Chương 44: Cái giá của sự minh bạch
Minh Thành chưa kịp biết Hội đồng sẽ làm gì với bốn tập xác nhận thì sáng hôm sau, Thu Dung gửi anh một lịch họp nội bộ kéo dài chín mươi phút. Tiêu đề chỉ ghi rà soát trách nhiệm quản trị, nhưng tệp đính kèm là bản kết luận dự thảo mà sớm muộn cũng phải xuất hiện.
Minh đến sớm mười phút. Thu Dung đã ngồi ở đầu bàn với hai bản in giống nhau, mép giấy dán nhãn phần chuyển giao hồ sơ, giám sát giả định và trách nhiệm từng cấp. Quang Huy ngồi phía đối diện, không mở máy tính.
Dung đẩy một bản sang cho Minh. “Đọc phần kết luận trước.”
Rà soát không gọi bản ghi nhớ mười tám tháng trước là bằng chứng của một hành vi gian dối. Nó ghi một điều hẹp hơn: các cảnh báo đã tồn tại trong hệ thống Thành Nam, đã được gửi tới cấp phụ trách đầu tư, nhưng không được đưa trở lại phạm vi thẩm định khi hồ sơ Tân Phúc hiện tại được mở. Việc chuyển giao thông tin lịch sử không có bước bắt buộc xác nhận các rủi ro cũ đã được đóng hay còn hiệu lực; cơ chế giám sát cũng không buộc người phê duyệt giả định nền chứng minh nguồn đã được kiểm tra lại.
Minh đọc chậm hơn ở đoạn tiếp theo. Đỗ Quang Huy chịu trách nhiệm quản trị vì đã nhận cảnh báo cũ nhưng không yêu cầu tái thẩm định trước khi thúc đẩy chiến lược ký trước, xử lý sau. Biện pháp ngay lập tức là đình chỉ quyền điều hành đầu tư trong thời gian công ty hoàn tất bước xử lý tiếp theo.
Không có lời nào nặng hơn cần thiết. Cũng không có câu nào nhẹ đi vì mười năm thành tích. Quang Huy đặt hai bàn tay lên mặt bàn. “Ít nhất họ còn nhớ đây là quyết định quản trị, không phải một phiên xử.”
Thu Dung đáp: “Hồ sơ cũng ghi rõ không có kết luận giả mạo tài liệu hay hành vi ngoài phạm vi quản trị.”
Huy khẽ gật rồi nhìn sang Minh. “Còn cậu?”
Bản dự thảo xác nhận Minh không được tiếp cận bản ghi nhớ cũ cho tới khi rà soát nội bộ đã bắt đầu. Sau khi biết tài liệu, anh giữ nó trong đúng phạm vi Thành Nam và bỏ phiếu phản đối việc tiếp tục trên bộ dữ liệu hiện tại. Nhưng phần kết luận không dừng ở đó.
Trong giai đoạn đầu, với tư cách người phụ trách dự án, Vũ Minh Thành đã sử dụng dữ liệu nền chưa được kiểm chứng độc lập đầy đủ để xây mô hình. Anh có yêu cầu đối chiếu sau khi phát hiện chênh lệch, nhưng trách nhiệm chuyên môn đối với khoảng thời gian trước đó không biến mất chỉ vì về sau anh là người yêu cầu sửa.
Dòng cuối cùng ngắn hơn tất cả những gì anh đã tưởng tượng suốt nhiều tháng: đề cử Vũ Minh Thành vào ban điều hành được đóng băng; không tiếp tục xem xét trong chu kỳ hiện tại do dự án Tân Phúc không đạt mục tiêu gắn với đề cử và do trách nhiệm quản lý nêu trên.
Anh đọc lại một lần nữa, không phải vì câu chữ khó hiểu. Gần mười năm, anh đã biết mình muốn bước vào căn phòng đó. Tân Phúc chỉ khiến tham vọng ấy có ngày tháng, chỉ tiêu và một cái tên cụ thể. Có những tối anh rời công ty lúc gần nửa đêm vẫn nghĩ mình đang đi nốt đoạn cuối trước khi cánh cửa mở ra.
Bây giờ cánh cửa không đóng sầm. Nó chỉ bị gạch khỏi lịch của kỳ này bằng một câu hành chính rất sạch.
“Vị trí hiện tại của cậu không thay đổi trong thời gian chuyển tiếp,” Thu Dung nói. “Trách nhiệm với nhóm dự án cũng chưa có điều chỉnh mới.”
Minh đặt bản in xuống. “Tôi hiểu.”
Quang Huy tháo kính. “Cậu có thể tranh luận phần này. Dữ liệu nền do Tân Phúc cung cấp. Việc chuyển hồ sơ cũ không nằm trong trách nhiệm của cậu.”
“Phần chuyển hồ sơ cũ không nằm trong trách nhiệm của tôi.”
“Vậy thì đừng nhận cả phần còn lại.”
Câu ấy không hoàn toàn vô lý. Minh đã không tạo ra danh sách rút gọn, không tính con số bảy mươi tám phần trăm, không biến lối hậu cần thành quyền tiếp cận ổn định và cũng không biết điều kiện khoản vay đầy đủ khi nhận dự án. Nếu muốn kể lại theo cách dễ sống nhất, anh có đủ dữ kiện để đặt mình ở phía người phát hiện vấn đề.
Chỉ có một điều không chịu đứng vào câu chuyện đó: anh đã từng nhìn những con số ấy và muốn chúng đúng. Anh từng dùng chúng để bảo vệ một phương án. Từng coi một số chênh lệch là việc có thể xử lý sau. Việc anh dừng lại trước khi đi xa hơn không làm những ngày đầu biến mất.
Minh lật lại trang trước. “Tôi muốn sửa một câu.”
Thu Dung cầm bút. “Câu nào?”
Anh chỉ vào đoạn ghi rằng sau khi phát hiện bất thường, anh đã chủ động khắc phục và vì vậy không chịu trách nhiệm đối với các sai lệch của hồ sơ nền.
“Bỏ phần ‘vì vậy không chịu trách nhiệm’.”
Quang Huy nhìn anh. “Cậu đang tự làm hồ sơ của mình xấu hơn.”
“Câu đó rộng hơn dữ kiện.” Minh quay sang Dung. “Tôi không chịu trách nhiệm cho việc bản ghi nhớ cũ không được chuyển sang hồ sơ mới. Nhưng tôi chịu trách nhiệm cho phần mô hình mình đã dùng trước khi kiểm chứng đủ.”
Dung hỏi: “Cậu muốn thay bằng gì?”
“Ghi đúng thời điểm tôi bắt đầu yêu cầu sửa dữ liệu. Yêu cầu đối chiếu danh sách với thực địa sau đợt khảo sát đầu tiên, rồi kiểm tra căn cứ lối hậu cần, xin dữ liệu khảo sát gốc và rà lại các giả định. Chỉ ghi các mốc có tài liệu. Không cần gọi tôi là người tố giác.”
“Biên bản có đủ dấu vết cho các mốc đó.”
“Vậy thế là đủ.”
Quang Huy đeo kính trở lại. Minh thấy vẻ mệt mỏi trên gương mặt người đã dạy anh nhìn một thương vụ qua quyền kiểm soát, dòng tiền và thời điểm. Những điều ấy không bỗng nhiên vô giá trị chỉ vì một phương pháp đã đi đến giới hạn của nó.
Huy khép tập giấy. “Cậu nghĩ nhận thêm trách nhiệm sẽ khiến quyết định này đáng giá hơn sao?”
“Không.” Minh giữ giọng bình thường. “Tôi chỉ không muốn dùng sự minh bạch để kể lại mình thành người vô can.”
Lần này Huy không đáp. Cuộc họp kết thúc mà không có tranh cãi lớn. Biện pháp với Quang Huy có hiệu lực theo kết luận rà soát. Đề cử của Minh dừng trong chu kỳ hiện tại. Phần trách nhiệm của anh được sửa: không gánh lỗi chuyển giao anh không thể biết, cũng không được xóa trách nhiệm đối với những giả định anh từng chấp nhận khi còn tin chúng đủ tốt để chạy tiếp.
Thu Dung ở lại khi những bản in khác được thu lại.
“Cậu có thể để nguyên câu cũ,” cô nói. “Có cơ sở để kết luận cậu đã chủ động khắc phục.”
“Nhưng ‘chủ động khắc phục’ không đồng nghĩa với ‘không chịu trách nhiệm’.” Minh nhìn nét sửa mới trên trang. “Hôm qua mình vừa yêu cầu Hội đồng không phải tin câu chuyện của người mang bằng chứng tới. Hôm nay tôi không thể yêu cầu công ty tin một câu chuyện đẹp hơn về tôi.”
Dung đặt nắp bút lại. “Ít nhất cậu nhất quán.”
“Không chắc đó là lời khen.”
“Không phải.”
Khóe miệng Minh động nhẹ rồi thôi. Ra hành lang, anh đi ngang phòng họp ban điều hành. Anh đã đi qua nơi đó hàng trăm lần, hiếm khi nhìn lâu. Hôm nay anh cũng không dừng lại, nhưng khoảng cách vài chục mét bỗng có hình dạng rõ ràng hơn bảng mục tiêu nào từng đặt trước mặt anh.
Không có cảm giác được giải thoát. Không có niềm tự hào đủ lớn để lấp vào phần vừa mất. Chỉ là một khoảng trống, ở đúng chỗ anh đã dành nhiều năm để chờ một kết quả khác.
Đến phòng dự án, Hoài Nam đang rà lại bảng tác động tiến độ gửi Ban điều phối. Cậu ngẩng lên, đã biết cuộc rà soát diễn ra nhưng chưa biết kết quả.
“Anh còn phụ trách nhóm chứ?”
“Trong thời gian chuyển tiếp, có.” Minh đặt tập tài liệu xuống. “Cứ làm theo bộ dữ liệu đã xác nhận. Đừng thay giả định nào vì chuyện nội bộ.”
Nam gật đầu rồi chần chừ. “Còn đề cử của anh?”
“Kỳ này dừng rồi.”
Hoài Nam im. Minh không cần cậu tìm một câu an ủi. Anh kéo ghế lại gần màn hình, hỏi phần dự phòng lối hậu cần đã phản ánh đủ vào lịch hay chưa.
Công việc tiếp tục hơn một giờ. Không ai giả vờ quyết định buổi sáng không tồn tại, nhưng nó cũng không được phép trở thành lý do để làm sai phần việc còn lại.
Gần cuối ngày, Minh cầm điện thoại lên rồi đặt xuống hai lần. Tin về một đề cử nội bộ có thể chưa rời khỏi Thành Nam ngay, nhưng anh biết nó sẽ không ở yên mãi. Hà An không có quyền biết chi tiết rà soát quản trị của công ty anh. Cô cũng không nên phải nghe từ một lời đồn rằng cái giá anh từng nói mình chấp nhận đã trở thành sự thật.
Anh gọi cho cô khi văn phòng đã thưa người.
Hà An bắt máy sau vài hồi chuông. “Có kết quả từ Hội đồng à?”
“Chưa. Là việc của Thành Nam.” Minh đứng cạnh cửa kính, bên dưới là dòng xe đầu giờ tối. “Rà soát nội bộ đã có kết luận. Anh vẫn giữ vị trí hiện tại trong thời gian chuyển tiếp, nhưng đề cử vào ban điều hành dừng trong chu kỳ này.”
Đầu dây bên kia yên một lúc.
“Vì Tân Phúc?”
“Vì dự án không đạt mục tiêu gắn với đề cử. Và vì phần trách nhiệm của anh trong giai đoạn đầu dùng dữ liệu chưa được kiểm chứng đủ.”
“Anh đồng ý với kết luận đó?”
“Anh yêu cầu họ ghi rõ anh bắt đầu yêu cầu sửa từ lúc nào. Còn phần trước đó, anh không muốn xóa.”
Hà An không hỏi về Quang Huy, cũng không hỏi bản ghi nhớ cũ. Sự im lặng ấy giữ nguyên ranh giới họ đã dựng suốt những tuần qua, ngay cả khi chỉ cần một câu nữa là có thể bước vào phần thông tin Lam Viên không có quyền biết.
“Anh đã muốn cái ghế đó rất lâu,” cô nói.
“Ừ.”
Anh tiếc quãng đường đã đi tới sát một mục tiêu rồi phải nhìn nó dừng lại. Tiếc cả phiên bản tương lai mà anh từng coi gần như hiển nhiên nếu Tân Phúc thành công. Sự tiếc nuối ấy không chứng minh lựa chọn vừa rồi sai. Nó chỉ khiến cái giá trở nên thật.
Hà An hỏi, giọng chậm và rõ: “Anh có hối hận không?”
Minh nhìn bóng mình trên lớp kính tối.
“Có tiếc. Không hối hận.”