Chương 26: Người Cha Trên Màn Hình

Nồi cháo trắng trên bếp sôi rất khẽ, bọt gạo nổi thành một vòng mỏng quanh mép nồi. Dật đã vặn lửa nhỏ đến mức ngọn xanh chỉ còn liếm nhẹ đáy nồi, nhưng tiếng lục bục ấy vẫn rõ hơn mọi âm thanh khác trong quán. Sau dòng chữ “rà soát nội dung” trên màn hình, không ai nói ngay. Hạ Miên giữ tay trên bàn phím, mắt nhìn trang lịch sử thay đổi như thể chỉ cần nhìn lâu hơn, cái tên thật phía sau tài khoản quản trị cũ sẽ tự hiện ra. Bà Lưu đứng ở cửa gian sau, tay còn cầm chiếc khăn lau, cũng hiếm khi chịu im lâu đến vậy.

Dật mở nắp nồi, thả vào vài lát gừng mỏng. Anh không đói. Anh chỉ cần có việc để tay làm, nếu không sẽ rất dễ bấm vào một cái gì đó không nên bấm, gọi cho một người không nên gọi, hoặc nói ra một câu mà ngày mai phải mất cả quán để dọn hậu quả. Hạ Miên chụp lại thêm một lần màn hình thay đổi, lưu tên file rất khô: tin_thu_hoi_cu_bi_go_0017. Cô còn ghi cả giờ hệ thống, đường dẫn cũ, mã bài, tài khoản thao tác và lý do gỡ. Làm xong, cô mới ngả lưng vào ghế. “Tin tốt là tôi đã lưu được bản chụp trước khi nó chết hẳn.” “Tin xấu?” Dật hỏi. “Một bản chụp màn hình không đủ để bắt ai sống lại.”

Dật múc cháo ra ba bát nhỏ. Cháo trắng, ít muối, gừng vừa đủ, đặt cạnh ly nước gừng đã nguội của Hạ Miên. Bà Lưu nhận bát của mình, nhìn anh từ đầu tới chân. “Cậu mà cứ nấu cháo lúc tức giận thế này, sau này cả hẻm khỏi cần uống thuốc đau dạ dày.” Dật đáp rất nhạt: “Cháo của cháu là dịch vụ khẩn cấp. Không ngon miễn phí.” “Miễn phí mà còn hống hách.” Bà Lưu lẩm bẩm, nhưng vẫn kéo ghế ngồi xuống. Sự đời thường ấy giống một miếng vải đặt lên vết cắt, không chữa được, nhưng khiến người ta tạm thời không nhìn thấy máu.

Hạ Miên ăn được hai thìa thì điện thoại của cô rung. Lần này không phải cuộc gọi, mà là một thông báo từ hệ thống theo dõi tin doanh nghiệp cô cài từ trước. Cụm từ Tống thị và Tống Khải Minh hiện trên màn hình cùng một đường link phỏng vấn video vừa được trang tài chính đăng lại. Hạ Miên cau mày. “Phỏng vấn tối nay. Có vẻ là nội dung chuẩn bị sẵn cho chiến dịch thương hiệu quý tới.” Dật không nhìn điện thoại cô. Anh chỉ hỏi: “Có liên quan tới bản tin vừa bị gỡ không?” “Chưa biết. Nhưng sau khi một tin cũ biến mất lúc 00:17, bất cứ thứ gì họ chủ động đẩy ra trong cùng một đêm đều đáng xem.”

Cô mở video trên máy tính. Màn hình tối một nhịp, rồi hiện ra trường quay sáng bóng, bàn kính, logo chương trình tài chính và một người đàn ông mặc vest xám ngồi rất thẳng. Tống Khải Minh trên màn hình già hơn trong trí nhớ của Dật, tóc bạc nhiều ở hai bên thái dương, khóe mắt có nếp nhăn sâu, giọng nói vẫn chậm và đều như ngày còn ngồi ở đầu bàn ăn nhà họ Tống. Với người ngoài, đó là giọng của một doanh nhân điềm tĩnh. Với Dật, đó là giọng từng nói: chuyện của mẹ con đã kết luận rồi, đừng hỏi nữa.

Người dẫn chương trình hỏi về kế hoạch mở rộng ngành thực phẩm tiện lợi. Tống Khải Minh mỉm cười rất vừa vặn. Ông nói Tống thị không chỉ bán sản phẩm, mà còn giữ một phần ký ức bữa cơm gia đình của nhiều thế hệ. Ông nói thị trường thay đổi nhanh, nhưng doanh nghiệp có gốc rễ thì phải biết tôn trọng hương vị ban đầu. Ông nói, rất chậm, từng chữ rõ ràng: “Di sản gia đình không phải thứ để treo trên tường. Nó phải được đưa vào tiêu chuẩn sản xuất, vào từng lọ sốt, từng gói gia vị, từng bữa cơm của người bình thường.”

Chiếc muỗng trong tay Dật chạm vào thành bát. Tiếng sứ nhỏ đến mức đáng lẽ không ai để ý, nhưng Hạ Miên lập tức quay sang. Dật vẫn nhìn màn hình. Người đàn ông kia nói về di sản gia đình bằng gương mặt không có một vết nứt, như thể trong nhà họ Tống chưa từng có một người phụ nữ bị gạt ra khỏi phòng họp, chưa từng có một cuốn sổ công thức phải truyền ra ngoài bằng tay người khác, chưa từng có một đứa con trai ngồi trong tang lễ nghe người lớn thì thầm rằng nên để chuyện này qua đi.

“Anh có muốn tắt không?” Hạ Miên hỏi. Dật lắc đầu. “Tôi muốn xem ông ấy còn nấu được món gì.” “Phỏng vấn tài chính mà anh nghe như xem đầu bếp thi thố.” “Có người dùng bếp, có người dùng micro. Khác nhau ở dụng cụ thôi.” Anh nói rất bình, nhưng bàn tay đặt trên mép bàn siết chặt đến trắng khớp. Bà Lưu nhìn thấy, song không chen vào. Có những vết thương người ngoài chỉ nên đứng cạnh, không nên thò tay chỉ chỗ đau.

Video chuyển sang đoạn tư liệu cũ của Tống thị: dây chuyền đóng chai, phòng kiểm nghiệm, công nhân mặc áo trắng đi giữa những thùng nguyên liệu. Hình ảnh lướt nhanh, chỉ vài giây mỗi cảnh, nhưng Dật bỗng ngồi thẳng lên. Ở một khung hình cũ, bên rìa phải của tấm ảnh tập thể, có một người phụ nữ mặc áo blouse đứng nửa khuất sau giá inox. Gương mặt bị ánh đèn phản chiếu làm mờ, nhưng dáng nghiêng và cách bà kẹp bút ở túi áo khiến lưng Dật lạnh đi. Anh không cần ảnh rõ để nhận ra. Có những thứ mắt quên được, nhưng cơ thể thì không.

“Dừng lại.” Anh nói. Hạ Miên đã bấm phím cách gần như cùng lúc. Cô kéo lùi video từng nhịp, phóng to khung hình, rồi chụp màn hình. Người phụ nữ ở mép ảnh không được ghi tên. Dòng chú thích bên dưới chỉ viết: đội ngũ nghiên cứu nền tảng giai đoạn đầu. Dật nhìn bốn chữ đội ngũ nghiên cứu, bỗng thấy buồn cười đến mức cổ họng đau. Khi cần kể chuyện thương hiệu, họ gọi mẹ anh là nền tảng. Khi bà phản đối sửa công thức, họ gọi bà là vấn đề. Khi bà chết, họ gọi đó là tai nạn.

Hạ Miên không hỏi ngay người đó có phải mẹ anh không. Cô chỉ lưu ảnh, đặt bên cạnh bản chụp tin bị gỡ và mảnh nhãn 17B. “Ít nhất bây giờ có thêm một dấu mốc công khai,” cô nói. “Tống thị tự đưa hình này ra, không phải chúng ta đào trộm. Nếu sau này họ xóa, việc xóa sẽ tự trở thành một dấu vết.” Dật gật đầu, nhưng ánh mắt vẫn dính vào màn hình. Trên đó, Tống Khải Minh đang nói tiếp về trách nhiệm doanh nghiệp, về tiêu chuẩn mới, về việc một thương hiệu muốn đi xa thì không được quên người đã đặt viên gạch đầu tiên. Mỗi câu nghe đều đẹp. Đẹp đến mức nếu không biết quá khứ, người ta sẽ tưởng ông thật sự đang cúi đầu trước những người đã khuất.

“Ông ấy từng như thế ở nhà không?” Hạ Miên hỏi rất nhẹ. Dật im một lúc. “Ở nhà ông ấy ít nói hơn.” Anh kéo bát cháo về phía mình, nhưng không ăn. “Mẹ tôi nói, người càng quen ra quyết định trước nhiều người, khi về nhà càng dễ quên rằng người thân không phải nhân viên.” Hạ Miên nhìn anh. “Bà nói thẳng vậy à?” “Bà nói trong bếp. Tưởng tôi ngủ rồi.” Dật cười một cái rất ngắn. “Lúc đó tôi còn nhỏ, nghe không hiểu. Chỉ nhớ bố tôi đứng ngoài cửa rất lâu, rồi không vào.”

Trong video, người dẫn chương trình hỏi về những tranh cãi gần đây quanh an toàn thực phẩm và trách nhiệm truyền thông. Tống Khải Minh không hề nhắc đến quán cơm trong hẻm Thanh Đăng, cũng không nhắc clip bôi nhọ đang lan trên mạng. Nhưng câu trả lời của ông giống một cái nắp nồi đặt đúng lúc nước sôi: “Doanh nghiệp lớn luôn phải chịu những tiếng ồn không đáng có. Điều quan trọng là chúng tôi không để tin đồn làm lung lay tiêu chuẩn đã được kiểm chứng nhiều năm.” Hạ Miên khựng tay. Dật thì bật cười, rất khẽ. “Tiếng ồn không đáng có.” Anh lặp lại. “Mẹ tôi chết xong chắc cũng thành một tiếng ồn.”

Bà Lưu đặt mạnh bát xuống bàn. “Đừng nói kiểu đó.” Giọng bà không lớn, nhưng đủ khiến Dật rời mắt khỏi màn hình. Bà nhìn anh, mắt vừa giận vừa thương. “Người chết không phải tiếng ồn. Người sống mà giả điếc mới là vấn đề.” Dật không đáp được. Anh cúi xuống khuấy bát cháo đã nguội một nửa. Hạt gạo nở bung, trắng nhợt, không có lỗi gì nhưng vẫn bị anh đảo tới đảo lui đến nát ra. Hạ Miên đưa tay tắt âm lượng video, để gương mặt Tống Khải Minh còn đó mà không phát ra tiếng nữa. Căn bếp bỗng nhẹ hơn một chút.

Dật đứng dậy đi rửa tay, dù tay anh không dính gì. Nước lạnh chảy qua các vết bỏng nhỏ trên mu bàn tay. Anh nhìn dòng nước cuốn ít bọt xà phòng xuống lỗ thoát, tự ép mình thở chậm. Anh muốn gọi cho người đàn ông trên màn hình. Muốn hỏi ông có nhớ người phụ nữ đứng ở mép ảnh đó tên gì không. Muốn hỏi khi nói di sản gia đình, ông có tính cả những người bị loại khỏi gia đình không. Nhưng nếu gọi lúc này, anh sẽ chỉ biến cơn đau của mình thành một món quà cho đối phương. Tống thị không sợ một đứa con trai nổi giận. Họ chỉ sợ một chuỗi chứng cứ đủ sạch.

Khi anh quay lại, Hạ Miên đã lập một thư mục mới, đặt tên rất ngắn: di_san. Trong đó có ảnh mẹ anh ở rìa khung hình, bản chụp tin bị gỡ, lịch sử xóa bài và ảnh mảnh nhãn 17B. Cô nói: “Tôi sẽ không viết đêm nay. Nhưng tôi sẽ khóa bản sao ở ổ ngoài và gửi một bản mã hóa cho chính tôi. Nếu ngày mai máy tôi đột nhiên hỏng vì uống cà phê, ít nhất nó không chết oan.” Dật nhìn cô. “Cô nói câu này nghe như người có kinh nghiệm bị máy tính hãm hại.” “Không. Tôi có kinh nghiệm bị người ta gọi những thứ khó chịu là sự cố kỹ thuật.”

Dật kéo ghế ngồi xuống lại. “Cô sợ không?” Hạ Miên tắt hẳn video, màn hình đen phản chiếu hai người trong căn bếp nhỏ. “Có.” Cô đáp thẳng. “Nhưng sợ không đồng nghĩa với bỏ. Nó chỉ đồng nghĩa với việc từ giờ làm gì cũng phải có bản sao.” Dật muốn nói một câu đùa, nhưng lần này không nghĩ ra câu nào đủ nhẹ. Anh chỉ gật đầu. Bên ngoài, hẻm Thanh Đăng đã qua nửa đêm, cửa các nhà đóng kín, ánh đèn vàng đọng trên nền xi măng còn ẩm. Một tập đoàn lớn vừa nói về di sản trước công chúng. Trong căn bếp nhỏ, ba người đang giữ vài mảnh vụn chưa đủ gọi là sự thật. Chênh lệch ấy buồn cười đến mức gần như không công bằng.

Đúng lúc đó, chiếc điện thoại đặt hàng của quán rung lên trên quầy. Âm báo cũ kỹ vang trong đêm như tiếng chuông xe đạp đi lạc. Dật liếc qua theo bản năng. Số lạ. Không có tên, không có ảnh đại diện, chỉ một dãy số cố định bắt đầu bằng mã tổng đài nội bộ mà anh từng thấy quá nhiều lần trong nhà họ Tống. Hạ Miên cũng nhìn thấy, sắc mặt lập tức trầm xuống. Bà Lưu đứng dậy, nhưng Dật đã đưa tay chặn lại. Điện thoại tiếp tục rung, kiên nhẫn và lạnh lùng. Anh để nó reo đến hồi cuối cùng mới nhấn nghe, đặt loa ngoài lên bàn inox. Trong khoảng im ngắn đến nghẹt thở, giọng người đàn ông vừa xuất hiện trên màn hình vang lên, thấp và mệt: “Lâm Dật. Đừng tắt máy.”