ấy.”

“Ta không ở cạnh hòm đề.” Nghiêm Sách đáp ngay. Quá nhanh. Đỗ Mạnh nhìn sang Thanh nhưng nàng vẫn giữ giọng bình thường. “Ta chưa nói ngươi chạm hòm.” Một khoảng lặng khác kéo dài. Nghiêm Sách khép mắt, như vừa tự thấy mình bước qua một cánh cửa không thể lùi.

“Trước kỳ thi một ngày, có người đưa cho ta một câu đề.” Giọng anh ta thấp xuống. “Họ bảo đề ấy sẽ là đề thật. Ta phải viết một bài khung, không cần hoàn chỉnh, chỉ cần dựng ý, dẫn điển và cách phá đề. Bản ấy sẽ được chép ra cho vài người. Nếu chuyện thành, em gái ta được xóa giấy nợ cũ, có hộ mới, không ai còn bán được nó theo tên cũ.”

Thanh nhớ ba bài văn lặp cùng một điển cố về đổi tên giữ mạng. “Điển cố là của ngươi.” “Là của ta.” “Ngươi biết đó là gian lận.” Nghiêm Sách cười rất khẽ, không có vui. “Ta biết.” “Ngươi vẫn viết.” “Ta vẫn viết.”

Câu nhận ấy không làm căn phòng nhẹ đi. Trái lại, nó khiến mọi thứ nặng hơn vì động cơ đã có một gương mặt. Thanh từng gặp người giết để lấy tiền, người sửa nghiệm trạng để giữ chức, người nói dối để cứu một nhân chứng. Nghiêm Sách đứng ở giữa những loại người ấy, nơi lòng thương và tham vọng có thể dùng cùng một cây bút. Nàng không thấy cần phải mắng anh ta. “Cứu em gái không làm việc ngươi làm trở thành đúng.”

“Ta chưa từng nói nó đúng.” Nghiêm Sách ngẩng lên. “Nhưng nếu ta không làm, nó sẽ bị bán.” “Và nếu ngươi làm, những người khác mất một kỳ thi, có kẻ được đưa vào quan trường bằng bài đã học trước, rồi những cái tên giả tiếp tục có chỗ trong Hình bộ.” Thanh dừng một nhịp. Vai trái đau âm ỉ dưới lớp băng mới. “Ngươi đổi một đề thi để lấy một cái tên cho em gái. Kẻ giao dịch với ngươi dùng chính cái tên ấy để mua ngươi.”

Nghiêm Sách quay mặt đi. Đỗ Mạnh hỏi: “Ai đưa câu đề?” Anh ta lắc đầu. “Ta không biết tên thật. Người đến chỉ mang thẻ của một hiệu giấy. Mỗi lần đều khác người.” “Vậy giao bài khung ở đâu?” “Hòm nhận bản thảo của một thư phường gần cửa nam. Ta bỏ vào trước giờ giới nghiêm.” “Ai lấy?” “Ta không thấy.”

Thanh không cho Đỗ Mạnh ép thêm. Nàng hỏi câu đề Nghiêm Sách nhận có đúng với đề được phát trong trường thi hay không. Anh ta đáp đúng từng chữ. Rồi nàng hỏi anh ta có biết đề ban đầu là gì. Lần này anh ta nói không. “Ta chỉ biết họ phải thay một tờ trong hòm. Người đưa tin nói khoảng chuyển niêm sẽ có hai khắc đủ dùng. Ta đã tưởng đó chỉ là khoe quyền lực.”

Hai khắc. Không còn là một sai lệch vô danh trong sổ. Ít nhất đã có một lời khai độc lập nói trước về đúng khoảng trống ấy. Thanh bảo văn lại gạch dưới câu này nhưng ghi rõ: “lời Nghiêm Sách khai, chưa kiểm chứng”. Nàng vẫn chưa biết ai mở niêm, ai đưa đề mới vào, cũng chưa biết Chu Minh Viễn chết vì đã nhìn thấy việc gì hay vì mang một thân phận không nên tồn tại. Giao kèo của Nghiêm chỉ nối hai tuyến điều tra lại với nhau.

“Sau kỳ thi, họ làm giấy cho em ngươi chưa?” Thanh hỏi. Nghiêm Sách không trả lời ngay. Lần đầu tiên từ lúc vào phòng, vẻ bình tĩnh trên mặt anh ta thực sự vỡ. “Ta đến chỗ hẹn. Nhà trống.” “Còn em ngươi?” “Không có.” “Ngươi tìm ở quê?” “Mẹ ta nói người ta đã đưa nó đi từ hôm trước khi ta giao bài khung. Họ bảo đưa tới nơi làm hộ mới.”

Thanh nhìn bức thư nằm giữa bàn. Ngày viết đã nói điều ấy từ đầu, chỉ là Nghiêm Sách đã chọn tin lời hứa để còn một con đường bước tiếp. “Ngươi hoàn thành giao kèo sau khi em ngươi đã bị chuyển đi.” Nghiêm Sách siết hai tay đến trắng khớp. “Ta không biết.” “Bây giờ ngươi biết.”

Ngoài cửa, tiếng mõ sang canh vang lên. Đỗ Mạnh định nói gì đó nhưng Thanh giơ tay phải ngăn lại. Nàng không hứa sẽ cứu được người em, cũng không dùng hy vọng ấy để mua thêm lời khai. “Ghi địa chỉ nhà cũ, tên hiệu giấy, thư phường, ngày giờ bỏ bản thảo và tất cả người đã nhìn thấy ngươi hôm ấy. Những thứ kiểm được thì kiểm. Những thứ không kiểm được, giữ nguyên là lời khai.”

Nghiêm Sách cúi đầu. Khi bộ khoái đưa anh ta ra, anh ta bỗng dừng ở ngưỡng cửa. “Lục Thanh.” Đây là lần đầu anh ta gọi thẳng tên nàng. “Nếu tìm được nó… đừng nói ta làm vậy vì nó.” Thanh nhìn anh ta. “Ta sẽ nói đúng những gì chứng cứ cho phép.”

Cánh cửa khép lại. Trên bàn, bức thư của một cô gái không còn tên nằm cạnh bản sao sổ hòm đề lệch hai khắc. Một bên là lời hứa cho người sống một hộ tịch. Một bên là khoảng trống đủ để đổi cả đề thi. Thanh hiểu kẻ đứng sau giao kèo chưa từng định đổi công danh lấy một mạng người. Chúng chỉ dùng một mạng người để mua lấy sự im lặng và một cây bút biết viết đúng thứ chúng cần.

Và đáng sợ nhất là: trước khi Nghiêm Sách viết xong bài khung, em gái anh ta đã bị chuyển khỏi nơi ở cũ. Giao kèo còn chưa hoàn tất, món hàng đã bị mang đi.