Chương 20: Luật Sư Không Cười

Chương 20: Luật Sư Không Cười

Danh thiếp của Tô Mạn nằm giữa hai ngón tay cô ấy, trắng đến lạnh. Đèn flash phía sau hàng bảo vệ vẫn chớp liên tục, từng luồng sáng đập vào mặt kính đại sảnh Tinh Diệu rồi vỡ ra thành những vệt chói mắt. Có phóng viên chen lên hỏi tôi có thừa nhận vi phạm hợp đồng không, có người cố giơ micro qua vai bảo vệ, có người hét tên Hạ Trầm Chu như thể chỉ cần gắn anh vào câu chuyện này, mọi bằng chứng tôi giữ được đều sẽ biến thành một loại giao dịch mờ ám. Tô Mạn không quay đầu. Cô chỉ hơi nghiêng người, dùng thân hình gầy và chiếc cặp hồ sơ mỏng chắn giữa tôi với ống kính. Một người lạ không cần nói nhiều vẫn có thể tạo ra ranh giới. Điều đó khiến tôi đột nhiên hiểu vì sao Hạ Trầm Chu nói: người của cô đến rồi.

“Từ giờ,” Tô Mạn nói, giọng đủ thấp để không thành biểu diễn nhưng đủ rõ để những micro gần nhất bắt được, “mọi câu hỏi liên quan đến hợp đồng, đình chỉ hoạt động, cáo buộc tiết lộ tài liệu thương mại và trách nhiệm bồi thường của cô Lạc, xin gửi bằng văn bản đến văn phòng luật của tôi. Những câu hỏi mang tính định tội trước khi có kết luận pháp lý, chúng tôi sẽ bảo lưu toàn bộ chứng cứ.” Cô dừng một nhịp, ánh mắt lướt qua đám phóng viên đang im đi vì không tìm được khe hở để cắt câu. “Bao gồm cả từ ‘vi phạm’ nếu các vị dùng nó như một kết luận.” Không có nụ cười, không có giận dữ, cũng không có một câu thanh minh thừa. Chỉ vài chữ, nhưng giống như đặt con dấu đỏ lên mặt bàn hỗn loạn: từ khoảnh khắc này, kịch bản của Tinh Diệu không còn chỉ do họ viết.

Tôi lên xe cùng cô. Hạ Trầm Chu không ở trong xe. Trên ghế sau chỉ có một chai nước chưa mở, một túi đựng tài liệu màu xám và máy ghi âm đặt ngay ngắn giữa hai chúng tôi. Sự vắng mặt của anh khiến tôi nhẹ đi rất ít, nhưng đủ để thở bình thường. Nếu anh xuất hiện trước đám phóng viên, tin đồn chống lưng sẽ lập tức nuốt mất mọi điều khoản bất công mà tôi muốn phơi ra. Tô Mạn kéo cửa đóng lại, nhìn tôi qua gương chiếu hậu rồi hỏi: “Cô có bị ép ký bất cứ thứ gì trong tòa nhà vừa rồi không?” Tôi lắc đầu. “Có nói câu nào thừa nhận sai không?” “Không.” “Có dùng tài khoản công việc trả lời email pháp vụ không?” “Không.” Lần này, khóe mắt cô ấy mới hơi động. Không phải cười. Giống như một giáo viên khó tính miễn cưỡng cho bài làm qua điểm chết.

Xe rời khỏi Tinh Diệu, bỏ lại phía sau tiếng shutter và tấm poster Nhan Sơ trên màn hình lớn. Tôi nhìn danh thiếp trong tay. Tô Mạn, luật sư giải trí, đối tác cấp cao của Tín Hành. Dòng chữ rất gọn, không có khẩu hiệu. Tôi hỏi: “Hạ Trầm Chu thuê cô đến?” Tô Mạn mở cặp hồ sơ, rút ra một tập giấy đã được đánh dấu bằng giấy nhớ màu xanh. “Anh Hạ gọi điện giới thiệu. Nhưng tôi không nhận chỉ đạo từ anh ấy. Tôi cũng không nhận tiền ủy quyền của anh ấy cho vụ của cô.” Cô ngẩng lên nhìn tôi. “Nếu cô muốn tôi đại diện, cô ký với tôi. Chiến lược kiện hay không kiện do cô quyết định. Người khác chỉ có thể cung cấp tài liệu, không được thay cô chọn.” Những lời ấy khô khốc đến mức gần như lạnh lùng. Nhưng kỳ lạ là, so với những câu “vì muốn tốt cho cô” của Đường Vệ Minh, sự lạnh lùng này sạch sẽ hơn nhiều.

Tô Mạn hẹn tôi ở một phòng họp nhỏ trong tòa nhà văn phòng cách Tinh Diệu hai con phố. Không có logo lớn, không có lễ tân nhìn người bằng ánh mắt đánh giá giá trị thương mại. Căn phòng chỉ có bàn kính, máy chiếu, nước lọc và một chiếc đồng hồ treo tường chạy quá ồn. Tô Mạn đặt hợp đồng của tôi lên bàn, lật đến trang có điều khoản độc quyền. “Tôi nói trước, kiện Tinh Diệu không phải một con đường đẹp. Trong thời gian tranh chấp, họ có thể tiếp tục dùng danh nghĩa quản lý để chặn buổi thử vai, gây áp lực với đoàn phim, nhãn hàng và nền tảng. Cô có thể không được nhận việc trong nhiều tháng. Phí bồi thường bốn mươi tám triệu tuy chưa chắc đứng vững, nhưng đủ để dọa bất cứ đối tác nào muốn tiếp xúc cô. Công chúng cũng sẽ không đợi tòa án. Họ sẽ hỏi vì sao một nghệ sĩ không tự nhìn lại mình mà lại kiện công ty.”

Tôi cầm chai nước, ngón tay lạnh trên lớp nhựa mỏng. Đời trước, tôi không kiện. Tôi đã nghĩ chỉ cần im lặng, chỉ cần cúi đầu, chỉ cần chờ bão qua, ít nhất tôi còn giữ được một cơ hội quay lại. Nhưng bão không đi qua. Nó biến thành trần nhà, thành cửa khóa, thành từng lời chế giễu nằm dưới mọi tin tức về tôi. Lần này Tinh Diệu cũng muốn tôi học lại bài cũ: muốn sống thì đừng kiện, muốn có vai diễn thì đừng nói, muốn được tha thì tự nhận mình đáng bị phạt. Tôi đặt chai nước xuống. “Nếu không kiện thì sao?” Tô Mạn nhìn tôi rất lâu, như thể đang kiểm tra xem tôi hỏi vì sợ hay vì cần biết đủ đường lui. “Nếu không kiện, cô phải thương lượng. Nghĩa là chấp nhận một phần lỗi, đổi lấy giảm bồi thường và một bản thỏa thuận giữ im lặng. Tinh Diệu sẽ không cần thắng cô trước tòa. Họ chỉ cần giữ cô trong hợp đồng cho đến khi thị trường quên cô.”

Câu ấy rơi xuống rất nhẹ, nhưng đâm trúng nơi đau nhất. Quên cô. Đời trước tôi đã chết theo cách đó. Không phải chết trong một nhát dao, mà trong từng ngày bị gạch khỏi danh sách diễn viên, bị đoàn phim thay thế, bị người quen tránh mặt, bị bình luận mạng biến thành một cái tên bẩn thỉu không ai muốn nhắc lại. Tôi từng nghĩ cái chết đáng sợ nhất là tiếng chửi. Sau này mới biết, đáng sợ hơn là khi cả thế giới không còn cần chửi nữa, vì họ đã coi sự biến mất của mình là chuyện hiển nhiên. Tôi ngẩng đầu. “Tôi muốn nghe vấn đề của hợp đồng.”

Tô Mạn đẩy hợp đồng đến trước mặt tôi. “Thứ nhất, điều khoản độc quyền của cô quá rộng. Tinh Diệu có quyền đại diện mọi hoạt động diễn xuất, quảng cáo, sự kiện, truyền thông và phát ngôn công khai, nhưng nghĩa vụ bảo vệ danh dự nghệ sĩ lại viết rất mơ hồ. Nói cách khác, họ có quyền khóa miệng cô, nhưng không có nghĩa vụ rõ ràng phải lên tiếng khi cô bị hãm hại.” Cô dùng bút gạch dưới một dòng chữ. “Thứ hai, điều khoản xử lý khủng hoảng cho phép công ty phát thông cáo dưới danh nghĩa bảo vệ lợi ích chung. Nếu kết hợp với giấy ủy quyền truyền thông cô đã ký khi vào công ty, họ có thể biến lời xin lỗi của công ty thành thái độ của cô, dù cô không hề đồng ý từng câu.” Tôi nhìn dòng chữ nhỏ đến mức gần như cố tình khiến người ta bỏ qua. Hóa ra, ngay cả im lặng cũng có thể bị người khác ký thay.

“Thứ ba,” Tô Mạn lật sang phụ lục hình ảnh. “Đây mới là điều khoản nguy hiểm nhất cho chương sau của vụ này. Tinh Diệu có quyền sử dụng, chỉnh sửa, cấp phép lại tên, chân dung, giọng nói, chữ ký nghệ thuật, tạo hình nhân vật và tư liệu hậu trường của cô cho mục đích quảng bá liên quan đến dự án hoặc đối tác. Cụm từ ‘liên quan đến’ quá rộng. Nếu họ đem hình ảnh của cô bán kèm gói truyền thông, đổi tài nguyên, hoặc chuyển quyền sử dụng cho nhãn hàng mà không hạch toán đủ cho cô, chúng ta phải có hóa đơn, hợp đồng phụ và bảng phân chia doanh thu mới bóc được.” Cô gõ nhẹ đầu bút xuống giấy. “Cô không chỉ bị đình chỉ. Có khả năng ba năm qua, cô còn bị định giá ở rất nhiều nơi mà cô không biết.”

Một cảm giác buồn nôn chậm rãi dâng lên. Ba năm. Ba năm tôi đứng dưới ánh đèn do họ sắp, mặc váy do họ chọn, nói những câu do họ duyệt, tin rằng ít nhất gương mặt trên poster vẫn thuộc về mình. Nhưng trên giấy trắng mực đen này, ngay cả gương mặt ấy cũng có thể được đặt vào một gói quyền lợi, chuyển qua tay nhãn hàng, nền tảng, đoàn phim, blogger và đối tác truyền thông như một món hàng có mã giảm giá. Tôi nhớ Nhan Sơ mặc bộ váy trắng trên màn hình đại sảnh. Nhớ stylist của tôi từng đổi lịch, makeup của tôi từng được đưa sang cho cô ta, kịch bản tôi đọc qua lại xuất hiện trên bàn cô ta trước buổi thử vai. Hóa ra cướp một vai diễn chỉ là phần nổi. Điều họ muốn lấy từ tôi là cả một khuôn mặt đã được thị trường nhận diện.

Tôi hỏi: “Có đủ căn cứ kiện không?” Tô Mạn không trả lời ngay. Cô kéo màn hình laptop xoay về phía tôi. Trên đó là ba thư mục: email chấm dứt và bồi thường, thông báo đình chỉ lúc 08:26, bản ghi nhận tình trạng thẻ ra vào bị khóa. Bên cạnh còn có mục trống mang tên ‘authorization_image_usage’. “Đủ để gửi thư luật sư, yêu cầu Tinh Diệu cung cấp căn cứ đình chỉ, dừng phát ngôn gây hiểu lầm, bảo toàn hợp đồng phụ và dữ liệu sử dụng hình ảnh. Đủ để chuẩn bị kiện hủy hoặc điều chỉnh các điều khoản bất công. Nhưng chưa đủ để thắng đẹp ngay hôm nay.” Cô nhìn tôi. “Tôi không bán ảo tưởng. Kiện là mở một cánh cửa. Sau cửa đó có hồ sơ, thời gian, phản công, bôi bẩn và rất nhiều đêm cô phải tự hỏi mình có đáng không.”

Điện thoại tôi sáng lên đúng lúc ấy. Tin nhắn của Hạ Trầm Chu hiện trên màn hình, vẫn ngắn như thói quen của anh: “Cô chọn xong thì báo. Dữ liệu hot search tôi giữ.” Tôi nhìn dòng chữ ấy, không trả lời ngay. Nếu là đời trước, có lẽ tôi đã hỏi anh vì sao bây giờ mới đến, vì sao khi tôi chìm xuống thì anh im lặng, vì sao người có khả năng giữ dữ liệu lại chỉ đứng ngoài nhìn. Nhưng đời này, ít nhất ở khoảnh khắc này, anh không thay tôi ký, không thay tôi kiện, không dùng tiền biến con đường của tôi thành ân huệ. Anh chỉ giữ một phần chứng cứ và để câu hỏi cuối cùng nằm trước mặt tôi. Điều đó không đủ để xóa vết thương cũ. Nhưng đủ để tôi không nhầm lẫn giữa hỗ trợ và xiềng xích.

Tô Mạn đặt trước mặt tôi một bản thỏa thuận ủy quyền pháp lý. “Ký vào đây, tôi sẽ gửi thư luật sư trong vòng một giờ. Sau đó, cô không đăng bài cảm tính, không trả lời phỏng vấn riêng, không gọi cho Đường Vệ Minh, không tranh cãi với Nhan Sơ, không để bất cứ ai dụ cô nói câu có thể bị cắt ghép. Cô muốn nói, chúng ta sẽ chọn nơi nói. Cô muốn kiện, chúng ta sẽ để họ hiểu từng chữ họ từng viết đều có giá.” Tôi nhìn trang giấy. Trên cùng là tên tôi, Lạc Tinh Miên. Không phải nghệ sĩ thuộc Tinh Diệu, không phải người bị đình chỉ, không phải kẻ bị nghi ngờ vi phạm hợp đồng. Chỉ là tên tôi, nằm trước một lựa chọn mà không ai ký thay được.

Bút trong tay tôi nặng hơn tưởng tượng. Ngoài cửa kính, thành phố Minh Hải vẫn sáng dưới nắng buổi sáng, những màn hình quảng cáo ngoài trời thay đổi liên tục, như thể chỉ cần đủ tiền, bất kỳ gương mặt nào cũng có thể được đưa lên hoặc xóa xuống. Tôi từng bị xóa một lần. Lần đó, tôi không kịp để lại chữ ký của mình ở bất cứ nơi nào ngoài những lời cầu xin vô dụng. Lần này, tôi muốn từng người đã quyết định số phận tôi phải để lại chữ ký của họ. Tôi ký tên. Nét bút đầu hơi run, nét cuối lại rất thẳng. Tô Mạn nhận lại giấy, cuối cùng vẫn không cười. Cô chỉ mở một thư mục mới trên laptop, đặt tên: “Lạc Tinh Miên kiện Tinh Diệu”. Rồi cô nói: “Tốt. Bây giờ chúng ta bắt đầu tính xem ba năm qua, họ đã bán cô với giá bao nhiêu.”