Chương 66: Khi Bài Bị Gỡ

Chương 66: Khi Bài Bị Gỡ

Nồi canh củ cải trên bếp vẫn sôi rất nhỏ, bọt trắng nổi lên rồi vỡ ra ở mép nồi, giống như cả quán đang cố giữ một âm thanh bình thường để khỏi phải nghe tiếng trang trắng trên màn hình. Hạ Miên nói bài bị gỡ rồi, nhưng thật ra không ai cần cô nói. Dòng thông báo “Nội dung không tồn tại hoặc đã bị gỡ theo yêu cầu quản trị” nằm đó, sạch sẽ, lịch sự, như một người vừa đá đổ nồi cơm của người khác rồi còn cúi đầu xin lỗi vì sàn bẩn.

Dật nhìn tin nhắn trên điện thoại mình thêm ba giây. Muốn giữ quán thì học cách im lặng. Anh không xóa, cũng không trả lời. Ngón tay chỉ hơi dừng trên cạnh máy, lạnh hơn cả nước mưa còn đọng trên cổ tay áo. Chu Tầm đã đặt bát canh xuống, giọng nghiêm hẳn đi: “Đừng ai chuyển tiếp tin nhắn này lung tung. Chụp màn hình, ghi lại thời gian, lưu số. Dật, đưa tôi xem đầu số. Miên, cô chụp lại trang bài bị gỡ, cả lịch sử đăng nếu còn.”

“Còn bản nháp,” Hạ Miên nói. Cô ngồi thẳng lưng hơn, như thể chỉ cần vai không sụp xuống thì lòng tự trọng nghề nghiệp cũng không rơi ra ngoài. “Ảnh gốc còn. Lịch sử chỉnh sửa…” Cô bấm vài lần, màn hình phản sáng lên mặt cô. “Quyền truy cập của tôi bị khóa.”

Bà Lưu buột miệng chửi một câu rất ngắn, ngắn đến mức nghe còn lịch sự hơn tiếng muôi va vào nồi. Đinh Mộc lập tức nhìn mẹ mình. Mẹ cậu cúi đầu thấp hơn, hai tay ôm ly nước đến mức khớp ngón tay trắng bệch. Bà không phải người viết bài, không phải người đăng ảnh, cũng không phải người nhận tin nhắn đe dọa, nhưng nỗi sợ trong quán lại biết rất rõ đường về chỗ bà.

Dật cất điện thoại vào túi tạp dề. “Không ai nhắc tên cô ấy trên mạng,” anh nói, mắt nhìn Đinh Mộc trước rồi mới nhìn mọi người. “Không ai kể chuyện nhà máy bằng giọng nghe như biết hết. Ai đăng gì thì đăng chuyện mình từng thấy, từng ăn, từng trả tiền. Hóa đơn, ảnh cũ, giấy phép, kỷ niệm. Còn chuyện ai gọi cho ai, ai dọa ai, để Chu Tầm giữ.”

Chu Tầm gật đầu, hiếm khi không thêm câu đùa. “Đúng. Sự thật cũng phải biết xếp hàng. Chen lấn là bị kiện.”

Hạ Miên quay sang Dật. “Anh đang định để cư dân tự đăng?”

“Không phải để.” Dật kéo khăn lau bàn, lau đúng một vệt nước đã khô từ lâu trên mặt inox. “Họ có quyền nói mình tồn tại. Cô viết một bài để nói hẻm này không biến mất được trên giấy. Bài bị gỡ thì người trong hẻm tự nói. Nhưng phải nói cái chắc chắn, không nói cái nghe đã tai.”

Hạ Miên bật cười rất khẽ, nhưng tiếng cười rơi xuống bàn rồi tắt nhanh. Điện thoại cô reo. Vẫn là tổng biên tập trực đêm. Lần này cô không bật loa, chỉ nhìn Chu Tầm. Anh giơ một ngón tay, ra hiệu ghi âm cuộc gọi theo đúng quy định thông báo hai bên, rồi nói đủ lớn để đầu dây nghe được: “Tôi là luật sư Chu Tầm, đang ngồi cạnh phóng viên Hạ Miên. Cuộc gọi liên quan bài viết vừa bị gỡ, tôi đề nghị hai bên nói rõ nội dung công việc.”

Đầu dây im vài giây, sau đó giọng đàn ông dịu đi đến mức nghe còn đáng sợ hơn lúc nãy. “Miên, em hiểu sai rồi. Tòa soạn chỉ tạm ẩn bài để rà soát nguồn. Em đừng đưa chuyện nội bộ ra ngoài.”

“Quyền truy cập của em bị khóa,” Hạ Miên nói. “Đó là rà soát hay khóa miệng?”

“Em đang bị cảm xúc chi phối. Sáng mai lên cơ quan nói chuyện. Trước mắt em không đăng thêm gì trên tài khoản cá nhân, không liên hệ nguồn, không nhận phỏng vấn. Đây là bảo vệ em.”

Dật đang lau bàn bỗng dừng lại. Hai chữ bảo vệ nghe quen quá. Tống gia cũng rất thích dùng nó. Bảo vệ đại cục, bảo vệ danh dự, bảo vệ người còn sống. Cuối cùng thường chỉ có sự thật bị bảo vệ đến mức ngạt thở.

Hạ Miên nhìn trang trắng trên laptop, rồi nhìn chén canh nguội trước mặt. “Anh yên tâm,” cô nói, giọng bình tĩnh. “Em sẽ không dùng tài khoản cá nhân để đăng lại toàn văn bài. Nhưng nếu có người hỏi vì sao bài biến mất, em sẽ nói bài đang bị gỡ khỏi hệ thống và em chịu trách nhiệm với dữ kiện mình đã kiểm chứng.”

Cô ngắt máy. Lần này bàn tay cô run thật, rất nhẹ thôi, như một cái muỗng đặt lệch trên mép bát. Dật đẩy chén canh khác tới trước mặt cô. Cô nhìn anh. “Lúc này anh còn nghĩ đến canh?”

“Ừ.” Dật nói. “Tôi sợ cô đói rồi viết câu dài quá, luật sư đọc xong nghỉ việc.”

Chu Tầm lập tức phản đối: “Tôi chưa từng nghỉ việc vì câu dài. Tôi chỉ tính phí cao hơn.”

Không khí trong quán nhúc nhích một chút. Bà Lưu hít mũi, quay vào quầy lấy cuốn sổ cũ ghi nợ của hẻm. “Ảnh giấy phép kinh doanh cũ tôi có. Hồi trước phường bắt photo nộp ba bản, tôi giữ một bản vì sợ các người làm mất. Quả nhiên, người già giữ giấy không bao giờ sai.”

“Bà giữ cả hóa đơn gas năm nào không?” Dật hỏi.

“Giữ đến mức bán giấy vụn cũng đủ ăn một bữa lẩu.”

“Lẩu để sau. Bây giờ chụp từng tờ rõ ngày tháng.”

Từ ba giờ kém, quán cơm biến thành một trạm kiểm chứng vụng về nhưng có trật tự. Tài xế quen gửi ảnh hộp cơm mua ở quán năm ngoái, góc ảnh còn lộ bảng hiệu cũ. Cô điều dưỡng ở bệnh viện nhắn rằng cô có lịch chuyển khoản tiền cơm cho Dật suốt tám tháng. Bà bán tạp hóa đối diện lục ra cuốn sổ ghi nợ, trong đó dòng “Dật – nước tương, gas mini, khăn giấy” kéo dài qua mấy mùa mưa. Một nhân viên văn phòng từng chỉ gọi món rẻ nhất gửi ảnh hóa đơn điện tử: “Nếu trên giấy nói hẻm không có hộ kinh doanh ổn định thì chắc hóa đơn tăng ca của em cũng nên được tính là chứng cứ đau khổ.”

Dật đọc đến đó thì khóe miệng nhúc nhích. Anh chuyển tin cho Hạ Miên. Cô đang soạn một bài ngắn trên trang cá nhân, không đăng lại nội dung bị gỡ, chỉ viết rằng bài điều tra về một hộ kinh doanh đêm ở hẻm Thanh Đăng đã bị tạm ẩn sau mười phút đăng; nếu ai từng ăn, từng làm việc, từng sống ở đây, hãy kể điều trực tiếp chứng kiến, không nêu tên nhân chứng yếu thế, không công kích cá nhân, không thêm thông tin chưa kiểm chứng.

Chu Tầm đọc xong, sửa ba chữ, bỏ một dấu chấm than vốn không tồn tại, rồi miễn cưỡng gật. “Đăng được. Nhạt, sống lâu.”

Bài ngắn của Hạ Miên được đăng lúc ba giờ bảy phút. Lần này không có nhãn tòa soạn, không có giao diện đẹp, không có biên tập viên trực đêm đứng giữa cô và cú điện thoại từ đối tác quảng cáo. Nó chỉ là vài dòng chữ trên một tài khoản cá nhân từng bị nhiều người quên mất sau mấy tháng cô bị đẩy xuống tuyến đêm. Nhưng dưới phần bình luận, những người từng đi qua hẻm bắt đầu đặt xuống từng mẩu nhỏ đời mình.

“Tôi là tài xế, quán này mở sau sáu giờ, nhiều hôm ba giờ sáng vẫn còn bán canh.” “Tôi từng ăn ở đây sau ca trực, bảng hiệu có từ trước khi dự án treo thông báo.” “Mẹ tôi bán rau cho quán, có sổ giao hàng.” “Nếu chỗ này không tồn tại thì cái bụng tôi tăng hai ký vì ai?”

Không có câu nào đủ sức làm sập một tập đoàn. Không có bình luận nào biến thành búa đập vào hồ sơ giải tỏa. Nhưng Dật nhìn từng dòng hiện lên, chậm và đều, bỗng thấy cái trang trắng kia không còn trắng hoàn toàn nữa. Nó bị những người bình thường quệt lên bằng ảnh cũ, hóa đơn, ký ức, và cả vài câu đùa nghèo nhưng thật. Truyền thông chính thức có thể gỡ một bài. Khó hơn là bắt hàng trăm người từng ăn một bát cơm nóng thừa nhận mình chưa từng đói.

Điện thoại Dật lại rung. Lần này là Tống Duệ. Anh đi ra ngoài hiên để mưa nuốt bớt tiếng quán. Đầu dây bên kia không khuyên anh im lặng ngay, chỉ nói tin nhắn đe dọa phải lưu lại, đừng trả lời, anh sẽ cho người kiểm tra đầu số.

“Vậy anh bắt đầu bằng việc giữ email,” Dật nói. “Và tìm xem ai gọi cho tòa soạn trong mười phút sau khi bài đăng. Em không cần anh thương hại. Em cần anh đừng lau dấu chân hộ người khác.” Tống Duệ thở ra, bảo anh đang đẩy mọi thứ ra ngoài đường. Dật nhìn nước mưa chảy từ mái hiên xuống thùng nhựa. “Không. Họ kéo hẻm của em lên giấy rồi xóa nó trước. Em chỉ bật đèn lên thôi.”

Anh cúp máy trước khi anh trai kịp dùng thêm một câu nghe giống lời khuyên. Khi quay vào, Hạ Miên đang đứng trước bảng thực đơn, lấy bút viết thêm một dòng nhỏ dưới món canh củ cải: “Ai cần ảnh cũ của quán, hỏi bà Lưu. Ai cần kiện tụng, hỏi luật sư Chu. Ai cần ăn thì gọi cơm trước, đừng chiếm bàn.”

Bốn giờ sáng, khi mưa bắt đầu nhẹ, bài của Hạ Miên đã được chia sẻ qua vài nhóm tài xế, nhóm cư dân cũ và một diễn đàn nhỏ chuyên ghi lại những quán ăn đêm của Vân Giang. Dật không để ai reo mừng. Anh bắt Đinh Mộc đưa mẹ về nghỉ ở căn phòng phía sau, bảo bà Lưu khóa bớt một cánh cửa, bảo Chu Tầm gom toàn bộ ảnh chứng cứ vào một thư mục có ghi nguồn gửi. Bức bối vẫn còn đó, nặng như hơi nước bám trên kính, nhưng nó không còn đứng yên.

Đúng lúc Dật định tắt bớt bếp, điện thoại Hạ Miên vang lên một tiếng báo mới. Cô cúi xuống nhìn, rồi ngẩng đầu. “Có một tài khoản tích xanh bình luận.”

“Người nổi tiếng à?” Đinh Mộc ló đầu từ rèm sau, vẫn không giấu được tò mò.

Hạ Miên đọc chậm: “Ăn Đêm Vân Giang. Blogger ẩm thực. Anh ta viết: ‘Tôi từng ăn bát canh này năm 2019. Nếu một quán mở đến ba giờ sáng suốt nhiều năm vẫn bị ghi là không tồn tại, tôi muốn đến tận nơi ăn lại. Chủ quán có dám làm một bữa ăn thử trước máy quay không?’”

Quán im đi một nhịp. Dật nhìn nồi canh, rồi nhìn cuốn sổ công thức được anh để trong ngăn kéo dưới quầy, nơi những trang giấy cũ vẫn giữ mùi dầu, mùi mực và một câu cảnh báo của mẹ. Anh đưa tay tắt nhỏ lửa, giọng bình thản đến mức gần như lười biếng.

“Dám,” anh nói. “Nhưng bảo anh ta đến đúng giờ. Bữa ăn thử mà để nguội thì tôi không chịu trách nhiệm với danh dự của củ cải.”