Chương 27: Cái Tát Bằng Số Liệu

Chương 27: Cái Tát Bằng Số Liệu

Tôi chưa bao giờ thắng bằng thứ chưa đủ chứng cứ. Câu đó ở lại trong đầu tôi suốt quãng đường rời khỏi phòng pháp chế nhỏ, đi qua hành lang đã tắt nửa số đèn và trở về bàn làm việc trước khi trời sáng. Trên màn hình máy tính, tuyến Đông Triều chỉ còn nằm trong một thư mục ghi chú được khóa riêng, không đưa vào bất kỳ slide nào cho cuộc họp dự án. Tôi biết sức nặng của một cái tên chưa được xác minh. Đưa nó ra quá sớm, tôi sẽ giúp Cao Tuấn Kha có cơ hội gọi tất cả thành suy đoán ác ý. Giữ nó lại, tôi còn một đường dây để lần tiếp. Đời trước, họ đã dùng sự vội vàng của tôi để biến sự thật thành cảm xúc. Đời này, tôi không để họ có chiếc dao ấy lần thứ hai.

Chín giờ sáng, phòng họp dự án Hải Đăng đông hơn mọi lần. Ngoài nhóm đầu tư và pháp chế, còn có hai thành viên hội đồng giám sát, một đại diện kiểm toán nội bộ, Kiều San với vẻ mặt thiếu ngủ, Hạ Nhiên ngồi ở hàng ghế phụ với vai trò “theo dõi rủi ro truyền thông”, và Minh Trì ở phía đối diện bàn dài, trước mặt chỉ có một cuốn sổ mỏng cùng bút máy. Anh không nhìn tôi lâu. Ánh mắt lướt qua tôi một giây rồi dừng trên màn hình chiếu, lạnh và chuẩn xác như thể bữa tối tối qua chưa từng xảy ra. Cao Tuấn Kha ngồi ở vị trí chủ trì, nụ cười đạo mạo đã được lau sạch vết nứt của đêm qua. Ông ta mở cuộc họp bằng giọng rất bình tĩnh: “Sự cố truyền thông không được phép làm tê liệt dự án. Hôm nay chúng ta quay lại với số liệu.”

Phó Duy là người trình đầu tiên. Anh ta đứng dậy trong bộ vest xám nhạt, tóc chải gọn, gương mặt vừa đủ mệt mỏi để giống một người đang gánh áp lực thay tập thể. Slide đầu tiên hiện ra với dòng chữ “Mô hình phục hồi giá trị Hải Đăng sau khủng hoảng”. Anh ta nói về niềm tin thị trường, tốc độ ký kết, chi phí cơ hội nếu trì hoãn và nguy cơ Kỳ Hành rút điều kiện. Mỗi câu đều nghe hợp lý nếu người nghe không mở bảng tính phía sau. Theo mô hình của anh ta, Hải Đăng vẫn có thể đạt IRR 18,4% nếu Vân Lưu chốt nhanh gói tích hợp dữ liệu, giảm phạm vi kiểm toán độc lập xuống “mức hợp lý”, đồng thời chuyển một phần chi phí tích hợp sang khoản one-off để không ảnh hưởng biên EBITDA trong năm đầu. Đến slide thứ năm, anh ta nhìn về phía tôi, giọng dịu đi: “Với tình trạng điều tra hiện tại, tôi đề nghị cô Lâm tạm rút khỏi phần lõi của mô hình, tránh xung đột lợi ích và tránh để đối tác hiểu lầm rằng Vân Lưu đang bị một cá nhân kéo vào tranh chấp.”

Nếu là đời trước, có lẽ câu ấy đã khiến tôi muốn đứng bật dậy. Một người từng dùng mật khẩu cũ của tôi, từng nhận bản tài liệu có dấu nước riêng, từng đẩy tôi vào giữa hội đồng rồi diễn vai người yêu đau lòng, giờ lại có thể nói hai chữ “tránh hiểu lầm” bằng vẻ mặt sạch sẽ như vậy. Nhưng buổi họp hôm nay không phải nơi để tôi đòi lại một lời xin lỗi. Tôi chỉ mở laptop, cắm dây trình chiếu và nói: “Tôi xin trình bày phần đối chiếu mô hình.” Cao Tuấn Kha hơi nheo mắt. “Cô Lâm, đây không phải phiên chất vấn cá nhân.” Tôi nhìn ông ta. “Tôi biết. Vì vậy tôi chỉ nói số liệu.”

Slide của tôi không có ảnh nền, không có khẩu hiệu, chỉ có bốn bảng: GMV theo cohort người bán, tỷ lệ hoàn hủy đơn, chi phí fulfillment trễ hạn và độ nhạy IRR theo churn. Tôi không dùng bất kỳ dữ kiện nào từ route 09:32, càng không nhắc đến EXEC-42-GW hay Đông Triều. Tất cả số liệu đều lấy từ data room đã niêm phong của Hải Đăng, log truy xuất có mã phiên do pháp chế cấp và bản sao read-only gửi cho Kỳ Hành theo biên bản hôm qua. Tôi nói chậm để những người không làm mô hình cũng hiểu: “Mô hình của anh Phó dùng GMV gộp của ba tháng chiến dịch livestream để thay cho GMV thường xuyên. Vấn đề là 41% GMV trong nhóm này đến từ trợ giá một lần, tỷ lệ hoàn hủy sau bảy ngày cao hơn nhóm thường 2,3 lần. Nếu đưa khoản hoàn hủy và chi phí vận chuyển lại vào đúng kỳ, tăng trưởng doanh thu thuần không phải 28%, mà là 9,6%.”

Phòng họp yên đi trong vài giây. Tôi bấm sang bảng thứ hai. “Điểm thứ hai, chi phí fulfillment trễ hạn. Trong mô hình mới, khoản phạt SLA của kho Nam Cảng và kho Tây Thành được xếp vào ‘chi phí tái cấu trúc sau sáp nhập’, tức là chi phí một lần. Nhưng theo dữ liệu vận hành sáu tháng, hai khoản này lặp lại ở năm trong sáu kỳ đo, nguyên nhân là cấu trúc tuyến và tỷ lệ thiếu hàng, không phải lỗi chuyển đổi hệ thống. Nếu chuyển về chi phí vận hành thường xuyên, EBITDA margin năm đầu giảm từ 16,2% xuống 10,7%.” Một thành viên hội đồng cúi xuống xem tài liệu in trước mặt. Tôi nghe tiếng giấy lật rất nhẹ, giống âm thanh của một lớp sơn bắt đầu bong ra.

Phó Duy cười gượng. “Mô hình đầu tư luôn có giả định. Tĩnh An, em không thể lấy kịch bản thận trọng nhất để phủ định toàn bộ phương án phục hồi.” Cách anh ta gọi tên tôi vẫn dịu dàng, nhưng chữ “em” đặt trong phòng họp lúc này chỉ khiến mọi người nhớ chúng tôi từng có quan hệ riêng. Tôi không nhìn anh ta quá lâu. “Tôi không lấy kịch bản thận trọng nhất. Tôi lấy kịch bản đã xảy ra trong dữ liệu.” Tôi mở sheet độ nhạy. Các con số hiện lên thành từng hàng rõ ràng: churn người bán 7%, 12%, 18%, 23,6%; IRR tương ứng 18,4%, 14,1%, 9,8%, 6,3%. “Mô hình của anh Phó giả định churn người bán sau tích hợp là 7%, dựa trên nhóm người bán cấp A. Nhưng gói tài sản đề xuất mua lại bao gồm cả nhóm cross-border thử nghiệm, nơi churn 90 ngày đã là 23,6%. Nếu không tách tài sản tốt khỏi tài sản rủi ro, IRR rơi xuống dưới mức yêu cầu đầu tư của Vân Lưu và Kỳ Hành.”

Hạ Nhiên khẽ lên tiếng từ hàng ghế phụ, mềm như một dải lụa đặt lên lưỡi dao: “Nhưng nếu cứ nhấn mạnh rủi ro trước mặt nhà đầu tư, liệu có khiến thị trường nghĩ Hải Đăng thật sự có vấn đề không? Tôi không hiểu sâu tài chính, chỉ lo cách truyền thông sẽ diễn giải.” Tôi quay sang cô ta. Sau đêm qua, tôi càng nhìn rõ nước mắt của cô ta không chỉ dùng để làm mềm lòng người khác, mà còn để làm mờ ranh giới giữa dữ kiện và cảm giác. “Thị trường sợ rủi ro bị che giấu hơn là rủi ro được định giá đúng,” tôi đáp. “Một thương vụ có vấn đề nhưng được kiểm toán vẫn có thể cứu. Một thương vụ đẹp vì bị giấu chi phí sẽ biến mọi người trong phòng này thành người ký tên vào sai lệch.” Mặt Hạ Nhiên tái đi rất nhẹ, nhưng cô ta vẫn cúi đầu như vừa bị tôi làm tổn thương.

Cao Tuấn Kha đặt hai tay lên bàn, giọng vẫn ôn hòa: “Vậy theo cô, chúng ta nên làm gì? Hủy Hải Đăng? Để toàn bộ công sức của đội dự án chết vì một cuộc tranh cãi mô hình?” Ông ta rất giỏi đặt người khác vào vị trí kẻ phá hoại. Tôi bấm sang slide cuối. “Không hủy. Chỉnh cấu trúc.” Trên màn hình hiện ra phương án ba giai đoạn: giai đoạn một chỉ mua quyền tích hợp vận hành và luồng giao dịch đã xác minh, không mua đứt module dữ liệu người bán; giai đoạn hai đặt earn-out theo doanh thu thuần, tỷ lệ giữ chân người bán và tỷ lệ hoàn hủy sau 90 ngày; giai đoạn ba chỉ mở quyền dữ liệu lõi sau kiểm toán API, external access và điều khoản chống chuyển tài sản được ký bởi cả bên bán, Vân Lưu và nhà đầu tư giám sát. Tôi nói: “Cách này làm base-case IRR chỉ còn 11,8%, không đẹp bằng 18,4%. Nhưng nó là con số có thể kiểm toán. Downside-case rơi xuống 8,9% thì kích hoạt quyền dừng, Vân Lưu mất phí thẩm định nhưng không ôm một khối tài sản bị thổi phồng.”

Minh Trì cuối cùng cũng mở miệng. “Điều khoản chống chuyển tài sản có khóa quyền vận hành của Hải Đăng không?” Giọng anh không đứng về tôi, cũng không đứng về bất kỳ ai. Nó chỉ đặt một cái đinh vào đúng nơi mô hình cần chịu lực. Tôi đáp: “Không. Điều khoản này chỉ khóa việc bán, cấp quyền hoặc chuyển tiếp dữ liệu người bán cho bên thứ ba chưa kiểm toán. Vận hành kho, livestream và thanh toán vẫn chạy theo SLA hiện tại.” Anh gật nhẹ. “Kỳ Hành có thể thẩm định trên cấu trúc đó.” Chỉ một câu, không hơn. Nhưng đủ để Cao Tuấn Kha không thể tiếp tục gọi phương án của tôi là cảm xúc cá nhân.

Phó Duy không còn cười được như trước. Anh ta cúi xuống bấm chuột, muốn kéo lại file của mình, nhưng tôi đã đi trước một bước. “Còn một điểm cuối cùng,” tôi nói. “Trong workbook của anh Phó, sheet ‘Risk_Mitigation_Final’ có ba dòng sensitivity bị ẩn. Khi mở hidden rows, mọi người sẽ thấy chính mô hình của anh đã tính đến kịch bản churn 18% và 23,6%, nhưng phần này không được đưa vào deck hôm nay.” Tôi không nói anh ta cố ý che. Tôi chỉ mở lịch sử phiên bản, nơi hiện dòng chỉnh sửa lúc 01:14 bằng tài khoản PDY_admin, ngay sau khi mô hình phục hồi được tạo bản trình hội đồng. “Tôi không kết luận động cơ. Tôi chỉ đề nghị hội đồng ghi nhận rằng đề xuất loại tôi khỏi dự án dựa trên một mô hình đã bỏ qua chính rủi ro mà người lập mô hình từng nhìn thấy.”

Không khí trong phòng họp thay đổi rất chậm, nhưng rất rõ. Một người có thể dùng nước mắt để khiến đám đông ngừng hỏi, dùng danh nghĩa đại cục để ép nhân viên cúi đầu, dùng tình cũ để biến phản biện thành thù riêng. Nhưng trước bảng công thức mở sẵn, những thứ đó đều trở nên thừa. Phó Duy nhìn tôi, mắt đỏ lên vì tức nhiều hơn vì đau. “Em nhất định phải làm đến mức này sao?” Anh ta hỏi rất khẽ, đủ để vài người nghe thấy. Tôi đóng file, giọng bình tĩnh hơn cả chính tôi tưởng: “Không. Tôi chỉ mở đúng những gì anh đã đóng lại.”

Cuộc họp kéo dài thêm bốn mươi phút. Cao Tuấn Kha cố đẩy kết luận về hướng “cần cân bằng giữa kiểm toán và tốc độ”, nhưng đại diện kiểm toán nội bộ đã yêu cầu lưu lại cả hai mô hình, Kiều San đề nghị ghi rõ nguồn dữ liệu và quyền truy xuất, còn pháp chế nhắc rằng sau họp báo hôm qua, mọi quyết định hạn chế vai trò của tôi trong Hải Đăng đều cần lý do độc lập, không thể dựa trên truyền thông chưa có kết luận. Cuối cùng, thư ký hội đồng đọc biên bản tạm thời: mô hình của Phó Duy bị trả về để hiệu chỉnh theo dữ liệu vận hành đã xác minh; phương án cấu trúc ba giai đoạn của tôi được đưa vào vòng thẩm định tiếp theo; tôi tiếp tục tham gia thương vụ Hải Đăng với quyền truy cập mô hình đầy đủ, dưới giám sát pháp chế và kiểm toán nội bộ.

Khi dòng cuối cùng hiện trên màn hình biên bản, tôi không thấy vui như mình từng tưởng. Một cái tát bằng số liệu không phát ra tiếng lớn. Nó chỉ khiến những người từng đứng trên cao phải hạ mắt nhìn xuống bảng tính mà họ đã hy vọng không ai mở ra. Phó Duy thu dọn tài liệu rất chậm, Hạ Nhiên cúi đầu nhắn tin, còn Cao Tuấn Kha nhìn tôi bằng ánh mắt điềm tĩnh đến mức tôi biết ông ta đã bắt đầu tính nước tiếp theo. Tôi cất laptop, bàn tay chạm vào cuốn sổ có hai chữ Đông Triều vẫn nằm im trong túi. Hôm nay tôi không dùng nó. Hôm nay tôi chỉ giữ lại một chiếc ghế mà đời trước họ đã cướp khỏi tôi. Trên biên bản chính thức của Vân Lưu, dưới mục phân công dự án, tên tôi một lần nữa nằm cạnh Hải Đăng. Hội đồng buộc phải để tôi tiếp tục ngồi ở bàn này.