Chương 43: Bằng chứng phải đứng được một mình

Sáng hôm sau, trên bàn Thu Dung có bốn tập tài liệu mỏng hơn Minh Thành tưởng.

Không có bản ghi nhớ mười tám tháng trước. Không có lịch phân phối nội bộ của Thành Nam. Trên bốn tờ bìa chỉ có ba dòng: dữ kiện cần xác nhận, nguồn xác nhận và tác động nếu dữ kiện đúng.

“Bỏ tên người phát hiện ra khỏi đây,” Dung nói.

Minh kéo ghế ngồi xuống. “Cả tên Hà An?”

“Cả tên cậu. Cả tên cô ấy. Cả tên tôi nếu không cần để xác định chuỗi tài liệu.” Cô đẩy bản dự thảo về phía anh. “Hội đồng hỏi bằng chứng đứng được một mình hay không. Vậy đừng bắt họ phải tin người mang nó tới.”

Anh đọc lại đoạn mình viết tối qua, giải thích vì sao các sai lệch cùng xuất hiện theo hướng làm tiến độ trông thuận lợi hơn. Sau mười lăm tuần, lập luận ấy không còn là phỏng đoán vô cớ. Nhưng Dung vẫn gạch ngang.

“Không chứng minh động cơ trong hồ sơ này.”

“Động cơ giải thích vì sao bốn chuyện đi cùng nhau.”

“Hội đồng không cần tin cách giải thích đó để biết chúng có làm thay đổi tính khả thi hay không.”

Minh nhìn vệt mực đen. Nếu một dữ kiện chỉ thuyết phục khi đi cùng câu chuyện về người đã làm sai, nó vẫn còn phụ thuộc vào người kể.

Anh cầm bút. “Được. Chỉ giữ phần nào làm dự án phải tính lại.”

Việc đầu tiên được chốt là lối hậu cần.

Thu Dung đã gửi yêu cầu qua đúng đầu mối pháp lý của chủ sở hữu phần đất liền kề. Gần trưa, văn bản xác nhận được chuyển lại: thỏa thuận hiện tại cho phép Tân Phúc sử dụng tuyến phía sau theo kỳ hạn một năm; việc gia hạn cần thỏa thuận mới; chủ sở hữu không xác nhận nghĩa vụ duy trì quyền tiếp cận trong toàn bộ thời gian thi công dự kiến.

Dung đặt văn bản cạnh phụ lục cũ.

“Không được viết rằng họ sẽ từ chối gia hạn.”

“Cũng không được viết rằng tuyến chắc chắn sẽ mất.”

“Đúng. Chỉ viết: chưa có căn cứ coi quyền tiếp cận ổn định cho toàn kỳ thi công là điều kiện sẵn có.”

Hoài Nam mở mô hình tiến độ, thêm một điều kiện tiên quyết và cho chạy lại kịch bản không mặc định lối sau. Phần lợi thế tiến độ của Thành Nam co xuống.

Hoài Nam nhìn màn hình. “Nếu chỉ dùng thứ đã xác nhận, mình vẫn phải bỏ lợi thế này.”

“Bỏ.”

Không ai cố giữ một con số chỉ vì nó từng có trong bảng điểm.

Buổi chiều, nhóm kỹ thuật gửi lại biên bản tính mẫu khảo sát. Họ không ký vào một kết luận rằng khoảng bốn mươi mốt phần trăm đại diện cho toàn bộ tiểu thương. Họ ký vào phương pháp: với cùng bộ phản hồi gốc, cùng quy tắc phân loại và toàn bộ mẫu hợp lệ, tỷ lệ ủng hộ di dời nhanh là khoảng bốn mươi mốt phần trăm; con số bảy mươi tám phần trăm chỉ xuất hiện khi mẫu số giới hạn ở nhóm đã trả lời dứt khoát.

Minh dừng ở phần cuối.

“Giữ rõ câu này: nhóm chưa quyết định không được tính thành phản đối.”

Hoài Nam hơi ngẩng lên. “Câu đó làm phần bất lợi cho Thành Nam bớt bất lợi.”

“Không phải việc của mình.”

Nam gật đầu, đánh dấu nguồn dữ liệu, bảng mã và người chịu trách nhiệm kiểm tra. Minh nhìn cậu làm việc, nhớ những ngày đầu cả hai chỉ hỏi mô hình có đủ đẹp để thắng hay chưa. Bây giờ câu hỏi đã khác: một người khác mở cùng dữ liệu có đi đến cùng kết quả hay không.

Cuối giờ, Tân Phúc gửi phần điều khoản khoản vay được phép đối chiếu.

Quốc Đạt không cung cấp toàn bộ hợp đồng tín dụng. Phần trích có xác nhận chỉ đủ thể hiện mốc giao dịch với đối tác phát triển trước cuối quý và quyền của chủ nợ yêu cầu bổ sung bảo đảm, áp thêm điều kiện kiểm soát dòng tiền nếu mốc đó không đạt.

Ông gọi cho Minh ngay sau đó.

“Tôi đã cung cấp đúng phạm vi Hội đồng yêu cầu. Tôi không đồng ý để hồ sơ biến thành mô tả Tân Phúc đang mất khả năng thanh toán.”

“Thành Nam cũng không đề nghị viết vậy.”

“Và đừng viết rằng chúng tôi thúc quy trình vì sợ chủ nợ.”

Minh nhìn câu mình vừa xóa khỏi dự thảo: áp lực tài chính là nguyên nhân khiến một số rủi ro bị đẩy sang xử lý sau.

“Tôi sẽ viết rằng mốc cuối quý có liên hệ với điều kiện tài chính được xác nhận, không phải yêu cầu kỹ thuật của dự án.”

Đạt im một nhịp. “Câu đó tôi không phản đối.”

“Vậy giữ câu đó.”

Cuộc gọi kết thúc. Đạt có thể sợ mất quyền tự chủ. Quang Huy có thể tin mọi rủi ro đều xử lý được sau khi giành quyền kiểm soát. Minh cũng từng tin gần như vậy. Nhưng không điều nào cần trở thành tiền đề để dữ kiện có giá trị.

Sáng ngày kế tiếp, anh và Hoài Nam đến Tân Phúc hoàn tất phần danh sách quầy.

Nghiêm chờ ở phòng làm việc phía sau khu quản lý, túi nhựa đựng hóa đơn cũ đặt bên cạnh. Tân Phúc đưa ra sổ quản lý phí, lịch sử vị trí và các biên bản điều chỉnh có thể cung cấp theo yêu cầu. Việc rà soát diễn ra từng dòng, không phải khoanh cả ba mươi bảy quầy rồi coi họ giống nhau.

Có quầy đổi người đứng bán trong cùng gia đình, có quầy đổi mặt hàng, có giai đoạn chứng từ ghi theo vị trí thay vì tên. Nhưng khi đối chiếu lịch sử hoạt động và phí quản lý, cả ba mươi bảy vị trí đều có dấu vết hoạt động lâu năm trước thời điểm hồ sơ nền hiện tại được lập.

Nghiêm đặt ngón tay lên một dòng. “Cái này đủ để ghi họ có quyền hỗ trợ chưa?”

“Chưa,” Minh đáp. “Chúng ta chỉ xác nhận họ tồn tại trong hoạt động thực tế và có lịch sử đóng phí. Tư cách và mức nghĩa vụ phải xác định theo tiêu chí được duyệt.”

Ông Nghiêm rút tay lại. “Được. Tôi không cần các anh ghi hơn cái có.”

Một hồ sơ càng gần quyết định, sức cám dỗ đi thêm nửa bước càng lớn. Nửa bước ấy thường không phải lời nói dối. Nó chỉ biến điều có thể suy ra thành điều đã được chứng minh.

Khi Minh trở về Thành Nam, Quang Huy đang đợi trong phòng họp nhỏ.

Ông không còn quyền phê duyệt trực tiếp hồ sơ Tân Phúc, nhưng mười năm quan hệ không biến mất theo một quyết định tạm thời. Trước mặt Huy là bản dự thảo bộ xác nhận độc lập.

“Bốn vấn đề,” ông nói. “Một danh sách phải phân loại lại. Một khảo sát phải trình bày mẫu rõ hơn. Một lối tiếp cận cần phương án dự phòng. Một hạn vay cần quản trị tiến độ. Tất cả đều xử lý được.”

“Có thể.”

“Vậy cậu đang chứng minh điều gì khi biến chúng thành lý do để Hội đồng cân nhắc dừng cả quy trình?”

Minh không trả lời ngay.

Huy tháo kính. “Cậu đã chọn phản đối. Bây giờ cậu cần mọi thứ đủ lớn để chứng minh lựa chọn đó đúng. Tôi hiểu tâm lý ấy. Nhưng đừng gọi nó là khách quan.”

Câu nói chạm đúng nơi đau nhất vì Minh không thể phủ nhận hoàn toàn. Anh có lợi ích trong việc không trở thành người đã trả một cái giá lớn chỉ vì vài vấn đề có thể sửa. Anh cũng muốn tin lựa chọn của mình có ý nghĩa.

Nếu dùng nhu cầu đó để tranh luận, Huy sẽ đúng ít nhất một nửa.

Minh kéo bản dự thảo về phía mình, gạch tiếp đoạn nhận định về chuỗi quyết định làm nhẹ rủi ro.

“Cậu làm gì?”

“Bỏ tất cả suy đoán về vì sao họ đã làm thế.” Anh lật sang trang tác động. “Chỉ giữ bốn câu hỏi: danh sách nào phải dùng để tính nghĩa vụ chuyển tiếp; mẫu khảo sát nào được phép đại diện cho giả định tiến độ; lối hậu cần nào có quyền sử dụng đủ kỳ; và hạn cuối quý là điều kiện dự án hay điều kiện tài chính của bên vận hành.”

“Cậu nghĩ vậy làm hồ sơ mạnh hơn?”

“Ít nhất nó không cần tôi đúng về động cơ.”

Huy nhìn anh. “Và bản ghi nhớ cũ?”

“Không nằm trong hồ sơ gửi Hội đồng.”

“Dù nó giúp cậu chứng minh Thành Nam từng biết?”

“Chính vì vậy.”

Không khí giữa họ lạnh đi. Minh không thấy mình thắng. Anh chỉ thấy khoảng cách giữa hai người giờ nằm ở một giới hạn rất rõ: có những thứ đúng nhưng không được dùng ở mọi nơi chỉ vì chúng làm lập luận của mình mạnh hơn.

Huy đeo kính trở lại. “Cậu đang làm mọi thứ khó hơn mức cần thiết.”

“Có thể.”

Lần này Minh không thêm gì nữa.

Chiều muộn, bộ hồ sơ được chuyển qua Ban điều phối. Bốn nhóm tài liệu, bốn nguồn có thể kiểm tra, bốn phần mô tả giới hạn xác nhận và một bảng tác động lên tính khả thi. Không có bản ghi nhớ nội bộ. Không có tài liệu quản trị nội bộ Thành Nam. Không có câu nào kết luận ai cố tình che giấu hay ai hành động với động cơ tốt hơn.

Hà An có mặt khi Hồ Nhật Phong xác nhận danh mục được tiếp nhận. Cô nhận đúng bản công khai Lam Viên có quyền nhận, lật qua phần khảo sát và danh sách quầy rồi dừng ở bảng phạm vi nguồn.

“Không có phần giải thích động cơ?” cô hỏi.

“Không.”

“Vậy tốt.”

Chỉ hai chữ. Minh không hỏi thêm.

Phong xem hết danh mục. “Về hình thức, bốn nhóm xác nhận đã đáp ứng yêu cầu của phiên trước: có nguồn, có phạm vi, có người chịu trách nhiệm và có thể kiểm tra lại. Tôi sẽ chuyển Hội đồng cùng phương án tác động tiến độ. Quyết định vẫn thuộc Hội đồng.”

“Hiểu.”

“Đủ tài liệu để cân nhắc dừng không có nghĩa Hội đồng chắc chắn sẽ dừng.”

“Thành Nam không đề nghị ông hứa kết quả.”

Phong gật đầu.

Khi Minh trở lại phòng dự án, trời đã tối. Hoài Nam đã đóng bảng tính. Thu Dung đứng cạnh bàn, đọc lần cuối bản lưu của hồ sơ trước khi khóa quyền chỉnh sửa.

Suốt mười lăm tuần, Minh từng nghĩ khó nhất là tìm sự thật dưới những con số đẹp. Hóa ra còn một việc khó hơn: khi đã tìm thấy, phải cắt khỏi nó tất cả những gì mình muốn người khác tin về mình.

Dung gập tập giấy lại.

“Xong rồi.”

Bốn tờ bìa trên bàn không chứng minh Minh đúng khi chống Quang Huy. Không chứng minh Hà An đúng khi nghi ngờ bộ dữ liệu. Cũng không chứng minh ai có ý tốt hơn ai.

Chúng chỉ buộc người đọc đối diện với những gì có thể kiểm tra.

Thu Dung nhìn anh rồi nói: “Nếu họ bác, ít nhất họ sẽ phải bác dữ kiện chứ không phải bác cậu.”