Chương 67: Bữa Ăn Thử

Mưa vừa ngớt thì trong quán bắt đầu có mùi củ cải mới gọt. Không phải thứ mùi có thể đem ra làm bằng chứng trước tòa, càng không phải thứ có thể đánh bại một phụ lục khảo sát đã đóng dấu, nhưng nó đủ khiến người ta biết căn bếp này vẫn còn thở. Dật đứng trước thớt, tay áo xắn quá khuỷu, cắt từng khoanh củ cải dày bằng nhau như đang đo lại nhịp tim của quán. Bên ngoài, nước còn nhỏ từ mái hiên xuống thùng nhựa, từng giọt nghe đều đến khó chịu. Hạ Miên đặt điện thoại lên bàn inox, phần bình luận của blogger “Ăn Đêm Vân Giang” vẫn sáng trên màn hình. Chu Tầm đã đọc đi đọc lại câu “bữa ăn thử trước máy quay” ba lần, cuối cùng chỉ kết luận: “Được nổi, cũng được kiện. Hai món này thường đi chung như cơm với nước sốt.”

Dật không ngẩng đầu. “Vậy lát nữa anh ngồi cạnh nồi canh. Nếu nó định kiện tôi, anh hòa giải trước.” Bà Lưu đang lau lại cái khay đựng bát, nghe vậy hừ một tiếng: “Canh nhà này hiền hơn cậu nhiều. Nó chỉ làm người ta nóng bụng, không làm người ta tức chết.” Đinh Mộc đứng bên rèm sau, vừa lo mẹ mình tỉnh giấc vừa không nỡ bỏ qua chuyện có người quay phim. Cậu nhìn hai cái nồi Dật vừa bắc lên bếp, nhỏ giọng hỏi: “Anh định nấu hai nồi thật à?” Dật gật đầu. “Một nồi theo sổ của mẹ tôi. Một nồi theo phiên bản đã bị sửa mà chúng ta suy ra từ bao bì cũ, báo cáo số 17 và mấy dòng mã lô. Không gọi tên ai, không kết luận thay phòng kiểm nghiệm. Chỉ cho người ta thấy cùng một món, nếu đổi nguyên liệu và quy trình, nó sẽ biến thành thứ khác.”

Hạ Miên lập tức ngồi thẳng. “Anh không được đọc tỷ lệ đầy đủ trước máy quay.” Chu Tầm chỉ chiếc bút vào cô như khen một học sinh cuối cùng cũng biết sợ. “Đúng. Công thức là tài sản, dù của ai thì bây giờ cũng đang nằm giữa tranh chấp. Quay tay, quay nồi, quay nhãn nguyên liệu mua công khai được, nhưng không quay toàn bộ trang sổ.” Dật kéo ngăn dưới quầy, lấy cuốn sổ công thức bọc vải dầu ra. Anh không mở ngay, đầu ngón tay đặt trên mép vải một lúc. “Tôi chỉ cần một trang có ghi chú về thời gian ủ sốt và nhiệt độ. Phần còn lại che đi.” Anh nói rất bình thường, như thể người vừa được nhắc đến không phải mẹ mình.

Blogger đến sau đó hai mươi ba phút, nhanh hơn dự đoán. Anh ta khoảng ngoài ba mươi, đeo kính gọng đen, tóc buộc gọn sau gáy, tay cầm một máy quay nhỏ và một chiếc điện thoại gắn chống rung. Anh tự giới thiệu tên là Vân, ánh mắt dừng ở bảng thực đơn viết tay, cuốn sổ ghi nợ cũ và hai nồi canh đang sôi. “Tôi nói trước,” anh bảo, “tôi quay đồ ăn, không làm phóng sự điều tra. Tôi có thể nói ngon hay không ngon, khác hay không khác. Chuyện hồ sơ giải tỏa, ai đúng ai sai, các anh chị đừng đẩy lên đầu tôi.”

“Tốt,” Dật đáp. “Đầu anh để đội mũ bảo hiểm khi đi ăn khuya, không phải để đội hồ sơ của người khác.” Vân bật cười, nhưng Chu Tầm đã đưa ngay một tờ giấy viết tay đơn giản về phạm vi ghi hình. Anh đọc xong, nhướng mày. “Luật sư ăn hai bát trong truyền thuyết đây à?” Chu Tầm sửa cổ áo rất nghiêm túc. “Ba bát nếu thân chủ biết điều.” Bầu không khí nhúc nhích được một chút, nhưng không ai thật sự thả lỏng. Hạ Miên đứng sau camera phụ, không xuất hiện trong khung hình. Hạ Miên mở sổ tay, ghi rõ từng loại nguyên liệu Dật đặt lên bàn: củ cải, xương gà, tảo khô, nước tương nhạt, muối biển, đường phèn; bên kia là một gói nền vị mua từ chợ đầu mối, màu caramel thực phẩm, bột tăng vị và một loại dầu thơm có nhãn đầy đủ.

Khi Vân bật máy, Dật không chào khán giả theo kiểu người bán hàng. Anh chỉ rửa tay, lau khô, rồi nói: “Hôm nay là bữa ăn thử. Không phải xét xử. Một bát là công thức gốc của một người làm R&D từng tin rằng đồ ăn công nghiệp cũng phải giữ giới hạn an toàn và tử tế. Một bát là phiên bản biến đổi theo những dấu vết chúng tôi đang kiểm tra. Tôi không yêu cầu ai tin bằng lưỡi. Lưỡi dễ bị mặn ngọt lừa lắm. Tôi chỉ yêu cầu mọi người nhìn quy trình.” Vân quay sát tay anh. Ở nồi thứ nhất, Dật chần xương, bỏ nước đầu, thêm củ cải vào sau khi nước trong lại, để lửa nhỏ đến mức mặt nước chỉ run nhẹ. Ở nồi thứ hai, anh không dùng xương, pha gói nền vị theo đúng hướng dẫn trên bao bì, thêm màu và dầu thơm theo lượng thấp hơn mức tối đa cho phép, rồi thả củ cải vào khi nước đã sôi mạnh. Hai nồi chỉ cách nhau một gang tay, nhưng mùi lan ra rất khác. Một bên chậm, trong, có vị ngọt lùi về sau. Một bên nhanh, đậm, đánh thẳng vào mũi rồi đứng lại ở cuống họng.

Đinh Mộc nuốt nước bọt, không biết vì đói hay vì căng thẳng. Bà Lưu cầm quạt giấy phe phẩy trước mặt mình, lẩm bẩm: “Cái nồi bên phải thơm kiểu cửa hàng tiện lợi lúc ba giờ sáng.” Bà Lưu nhìn máy quay, mặt lạnh như chủ nhiệm lớp. “Nhớ ghi tôi không chê cửa hàng tiện lợi. Tôi chê cái thứ giả vờ là canh nhà nấu.” Hạ Miên cúi đầu ghi câu đó vào sổ, khóe miệng nhấc lên rất nhẹ. Dật không cười. Anh đang nhìn mặt nước của nồi thứ hai, nơi màu vàng sẫm bám vào mép inox thành một vòng rất mỏng. Vòng màu ấy giống ký hiệu trong cuốn sổ của mẹ anh hơn anh muốn thừa nhận.

Bữa ăn thử bắt đầu bằng hai bát nhỏ đặt cạnh nhau. Chu Tầm bắt Dật dán nhãn A và B thay vì “gốc” và “sửa”, để tránh dẫn dắt người nếm. Vân nếm bát A trước, im lặng gần mười giây. Anh không làm vẻ mặt khoa trương thường thấy trong video ẩm thực, chỉ nhíu mày như đang cố nhớ một đêm nào đó của bảy năm trước. “Bát này ngọt sau,” anh nói. “Nó có mùi củ cải thật, hơi xương, hơi tảo. Ăn xong muốn gọi thêm cơm.” Anh nếm bát B, lần này phản ứng nhanh hơn. “Bát này bắt vị giỏi. Người đói lúc hai giờ sáng sẽ thấy đã. Nhưng sau đó cổ hơi khô, và mùi thơm ở lại lâu quá. Nó giống một sản phẩm được thiết kế để khiến người ta nhớ mình, hơn là một bát canh được nấu để người ta dễ ngủ.”

Phần bình luận trên điện thoại bắt đầu chạy nhanh. Có người nói từng ăn đúng vị bát A ở quán cũ. Có người bảo bát B nhìn giống nước dùng của một dòng suất ăn tiện lợi đã biến mất nhiều năm trước. Cũng có tài khoản mới lập chen vào: “Diễn kịch thôi, chủ quán tự pha thì muốn nói gì chẳng được.” Một tài khoản khác viết thẳng hơn: “Không có kiểm nghiệm thì đừng bôi nhọ doanh nghiệp.” Vân đọc được, đặt thìa xuống. “Câu này tôi phải hỏi. Anh Dật, anh có kết quả kiểm nghiệm không?” Quán im đi. Tiếng máy hút mùi bỗng trở nên rất to. Hạ Miên dừng bút. Đinh Mộc siết tay vào mép rèm. Đây là chỗ nếu nói quá một câu, tất cả những gì vừa làm sẽ biến thành trò biểu diễn rẻ tiền.

Dật tháo găng tay, đặt cạnh bếp. “Chưa có.” Anh nhìn thẳng vào ống kính, giọng vẫn đều. “Vì phòng kiểm nghiệm không nhận một ký ức, họ nhận mẫu, nhãn, lô hàng, quy trình bảo quản và người chịu trách nhiệm gửi mẫu. Hôm nay tôi không chứng minh bát B độc. Tôi chứng minh có một hướng khác biệt đủ rõ để cần kiểm nghiệm độc lập, và công thức mẹ tôi để lại không giống thứ từng được đem đi thương mại hóa. Ai muốn nghe câu kết luận nhanh thì đi xem bói. Quán tôi chỉ bán cơm.” Chu Tầm ở bên cạnh thở phào nhỏ đến mức gần như không nghe thấy. Vân nhìn Dật một lúc, rồi quay máy về hai bát canh. “Tôi giữ nguyên câu này trong video,” anh nói. “Không cắt.”

Đúng lúc đó, điện thoại của Hạ Miên rung lên một cuộc gọi lạ. Cô liếc màn hình, sắc mặt đổi rất khẽ. Tên người gọi là Mạnh Lan. Dật cũng nhìn thấy. Anh không với tay lấy máy, chỉ gật đầu. Hạ Miên bật loa ngoài sau khi báo trước. Đầu dây bên kia có tiếng gió, như người gọi đang đứng ở một nơi rất trống. Mạnh Lan không chào hỏi. Giọng bà khàn hơn lần trước, nhưng từng chữ rơi xuống rõ ràng: “Tôi đang xem. Nồi bên phải thiếu bước khử mùi dầu nền, nên mới bám ở cổ. Năm đó tôi đã ghi chuyện này vào bản góp ý kỹ thuật, nhưng bản cuối cùng bị đổi.” Vân lập tức ngừng máy quay theo phản xạ, rồi nhìn Chu Tầm. Chu Tầm giơ tay ra hiệu không hỏi sâu qua điện thoại.

Dật đứng yên sau quầy. Trong khoảnh khắc rất ngắn, vẻ lười biếng thường ngày trên mặt anh biến mất, để lộ người con trai từng mười mấy tuổi đứng ngoài cánh cửa đóng kín của Tống gia, nghe người lớn nói những câu mình không đủ sức hiểu. Anh hỏi: “Cô Mạnh, cô có bản ghi chú không?” Đầu dây im lặng vài giây. Bà Lưu nín thở. Hạ Miên giữ điện thoại bằng cả hai tay. Cuối cùng, Mạnh Lan đáp: “Có một bản chụp. Và có chữ ký của tôi trên biên bản thử nghiệm nội bộ.” Bà dừng lại, như thể câu kế tiếp cần dùng hết phần can đảm còn lại sau nhiều năm. “Ngày mai tôi đến quán. Lần này, tôi làm chứng.”

Không ai reo lên. Ngay cả Vân cũng chỉ chậm rãi tắt đèn phụ trên máy quay. Nồi canh bên trái vẫn sôi rất nhỏ, mặt nước trong đến mức nhìn thấy củ cải chìm xuống đáy. Dật đưa tay vặn nhỏ lửa, động tác bình tĩnh quá mức, nhưng Hạ Miên thấy anh vặn lệch núm bếp một lần rồi mới sửa lại. Chu Tầm ho nhẹ. “Tốt. Ngày mai không ai nói thêm nửa chữ trước khi tôi soạn danh sách câu hỏi.” Bà Lưu đặt mạnh cái quạt xuống bàn. “Còn tối nay?” Dật nhìn hai bát canh A và B, rồi nhìn ra ngoài hẻm, nơi trời sau mưa bắt đầu bạc màu. “Tối nay,” anh nói, “bán bát A. Bát B để trong tủ lạnh, dán nhãn mẫu, đừng để ai nhầm. Tôi không muốn thứ khó ăn nhất trong quán lại là chứng cứ.” Ngoài màn hình đã tắt, phần bình luận vẫn tiếp tục chạy. Nhưng lần đầu tiên sau khi bài bị gỡ, câu chuyện không chỉ nằm trên mạng nữa. Nó đang nằm trong một cái hộp mẫu lạnh, chờ người từng im lặng bước qua cửa quán.