Chương 21: Không Xin Một Lời Xin Lỗi

Chương 21: Không Xin Một Lời Xin Lỗi

Phong bì Hạ Nhiên đặt vào tay tôi rất nhẹ, nhưng mép giấy bên trong cứa vào đầu ngón tay như một mảnh kính mỏng. Tôi không mở ngay trước cửa phòng họp. Người muốn tôi nhìn thấy nó nhất định đang chờ phản ứng, còn tôi đời này đã học được một chuyện: cảm xúc đầu tiên không bao giờ nên đưa cho đối thủ xem.

Tôi bước đến cuối hành lang, mở phong bì dưới bóng kính lạnh của tầng ba mươi chín. Tờ đầu tiên chỉ có ba đoạn, chữ được căn chỉnh đẹp đến mức giống một lời xin lỗi đã luyện tập nhiều lần.

Tôi xin lỗi vì đã để cảm xúc cá nhân ảnh hưởng đến dự án Hải Đăng. Tôi sẽ phối hợp với công ty để làm rõ các nghi vấn, đồng thời tạm thời rút khỏi công việc liên quan nhằm bảo vệ lợi ích chung của Vân Lưu và đối tác.

Tôi đọc lại câu ấy hai lần. Không có chữ “rò rỉ”, không có chữ “nhận tội”, càng không có kết luận kỹ thuật nào. Nhưng nó khéo hơn lời nhận tội rất nhiều. Một lời xin lỗi không cần nói tôi lấy file, chỉ cần để người ngoài tự nối phần còn lại. Cảm xúc cá nhân, dự án Hải Đăng, tạm thời rút khỏi công việc. Ba cụm từ ấy đủ để báo chí viết mười tiêu đề.

Điện thoại nội bộ rung lên. Phòng PR mời tôi lên phòng họp truyền thông B trong mười phút để chuẩn bị họp báo ngày mai. Tôi gập tờ giấy lại, cất vào túi hồ sơ cùng bản sao biên bản mới lấy được. Một bên là tuyến văn phòng cấp cao gọi cho Phó Duy. Một bên là phòng PR soạn sẵn miệng cho tôi. Hai chuyện tưởng tách rời, nhưng đều có cùng một mục đích: khiến người cần im lặng phải tự nói sai.

Phòng họp truyền thông B sáng hơn phòng điều tra. Trên màn hình lớn là tiêu đề “HaiDang Press Briefing – Crisis Stabilization Plan”. Hạ Nhiên ngồi bên trái Cao Tuấn Kha, mắt hơi đỏ, tóc buộc thấp, dáng vẻ giống một người vừa gánh quá nhiều trách nhiệm thay bạn cũ. Trên bàn có bảng tên cho ngày mai: Cao Tuấn Kha, Hạ Nhiên, Lâm Tĩnh An, đại diện pháp chế.

Tôi kéo ghế ngồi xuống, không chạm vào ly nước trước mặt. Cao Tuấn Kha mở đầu bằng giọng ôn hòa quen thuộc: “Cô Lâm, tình hình bên ngoài đang xấu đi nhanh. Nhà đầu tư hỏi, đối tác hỏi, truyền thông chờ trước cổng. Công ty cần một thông điệp ổn định, không phải một cuộc tranh luận kỹ thuật kéo dài vô tận.”

“Vậy thông điệp ổn định là để tôi xin lỗi trước khi điều tra có kết luận?”

Ông ta thở ra. “Không ai yêu cầu cô nhận tội. Đây là lời xin lỗi vì ảnh hưởng đã gây ra cho dự án. Cô vẫn có thể nói mình sẽ phối hợp điều tra.”

Tôi đặt tờ giấy vừa lấy từ phong bì lên bàn. “Câu này không xin lỗi vì ảnh hưởng. Nó xin lỗi vì cảm xúc cá nhân. Ai kết luận sự cố này xuất phát từ cảm xúc cá nhân của tôi?”

Không ai trả lời ngay. Hạ Nhiên khẽ nắm tay lại, giọng mềm xuống: “Tĩnh An, cậu biết dư luận đang hiểu quan hệ giữa cậu và Phó Duy theo hướng rất xấu. Nếu cậu chỉ nói một câu xin lỗi, mọi người sẽ thấy cậu còn đặt công ty lên trên tự trọng cá nhân. Chúng ta không thể để Hải Đăng bị kéo xuống chỉ vì hình ảnh nội bộ rạn nứt.”

“Cô vừa nói ‘mọi người sẽ thấy’.” Tôi nhìn cô ta. “Nghĩa là mục tiêu của câu xin lỗi không phải sự thật, mà là hình ảnh.”

Mắt Hạ Nhiên ướt lên rất nhanh. “Mình chỉ đang giúp cậu giữ lại đường lui.”

“Đường lui viết sẵn sớm như vậy sao?” Tôi xoay màn hình laptop phụ ở cạnh bàn về phía mình. Trên thanh tiêu đề của bản trình chiếu, tôi thấy tên file: HaiDang_crisis_QA_v4_internal. Dưới góc phải còn hiển thị lịch sử phiên bản chưa đóng hẳn: Created 09:46; Last edited 12:31; Owners: HRN, CTK_Office. Tôi không chụp màn hình. Laptop là tài sản công ty, phòng họp có camera, mỗi hành động vượt quyền đều có thể bị biến thành bẫy khác. Tôi chỉ nhìn đủ lâu để nhớ.

“Bản QA này được tạo lúc 9 giờ 46 sáng?” Tôi hỏi.

Một nhân viên PR lập tức đưa tay gập laptop lại, nhưng đã muộn hơn một nhịp. Cao Tuấn Kha nhìn sang người đó, rồi cười rất nhạt. “Phòng PR luôn chuẩn bị nhiều phương án. Không có gì bất thường.”

“9 giờ 46 là trước khi thiết bị VL-INV-PD07 được niêm phong tại chỗ, trước khi metadata cuộc gọi PD-MOB-07 bị snapshot, và trước khi biên bản ghi nhận route node EXEC-42-GW.” Tôi nói. “Công ty chưa biết log nói gì, PR đã biết tôi phải xin lỗi vì điều gì.”

Sắc mặt Hạ Nhiên tái đi một chút, rồi cô ta cúi đầu, giọng run nhẹ: “Không phải ai chuẩn bị cho khủng hoảng cũng là người tạo ra khủng hoảng.”

“Đúng. Vì vậy tôi không kết luận.” Tôi đáp. “Tôi chỉ yêu cầu mọi bản phát biểu yêu cầu tôi đọc ngày mai phải được gửi qua hệ thống ký duyệt chính thức, kèm người soạn, thời điểm tạo, lịch sử chỉnh sửa và căn cứ pháp lý cho từng câu liên quan đến trách nhiệm cá nhân của tôi.”

Không khí trong phòng lạnh xuống. Một lời nói miệng có thể phủ nhận, một tờ giấy có thể nói là bản nháp, nhưng một quy trình ký duyệt thì để lại dấu vết. Cao Tuấn Kha hiểu điều đó. Hạ Nhiên cũng hiểu.

Cửa phòng họp mở ra đúng lúc ấy. Tạ Minh Trì bước vào cùng trợ lý của Kỳ Hành. Anh không nhìn tôi trước, mà nhìn thẳng lên màn hình. “Kỳ Hành nhận được lịch họp báo ngày mai có phần phát biểu của cô Lâm liên quan đến trách nhiệm dự án. Chúng tôi cần xác nhận mọi tuyên bố có ảnh hưởng đến điều kiện đầu tư đều dựa trên biên bản điều tra đã được lưu.”

Cao Tuấn Kha vẫn giữ nụ cười. “Tạ tổng, đây là xử lý truyền thông nội bộ của Vân Lưu.”

“Dự án Hải Đăng là đối tượng thẩm định của Kỳ Hành.” Minh Trì nói. “Nếu Vân Lưu công bố một nhân sự phụ trách đầu tư xin lỗi vì ‘cảm xúc cá nhân ảnh hưởng đến dự án’, thị trường sẽ hiểu đó là rủi ro kiểm soát. Kỳ Hành có quyền yêu cầu căn cứ.”

Hạ Nhiên ngẩng lên, nước mắt vừa đủ đọng ở mi dưới. “Chúng tôi chỉ cần một lời xin lỗi mềm để hạ nhiệt.”

“Một lời xin lỗi mềm có thể cứng hơn một bản án nếu nó được đặt đúng tiêu đề.” Tôi nói.

Tôi cầm bản phát biểu lên. Người soạn nó chắc đã chọn từng chữ rất cẩn thận để không ai bắt lỗi được, nhưng lại đủ để cả thế giới hiểu sai. Tôi xé tờ đầu tiên làm đôi. Tiếng giấy rách vang lên rất khẽ, nhưng trong phòng họp kín, nó rõ hơn cả tiếng điều hòa.

Hạ Nhiên đứng bật dậy. “Cậu làm gì vậy?”

“Tôi loại bỏ phần tôi không đọc.” Tôi đặt hai nửa giấy xuống bàn. “Tôi có thể nói Vân Lưu đang điều tra. Tôi có thể nói tôi phối hợp với giám định độc lập. Tôi có thể xin lỗi khách hàng và đối tác vì sự bất an mà quy trình nội bộ gây ra. Nhưng tôi không xin lỗi vì một lỗi chưa được xác định, không xin lỗi vì cảm xúc cá nhân do người khác viết hộ, và không dùng miệng mình để hợp pháp hóa một kịch bản truyền thông đã chuẩn bị trước kết luận.”

Cao Tuấn Kha nhìn tôi rất lâu. Vẻ ôn hòa trên mặt ông ta vẫn còn, nhưng trong mắt đã có thứ gì đó tối lại. “Cô Lâm, cô đang đặt cái tôi cá nhân lên trên lợi ích công ty.”

“Không.” Tôi đáp. “Tôi đang đặt chữ ký của mình đúng chỗ.”

Ông ta cười nhẹ. “Nếu cô từ chối phối hợp, hội đồng có thể xem xét lại vị trí của cô trong dự án.”

“Xin gửi quyết định bằng văn bản, kèm điều khoản nội quy và căn cứ pháp lý.” Tôi nói. “Tôi sẽ đọc rất kỹ.”

Cuộc họp kết thúc không có kết luận. Trước khi rời phòng, tôi yêu cầu PR gửi lại bản phát biểu qua email công vụ để tôi “đối chiếu câu chữ với pháp chế”. Một nhân viên định nói bản nháp chưa cần gửi, nhưng dưới ánh mắt của Minh Trì và đại diện Kỳ Hành, cô ta vẫn bấm gửi.

Email đến lúc 15 giờ 17. Tôi chuyển tiếp ngay cho pháp chế với ghi chú: Tôi không đồng ý phát biểu bất kỳ nội dung nào quy trách nhiệm cá nhân khi chưa có kết luận điều tra; tôi đồng ý thông cáo trung lập về việc phối hợp giám định độc lập và bảo toàn chuỗi chứng cứ. Một email như vậy không thể ngăn họ công kích tôi, nhưng nó khiến họ khó nói rằng tôi đã im lặng chấp thuận.

Buổi tối, khi tôi rời Vân Lưu, sảnh lớn đã có phóng viên đứng rải rác phía ngoài cửa xoay. Hạ Nhiên đứng bên khu vực lễ tân, đang nói chuyện với đội PR. Cô ta quay lại nhìn tôi, nụ cười rất mỏng, giống một vết cắt được giấu dưới lớp son nhạt. Ngày mai, nếu tôi không đọc lời xin lỗi họ soạn, họ sẽ cần một thứ khác thay tôi cúi đầu.

Sáng hôm sau, trước giờ họp báo bốn mươi phút, tôi đứng sau cánh gà phòng hội nghị tầng mười sáu. Bảng tên của tôi vẫn đặt trên bục. Pháp chế đưa tôi bản thông cáo trung lập mới. Tôi vừa đọc đến dòng “mọi kết luận sẽ dựa trên giám định độc lập” thì điện thoại của một nhân viên PR reo lên. Sau đó là chiếc thứ hai, chiếc thứ ba. Âm báo ngắn, dồn dập, giống tiếng mưa đá đập vào mặt kính.

Một đường link được đẩy lên nhóm nội bộ công ty. Tiêu đề đỏ chói chiếm cả màn hình: “Nữ trưởng phòng Vân Lưu xé thư xin lỗi, tuyên bố không cần xin lỗi vì dự án Hải Đăng.”

Tôi mở clip. Hình ảnh trong phòng họp truyền thông B hiện ra, nhưng đoạn đầu đã bị cắt sạch. Không có câu hỏi về file tạo lúc 9 giờ 46, không có yêu cầu lịch sử chỉnh sửa, không có căn cứ pháp lý, không có điều khoản kiểm soát rủi ro của Kỳ Hành. Chỉ còn bàn tay tôi xé giấy, và giọng tôi lạnh đến mức bị biên tập thành kiêu ngạo: “Tôi không xin lỗi.”

Phòng chờ sau sân khấu yên đi. Hạ Nhiên đứng cách tôi vài bước, sắc mặt hoảng hốt rất đúng lúc. Còn trên màn hình, ở góc phải khung hình, đồng hồ treo tường chỉ 14 giờ 27 phút. Đó là thời điểm cửa phòng họp truyền thông B vẫn đóng kín.

Tôi nhìn đồng hồ ấy, rồi nhìn ánh đèn họp báo đang bật sáng ngoài kia.

Họ chưa kịp đưa tôi lên bục, nhưng đã đưa phiên bản bị cắt ghép của tôi ra trước công chúng.