Chương 31: Cổ Phần Không Có Trong Di Chúc

Chương 31: Cổ Phần Không Có Trong Di Chúc

Cửa sổ cảnh báo vẫn nằm giữa màn hình laptop như một con dấu đỏ đóng thẳng vào mắt tôi. “Archive object VL-FOUND/2009-INIT-07 no longer exists.” Tôi không nhấn tải lại. Một hệ thống vừa buộc tôi thoát sau khi xóa dấu vết trong ba mươi chín giây thì mọi thao tác thừa đều có thể trở thành lý do để họ nói tôi cố truy cập trái phép. Tôi rút dây mạng khỏi cổng chuyển, tắt Wi-Fi, dùng điện thoại quay lại trạng thái màn hình, rồi mới đóng nắp máy. Trong chiếc cửa hàng tiện lợi gần như trống không, tiếng máy pha cà phê tự động ù lên một nhịp khô khốc. Tôi nhìn vệt sáng phản chiếu trên kính và đột nhiên hiểu ra một điều rất đơn giản: thứ bị xóa khỏi server chỉ là bản dễ xóa nhất. Nếu mẹ tôi từng để lại thứ gì thật sự quan trọng, nó sẽ không nằm hoàn toàn trong kho của Vân Lưu.

Tin nhắn của Kiều San đến ngay sau đó: “Đừng thử truy lại mã này bằng tài khoản của cô. Tôi đã lập phiếu bảo toàn log ngoại vi, nhưng có người đang nhìn.” Tôi trả lời một chữ “Rõ”, rồi gửi thêm một yêu cầu ngắn: “Tạm thời không nhắc tên Tô Vãn Thanh trong bất kỳ ticket nào.” Cô ấy không hỏi vì sao. Người làm tuân thủ giỏi hiểu rằng đôi khi tên riêng còn nguy hiểm hơn cả tài liệu. Tôi khóa toàn bộ bản ghi màn hình trong ổ mã hóa, đặt điện thoại ở chế độ máy bay, sau đó mới rời khỏi cửa hàng. Gió sau mưa thổi qua cổ áo lạnh hơn lúc tôi bước vào. Đời trước, tôi đã từng chạy khắp nơi cầu xin người khác giữ lại danh dự cho mình. Đời này, tôi tự giữ từng mảnh chứng cứ, kể cả những mảnh làm bàn tay mình lạnh đi.

Tôi không quay lại nhà cha. Nơi đó có chiếc tủ khóa, có chìa khóa nằm trong tay ông, và có một người không biết đang sợ sự thật hay đang sợ kẻ đứng sau sự thật. Tôi về căn hộ của mình, nơi ít nhất mọi thứ bị chạm vào đều có thể được tôi kiểm soát. Trước khi mở cửa, tôi kiểm tra khe niêm phong nhỏ dán ở mép khung từ sáng. Sợi giấy mỏng vẫn nguyên, không có vết rách. Camera trong nhà không báo chuyển động lạ. Tôi vào phòng, thay giày, bật đèn bàn thay vì đèn trần. Ánh sáng hẹp khiến căn hộ trông giống một phòng thẩm định hơn là chỗ ở. Tôi đặt túi xuống, đeo găng tay cotton, rồi kéo chiếc thùng gỗ nhỏ nằm ở tầng dưới cùng của tủ sách ra ngoài.

Đó là thùng di vật của mẹ. Sau tang lễ, cha đưa nó cho tôi, nói bên trong chỉ là vài món đồ cũ, đừng mở nhiều để khỏi buồn. Lúc ấy tôi tin ông. Hoặc đúng hơn, tôi đã quá mệt để nghi ngờ một người vừa mất vợ. Trong thùng có khăn lụa màu xanh xám mẹ hay dùng, một chiếc bút máy đã cạn mực, mấy tấm ảnh cũ được kẹp bằng dây buộc giấy và một bìa hồ sơ dày ghi “Tô Vãn Thanh – di chúc và tài sản riêng”. Nét chữ ngoài bìa không phải của mẹ. Nó ngay ngắn, khô và hơi nghiêng trái, giống chữ cha trên những nhãn dán công cụ trong nhà cũ. Tôi bật máy quay trên điện thoại dự phòng, đặt khung hình bao trùm mặt bàn, rồi mới mở bìa hồ sơ.

Di chúc của mẹ được công chứng năm bà nhập viện lần cuối. Nội dung không dài. Bà để lại cho tôi phần tiền gửi, vài món trang sức, quyền sở hữu một nửa căn hộ cũ và toàn bộ bản thảo cá nhân. Không có cổ phần. Không có Vân Lưu. Không có bất kỳ cụm từ nào liên quan đến “quyền lợi sáng lập”. Nếu chỉ nhìn bản di chúc này, mẹ tôi giống một người phụ nữ bình thường, từng có công việc bình thường, rồi rời khỏi thế giới bằng một danh mục tài sản gọn đến lạnh người. Tôi đọc nó ba lần, không phải vì hy vọng chữ sẽ tự đổi, mà vì muốn chắc rằng mình không để cảm xúc lấp mất chi tiết. Ở góc phải trang cuối có dấu công chứng, số văn bản NT-LC/2011/487. Bên dưới là chữ ký của mẹ. Nét bút ở chữ “Thanh” hơi run, nhưng vẫn mềm như những tấm thiệp sinh nhật bà từng viết cho tôi.

Phía sau di chúc là bản kê tài sản thừa kế do gia đình nộp bổ sung. Trang đầu ghi tổng cộng mười hai mục. Tôi đếm từng mục: tài khoản tiết kiệm, bảo hiểm, căn hộ, trang sức, bản thảo, đồ dùng cá nhân, một hợp đồng tư vấn đã thanh lý, thuế thu nhập còn hoàn, sổ y tế, giấy tờ học thuật, giấy xác nhận không tranh chấp tài sản và biên bản bàn giao di vật. Mười một. Tôi dừng tay ở khoảng trống giữa mục bảy và mục tám. Số thứ tự không nhảy sai. Mục tám vẫn là mục tám. Nhưng trên mặt giấy, nơi lẽ ra phải có một dòng khác, có vệt tẩy rất mỏng, chỉ nhìn thấy khi nghiêng dưới ánh đèn bàn. Ai đó không xé trang. Họ xóa một mục khỏi danh mục đã nộp lại, rồi để phần còn lại trông như chưa từng thiếu.

Tôi lấy kính lúp nhỏ trong ngăn kéo. Vệt tẩy không sạch hoàn toàn. Dưới lớp sợi giấy bị mài, vài nét mực cũ còn bám lại như bóng của một cái tên. Tôi không cố đoán bằng mắt. Đoán là cách nhanh nhất để biến chứng cứ thành tưởng tượng. Tôi đặt trang giấy lên tấm kính scanner, quét ở độ phân giải cao, rồi dùng phần mềm tăng tương phản từng lớp. Những đường nét nhạt dần hiện lên, không đủ thành câu hoàn chỉnh nhưng đủ để ghép vài cụm: “quyền lợi… sáng lập”, “V.L.” và “phụ lục C”. Tim tôi đập chậm lại, không phải vì bình tĩnh hơn, mà vì cơ thể dường như biết nếu đập nhanh thêm, tay tôi sẽ run. Trong di chúc không có cổ phần. Nhưng trong bản kê đi kèm từng có một mục bị xóa liên quan đến quyền lợi sáng lập.

Tôi mở tiếp phong bì cuối cùng trong hồ sơ. Bên trong không phải tài liệu, mà là một tờ biên nhận photo mờ, giấy đã ố vàng ở mép. Tiêu đề là “Biên bản đối chiếu di vật pháp lý”. Ngày lập: ba ngày sau khi mẹ mất. Người nhận bàn giao: Lâm Gia Duật. Người chứng kiến: để trống. Danh mục kèm theo có bốn tập: A – di chúc công chứng; B – tài sản hiện hữu; C – quyền lợi góp vốn/chưa ghi danh; D – thư từ cá nhân. Tập A và B có dấu đã giao. Tập D được ghi “bàn giao cho con gái khi đủ tuổi”. Riêng tập C bị gạch một đường ngang bằng bút mực đen, bên cạnh có dòng chú thích nhỏ: “không đưa vào hồ sơ thừa kế do chưa xác lập quyền sở hữu”. Dòng chữ ấy nghe hợp lý đến mức đáng sợ. Chỉ một câu như vậy, một quyền lợi có thể biến thành thứ không tồn tại, vì người chết không thể đứng dậy yêu cầu xác lập.

Tôi nhớ lại câu cha nói ở cửa: có những thứ bị xóa vì nếu còn tồn tại, người còn sống sẽ không sống nổi. Ông đã gọi nó là bảo vệ. Nhưng giấy tờ không biết bảo vệ ai. Nó chỉ biết ghi lại ai được quyền im lặng thay người đã khuất. Tôi chụp từng mặt biên nhận, lưu mã băm thời gian, rồi đặt lại giấy vào phong bì theo đúng vị trí ban đầu. Bàn tay tôi chạm phải đáy thùng, nơi lớp lót nhung hơi phồng lên ở một góc. Tôi dùng nhíp nhấc nhẹ đường may đã bung. Một mảnh giấy nhỏ, mỏng như thẻ đánh dấu sách, trượt ra ngoài. Nó không có chữ ký, không có dấu đỏ, chỉ có vài dòng viết tay bằng bút chì đã nhạt màu: “Nếu Tĩnh An hỏi vì sao không có trong di chúc, đừng trả lời bằng di chúc. Hỏi hồ sơ cổ đông.”

Tôi nhìn dòng chữ ấy rất lâu. Đó là chữ của mẹ. Không phải nét chữ trên văn bản công chứng đã yếu đi vì bệnh, mà là nét chữ thời bà còn khỏe, gọn, nhanh, chữ cuối câu thường kéo dài như một vệt mưa nghiêng. Tôi không biết bà viết nó cho ai, cũng không biết vì sao nó bị giấu dưới lớp lót thùng di vật. Nhưng câu đó giống một bàn tay từ nhiều năm trước đặt lên cổ tay tôi, không kéo tôi đi, chỉ ngăn tôi nhìn sai hướng. Di chúc nói mẹ không có cổ phần. Bản kê bị sửa nói quyền chưa xác lập nên không đưa vào thừa kế. Còn mẹ nói: hãy hỏi hồ sơ cổ đông. Ba lớp giấy tờ, ba câu chuyện khác nhau. Trong thương trường, khi ba bản dữ liệu không khớp, thứ quan trọng không phải bản nào đẹp nhất, mà là bản nào bị người ta cố biến mất.

Tôi quay lại biên nhận, kiểm tra mã ở góc dưới. Dưới vết ố màu trà, có một chuỗi ký tự in máy gần như bị cắt mất: VL-SHREG/2009-C-17. Không phải mã hồ sơ sáng lập VL-FOUND/2009-INIT-07 đã bị purge khỏi server, nhưng cùng năm, cùng tiền tố Vân Lưu cũ, cùng chữ C như phụ lục bị gạch. Tôi nhập mã này vào kho dữ liệu cá nhân của mình, không dùng mạng công ty, chỉ đối chiếu với những tài liệu công khai đã tải từ trước. Không có kết quả trong bản danh sách cổ đông chuẩn hóa năm 2015. Tôi thử tìm phần tiền tố “SHREG” trong các biểu mẫu cũ của Vân Lưu lưu trên website đã đóng băng ở kho Internet. Một mẫu giấy hiện ra từ ảnh chụp năm 2010: “Shareholder Registry – Custodian Copy”. Bản lưu người giữ hồ sơ cổ đông.

Tôi không mở thêm trang nào chưa xác minh nguồn. Tôi chỉ lưu ảnh mẫu, ghi chú thời điểm và quay lại mảnh giấy nhỏ. Ở mặt sau, dưới ánh đèn nghiêng, còn một hàng chữ gần như bị bút chì miết đè lên cho mờ đi. Tôi phóng lớn ảnh chụp, tăng tương phản một lần nữa. Lần này, cái tên xuất hiện chậm hơn, như thể cũng đã trốn quá lâu trong bóng giấy. “Bản C-17: hỏi Nhạc Diệp.” Tôi ngồi yên trước bàn rất lâu. Ngoài cửa sổ, thành phố sau mưa đã tắt bớt đèn, nhưng trong căn hộ của tôi, một cái tên mới vừa sáng lên từ thứ không có trong di chúc. Nhạc Diệp không còn là bóng mờ trong cache OCR của Vân Lưu. Bà là người được mẹ tôi để lại như hướng đi tiếp theo.