Chương 9: Bản Mẫu Đầu Tiên
Câu hỏi về chiếc xe máy theo Khang đến tận sáng thứ Hai. Khi đặt tấm ván đầu tiên lên bàn cắt ở Xưởng Chế tạo Mở, anh vẫn nhớ căn phòng gần bãi giữ xe và hai thùng carton dưới gầm giường. Một cái bàn đứng được trong phòng chưa đủ. Nếu tháo ra mà vẫn cần gọi xe chở riêng, nó chỉ đổi một kiểu bất tiện sang kiểu khác.
Gia Huy trải bản phác chung của nhóm ra bàn, chặn bốn góc bằng hộp vít. “Chốt lại nhé. Khung tự đứng. Không khoan tường. Khoang đồ lấy được khi mặt bàn đang dùng. Và thứ to nhất sau khi tháo phải còn xử lý được một mình.”
Khang kéo thước dọc theo cạnh tấm ván. “Khung chữ A hai bên. Mặt bàn gập vào trong để giảm độ cồng kềnh lúc chuyển. Khoang chứa nằm dưới dải sau, mở từ phía trước. Không cần nhấc laptop.”
Huy gõ hai lần lên bản phác ở chỗ chân bàn. “Làm bản đầu bằng vật liệu có sẵn trước. Đừng tối ưu đẹp.”
Hạ An đứng ở đầu bàn, đặt tờ tiêu chí từ ba ngày khảo sát bên cạnh bản phác. Cô không thêm giải pháp. “Mỗi lần định sửa, đối chiếu lại bốn dòng này trước.”
Thành Phúc mở bảng chi phí trên máy tính. “Tôi đặt một trần vật tư tạm để so bản thử. Không phải giá bán. Chỉ là giới hạn nội bộ để mình biết đang đi xa đến đâu.”
“Biết rồi.” Khang đeo kính bảo hộ. “Cho bọn tôi dựng được đã.”
Âm thanh của máy cắt lấp hết những cuộc nói chuyện còn lại. Khang và Huy chia nhau phần chân, thanh giằng và mặt bàn. Khung chữ A làm nhanh hơn anh dự tính vì cả hai không cố giấu mối nối. Những tấm gỗ được đánh dấu trực tiếp bằng bút chì; chỗ nào cần tháo thì dùng vít và bu lông, chỗ nào chỉ để giữ hình trong bản mẫu thì dùng liên kết đơn giản nhất có thể.
Đến gần trưa, hai khung chân đã tự đứng trên nền xưởng. Huy giữ một bên, Khang đặt thanh ngang vào giữa rồi siết tay. Khi anh buông ra, bộ khung không đổ. Anh đẩy nhẹ từ cạnh bàn, mạnh dần thêm một lần. Nó rung, trượt chưa đến một gang tay rồi dừng.
Cảm giác hào hứng đến nhanh đến mức Khang phải tự nhắc đây mới chỉ là một bộ xương. Sau mấy ngày chỉ hỏi, ghi và gạch bỏ cơ cấu, cuối cùng trước mặt anh lại có thứ có thể chạm vào.
Thanh Vy bước vòng quanh khung, không khen nó đẹp. Cô cúi xuống nhìn khoảng trống giữa hai chân. “Nếu lắp khoang ở đây thì người ngồi có đá trúng không?”
Khang chỉ dải sau. “Khoang nằm sát phía sau, không chiếm phần đầu gối. Mở từ trước.”
“Tức là đang để laptop trên mặt vẫn lấy sạc được?”
“Đúng.”
Buổi chiều, mặt bàn được gắn bằng hai bản lề lớn. Huy giữ cạnh ngoài trong lúc Khang lắp chốt đỡ. Khi mở xuống, mặt bàn nằm ngang vừa đủ chắc để đặt máy tính và một chồng sách thử. Khi gập lên, khoảng trước khung thu lại rõ rệt, nhưng toàn bộ kết cấu vẫn không mỏng như Khang hình dung.
Hai khung chữ A bên hông vẫn giữ nguyên hình. Mỗi khung đủ rộng để chiếm gần hết khoảng trống trên một xe máy nếu buộc ngang. Tháo được, nhưng chưa thật sự dễ mang.
Huy chống tay lên hông. “Đây là ‘tháo được’ theo nghĩa kỹ thuật.”
Khang hiểu phần còn lại. “Chưa phải ‘mang được’.”
“Ừ.” Huy nhấc một khung chân lên rồi đặt xuống. “Một người bê được, nhưng chạy ba tầng cầu thang với cái này thì sẽ chửi mình.”
Họ vẫn lắp tiếp khoang chứa để hoàn thành bản mẫu. Khoang không sâu, chỉ đủ cho sạc, tai nghe, bút, giấy và vài món nhỏ người dùng đã nhắc. Phần mở hướng ra trước, nằm dưới mép sau của mặt bàn. Vy đặt một laptop lên trên rồi thử lấy cuộn dây sạc từ khoang mà không di chuyển máy.
“Cái này được.” Cô đặt dây lại. “Nhưng tay cầm đang khuất.”
Khang định cúi xuống sửa ngay thì dừng. “Đánh dấu lỗi trước.”
Vy ngẩng lên một chút rồi lấy bút chì khoanh vào vị trí tay cầm. Hạ An không nói gì, chỉ dịch tờ tiêu chí sang bên để chừa chỗ cho một danh sách mới.
Đến cuối buổi, bản mẫu đầu tiên của Góc Học Gọn đã có hình dạng đủ rõ: hai khung chân chữ A, mặt bàn có thể gập, khoang chứa mở từ phía trước và các thanh liên kết có thể tháo. Nó đứng vững. Đó là tin tốt duy nhất không cần giải thích thêm.
Tin xấu bắt đầu ngay khi Hạ An đề nghị tháo ra rồi lắp lại từ đầu.
“Mình vừa lắp xong.” Khang quay sang cô.
“Nên bây giờ mới biết người không cắt từng miếng như hai anh sẽ gặp gì.”
Huy đã cầm cờ lê lên. “Tháo.”
Họ không gọi người ngoài xưởng đến thử; bản mẫu còn quá thô và chưa cần giả vờ là phiên bản sử dụng. Chính năm người đứng quanh nó, lần lượt tháo từng phần theo thứ tự mà Khang và Huy cho là hợp lý. Chỉ riêng việc giữ hai khung chân thẳng để bắt thanh ngang đã cần một người đỡ. Có một cụm vít phải luồn tay từ phía trong khoang chứa. Mặt bàn gập được nhưng khi tách khỏi khung lại nặng và khó cầm bằng một tay.
Khi lắp lại, Thanh Vy làm theo những gì cô vừa quan sát rồi vẫn đặt nhầm một thanh giằng. Huy phát hiện trước khi siết hết, nhưng việc tháo ra mất thêm vài phút. Không ai cần nói bản mẫu khó lắp. Đống dụng cụ nằm giữa nền xưởng và ba lần hỏi “cái này vào trước hay sau” đã đủ rõ.
Khang ngồi xổm cạnh chân bàn, dùng đầu bút đánh dấu những vị trí làm người lắp phải đổi tay hoặc cúi quá thấp. Mỗi dấu mới xuất hiện giống một vết xước trên sự hào hứng ban sáng. Anh không thích chúng, nhưng cũng không thể giả vờ không thấy.
“Nếu thêm một thanh chéo ở đây thì lúc lắp khung sẽ tự giữ tốt hơn.” Anh chỉ từ chân sau lên thanh ngang. “Với đổi bản lề mặt bàn sang loại dày hơn, cảm giác sẽ chắc hơn.”
Phúc xoay màn hình máy tính về phía anh. “Anh muốn xem trước khi thêm không?”
Ba cột số nằm giữa bảng: mục tiêu, hiện tại, chênh lệch. Khang không cần đọc hết từng dòng để hiểu vấn đề. Gỗ dày hơn dự kiến, bản lề lớn, bộ vít tháo lắp và hai thanh gia cường đã kéo chi phí vật tư của bản mẫu lên gần ba mươi phần trăm so với trần ban đầu.
“Hai mươi tám phần trăm.” Phúc chỉ đúng ô cuối. “Và đây là trước thanh chéo anh vừa đề xuất.”
Khang nhíu mày. “Bản đầu thì vượt một chút cũng bình thường.”
“Tôi không phản đối bản đầu vượt.” Phúc giữ nguyên giọng. “Tôi phản đối việc thấy nó vượt rồi phản xạ đầu tiên vẫn là thêm vật liệu.”
“Nếu khung không đủ chắc thì giá thấp có nghĩa gì?”
“Nếu cứ mỗi lần chưa yên tâm lại gia cố, cuối cùng mình sẽ có một cái bàn rất chắc mà nhóm người dùng ban đầu không cần hoặc không mang nổi.” Phúc gõ vào ô chênh lệch. “Anh đang giải độ chắc, còn tôi đang nhắc mình có thêm hai rào cản: tiền và khối lượng.”
Khang quay lại bản mẫu. Lúc trưa, cú đẩy vào cạnh khung đã cho thấy nó đứng ổn. Vấn đề của lần lắp lại không phải khung tự sập, mà là quá nhiều chi tiết phải giữ đúng vị trí cùng lúc. Thêm một thanh có thể làm anh yên tâm hơn, nhưng cũng thêm một món phải mua, một món phải mang và một bước phải lắp.
Anh rút bút khỏi vị trí vừa định vẽ thanh chéo. “Chưa thêm.”
Phúc không cười thắng. “Tốt. Cứ để lỗi hiện ra đã.”
Câu đó làm Khang nhớ đến cách mình từng đối xử với bản mẫu cũ: hễ có điểm nào chưa đẹp là sửa cho đến khi nó không còn cho thấy mình đã vấp ở đâu. Với Bàn Gấp Một Tay, mỗi bản thử gần như là một bài kiểm tra năng lực cá nhân. Anh không muốn ai nhìn thấy một cơ cấu lỏng, một đường cắt lệch hay một quyết định chưa tối ưu.
Bản mẫu trước mặt thì khác. Nếu nó nặng, phải ghi nặng. Nếu nó khó lắp, phải để cả nhóm thấy khó ở đâu. Nếu chi phí vượt, không thể giấu bằng việc gọi đó là ‘bản thử nên không tính’. Giá trị của nó lúc này nằm ở những thứ nó làm lộ ra.
Khang cầm bút đánh dấu trực tiếp lên cạnh dưới mặt bàn: nặng. Anh khoanh hai cụm liên kết: khó giữ khi lắp. Ở khung chân, anh viết ngắn: cồng kềnh khi chở.
Hạ An đứng phía đối diện, đọc ba chữ đó rồi hỏi: “Vậy bản mẫu này tốt hay tệ?”
Khang nhìn sản phẩm đầu tiên của nhóm. Nó thô hơn thứ anh thường muốn người khác thấy, nhưng ít nhất nó đã trả lời nhiều câu hỏi hơn một bản vẽ đẹp. “Tốt vì nó đang chỉ ra mình sai ở đâu.”
“Thế thì giữ nguyên đủ lâu để học hết lỗi của nó.”
Anh gật đầu. Sự hụt hẫng vẫn còn. Anh đã mong cuối ngày có một thứ khiến cả nhóm phấn khích hơn. Nhưng cảm giác đó không còn kéo anh về phía sửa cho đẹp ngay lập tức.
Huy quay lại bàn cắt để gom các mẩu thừa. Một lúc sau anh cầm tờ bản phác chung bước đến cạnh khung, so mép giấy với chân phía trái rồi im lặng. Không phải kiểu im lặng đang tập trung. Khang nhận ra điều đó trước khi Huy gõ hai lần lên thanh chân.
“Khang.”
Anh bước lại. “Gì?”
Huy đặt bản phác sát vào chân bàn. Đường chân trên giấy mở rộng hơn một chút so với kết cấu đã lắp. “Góc này trên bản chung không phải góc này.”
Khang nhìn nét chì mình đã sửa lúc sáng, ngay trên mảnh giấy riêng đặt cạnh máy cắt. Khi lắp thử khung đầu tiên, anh đã thu chân vào vài độ để mép ngoài gọn hơn và thấy kết cấu vẫn đứng. Thay đổi nhỏ đến mức lúc đó anh không nghĩ cần dừng cả nhóm chỉ để nói.
Huy không hỏi vì sao trước. Anh chỉ hỏi một câu, giọng thấp hơn hẳn lúc tranh luận về vật liệu.
“Anh đổi từ lúc nào?”