Chương 9: Đội phản ứng nhanh

CHƯƠNG 9. ĐỘI PHẢN ỨNG NHANH

Chấm đỏ trên camera đã tắt, nhưng cảm giác bị nhìn vẫn còn treo trong phòng như một sợi dây mảnh. Tôi nhìn tờ thỏa thuận có chữ ký của mình và Minh Khang, bỗng thấy giấy trắng cũng có thể trở thành vật chứng. Chỉ cần rơi vào tay đúng người, hai chữ ký ấy sẽ biến thành một tiêu đề rất dễ bán cho truyền thông.

Minh Khang gấp tờ giấy, bỏ vào bìa hồ sơ màu đen rồi khóa trong ngăn kéo. “Từ giờ, đừng nói về Nam Thành ở bất cứ phòng nào có camera nội bộ. Kể cả khi camera đã tắt.” Anh ngẩng lên nhìn chấm đỏ đã im lìm trên trần, giọng thấp hẳn. “Bảo Lâm biết chúng ta nghi ngờ anh ta. Vì vậy chúng ta phải làm mọi thứ giống như chỉ đang xử lý khủng hoảng Phạm Quốc Thịnh.”

“Tức là giả vờ làm việc chính thức để làm việc không chính thức.” Tôi kéo túi vải lên vai. “Nghe rất đúng tinh thần doanh nghiệp hiện đại.”

Minh Khang nhìn tôi. Nếu là vài ngày trước, có lẽ anh sẽ lạnh mặt vì câu đó. Nhưng lúc này, trong mắt anh chỉ còn sự mệt mỏi sâu hơn vẻ khó chịu. “Sáng mai cô đi với đội phản ứng nhanh.”

Tôi tưởng mình nghe nhầm. “Tôi?”

“Cô cần hiểu Dư Quang vận hành ngoài hiện trường. Báo cáo khủng hoảng không thể chỉ dựa trên timeline và câu chữ.” Anh dừng một nhịp. “Và nếu cô muốn quan sát dữ liệu điều phối mà không khiến Bảo Lâm có thêm lý do nghi ngờ, cách hợp lý nhất là nhìn dữ liệu sống.”

Tôi hiểu. Một chuyến đi thực địa dưới danh nghĩa truyền thông, đủ hợp lý để Bảo Lâm không phản đối ngay và đủ gần hệ thống để tôi thấy dữ liệu sống. Tôi gật đầu. “Đội của Đức Gấu?”

“Ừ. Anh ta không dễ chịu đâu.”

“Tôi từng làm việc với khách hàng ba giờ sáng. Tôi có nền tảng sinh tồn cơ bản.”

Sáng hôm sau, tôi có mặt ở tầng hầm Dư Quang lúc bảy giờ bốn mươi. Không có kính sạch, không có ghế họp lưng cao, tầng hầm chỉ có mùi cao su ướt, áo phản quang, thuốc sát trùng và thứ căng thẳng rất thật của những người chỉ cần trễ vài phút là sẽ có người không về nhà được nữa.

Đức “Gấu” đứng cạnh một xe phản ứng nhanh màu xám, tay cầm bộ đàm. Anh ta nhìn tôi từ đầu đến chân, dừng ở đôi giày thể thao sạch sẽ của tôi lâu hơn mức lịch sự cho phép. “Cô là người của Sao Chổi?”

“Vâng. Nguyễn An Hạ.”

“Biết chạy không?”

“Tùy mục tiêu. Nếu là deadline thì tôi chạy khá nhanh.”

Một cậu trong đội bật cười rồi lập tức ngậm miệng khi bị Đức liếc. Đức Gấu đưa cho tôi áo phản quang và mũ bảo hộ. “Ở hiện trường, nghe lệnh. Không tự ý chạm thiết bị. Không đứng trước cửa thoát hiểm. Không hỏi câu làm người nhà nạn nhân phát điên.”

Tôi nhận áo. “Danh sách này nghe như dành cho người vô tri, nhưng tôi sẽ cố không phụ lòng tin thấp của anh.”

Đức Gấu nhìn tôi thêm hai giây, chắc đang cân nhắc có nên trả tôi về phòng truyền thông kèm tem “hàng dễ cháy” hay không. Cuối cùng, anh ta chỉ nói: “Lên xe.”

Trên xe có Đức Gấu phụ trách hiện trường, Khánh lo thiết bị, Loan phụ trách y tế và Mạnh cầm lái. Tôi ngồi hàng ghế sau, giữa một hộp dây cứu hộ và thùng y tế, cảm giác mình là món phụ kiện chưa rõ công dụng.

Màn hình trước xe hiển thị bản đồ thành phố. Những chấm xanh là đội đang rảnh, chấm vàng là ca theo dõi, chấm đỏ là khẩn cấp. Khánh thấy tôi nhìn, liền giải thích: “App nhận tín hiệu từ người dùng, hệ thống đề xuất đội gần nhất và tuyến nhanh nhất. Nhưng đội trưởng vẫn có quyền override nếu thấy dữ liệu đường sai.”

Tôi nhớ đến Phạm Quốc Thịnh. “Vậy trong ca vừa rồi, không ai override?”

Không khí trong xe nặng xuống. Đức Gấu không quay lại, chỉ nói: “Cô đi thực địa để hiểu vận hành, không phải thẩm vấn đội.”

“Tôi hỏi vì nếu gia đình nạn nhân hỏi, Dư Quang không thể đáp bằng câu ‘đang rà soát’ mãi.” Tôi nhìn gáy anh ta. “Tôi cần biết ranh giới giữa máy đề xuất và người quyết định nằm ở đâu.”

Đức Gấu im một lúc. “Ca đó đội B trực. Tuyến hệ thống đề xuất lúc đầu nhìn đúng. Đi được nửa đường mới biết điểm chặn thi công không cập nhật. Khi đổi tuyến, đã muộn.” Anh dừng lại. “Còn đủ chưa?”

“Chưa. Nhưng đủ để tôi biết người nhà nạn nhân không nên nghe câu ‘thuật toán sai’ như thể thuật toán tự cầm vô lăng.”

Lần này không ai phản bác.

Ca đầu tiên đến lúc tám giờ hai mươi. Một người thợ sửa điện bị kẹt trong thang nâng hàng của cửa tiệm đồ gia dụng, chân bị ép, vợ đứng bên ngoài khóc đến lạc giọng. Cảnh sát phòng cháy chữa cháy đang tới, nhưng đội Dư Quang gần hơn nên được điều hỗ trợ sơ cứu trước. Hiện trường là một mớ hỗn loạn: người trong tiệm la hét, hàng xóm chen vào nhìn, hai thanh niên giơ điện thoại quay. Vợ nạn nhân bám lấy tay áo Loan hỏi liên tục: “Anh ấy có chết không chị?” Đức Gấu và Khánh đã lao đến thang nâng. Tôi đứng ở rìa đám đông một giây, rồi nhìn người phụ nữ kia, mặt tái đi vì sợ.

Tôi bước tới, hạ giọng. “Chị ơi, em là An Hạ, đi cùng đội hỗ trợ. Em chưa thể hứa điều gì thay bác sĩ, nhưng đội đang tiếp cận được anh ấy và anh ấy còn trả lời.” Người phụ nữ nhìn tôi như người sắp chìm nhìn một vật nổi bất kỳ. Tôi bảo chị gọi tên chồng, nói từng câu ngắn, đừng hỏi anh có đau không, chỉ nói chị đang ở đây. Rồi tôi quay sang một người đàn ông đứng gần đó. “Anh giúp em kéo mọi người lùi ra hai mét. Ai quay phim thì mời ra ngoài cửa. Người trong thang chưa chết, đừng đem danh dự họ phơi nắng trước.”

Câu cuối làm vài người khựng lại. Một thanh niên lúng túng hạ điện thoại xuống. Mười lăm phút tiếp theo, tôi chỉ làm những việc nhỏ: nhắc người vợ thở chậm, ghi lại thuốc huyết áp, gọi người thân và chặn một chủ tài khoản địa phương cố livestream bằng ánh mắt đủ nghiêm để anh ta tự hạ máy.

Khi lực lượng chuyên trách đến và cửa thang được mở, người đàn ông bên trong được đưa ra trong tình trạng tỉnh, chân bị thương nhưng còn thở đều. Vợ anh bật khóc, lần này là kiểu khóc khi người ta vừa được trả lại một phần thế giới. Cứu hộ thật không giống video quảng cáo. Nó không có nhạc nền. Nó chỉ có mồ hôi và một câu “còn tỉnh” đủ khiến người ta mềm cả gối.

Lúc trở lại xe, Khánh đưa tôi chai nước. “Chị làm truyền thông mà dọa người ta giống công an phường ghê.”

“Tôi gọi đó là tối ưu hóa hành vi cộng đồng bằng giọng nói thân thiện.”

Loan cười nhỏ. Đức Gấu nhìn qua gương chiếu hậu. “Cô từng làm hiện trường rồi?”

“Chưa.” Tôi mở nắp chai nước, trong đầu thoáng hiện lên hành lang bệnh viện sau tai nạn của Tùng. “Nhưng tôi từng đứng ở phía người chờ tin.”

Khi xe về gần trụ sở, màn hình điều phối chuyển sang bản đồ tổng hợp. Tôi để ý một vùng màu đỏ nhạt bị khoanh ở phía nam thành phố. Dòng chữ nhỏ bên cạnh làm sống lưng tôi lạnh đi: Nam Thành – tuyến hầm cũ, cảnh báo ngập cục bộ khi mưa lớn.

Tôi nhìn quá lâu nên Đức Gấu phát hiện. Anh ta nói trước khi tôi kịp hỏi: “Đừng nhìn chỗ đó như nhìn di ảnh vậy. Tuyến đó vẫn có ca, nhưng đội thường né nếu mưa lớn.”

“Vì hầm chui?”

“Vì dữ liệu khu đó rối. Cảm biến cũ, camera công cộng lúc có lúc mất, bản đồ thoát nước không đồng bộ. Hồi trước tai nạn lớn nên sau này vá đủ thứ lớp lên. Vá nhiều quá, đôi khi không biết lớp nào là đường thật.” Đức Gấu nói xong mới nhận ra mình đã nói hơi nhiều. Anh ta im lại, quay mặt ra kính.

Tôi không hỏi nữa. Nhưng câu “không biết lớp nào là đường thật” cứ nằm trong đầu tôi đến tận lúc bước ra khỏi xe. Dữ liệu hiện trường, dữ liệu cứu hộ, dữ liệu mười hai năm trước, tất cả đều có thể được vá lại bằng những lớp rất sạch. Và giữa những lớp vá ấy, cha tôi có thể bị biến thành lỗi hệ thống thuận tiện nhất.

Minh Khang đứng ở cửa khu điều phối khi chúng tôi về. Anh không mặc áo vest, chỉ có sơ mi xắn tay và thẻ nhân viên đeo lệch. Ánh mắt anh lướt qua áo phản quang của tôi, dừng ở vệt bụi trên tay áo, rồi hỏi: “Cô thấy gì?”

Tôi nhìn khu điều phối phía sau anh, nơi hàng chục màn hình vẫn nhấp nháy tín hiệu. “Tôi thấy hệ thống không cứu người một mình. Và người cứu người không nên bị bắt làm bình phong cho hệ thống.”

Đúng lúc ấy, Bảo Lâm đi ra từ thang máy. Anh ta nhìn chiếc áo phản quang trên người tôi, rồi nhìn Minh Khang. “Cô An Hạ đi thực địa nhanh thật. Hợp đồng truyền thông của Sao Chổi có mở rộng sang đào tạo cứu hộ rồi à?”

Tôi mỉm cười lại. “Chưa. Nhưng khủng hoảng thường không chịu ngồi yên trong phòng máy lạnh để tôi phỏng vấn.”

Bảo Lâm cười khẽ. “Hy vọng cô thu được thứ mình cần.”

“Vâng,” tôi đáp. “Ít nhất tôi biết người ở hiện trường không có thời gian xóa file.”

Nụ cười của anh ta mỏng đi. Minh Khang nhìn tôi, ánh mắt thoáng cảnh báo, nhưng đã muộn.

Chuông cảnh báo vang lên ngay sau đó. Không phải âm báo nhẹ của ca theo dõi, mà là ba tiếng ngắn liên tiếp, sắc và gấp. Màn hình lớn trong khu điều phối chuyển một chấm đỏ lên giữa bản đồ. Khánh đang cởi áo khoác lập tức mặc lại. Loan xách túi y tế. Đức Gấu giật bộ đàm khỏi đế sạc.

Giọng điều phối viên vang qua loa, nhanh đến mức từng chữ như va vào nhau: “Tín hiệu khẩn cấp cấp hai. Xe con va chạm tại tuyến dẫn vào hầm chui Nam Thành. Có trẻ nhỏ trong xe. Mưa bắt đầu nặng hạt, nước dâng nhanh ở lối xuống. Đội phản ứng nhanh A chuẩn bị xuất phát.”

Tôi đứng yên. Cái tên Nam Thành rơi xuống giữa khu điều phối sáng trắng như một mảnh bê tông từ quá khứ. Minh Khang không nói gì, nhưng sắc mặt anh đổi hẳn.

Trên màn hình, chấm đỏ nhấp nháy ở tuyến đường dẫn vào hầm chui năm xưa. Bên dưới nó là dòng trạng thái lạnh lùng của hệ thống: tín hiệu còn hoạt động.

Lần này, tôi không nghe thấy tiếng máy lạnh nữa. Tôi chỉ nghe Đức Gấu quát: “Lên xe!” và tiếng mưa đầu mùa bắt đầu nện xuống lớp kính ngoài tòa nhà như ai đó đang gõ cửa một đêm cũ.