Chương 11: Điều Khoản Của Tổng Tài

Chương 11: Điều Khoản Của Tổng Tài

Giọng Lục Hoài Cẩn truyền qua điện thoại rất bình tĩnh, bình tĩnh đến mức khiến căn phòng ba mươi mét vuông của tôi càng thêm chật. Trên bàn, chiếc hộp nhung cũ vẫn chưa kịp đóng lại, kim giây của chiếc đồng hồ bên trong chạy đều như thể nó không hề biết mình vừa bị chủ nhân đem ra định giá. Tôi nhìn màn hình điện thoại, rồi nhìn bóng mình phản chiếu lờ mờ trên cửa kính. Một người vừa xác nhận lịch thẩm định đồ cũ vào mười giờ đêm thường không nên nghe giọng tổng tài nói về nhà máy. Dễ khiến người ta sinh ra ảo giác rằng vũ trụ cuối cùng cũng biết thương người.

Tôi giữ điện thoại áp bên tai, giọng không cao cũng không thấp. “Tin tức của Lục tổng chạy nhanh hơn dây chuyền OEM thật.” Đầu dây bên kia im lặng nửa giây, như thể anh đã quen việc tôi dùng mỉa mai làm lớp chống xước. “Trong ngành này, lịch dây chuyền, báo giá và khách hàng bị từ chối không phải bí mật.” Anh nói. “Nhất là khi ba nhà máy cùng dùng một lý do giống nhau để đóng cửa với cô.” Tôi khẽ cười. “Vậy anh gọi để an ủi tôi rằng thị trường rất công bằng, vì nó đối xử tệ với tất cả người nghèo như nhau à?”

“Tôi không làm việc an ủi.” Lục Hoài Cẩn đáp. “Mười lăm phút nữa, quán cà phê dưới tòa nhà cô còn mở. Tôi có một bản đề nghị. Cô có thể nghe, cũng có thể từ chối.” Câu cuối cùng của anh khiến tôi dừng lại. Có thể từ chối. Rất ít người khi đưa tiền cho một kẻ đang thiếu tiền lại nhớ nói câu đó trước. Nhưng chính vì vậy, tôi càng không thể giả vờ mình không nghe thấy. Tôi cúi xuống, đóng hộp đồng hồ lại, rồi đặt nó vào ngăn kéo. Lần này tôi không khóa. Có những thứ càng khóa kỹ càng giống như đang nhắc mình rằng bên ngoài cánh cửa ấy, thực tế vẫn đang đứng chờ.

Mười bảy phút sau, tôi ngồi đối diện Lục Hoài Cẩn trong một quán cà phê sáng trắng đến tàn nhẫn. Anh mặc áo khoác đen, trước mặt là một tập tài liệu đã in sẵn, góc giấy thẳng như tính cách của anh. Ngoài cửa kính, Thượng Hải vẫn sáng, còn tôi thì vừa mất ngủ, vừa nghèo, vừa phải cố không để vẻ mệt mỏi của mình trở thành lý do bị giảm giá trong một cuộc đàm phán. Lục Hoài Cẩn đẩy tập tài liệu sang. “Khoản đầu tư cầu nối. Đủ để cô hoàn thành lô pilot, kiểm nghiệm độc lập và duy trì vận hành sáu tháng. Cảnh Hành có thể giới thiệu hai nhà máy đạt chuẩn hơn xưởng hiện tại, đồng thời cho Tự Quang vào danh sách đánh giá kênh bán nội bộ sớm hơn một vòng.”

Tôi không lập tức mở miệng. Tiền, nhà máy, kiểm nghiệm, kênh bán. Mỗi chữ anh nói đều đánh thẳng vào điểm đau của Tự Quang, chuẩn xác đến mức không còn giống đề nghị mà giống một bản chẩn đoán. Nếu nhận, tôi có thể không cần bán chiếc đồng hồ mẹ tặng. Thẩm Ngật không cần nghĩ đến chuyện giảm phí. Dư Hạ không cần ôm bảng ngân sách rồi cười rằng chúng tôi sắp nghèo đến mức chỉ còn thơ. Nhưng người làm thương hiệu sợ nhất không phải điều kiện khó, mà là điều kiện được gói quá đẹp, đẹp đến mức người ta chỉ nhìn thấy cơ hội mà quên đọc giá phải trả.

Tôi mở tài liệu. Những trang đầu rất chuyên nghiệp: số vốn, tiến độ giải ngân, yêu cầu báo cáo, bảo mật công thức, quyền ưu tiên đàm phán vòng sau. Tất cả đều lạnh, rõ và hợp lý. Cho đến trang thứ năm, một dòng chữ khiến ngón tay tôi dừng lại: Cảnh Hành có quyền phủ quyết đối với công thức thương mại hóa, lựa chọn nhà máy, xác nhận lô sản xuất và toàn bộ tuyên bố truyền thông liên quan đến hiệu quả sản phẩm trong giai đoạn hợp tác đầu tiên. Bên đầu tư có quyền yêu cầu tạm dừng ra mắt nếu đánh giá rủi ro danh tiếng hoặc an toàn vượt ngưỡng kiểm soát. Tôi đọc lại hai lần. Không phải vì không hiểu, mà vì tôi quá hiểu.

“Quyền phủ quyết.” Tôi ngẩng đầu nhìn anh. “Lục tổng, anh đang đầu tư thương hiệu hay đang mua một cái phanh tay?” Lục Hoài Cẩn không né ánh mắt tôi. “Tôi quản rủi ro.” Bốn chữ ấy rơi xuống bàn nhẹ hơn câu “nhà máy không làm từ thiện” của giám đốc Dương, nhưng để lại vết sâu không kém. Tôi đặt tài liệu xuống, chậm rãi nói: “Rủi ro của ai? Của Cảnh Hành? Của Tự Quang? Hay của một người tên Hứa Chiêu Ninh từng bị cả ngành gắn nhãn nguy hiểm?” Anh đáp rất thẳng. “Cả ba.”

Tôi bỗng thấy buồn cười. Không phải kiểu buồn cười của Dư Hạ khi cà khịa, mà là kiểu buồn cười khi phát hiện mình đi một vòng rất xa rồi vẫn đứng trước cùng một cánh cửa. Năm đó, Hứa Thừa Viễn cũng từng nói mọi quyết định đều vì đại cục. Sửa lịch công bố, giấu một báo cáo chưa hoàn chỉnh, để tôi đứng trước truyền thông xin lỗi thay cả Hứa thị, tất cả đều là vì đại cục. Đại cục nghe rất cao cả, cho đến khi người bị đẩy ra làm vật tế thần nhận ra mình chưa từng có quyền hỏi nó do ai định nghĩa.

Lục Hoài Cẩn nhìn vẻ mặt của tôi, giọng thấp hơn. “Tôi biết cô đang nghĩ gì. Nhưng điều khoản này không nhằm tước quyền của cô. Sản phẩm da nhạy cảm không được phép có khoảng xám. Một khi ra thị trường, chỉ cần một lô có vấn đề, Tự Quang sẽ không còn cơ hội thứ hai. Cảnh Hành cũng sẽ bị kéo vào cái bóng của Hứa thị. Tôi không thể dùng kênh bán của mình để đánh cược bằng cảm xúc của cô.” Tôi gật đầu. “Anh nói đúng. Cảm xúc của tôi không đáng để anh đánh cược. Nhưng quyền quyết định của Tự Quang cũng không đáng bị đặt dưới con dấu của Cảnh Hành chỉ vì tôi đang thiếu tiền.”

Anh không tức giận. Điều đó khiến cuộc đàm phán này khó chịu hơn một cuộc cãi vã thông thường. Anh không hạ nhục tôi, không ban ơn, cũng không ép tôi ký. Anh chỉ đặt một con đường sống lên bàn, rồi dùng lý trí chứng minh vì sao con đường ấy cần có lan can do anh dựng. Chính sự hợp lý ấy mới nguy hiểm. Nó khiến người ta tự nghi ngờ: phải chăng mình quá cứng đầu, phải chăng giữ quyền kiểm soát lúc sắp cạn tiền chỉ là một loại sĩ diện đắt đỏ?

Tôi cầm bút trên bàn, kéo bản điều khoản về phía mình. Lục Hoài Cẩn hơi nhướng mắt, nhưng không ngăn. Tôi gạch dưới cụm “rủi ro danh tiếng”, viết bên lề: phải có tiêu chí định lượng và đánh giá độc lập. Tôi gạch dưới “quyền phủ quyết công thức”, viết: chỉ giới hạn ở an toàn, pháp quy và kết quả kiểm nghiệm, không can thiệp định vị sản phẩm. Tôi gạch dưới “tuyên bố truyền thông”, viết: Cảnh Hành có quyền góp ý, không có quyền thay Tự Quang phát ngôn. Viết xong, tôi đẩy lại. “Đây là ranh giới của tôi. Nếu Cảnh Hành muốn đầu tư, chúng ta nói bằng tiêu chuẩn, kiểm nghiệm và hợp đồng minh bạch. Nếu Cảnh Hành muốn một quyền được bấm dừng bất cứ lúc nào vì thấy tôi quá rủi ro, vậy thì anh đang không đầu tư vào Tự Quang. Anh đang mua quyền cho phép nó tồn tại.”

Ánh mắt Lục Hoài Cẩn tối đi rất nhẹ. Có lẽ rất ít người sửa điều khoản của anh ngay trên bàn cà phê lúc gần mười một giờ đêm, bằng cây bút của chính anh, trong tình trạng tài khoản ngân hàng đang thở oxy. Anh đọc những dòng tôi viết, ngón tay gõ một nhịp lên mép giấy. “Cô có biết nếu không có khoản này, lô pilot của cô sẽ phụ thuộc vào một xưởng nhỏ chưa đủ năng lực mở rộng không?” Tôi nói: “Tôi biết.” Anh lại hỏi: “Cô có biết nếu mẫu lỗi lần nữa, tiền mặt của Tự Quang sẽ gần như đứt?” Tôi nói: “Tôi biết.” Anh nhìn tôi rất lâu. “Vậy tại sao vẫn chọn khó?”

Tôi nhìn tập tài liệu giữa chúng tôi. Trên đó có rất nhiều con số có thể cứu tôi khỏi đêm nay, khỏi cuộc hẹn thẩm định ngày mai, khỏi cảm giác phải đem một kỷ vật ra đổi lấy lịch dây chuyền. Nhưng nếu ngay sản phẩm đầu tiên của Tự Quang đã sống dưới quyền phủ quyết mơ hồ, sau này mỗi lần đứng trước người dùng, tôi sẽ phải tự hỏi lời hứa “không bán sự hoàn hảo, chỉ bán phục hồi có thật” rốt cuộc là của tôi, hay là một câu được phép tồn tại vì chưa làm nhà đầu tư khó chịu. Tôi đã mất Hứa thị vì quá nhiều người nhân danh rủi ro để che giấu sự thật. Tôi không thể xây Tự Quang bằng một nỗi sợ khác được đóng dấu hợp đồng.

“Vì tôi không sợ điều khoản khó.” Tôi nói. “Tôi sợ điều khoản khiến tôi dần quen với việc phải xin phép mới được làm đúng.” Lục Hoài Cẩn im lặng. Lần đầu tiên trong đêm nay, sự im lặng của anh không còn giống tính toán mà giống một vết nứt rất mảnh trong lớp kiểm soát hoàn hảo. Tôi đứng dậy, kéo khóa túi. “Cảm ơn đề nghị của anh. Nó rất có giá trị, và tôi không giả vờ mình không cần tiền. Nhưng bản này, tôi không ký.”

Anh ngẩng lên. “Cô Hứa, từ chối tôi không khiến nhà máy ngày mai giảm đặt cọc.” Tôi cầm bản điều khoản đã bị mình gạch đầy nét bút, đặt lại ngay ngắn trước mặt anh. “Tôi biết. Nhưng ký vào đây cũng không khiến Tự Quang trở thành thương hiệu của tôi nữa.” Nói xong, tôi bước ra khỏi quán cà phê. Gió đêm Thượng Hải lùa qua cổ áo, lạnh đến mức khiến người ta tỉnh hẳn. Điện thoại rung lên, là tin nhắn của Dư Hạ: “Tổng tài ban đêm thường đi kèm điều khoản, tuyệt đối không ký bằng hormone.” Tôi bật cười rất khẽ, rồi mở khung chat của bà Lưu, gõ một dòng: “Sáng mai, hợp đồng như đã hẹn.”

Trước khi nhấn gửi, tôi quay đầu nhìn qua lớp kính. Lục Hoài Cẩn vẫn ngồi đó, bản điều khoản nằm dưới tay anh, cây bút tôi vừa dùng đặt chéo trên trang có dòng quyền phủ quyết. Anh không gọi tôi lại, cũng không dùng bất kỳ cánh cửa nào của Cảnh Hành để chặn đường tôi. Có lẽ đó là điểm khiến tôi khó chịu nhất ở anh: anh lạnh đến mức đáng ghét, nhưng không hèn. Tôi nhấn gửi tin nhắn cho bà Lưu. Đêm nay, tôi mất một khoản tiền chưa có, giữ lại một quyền quyết định chưa chắc cứu được mình, và chính thức trả lại cho Lục Hoài Cẩn bản đề nghị đầu tư đầu tiên bằng một câu rất rõ ràng: Tôi từ chối.