Chương 11: Lễ Tập Đầu Tiên

Sáng hôm sau, tiếng chuông nội cung vừa điểm canh mão, Vĩnh Ninh cung đã có người của Lễ bộ đứng ngoài hiên. Tạ Uyển chưa kịp uống hết nửa chén trà nguội, A Nhiễm đã ôm sổ cửa chạy vào, trên trán còn vương hơi lạnh. “Tỷ tỷ, họ mang danh mục tập lễ đến sớm hơn một khắc.” Nàng đặt tờ văn thiếp mới lên án, giọng hạ rất thấp. “Trên đó có thêm một dòng: trước khi tập bước lên xa giá, công chúa phải tịnh hương trước án.” Tạ Uyển nhìn bốn chữ tịnh hương trước án, đầu ngón tay chạm vào mép giấy. Đêm qua Tô Lạc cũng vẽ một chiếc khay hương nhỏ không tên. Có những cái bẫy không cần giấu trong bóng tối; chỉ cần được viết bằng mực đen trên giấy công vụ, nó liền trở thành thứ ai cũng phải cúi đầu đi qua.

Lý Chiêu Nghi đã thay lễ phục tập màu xanh nhạt, không phải áo đại hôn thật. Hôn phục vẫn được đặt trong hòm gỗ bên trong, tay áo trái niêm dưới hai lớp khăn lụa và một tờ ghi chú của Nội Lễ ty. Tạ Uyển cố ý không cho mang hòm ra chính điện. Theo quy chế, lễ tập đầu tiên chỉ thử hướng bước, khoảng cách quỳ, thứ tự nhận quốc thư giả và cách lên kiệu; đại hôn phục chỉ được kiểm lần cuối trước lễ xuất giá ba ngày. Nếu Lễ bộ muốn mở tay áo trong buổi tập hôm nay, họ sẽ phải tự nhận mình làm sai lễ. Nhưng người thông minh không nhất thiết phải mở thứ họ muốn hủy. Họ có thể đặt cạnh nó một thứ khác, để sau này nói rằng chính Vĩnh Ninh cung đã nhận.

Mạnh cô cô đứng sau Chiêu Nghi chỉnh lại dải lụa ở vai. Bà không hỏi đêm qua Tô Lạc viết thêm gì, cũng không khuyên công chúa cáo bệnh. Trong cung, cáo bệnh là cách tránh được một lần, nhưng cũng là trao cho người khác quyền bước vào phòng, xem mạch, xem thuốc, xem luôn cả thứ mình đang giấu. Chiêu Nghi nhìn Tạ Uyển qua mặt gương đồng, ánh mắt vẫn bình như nước đặt trong chén mỏng. “Hôm nay ngươi chỉ cần giữ lễ.” Tạ Uyển hiểu câu ấy không phải ra lệnh cho nàng ngoan ngoãn. Đó là cách Chiêu Nghi nhắc rằng vũ khí của Tạ Uyển vốn nằm trong hai chữ giữ lễ ấy. Nàng cúi đầu đáp: “Nô tỳ sẽ giữ đến từng chữ.”

Chính điện Vĩnh Ninh cung được dọn thành sân tập lễ. Trên thềm đặt một án dài phủ vải đỏ, bên trái là khay quốc thư giả, bên phải là trâm cài và chén rượu tượng trưng. Tôn Kính hôm nay không mang vẻ nóng nảy của đêm qua. Hắn mặc quan phục chỉnh tề, miệng cười vừa đủ, bên cạnh là Trương Hựu ôm một chồng sổ mỏng. Càng đúng phép, càng khó bắt lỗi. Tạ Uyển nhìn quanh một vòng, thấy phía sau hai tiểu lại Lễ bộ có một cung nhân lạ bưng khay đồng phủ khăn trắng. Dáng khay rất thấp, vành hơi cong, giống hệt nét vẽ run rẩy của Tô Lạc trên giấy bọc bấc.

“Tạ nữ quan.” Tôn Kính chắp tay. “Hôm nay chỉ là lễ tập đầu tiên, xin Nội Lễ ty phối hợp, đừng để điện hạ mệt.” Hắn nói điện hạ mệt, nhưng mắt lại lướt qua vị trí hòm áo không có mặt trong chính điện. Tạ Uyển đáp lễ. “Lễ tập đầu tiên theo bản cũ gồm ba mục: nhập điện, nhận chỉ giả, tập bước lên xa giá. Văn thiếp sáng nay thêm tịnh hương trước án, xin Tôn chủ sự cho xem mục bổ sung từ đâu mà có.” Tôn Kính đã chuẩn bị sẵn, lập tức đưa một tờ phụ lục. “Hòa thân liên quan hai nước, tịnh hương để biểu thanh khiết, không trái lễ.” Tạ Uyển đọc rất chậm. Tờ giấy có dấu Lễ bộ, có chữ của quan trực, chỉ thiếu một thứ: tên hương.

“Hương gì?” nàng hỏi. Trương Hựu đứng sau Tôn Kính khẽ nâng mắt. Tôn Kính cười. “Chỉ là tịnh hương thường dùng trong nghi lễ.” “Thường dùng cũng có tên. Long não, trầm thủy, an tức, mai phiến, hay hương hợp của Thượng Dược cục đều phải ghi rõ. Hôm nay công chúa đứng trước án, áo lễ chạm khói, tóc chạm khói, nếu sau này có người nói Vĩnh Ninh cung tự đốt hương lạ trong lễ hòa thân, ai chịu trách nhiệm?” Giọng Tạ Uyển không cao, nhưng chính vì không cao nên từng chữ rơi rất rõ. Mạnh cô cô hơi nghiêng người, vừa đủ để che nửa bước đứng của Chiêu Nghi. A Nhiễm phía sau siết chặt sổ cửa đến trắng đốt tay.

Tôn Kính vẫn không đổi sắc. “Tạ nữ quan cẩn thận là tốt, nhưng nếu việc gì cũng hỏi đến từng hạt hương, lễ tập hôm nay e là không xong. Hơn nữa, khay này đặt trước án, không đặt lên thân điện hạ.” Hắn quay sang Chiêu Nghi, giọng cung kính đến mức gần như ép người. “Xin điện hạ nhập vị. Sau một nén hương, chúng ta còn phải tập quỳ nhận quốc thư.” Trong khoảnh khắc ấy, tất cả người trong điện đều nhìn về Chiêu Nghi. Một công chúa bị đưa đi hòa thân nếu vì một khay hương mà ngừng tập lễ, lời đồn truyền ra ngoài sẽ thành nàng cố tình sinh sự, không biết đại cục. Nhưng nếu nàng bước lên, khay hương ấy sẽ có mặt trong lễ tập đầu tiên dưới mắt mọi người, sạch sẽ như một vật vốn thuộc về nghi thức.

Chiêu Nghi bước xuống một bậc. Tạ Uyển nghe lòng mình trầm xuống, nhưng nàng không ngăn. Nàng biết Chiêu Nghi đang tự làm mồi, cũng biết không thể trước mặt Lễ bộ kéo công chúa lùi lại như kéo một đứa trẻ tránh lửa. Chiêu Nghi đi đến trước án, dừng ở đúng vị trí cách khay hương ba thước. “Tôn chủ sự nói phải tịnh hương để biểu thanh khiết.” Nàng nhìn làn khói chưa đốt, khóe môi nhạt đến không thấy cười. “Vậy ghi tên hương vào sổ trước đi. Ta là công chúa Đại Lương, không phải người tù bị bịt mắt đưa qua cửa. Một lễ vì quốc thể mà ngay cả thứ đốt trước mặt ta cũng không có tên, truyền đến Bắc Yên, họ sẽ nghĩ Đại Lương nghèo đến mức mượn hương vô danh, hay nghĩ Lễ bộ khinh công chúa đến mức không cần ghi sổ?”

Điện lặng đi. Một câu của Tạ Uyển là quy chế; một câu của Chiêu Nghi là quốc thể. Tôn Kính có thể ép nữ quan, nhưng không thể trước đám cung nhân thừa nhận Lễ bộ xem nhẹ danh phận hòa thân. Trương Hựu cúi đầu mở sổ, động tác nhanh hơn nửa nhịp. Tạ Uyển bắt được nửa nhịp ấy. Nàng bước lên, đưa tay chặn mép sổ trước khi hắn kịp ghi thêm. “Sổ danh mục lễ tập đã khóa khi nhập điện. Mục bổ sung chỉ được đối chiếu, không được viết bù sau khi điện hạ hỏi.” Trương Hựu khựng lại. Dưới móng tay hắn có một vệt son rất mảnh, không giống mực đỏ đóng dấu, mà giống chu sa thô đã nghiền qua giấy ẩm.

Tôn Kính hạ giọng. “Tạ nữ quan, ngươi đang làm khó Lễ bộ trước mặt điện hạ.” “Không.” Tạ Uyển ngẩng lên. “Nô tỳ đang giữ cho Lễ bộ khỏi bị người khác nói là đưa vật không tên vào quốc lễ.” Nàng quay sang cung nhân bưng khay. “Mở khăn.” Cung nhân kia không nhúc nhích ngay. Chính sự chần chừ ấy khiến Tạ Uyển xác nhận khay này không đơn giản là một món lễ. Mạnh cô cô bước tới một bước, không chạm vào người hắn, chỉ đặt câu nói như đặt khóa lên cửa. “Trong Vĩnh Ninh cung, vật đặt trước án công chúa phải qua mắt nữ quan chưởng lễ. Mở.”

Khăn trắng được vén lên. Trên khay là một lư nhỏ bằng đồng, ba nén hương chưa châm, một mảnh giấy đỏ gấp làm đôi và một chén sứ đựng tro mịn. Không có thẻ tên. Không có niêm của Thượng Dược cục. Nhưng ở mép dưới chiếc lư, nơi người đứng xa không thể thấy, có một vết son nhỏ bị quệt lệch, hình như cố ý bắt chước dấu niêm cũ. Tạ Uyển cúi xuống rất nhanh rồi thẳng người lại, không để ai nhìn thấy trong mắt mình đã dâng lên hơi lạnh. Cách quệt son ấy giống dấu Tô Lạc làm đêm qua bằng chu sa thô trên giấy đỏ. Chỉ khác là lần này nó không nằm trong phòng đèn bị khóa, mà ở giữa chính điện Vĩnh Ninh, giữa một nghi thức ai cũng gọi là hợp lệ.

Chiêu Nghi nhìn khay hương, tay giấu trong tay áo khẽ siết rồi buông. Nàng không hỏi đó là gì, cũng không tỏ vẻ kinh sợ. “Tạ nữ quan, theo lễ, vật không tên có được đặt trước án của ta không?” Tạ Uyển cúi đầu. “Không được.” “Vậy ghi vào biên mục: lễ tập tạm dừng vì Lễ bộ đưa khay hương không danh, không thẻ, không niêm, chờ đối chiếu.” Giọng Chiêu Nghi rất nhẹ, nhưng chữ tạm dừng vừa rơi xuống, sắc mặt Tôn Kính cuối cùng cũng biến. Hắn chưa kịp phản bác, ngoài cửa đã có tiểu thái giám chạy vào, thở không đều. “Hoàng hậu nương nương có khẩu dụ, lễ tập hòa thân không được chậm trễ. Khay hương tịnh lễ là ý trên, xin điện hạ lập tức nhập án.”

Câu cuối cùng như một bàn tay vô hình đẩy cả chính điện tiến về phía khói chưa cháy. Tạ Uyển nhìn mảnh giấy đỏ gấp trong khay, thấy một góc giấy lộ ra dưới thân lư, trên đó có nét mực bị ép nhòe thành nửa chữ Thừa. Đêm qua Tô Lạc chưa dám viết hết chữ ấy; sáng nay có người đã đưa nó đến trước mặt Chiêu Nghi bằng khẩu dụ của Hoàng hậu. Tạ Uyển nghe tiếng tim mình đập rất chậm. Lễ tập đầu tiên rốt cuộc không phải để thử bước chân công chúa. Nó để thử xem ai dám nói rằng thứ không có tên kia không được bước vào lễ.