Chương 62 - Chương 62: Trịnh Khải Phản Công

Chương 62: Trịnh Khải Phản Công

Tám giờ năm mươi bảy, đường truyền họp báo của VayVui mở bằng một bản nhạc không lời nhẹ đến mức đáng ngờ. Tạ Quỳnh đặt laptop giữa bàn, bật ghi màn hình rồi kéo rèm cửa để ánh sáng buổi sáng không phản lên màn hình. Lục An ngồi bên trái, trước mặt là thư mục hợp đồng cũ và bảng đối chiếu họ làm suốt đêm. Vy ngồi bên phải, đã thay áo và buộc tóc gọn, nhưng hai mắt vẫn đỏ sau một đêm không ngủ.

Luật sư gọi ngay trước giờ bắt đầu. “Không bình luận trực tiếp theo từng câu. Ghi lại toàn bộ, đánh dấu mốc thời gian, chỉ phản hồi phần có tài liệu. Họ công bố đúng thì xác nhận đúng. Họ cắt thiếu thì đưa bản đầy đủ. Đừng biến họp báo của họ thành sân khấu khiến mình phải nhảy theo.” Vy đáp được một tiếng “vâng”, rồi mở lại bản hợp đồng quảng cáo cũ. Dòng thù lao một triệu hai trăm nghìn đồng nằm giữa trang giấy, nhỏ hơn rất nhiều so với cơn bão nó sắp tạo ra. Cô từng tiêu gần hết số tiền ấy cho tiền phòng và hình ảnh. Nó không đủ đổi đời, nhưng đủ mua một lời nói mà sau này cô phải học cách chịu trách nhiệm.

Đúng chín giờ, Trịnh Khải bước lên bục. Phía sau ông ta là logo VayVui, bên cạnh là hai người thuộc bộ phận pháp chế và vận hành. Khải mặc sơ mi trắng, gương mặt bình tĩnh như người chỉ đến sửa một hiểu lầm kỹ thuật. Ông ta mở đầu bằng việc khẳng định doanh nghiệp tôn trọng quyền phản ánh của khách hàng, sẽ hợp tác với báo chí và cơ quan có thẩm quyền, đồng thời phản đối “hoạt động truyền thông phối hợp dựa trên dữ liệu nội bộ chưa được xác thực”. Không một chữ nào gọi Vy là kẻ nói dối. Cũng không một chữ nào trả lời điều cô đã hỏi trong livestream.

Slide thứ ba hiện lên nhanh hơn Vy dự đoán. Bản hợp đồng cũ được phóng lớn, tên cô, chữ ký cô và mức thù lao được khoanh đỏ. Slide tiếp theo là sao kê chuyển khoản một triệu hai trăm nghìn đồng. Sau đó là khung hình cô cười vào camera và nói về việc “tự thưởng cho mình một khoảng thở”. Ông ta chỉ nói: “Cô Mai Hạ Vy không phải một người quan sát đứng ngoài. Cô ấy là đối tác nội dung đã đọc kịch bản, phê duyệt sản phẩm và nhận đầy đủ thù lao.” Mỗi động từ đều đúng. Chính vì đúng nên nó đập vào Vy mạnh hơn một lời vu khống vụng về.

Tạ Quỳnh liếc cô. “Ổn không?” Vy nhìn chữ ký của mình trên màn hình. “Không ổn. Nhưng vẫn đúng.” Cô đánh dấu vào bảng: đã nhận tiền; đã đọc bản cuối; đã đăng; không kiểm tra đủ; đã xóa vài bình luận cảnh báo vì sợ hỏng hợp tác. An không an ủi. Anh chỉ đẩy cây bút lại gần khi nó lăn khỏi tay cô. “Ghi hết trước khi trả lời.” Câu nói khô, nhưng bàn tay anh vẫn đặt trên mép bàn, đủ gần để Vy biết mình không phải tự giữ cả căn phòng đứng yên.

Trịnh Khải chuyển sang đòn thứ hai. Một email gần đây hiện lên, chỉ giữ lại câu Vy viết: “Tôi có thể gặp để nghe rõ điều khoản.” Ông ta nói VayVui từng đề nghị hợp tác minh bạch trong chiến dịch “Vay Tỉnh Táo”, nhưng quá trình không đi đến ký kết. Ngay sau đó, hoạt động công kích doanh nghiệp tăng mạnh. Cách sắp xếp không buộc tội trực tiếp, nhưng để người xem tự ghép: nhận tiền cũ, muốn hợp tác mới, không ký rồi quay sang tố cáo. Bình luận lập tức làm phần còn lại. “Không được giá nên bóc phốt.” “Một triệu hai là tiền cũ, hợp đồng mới chắc phải thêm số không.” “Nạn nhân nghề nghiệp.”

Khải nói về quyền lựa chọn của người vay, điều khoản trên ứng dụng và trách nhiệm đọc hợp đồng. Khi một phóng viên hỏi trực tiếp liệu hệ thống quảng cáo có dùng dữ liệu thu nhập dao động, thanh toán trễ và phản ứng với thông điệp “tự thưởng” để nhắm nhóm dễ tổn thương hay không, ông ta đáp rằng các tài liệu đang lan truyền là bản rời khỏi bối cảnh, do một cựu nhân viên có nghĩa vụ bảo mật cung cấp. “Chúng tôi không bình luận về mô hình độc quyền dựa trên suy diễn của cá nhân,” ông ta nói. Rồi ông ta quay lại slide có mặt Vy. Chủ đề đã được đổi sẵn.

Dưới video, số người xem tăng gấp ba. Một phần công chúng lập tức quay sang chửi Vy. Một phần khác hỏi vì sao hợp đồng quảng cáo của cô lại được dùng để trả lời câu hỏi về thuật toán. Nhiều người vừa thừa nhận cô có lỗi vừa yêu cầu VayVui công bố quy trình nhắm quảng cáo. Một page cắt câu “đối tác đã nhận đầy đủ thù lao” và đặt tiêu đề “Kèo tố cáo một triệu hai”. Quỳnh thở ra qua kẽ răng. “Họ bán cùng một cơn xấu hổ hai lần mà vẫn gọi đó là thị trường tự do.”

Vy mở cửa sổ đăng bài. Hai bàn tay cô đặt lên bàn phím nhưng không gõ. Câu đầu tiên muốn bật ra là: Tôi đã nói chuyện này rồi. Câu thứ hai là: Một triệu hai thì đáng gì. Cả hai đều hèn theo hai cách khác nhau. Việc cô từng thú nhận không buộc người khác phải thôi hỏi. Số tiền nhỏ không khiến phần việc cô làm bớt gây hại. Cô đóng cửa sổ lại, quay sang An. “Tôi trả lời thế nào để không nghe như đang xin được tha?”

An nhìn bảng đối chiếu. “Đừng xin.” Anh chỉ vào bốn hàng. “Xác nhận khoản cũ. Đưa toàn bộ email mới, gồm cả câu ‘chưa đồng nghĩa đồng ý’. Đưa bản hợp đồng chưa ký và điều khoản hạn chế phát ngôn. Tách chuyện cô từng sai khỏi câu hỏi họ đang né. Còn tiền cũ, cô đã quyết định chưa?” Vy nhìn dòng một triệu hai trăm nghìn. Số tiền ấy hiện nằm trong tài khoản phụ, được gom từ khoản công việc đã nghiệm thu trong những ngày cuối thử thách. Cô đã định chia nó cho tiền thuê còn thiếu và một phần chi phí của bố. Nếu chuyển đi, những ô đỏ trong bảng nợ sẽ đỏ lâu hơn. Không ai có thể gọi đó là tiền dư.

Luật sư nghe phương án qua điện thoại, im vài giây rồi nói rõ: “Hoàn trả không xóa trách nhiệm, cũng không chứng minh mọi cáo buộc của em đúng. Phía họ có thể từ chối nhận hoặc dùng nó để nói em thừa nhận sai. Nếu vẫn làm, phải ghi đúng nội dung, chuyển vào tài khoản pháp nhân trong hợp đồng cũ và lưu biên lai nguyên trạng.” Vy hỏi: “Nếu em không trả thì sao?” “Thì em vẫn có quyền đặt câu hỏi về thuật toán. Quyền đó không phụ thuộc em có đủ tiền để chuộc lại quá khứ hay không.” Câu trả lời làm Vy đau theo cách tử tế. Không ai ép cô mua quyền được nói. Vì thế, nếu trả, cô phải biết mình đang trả cho điều gì.

Cô mở ứng dụng ngân hàng. Số dư hiện lên khiến cổ họng cô co lại. Ba mươi ngày không tiêu tiền đã dạy cô rằng một triệu hai là nhiều bữa cơm, một phần tiền phòng, vài lần xét nghiệm và rất nhiều giờ viết nội dung. Vy nhập tài khoản bên thuê trong hợp đồng cũ, đối chiếu tên pháp nhân ba lần, rồi gõ nội dung: “Hoàn trả thù lao quảng cáo chiến dịch cũ của Mai Hạ Vy. Việc hoàn trả không thay thế trách nhiệm giải trình.” Ngón tay cô dừng trên nút xác nhận.

Quỳnh không thúc. An cũng không. Sau cùng, Vy tự bấm. Màn hình quay một vòng lâu đến mức cô tưởng ngân hàng cũng đang cân nhắc đạo đức thay mình. Giao dịch báo thành công. Số dư giảm xuống, bảng nợ không tự đóng, viện phí không biến mất, chủ nhà cũng không gửi tin nhắn cảm động nào. Chỉ có một biên lai mới xuất hiện, khô khan như mọi bằng chứng thật. Vy tải bản điện tử, gửi ngay cho luật sư và Thời Báo Thành Phố trước khi đăng công khai bản đã che thông tin tài khoản.

Bài phản hồi của cô chỉ có bốn phần. Cô xác nhận đã nhận, thực hiện quảng cáo và dùng số tiền đó. Cô đăng toàn bộ email, bản hợp đồng chưa ký và các điều khoản hạn chế phát ngôn. Cuối cùng là biên lai hoàn trả. Vy viết: “Tôi trả lại khoản thù lao không phải để mua sự tha thứ, vì không ai có nghĩa vụ bán sự tha thứ cho tôi. Tôi trả vì tôi không muốn tiếp tục giữ lợi ích từ nội dung tôi đã thừa nhận là có hại. Việc này không làm tôi sạch. Và hợp đồng của tôi vẫn không trả lời câu hỏi VayVui đã nhắm quảng cáo vào ai, bằng dữ liệu nào.”

Bài vừa lên, lượt chia sẻ tăng nhanh nhưng không đồng loạt đứng về phía cô. Có người nói trả tiền khi bị lộ chỉ là diễn. Có người hỏi vì sao không trả sớm hơn. Có người thừa nhận ít nhất cô đưa đủ hồ sơ. Một tài khoản bình luận rằng một triệu hai không thể bù những cuộc gọi đòi nợ; Hà My chỉ đáp bên dưới: “Đúng. Nên chị ấy không nói là bù được.” Vy đọc câu ấy rồi tắt phần bình luận. Cô không muốn Hà My lại phải đứng chắn trước mặt mình.

Trong buổi họp báo, một trợ lý bước nhanh tới đặt điện thoại cạnh Trịnh Khải. Ông ta nhìn màn hình chưa đến hai giây, nhưng lần đầu từ lúc xuất hiện, nhịp nói chậm đi một khoảng rất nhỏ. Phóng viên Thời Báo Thành Phố giơ tay. “Chúng tôi vừa nhận được bản hợp đồng đầy đủ, hợp đồng mới chưa ký và biên lai cô Mai Hạ Vy hoàn trả đúng một triệu hai trăm nghìn đồng cho pháp nhân trong hợp đồng cũ. Ông nói khoản tiền chứng minh động cơ của cô ấy. Bây giờ khoản tiền đã được hoàn trả, VayVui có trả lời trực tiếp về nhóm dữ liệu quảng cáo theo nỗi sợ tiêu dùng hay không?”

Căn phòng bên kia im lặng. Trong phòng trọ, Quỳnh ngừng gõ, An ngẩng lên, còn Vy nhìn biên lai trên màn hình của chính mình. Cô không thấy nhẹ. Tiền đã rời tài khoản, nhưng lỗi của cô vẫn ở lại cùng tiền thuê, nợ gia đình và những người từng tải ứng dụng sau lời quảng cáo ấy. Trên livestream họp báo, Trịnh Khải đưa tay chỉnh micro. Lần này, trước mặt ông ta không còn là câu hỏi một người từng nhận tiền có quyền nói hay không. Là câu hỏi sau khi người đó đã trả tiền lại, doanh nghiệp còn định dùng gì để né câu trả lời.