Chương 12: Bảy mươi tám phần trăm
Sáng hôm sau, câu nói cuối của Hà An vẫn còn trong đầu Minh khi anh bước vào phòng dự án Thành Nam.
Ít nhất lần này anh hỏi trước khi quyết định người khác cần gì.
Anh không có ý mang nó vào cuộc họp. Nhưng ngay trên màn hình trước mặt Hoài Nam, một con số khác khiến câu ấy quay lại theo cách khó chịu hơn.
“Bảy mươi tám phần trăm.”
Hoài Nam phóng lớn bảng giả định tiến độ. Dòng tỷ lệ đồng thuận nằm ngay dưới số hộ kinh doanh chính thức và phía trên tốc độ bàn giao theo từng cụm. “Đây là số trong tài liệu nền Tân Phúc gửi từ đầu. Mô hình hiện tại đang dùng nó để ước tính tỷ lệ quầy có thể bàn giao đúng lịch.”
Minh kéo ghế lại gần. Trên bảng tính, điều khoản chuyển tiếp mới của hôm qua đã làm lịch thi công chặt hơn. Nếu một cụm chỉ được đóng sau khi khu tạm đủ điều kiện và thời gian gián đoạn bị giới hạn, Thành Nam không còn nhiều khoảng trống để bù cho việc bàn giao chậm. Tỷ lệ đồng thuận vì thế không còn là một dòng mô tả về tâm lý tiểu thương. Nó đang giữ một phần tiến độ.
“Cậu lấy lại số này từ đâu?”
“Bản tổng hợp khảo sát trong bộ dữ liệu nền. Em kiểm lại sáng nay vì đang tính lịch theo cụm.” Hoài Nam mở tài liệu gốc bên cạnh. “Trang tóm tắt ghi bảy mươi tám phần trăm ủng hộ phương án di dời theo kế hoạch. Em đã dùng từ bản đầu.”
“Có số mẫu không?”
“Có tổng số phiếu khảo sát. Nhưng phần giải thích cách tính tỷ lệ nằm ở chú thích.”
Minh không đọc dòng lớn. Anh kéo xuống cuối trang.
Chú thích chỉ có hai câu. Một câu nói kết quả được tổng hợp từ các phản hồi hợp lệ. Câu còn lại nêu thời điểm khảo sát. Không có định nghĩa thế nào là phản hồi hợp lệ, không ghi nhóm trả lời chưa quyết định được giữ trong mẫu hay tách ra, cũng không cho biết những trường hợp chưa tiếp cận được xử lý ra sao.
Anh đọc lại một lần.
Hoài Nam im lặng vài giây rồi lên tiếng trước. “Có thể chỉ là tài liệu tóm tắt.”
“Có thể.”
“Con số không nhất thiết sai.”
“Đúng.”
Minh đặt bút xuống bên cạnh bàn phím. “Nhưng mình đang dùng nó như thể đã biết nó được tính thế nào.”
Hoài Nam nhìn sang mô hình. “Nếu hạ giả định đồng thuận, lịch bàn giao sẽ dài ra.”
“Bao nhiêu?”
“Phụ thuộc mức hạ. Nhưng nó tác động thẳng vào số cụm có thể chuyển đúng kế hoạch, rồi kéo chi phí khu tạm và thời điểm giải phóng mặt bằng theo.”
Đó mới là vấn đề. Một con số có thể không sai vẫn đủ nguy hiểm nếu mô hình gán cho nó nhiều ý nghĩa hơn tài liệu chứng minh được.
Minh yêu cầu Hoài Nam mở lại toàn bộ các ô đang phụ thuộc vào tỷ lệ đồng thuận. Các đường tham chiếu chạy qua lịch bàn giao, dòng tiền giải phóng mặt bằng và chi phí duy trì giai đoạn chuyển tiếp. Trước hôm qua, anh có thể coi phần này là một giả định vận hành được chấp nhận từ bên cung cấp dữ liệu. Sau buổi tham vấn, việc đó khó hơn.
“Đổi tên dòng này.”
Hoài Nam quay sang. “Đổi thành gì?”
“‘Tỷ lệ đồng thuận — chờ kiểm chứng cách tính.’ Giữ nguyên bảy mươi tám phần trăm trong kịch bản hiện tại, nhưng đừng để nó đứng như dữ kiện đã khóa.”
Cậu gõ lại, chậm hơn bình thường. “Nếu phải xin dữ liệu gốc, tiến độ sửa phụ lục có thể bị kéo.”
“Vậy thì mình tách việc sửa phụ lục khỏi việc xác nhận giả định. Cái gì làm được thì làm. Cái gì chưa biết thì ghi chưa biết.”
Hoài Nam gật, nhưng vẻ mặt vẫn chưa hết căng. Minh nhận ra sự do dự ấy quen thuộc. Vài năm trước, chính anh từng thích nhân viên mang vào phòng họp một con số có thể dùng ngay hơn là một câu hỏi khiến cả đội phải quay lại kiểm tra. Một mô hình đẹp luôn tạo cảm giác công việc đã tiến lên.
Nhưng đẹp không phải là nguồn.
Cuối buổi sáng, nhóm Thành Nam có cuộc trao đổi dữ liệu với đầu mối Tân Phúc theo lịch sửa phụ lục sau tham vấn. Nguyễn Văn Nghiêm được mời tham dự phần liên quan đến phản hồi tiểu thương vì Ban điều phối muốn các câu hỏi về chuyển tiếp có người sử dụng thực tế đối chiếu. Phía Lam Viên có Hà An và Mai Linh.
Minh không tìm ánh mắt Hà An khi ngồi xuống. Trước mặt anh là bản in trang khảo sát đã đánh dấu chú thích.
Đại diện Tân Phúc vừa nhắc lại tỷ lệ bảy mươi tám phần trăm như một cơ sở cho kế hoạch bàn giao thì Nghiêm đặt tập hóa đơn trong túi nhựa xuống cạnh ghế.
“Bảy mươi tám phần trăm của ai?”
Căn phòng lặng đi một nhịp.
Người chủ trì hỏi lại: “Ý bác là sao?”
“Tôi không nói con số đó sai.” Nghiêm kéo micro lại gần. “Tôi hỏi họ hỏi ai, và người chưa quyết định thì tính thế nào. Tôi đi qua mấy dãy mấy tuần nay, có người muốn chuyển sớm, có người muốn biết chỗ tạm rồi mới trả lời, có người bảo chưa biết. Nếu báo cáo chỉ ghi ‘đồng thuận bảy mươi tám phần trăm’ thì tôi không biết những người chưa biết đang nằm ở đâu.”
Mai Linh lật nhanh sổ. Hà An không chen vào.
Minh hỏi Nghiêm: “Bác có danh sách hoặc thống kê riêng đủ để kết luận tỷ lệ khác không?”
“Không.” Nghiêm trả lời ngay. “Tôi không đại diện được cho tất cả để tự đặt ra một con số khác. Tôi chỉ biết nếu hỏi tôi rằng bảy mươi tám phần trăm có đúng với cách người ta đang nói ngoài chợ không, tôi chưa tin được khi chưa thấy cách tính.”
Câu trả lời làm Minh nhẹ đi một phần và căng hơn ở phần còn lại. Nghiêm không mang đến một con số thay thế. Ông chỉ phá bỏ sự tiện lợi của con số hiện tại.
Minh đẩy bản in về giữa bàn. “Chú thích ở đây ghi tổng hợp từ phản hồi hợp lệ, nhưng không định nghĩa phản hồi hợp lệ. Cũng không nêu cách xử lý nhóm chưa quyết định.”
Hà An cúi xuống trang tài liệu của mình. Một lát sau, cô đặt đầu bút vào đúng phần cuối trang.
“Bên tôi cũng có cùng câu hỏi.”
Minh nhìn sang. Giọng cô bình thường, không có ý biến phát hiện đó thành điểm phản biện với Thành Nam.
Mai Linh nói thêm: “Phản hồi thực địa của chúng tôi có khá nhiều trường hợp chỉ trả lời sau khi biết vị trí tạm và điều kiện phí. Nếu các câu đó được xếp riêng thì tỷ lệ tổng hợp cần có thuyết minh.”
Người đại diện Tân Phúc giải thích đây là báo cáo tóm tắt do đơn vị khảo sát lập và có thể phần phương pháp nằm trong hồ sơ chi tiết. Ông không xác nhận cách tính tại bàn.
Minh không đẩy thêm. “Vậy xin cho hai đội bộ câu trả lời gốc theo phạm vi được phép cung cấp, kèm mã câu trả lời và thuyết minh cách tổng hợp. Không cần thông tin định danh của tiểu thương.”
“Để làm gì ở vòng này?” giọng Quang Huy vang lên từ đầu cầu trực tuyến trước khi phía Tân Phúc trả lời.
Ông tham gia phần cuối cuộc trao đổi từ trụ sở Thành Nam. Khuôn mặt trên màn hình nhỏ, giọng vẫn điềm đạm như khi nói chuyện riêng với Minh hôm trước.
“Đây là dữ liệu nền do bên vận hành cung cấp. Nếu mỗi giả định đều quay lại kiểm toán từ đầu, hai đội sẽ không kịp sửa hồ sơ. Tỷ lệ này có thể xử lý bằng độ nhạy. Chưa cần biến nó thành điều kiện dừng.”
Minh biết lập luận đó không vô lý. Mô hình dự án luôn có giả định. Không ai yêu cầu kiểm tra đến từng phiếu cho mọi con số trước khi đưa ra một phương án sơ bộ.
Nhưng đây không còn là mọi con số.
“Em không đề nghị dừng sửa hồ sơ,” anh đáp. “Em đề nghị không dùng bảy mươi tám phần trăm như một dữ kiện đã xác nhận khi chưa biết mẫu được tính thế nào.”
Quang Huy im một nhịp. “Và nếu dữ liệu gốc chưa được cung cấp trước phiên tới?”
“Thì mô hình ghi rõ đây là giả định đang chờ kiểm chứng. Mình chạy phương án với khoảng nhạy đủ để thấy tác động, nhưng không trình nó như mức đồng thuận đã chắc.”
“Cậu đang tự làm yếu phần tiến độ của Thành Nam.”
“Phần tiến độ chỉ mạnh nếu đầu vào đứng được.”
Hoài Nam ngồi bên cạnh không động vào bàn phím. Minh thấy cậu nhìn sang mình rồi lại nhìn màn hình.
Quang Huy tháo kính. “Tôi không phản đối kiểm tra nguồn. Tôi phản đối việc để mọi câu hỏi chưa trả lời có quyền kéo cả thương vụ chậm lại.”
“Em hiểu.”
“Vậy giữ đúng ranh giới đó.”
“Vâng.”
Cuộc trao đổi tiếp tục mà không ai thắng bằng câu nói vừa rồi. Tân Phúc chưa cam kết thời điểm cung cấp bộ dữ liệu chi tiết, chỉ ghi nhận yêu cầu và nói sẽ rà lại phạm vi có thể chia sẻ qua Ban điều phối.
Cuối phiên, người chủ trì đưa ra biểu mẫu xác nhận các yêu cầu bổ sung. Minh đọc lại từng dòng trước khi ký. Ở mục khảo sát đồng thuận, anh sửa một cụm từ: từ “xác nhận tỷ lệ 78%” thành “cung cấp cơ sở tính và dữ liệu phản hồi để kiểm chứng tỷ lệ 78%”.
Anh đặt bút xuống.
Tờ biểu mẫu được chuyển sang phía Lam Viên.
Hà An đọc lâu hơn anh một chút. Cô không sửa nội dung, chỉ bổ sung yêu cầu dữ liệu phải đủ để phân biệt các lựa chọn đồng ý, không đồng ý và chưa quyết định nếu biểu mẫu khảo sát có những nhóm đó. Sau đó cô ký tên.
Nghiêm nhìn hai chữ ký rồi dựa lưng vào ghế. “Ít nhất lần này tôi biết hai bên đang hỏi cùng một câu.”
Không ai trả lời ông.
Minh nhìn lại con số bảy mươi tám phần trăm trên bản in. Nó vẫn ở đó, không nhỏ đi, không tự biến thành sai, cũng chưa có con số nào khác thay thế.
Chỉ có vị trí của nó đã đổi.
Sáng nay, nó còn là một sự thật nằm trong mô hình. Đến cuối buổi, nó là một giả định có nguồn cần được mở ra kiểm tra.
Và lần đầu kể từ khi cuộc cạnh tranh bắt đầu, tên Minh Thành và Nguyễn Hà An nằm cạnh nhau trên cùng một yêu cầu dữ liệu — không phải vì một bên muốn lấy lợi thế của bên kia, mà vì cả hai cùng không chấp nhận quyết định tiếp theo được dựng trên một con số chưa ai giải thích đủ.
