Chương 63 - Chương 63: Sống Đẹp Không Cần Vay

Chương 63: Sống Đẹp Không Cần Vay

Trịnh Khải mất bốn giây mới trả lời. Bốn giây trên livestream đủ để phần bình luận chạy qua ba vòng suy đoán. “Việc hoàn trả của cô Mai Hạ Vy là quyết định cá nhân, không làm thay đổi tính hợp pháp của hợp đồng đã hoàn thành,” Khải nói. “Về hệ thống quảng cáo, VayVui sử dụng các nhóm nhu cầu tiêu dùng theo quy định nội bộ và không xây dựng sản phẩm nhằm khai thác nỗi sợ của khách hàng.” Ông ta vẫn không nói có dùng dữ liệu thu nhập dao động, thanh toán trễ hay phản ứng với thông điệp “tự thưởng” hay không. Câu trả lời đi vòng quanh câu hỏi rất chuyên nghiệp.

Phóng viên Thời Báo Thành Phố không hạ tay. “Vậy ông xác nhận doanh nghiệp có lưu các nhóm dữ liệu đó hay không?” Người phụ trách pháp chế nghiêng người nói gì đó sát tai Khải. Ông ta nhìn xuống tập giấy trước mặt rồi đáp rằng mọi mô hình xếp nhóm đều là tài sản kinh doanh, chỉ cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu hợp lệ. Họp báo kết thúc sớm mười hai phút để “tiếp nhận câu hỏi bằng văn bản”. Nhạc không lời bật lại. Logo VayVui vẫn nằm giữa màn hình, bình thản đến đáng ghét.

Tạ Quỳnh tắt ghi màn hình nhưng không đóng laptop. “Tóm lại là có một thứ họ không muốn nói, nhưng rất sẵn lòng nói rằng không muốn nói.” Lục An kéo bảng đối chiếu lại, đánh dấu vào cột né tránh. Vy không cười được. Cô nhìn số dư sau giao dịch hoàn trả, rồi nhìn tin nhắn của chủ nhà vừa đến đúng lúc: “Năm giờ chiều nay cô chuyển được phần tiền thuê đã hẹn thì tôi giữ phòng. Không thì tôi phải làm việc khác.” Dư luận cần thời gian phân tích thuật toán. Chủ nhà chỉ cần thông báo giao dịch.

Mười một phút sau, điện thoại của luật sư reo. Hồ sơ mà Thời Báo Thành Phố và nhóm luật sư gửi từ tối hôm trước đã được cơ quan tiếp nhận. Phía VayVui được yêu cầu bảo toàn dữ liệu liên quan đến các chiến dịch đang bị phản ánh và chuẩn bị giải trình bằng văn bản. Luật sư nhấn rõ: đây mới là bước xác minh, chưa phải kết luận vi phạm và chưa có ai bị xử lý. Cô đáp: “Em hiểu.” Quỳnh nghe loáng thoáng, quay sang nói: “Tốt. Công lý đã bắt đầu điền biểu mẫu. Còn tiền phòng của bà thì vẫn thích chuyển khoản nhanh.”

Vy mở bảng công việc. Sau ba mươi ngày, cô đã biết nhìn một con số mà không mở ứng dụng vay để tìm số khác che lên. Có ba đầu việc đã hoàn thành nhưng chưa thu đủ tiền: gói nội dung cho một sạp hàng ở chợ cũ, bộ mô tả sản phẩm cho tiệm đồ đã qua sử dụng và phần chỉnh sửa kịch bản livestream cho một cô bán hàng từng đổi cơm với cô. Không khoản nào lớn, cộng lại cũng không biến cô thành người thắng. Nhưng nếu thu được đúng hạn, cộng với phần tiền còn lại trong tài khoản, cô có thể trả khoản thuê cấp bách mà chủ nhà đã chốt và giữ căn phòng thêm một nhịp.

Cô gọi từng người, không kể chuyện họp báo và không nói câu “chị giúp em lần này”. Với đầu việc ở chợ cũ, Vy gửi lại biên bản nghiệm thu và hỏi thời điểm thanh toán. Người phụ trách bảo kế toán nghỉ, mai mới chuyển. Vy đề nghị họ xác nhận công việc qua email trong ngày. Tiệm đồ cũ muốn giữ lại một phần vì hai bài đăng chưa đạt lượng tương tác như mong đợi. Vy mở đúng điều khoản: phí được tính theo nội dung bàn giao, không bảo đảm doanh số. Hai bên tranh luận rồi thống nhất chuyển phần đã nghiệm thu. Cuộc gọi cuối dễ hơn nhưng không màu hồng. Cô bán hàng nói thẳng: “Chị chuyển được, nhưng em làm nốt ba kịch bản còn lại trước thứ sáu.” Vy nhìn lịch rồi đáp: “Được, nhưng em gửi phụ lục công việc. Chị xác nhận giúp em trước khi chuyển.”

An ngồi đối diện, nghe cô thương lượng mà không chen vào. Khi cuộc gọi cuối kết thúc, anh đẩy sang một mẫu phụ lục ngắn. “Lần sau gửi từ đầu.” Vy nhìn tên file anh đặt: PHAM_VI_CONG_VIEC_KHONG_BAO_DAM_DOANH_SO. “Anh đặt tên tài liệu nghe như đang giận cả thế giới.” “Tôi chỉ giận những người nghĩ một caption có thể bảo đảm họ giàu.” “Từng có người nghĩ một caption có thể bảo đảm cô ấy trông giàu.” An nhìn cô. “Người đó đang biết xuất hóa đơn rồi.” Câu nói không dịu dàng, nhưng đủ làm ngực Vy bớt căng.

Đầu giờ chiều, nhóm Ba Mươi Ngày tràn ngập ảnh họp báo và lời kêu gọi quyên góp giúp Vy “đánh tiếp”. Cô khóa bình luận của hai bài kêu gọi chuyển tiền, rồi đăng thông báo rằng nhóm không nhận tiền cứu hộ cho cá nhân cô. Hà My nhắn riêng: “Vậy mình làm gì tiếp? Ba mươi ngày hết rồi, nhóm không thể chỉ ngồi xem chị bị kiện.” Vy nhìn quanh căn phòng. Trên bàn là hợp đồng cũ, biên lai hoàn trả, bảng nợ và mẫu phụ lục An vừa sửa. Bốn thứ đều nói cùng một chuyện: sống thật không phải một khoảnh khắc thú nhận. Nó là đống giấy tờ phải làm sau khi đã thú nhận xong.

Vy mở một tài liệu mới, gõ dòng tiêu đề rồi dừng lại. Quỳnh ngó qua vai cô. “Tên gì?” Vy nói: “Sống Đẹp Không Cần Vay.” Quỳnh nhăn mặt. “Nghe hơi giống khẩu hiệu in trên túi vải.” “Ít nhất túi vải còn dùng được nhiều lần.” An kéo ghế lại gần. Vy viết ba nguyên tắc đầu: không công khai danh tính người đang mắc nợ; không nhận tài trợ từ đơn vị cho vay hoặc trung gian thu thập dữ liệu; mọi khoản thu chi của dự án phải được công bố. Dự án không dạy làm giàu, chỉ làm những việc nhóm đã từng làm thật: hướng dẫn đọc hợp đồng, lập bảng nợ kín, đổi kỹ năng lấy nhu cầu thiết yếu, sửa đồ cũ và kiểm tra dấu hiệu quảng cáo đánh vào sự xấu hổ.

Hà My nhận quản lý biểu mẫu ẩn danh nhưng bị Quỳnh bắt thêm cảnh báo bảo mật. Bà Sáu đồng ý cho dùng góc cuối quán sau giờ trưa, với điều kiện không chắn khách và ai uống nước thì tự rửa ly. An nhận phụ trách bàn sửa đồ, nhưng yêu cầu ghi rõ đây là trao đổi kỹ năng, không phải đồ miễn phí từ trên trời rơi xuống. Vy chia nội dung thành mẫu ngắn, kèm lưu ý không thay tư vấn pháp lý. Khi cô định thêm ảnh đại diện của mình vào trang giới thiệu, tay cô dừng trên chuột. Cuối cùng, cô thay bằng ảnh một chiếc áo cũ được vá đường chỉ mới. Quỳnh nhìn thấy nhưng không bình luận. Có những thay đổi nhỏ không cần gọi tên.

Ba giờ bốn mươi, khoản thanh toán đầu tiên vào tài khoản. Bốn giờ mười hai, khoản thứ hai đến sau một email xác nhận dài ba dòng. Khoản thứ ba chưa chuyển vì người phụ trách nghỉ. Vy cộng lại. Vẫn thiếu một khoảng nhỏ so với phần tiền thuê đã hẹn. Cô nhìn chiếc điện thoại, rồi nhìn An. Anh không hỏi cô cần bao nhiêu. Anh chỉ chỉ vào danh sách công việc của dự án. “Gói kiểm tra nội dung cho tiệm tôi, cô làm xong hai tuần trước. Tôi chưa thanh toán vì cô bảo đợi nghiệm thu.” Vy cau mày. “Anh định lấy tiền của anh để cứu tôi à?” “Không. Tôi định trả hóa đơn của tiệm tôi. Hai việc khác nhau.”

Vy mở lại bộ nội dung của tiệm sửa: bảng giá mới, hướng dẫn nhận đồ cũ, ba bài đăng về sửa thay vì mua. An kiểm từng mục, sửa một lỗi giờ mở cửa rồi ký xác nhận điện tử. Anh chuyển đúng theo báo giá cũ. Vy nhìn thông báo giao dịch, cảm giác nhẹ đi nhưng không đẹp đẽ. Nó giống nhấc một thùng nước lên cầu thang: vẫn nặng, nhưng có điểm đặt tay. Cô chuyển ngay khoản thuê cấp bách cho chủ nhà, ghi rõ tháng và phần nợ được thanh toán. Hai phút sau, ông gửi ảnh biên nhận viết tay, kèm câu: “Phần còn lại theo lịch cũ. Đừng trễ nữa.” Không lời chúc mừng, không giảm nợ. Vy lưu biên nhận vào thư mục NỢ_ĐÃ_TRẢ_MỘT_PHẦN.

Quỳnh hỏi có đăng biên lai lên mạng không. Vy lắc đầu. “Không phải khoản nào trả được cũng cần thành nội dung.” Chính cô cũng ngạc nhiên. Ba mươi ngày trước, cô có thể chụp một cốc cà phê mua bằng thẻ tín dụng rồi viết về sự độc lập. Hôm nay, cô vừa giữ được phòng bằng bốn khoản công việc nhỏ và không muốn ai vỗ tay. Cảm giác ấy không sảng khoái, nhưng vững hơn. An đóng laptop của mình. “Tên dự án giữ chứ?” “Giữ. Nhưng anh đừng bắt tôi đổi thành Tiêu Dùng Bền Vững Có Quy Trình.” “Tôi chỉ định sửa điều khoản.” “Vậy anh làm cùng.” An nhìn cô lâu hơn một nhịp. “Ừ. Làm cùng.”

Cuối chiều, VayVui gửi thông cáo mới. Doanh nghiệp xác nhận đã nhận yêu cầu cung cấp thông tin từ cơ quan chức năng, khẳng định sẽ hợp tác và tiếp tục bác bỏ việc cố ý nhắm người dễ tổn thương. Không có lời xin lỗi. Không có tên Trịnh Khải. Tài khoản phát họp báo đã tắt bình luận. Có người gọi đó là chiến thắng; số khác nhắc đừng phong thánh cho người từng quảng cáo vay. Vy đọc cả hai phía rồi đóng ứng dụng. Cô không được phong thánh, VayVui chưa bị kết tội, Trịnh Khải chưa biến mất. Nhưng lần đầu tiên, câu hỏi không còn nằm một mình trong phòng trọ của cô.

Sáu giờ hai mươi, khi cả nhóm vừa đăng bản giới thiệu dự án “Sống Đẹp Không Cần Vay”, hộp thư nhận một email có tiêu đề: “Đề nghị hợp tác trả phí cho chuỗi workshop cộng đồng”. Người gửi là một nền tảng giáo dục kỹ năng đã theo dõi nhóm. Phần tóm tắt ghi rõ: không tài trợ từ công ty tài chính, không gắn link vay, không thu dữ liệu người tham dự ngoài đăng ký tối thiểu, ngân sách và phạm vi công việc được công khai. Mức phí không đủ xóa nợ của Vy, nhưng đủ trả công cho từng người nếu họ làm thật. Cô đọc đến dòng cuối: “Chúng tôi muốn dùng tên Sống Đẹp Không Cần Vay, với Mai Hạ Vy và Lục An đồng phụ trách nội dung.” Vy không mở ứng dụng ngân hàng. Cô mở file hợp đồng đính kèm, kéo ghế sát về phía An và nói: “Lần này đọc từng dòng.”