Chương 10: Không Ai Biết Anh Đã Sửa Gì

“Lúc dựng khung đầu tiên.”

Câu trả lời ra khỏi miệng Khang nhanh hơn anh kịp cân nhắc. Gia Huy vẫn giữ bản phác chung sát cạnh chân bàn, mắt dừng ở đường chì trên giấy rồi chuyển sang kết cấu thật.

“Trước hay sau khi tôi cắt cặp thanh đỡ phía sau?”

Khang khựng lại.

Huy bước về bàn cắt, kéo hai thanh gỗ ngắn từ dưới một chồng vật liệu ra. Hai đầu đã được cắt xiên, trên mặt còn nét bút chì ghi theo bản phác chung. Anh đặt một thanh vào vị trí dự kiến. Mép cắt không áp sát chân bàn; khi ép một đầu vào đúng chỗ, đầu còn lại hở rõ ràng.

“Sau khi anh đổi góc, tôi vẫn cắt theo cái này.” Huy gõ hai lần lên tờ giấy. “Tôi tưởng bản chung là bản đang dùng.”

Khang cúi xuống thử xoay thanh. “Chênh không nhiều. Có thể chỉnh lại đầu cắt.”

“Chiều dài đã lấy theo góc cũ.”

Giọng Huy không lớn. Chính vì vậy Khang càng khó chịu. Cả ngày họ đã tháo ra lắp lại, đánh dấu một đống lỗi, Phúc vừa chỉ ra chi phí vượt trần hai mươi tám phần trăm. Bây giờ thêm hai thanh gỗ cắt sai vì một thay đổi anh thấy nhỏ đến mức không đáng để dừng cả nhóm.

“Đây là bản mẫu đầu. Sai thì cắt lại. Mục đích hôm nay vốn là tìm lỗi.”

Huy đặt thanh gỗ xuống. “Lỗi của bản mẫu với lỗi vì tôi làm theo một bản không còn đúng là hai chuyện khác nhau.”

Câu đó chặn Khang lại.

Hạ An đang thu tờ tiêu chí cũng dừng tay. Thanh Vy thôi gom bút chì. Phúc khép nửa màn hình máy tính rồi lại mở ra.

Huy kéo bản phác về giữa bàn. “Anh thu góc chân lúc nào?”

“Lúc dựng bên trái. Tôi thấy mép ngoài cồng kềnh nên thu vào vài độ. Tôi thử đẩy, khung vẫn đứng.”

“Rồi anh làm tiếp. Không sửa bản này.”

Khang siết nắp bút. “Tôi định thử xong mới cập nhật. Nếu cái gì cũng dừng lại ghi thì mất nhịp.”

Huy cười rất ngắn. “Anh giữ được nhịp của anh. Tôi thì cắt vật liệu theo thứ anh đã bỏ.”

Khang nhìn hai thanh gỗ trên bàn. Anh vẫn thấy cách xử lý kỹ thuật không khó: đo lại, cắt mới, tận dụng phần thừa. Nhưng vấn đề Huy đang nói không nằm ở chuyện cứu được vật liệu hay không.

Hạ An kéo tờ bản phác khỏi tay Huy. “Dừng ở đây.”

“Tôi sửa bản trong năm phút được.”

“Không phải sửa bản.” Cô gấp tờ giấy lại. “Dừng chế tạo. Không ai cắt thêm gì tối nay.”

Hai mươi phút sau, cả năm người trở về phòng dự án với bản phác chung, tờ tiêu chí, bảng chi phí của Phúc và hai thanh gỗ cắt sai. Bản mẫu vẫn để lại xưởng. Trên bàn, những thứ vừa rồi còn lẫn giữa bụi gỗ và dụng cụ bỗng thành một chuỗi rất rõ: một bản vẽ, một thay đổi không được ghi, hai chi tiết không còn dùng được như dự tính.

Hạ An đặt bản phác giữa bàn. “Hiện giờ có bao nhiêu thứ trên bản mẫu khác bản này?”

“Một.” Khang đáp, rồi tự thấy câu trả lời chưa đủ.

Thu góc chân kéo theo vị trí tiếp xúc của thanh đỡ và cách lấy chiều dài ở cụm sau. Anh đã chỉnh trên vật thật, đo theo vật thật rồi tiếp tục làm. Trong đầu anh, đó vẫn là một thay đổi. Với người cắt theo giấy, nó đã thành vài kích thước khác.

“Góc chân,” anh sửa lại. “Và các kích thước phụ thuộc vào góc đó chưa được cập nhật.”

Phúc xoay máy tính về phía cả nhóm. “Hai thanh này tính thế nào?”

“Vật liệu lỗi.”

“Lỗi vì thử hay lỗi vì phiên bản?” Phúc chỉ vào cột chênh lệch. “Nếu ghi chung là hao hụt bản mẫu, lần sau mình sẽ không biết phần nào tăng vì đang thử giải pháp, phần nào tăng vì phối hợp sai.”

Thanh Vy kéo một thanh gỗ lại gần. “Nếu chiều nay tôi vẽ hướng dẫn lắp theo bản này, ngày mai góc chân thật lại khác, hình của tôi cũng sai. Người lắp sẽ tưởng họ làm sai.”

Một chỉnh sửa Khang làm trong chưa đầy một phút đang chạy qua bốn phần việc. Anh vẫn bực vì nó bị kéo thành chuyện lớn.

“Nhưng nếu mỗi lần thử một góc cũng phải chờ đủ năm người đồng ý, mình sẽ không làm được gì.”

“Không ai nói phải chờ đủ năm người.” Hạ An đáp. “Người khác chỉ cần biết phiên bản nào đang tồn tại.”

“Khác nhau bao nhiêu?”

“Đủ để Huy cắt sai hai thanh.”

Khang im.

Hạ An mở ngăn tủ cạnh bàn, lấy ra một cuốn sổ kẻ ngang còn gần như trắng. Cô đặt nó giữa bàn rồi chia hàng đầu thành vài ô.

“Chúng ta cần một chỗ ghi thay đổi.”

Huy nhíu mày. “Lại thêm giấy tờ?”

“Anh muốn thêm giấy hay thêm vật liệu cắt sai?”

Huy kéo ghế lại gần. “Ghi gì?”

“Phiên bản. Thay đổi gì. Lý do. Ai chịu trách nhiệm. Nếu đụng phần của người khác thì ghi phần bị ảnh hưởng.”

Phúc gật đầu. “Tôi cần phiên bản để khóa bảng chi phí.”

Vy chỉ ô cuối. “Tôi cần nó để không vẽ hướng dẫn trên cấu trúc đã bỏ.”

Huy nhìn Khang. “Tôi cần biết thứ tôi đang cắt có phải thứ anh đang làm không.”

Khang dựa hai tay vào mép bàn. Một phần trong anh vẫn muốn nói thay đổi ấy có lý: mép ngoài gọn hơn, khung vẫn đứng. Nếu làm một mình, đó gần như là cách nhanh nhất.

Nhưng anh không làm một mình.

Hai thanh gỗ nằm giữa bàn khiến điều đó khó lờ đi hơn mọi tranh luận.

“Phiên bản hiện tại tính thế nào?” anh hỏi.

Hạ An đẩy cuốn sổ về phía anh. “Anh là người đổi. Anh ghi.”

Khang cầm bút. Ở dòng đầu, anh viết “Bản mẫu 1 – thay đổi 01”. Mục thay đổi: thu góc hai khung chân so với bản phác chung. Lý do: giảm độ cồng kềnh của mép ngoài sau khi dựng thử. Phần bị ảnh hưởng: chiều dài và góc cắt của thanh đỡ phía sau, vị trí liên kết cần kiểm tra lại, hướng dẫn lắp chưa cập nhật. Người chịu trách nhiệm: Trần Minh Khang.

Nét chữ ở dòng cuối đậm hơn vì anh ấn bút quá mạnh.

Những ngày sau khi bị rút suất, anh từng mở hết bản nháp mình còn giữ, cố nhớ từng lần sửa Bàn Gấp Một Tay. Trong đầu anh, chuỗi thay đổi rất rõ. Nhưng khi cần đưa nó cho một người không đứng cạnh lúc anh làm, “tôi nhớ” không biến thành một quá trình có thể kiểm tra.

Việc người khác lấy ý tưởng của anh không bắt đầu từ chỗ anh thiếu ghi chép. Nhưng khoảng trống do chính anh để lại đã khiến anh yếu thế khi phải bảo vệ phần việc của mình.

Và vừa rồi, anh tạo đúng một khoảng trống như thế cho Huy.

Khang đặt bút xuống. “Huy.”

Gia Huy ngẩng lên.

“Tôi xin lỗi. Anh cắt sai vì làm theo bản chung. Phần sai là tôi đã đổi mà không cập nhật. Hai thanh này ghi là lỗi do thay đổi chưa thông báo, không phải lỗi chế tạo của anh.”

Huy nhìn anh rồi nhìn trang sổ. “Anh xin lỗi thì hai thanh vẫn hỏng.”

“Ừ.”

“Và tôi không cần anh nhận thay nếu tôi cắt sai thật.”

“Ừ.”

Huy kéo cuốn sổ về phía mình. “Tôi cần lần sau, trước khi bật máy cắt, biết cái tôi đang cầm là bản đang dùng. Anh muốn thử ngay trên vật thật thì cứ thử. Nhưng đánh dấu nó là thử. Đừng để tôi tự đoán.”

Khang gật đầu. Lần này anh không giải thích thêm.

Hạ An gạch một đường dưới mục vừa ghi. “Quy ước đầu tiên: thay đổi chưa ghi thì chưa được coi là bản dùng chung. Ai thử riêng phải đánh dấu. Khi chốt dùng, người thay đổi tự cập nhật phiên bản và ghi lý do.”

“Có cần tất cả ký không?” Phúc hỏi.

“Chưa. Chỉ cần truy được ai đổi, đổi vì sao và phần nào bị ảnh hưởng. Nếu đụng phần của người khác, người đó phải biết trước khi làm tiếp.”

Huy chỉ hai thanh gỗ. “Ngày mai mới cắt lại.”

“Tôi có thể xuống xưởng sớm—”

“Ngày mai.” Huy nhắc. “Tối nay còn chưa chốt có giữ góc mới không. Tôi không muốn cắt lần ba chỉ vì hai người lại sốt ruột.”

Thanh Vy bật cười khẽ. Phúc cúi xuống màn hình, thêm một dòng riêng cho phần vật liệu hao do sai phiên bản. Không khí bớt căng, nhưng không quay lại như trước. Khang hiểu một câu xin lỗi không thể khiến Huy lập tức tin anh sẽ không lặp lại. Ít nhất giờ đã có thứ để lần sau kiểm tra lời anh bằng việc anh làm.

Cả nhóm dành phần còn lại của buổi tối để đối chiếu bản phác với các dấu trên bản mẫu, không sửa kết cấu. Những chữ Khang viết ở xưởng — nặng, khó giữ khi lắp, cồng kềnh khi chở — được chuyển thành danh sách vấn đề. Tay cầm bị khuất vẫn là lỗi quan sát, chưa coi là thay đổi. Đề xuất gia cố thêm được ghi “chưa quyết định”.

Khang nhận ra việc phân biệt “đã thấy lỗi”, “đang thử” và “đã chốt thay đổi” chậm hơn cách anh thường làm vài phút, nhưng khiến bàn làm việc bớt mơ hồ. Không ai phải đoán một nét chì là ý tưởng, quyết định hay thứ đã bỏ.

Trước khi đứng dậy, anh tự mở sổ lần nữa, bổ sung thời điểm đổi góc chân: lúc dựng khung đầu tiên, trước khi Huy cắt cặp thanh đỡ phía sau. Anh khoanh phần vật liệu bị ảnh hưởng rồi ghi rằng góc mới chưa được giữ cho bản tiếp theo cho đến khi nhóm kiểm tra lại khả năng vận chuyển và độ ổn định.

Huy đi ngang, dừng một nhịp để đọc. Anh không khen, chỉ lấy bút ghi thêm: “Kiểm tra lại trước khi cắt.”

Khang nhìn bốn chữ đó rồi khép nắp bút. Sự ngượng ngập vẫn nóng ở sau gáy. Nhưng lần đầu tiên trong ngày, anh không muốn xóa dấu vết của lỗi cho sạch.

Hạ An thu bản phác và tờ tiêu chí vào bìa hồ sơ. Riêng cuốn sổ, cô đặt cạnh tay Khang, đúng nơi anh thường kéo bản vẽ về phía mình mỗi khi muốn sửa.

“Từ giờ để nó ở đây.”

Khang ngẩng lên.

Hạ An giữ tay trên bìa sổ một giây rồi buông ra. “Tôi không muốn trong nhóm này thêm ai phải hỏi: ‘Ai đã sửa cái này?’”