Chương 11: Điều khoản chuyển tiếp
Quang Huy không bảo Minh ngồi xuống. Ông đứng sau bàn làm việc, chiếc kính đặt cạnh tập hồ sơ Tân Phúc. Trên màn hình là bản kịch bản dự phòng, con số ba mươi bảy nằm ở một hàng màu xám.
“Cậu biết vì sao tôi gọi cậu lên chứ?”
“Vì bản dự phòng.”
“Vì cách cậu đang để một khả năng chưa xác nhận bắt đầu dẫn cuộc chơi.” Quang Huy gõ đầu bút xuống bàn. “Tôi không yêu cầu cậu xóa nó. Tôi yêu cầu cậu nhớ đúng vị trí của nó.”
Minh đã chờ một yêu cầu mạnh hơn: bỏ kịch bản hoặc đưa ba mươi bảy quầy về lại con số không. Quang Huy không làm vậy.
“Em chưa coi họ là nghĩa vụ đã xác nhận.”
“Tốt. Tuần sau có tham vấn tiểu thương. Đừng biến việc đối chiếu chứng từ thành cam kết của Thành Nam.”
“Em sẽ không.”
Quang Huy đeo kính lại. “Và nếu cậu muốn thêm điều kiện chuyển tiếp, phải biết nó sẽ tốn gì. Trách nhiệm mà không có giá chỉ là một cách khác để viết lời hứa.”
Câu cuối cùng theo Minh ra khỏi phòng.
Đầu tuần thứ tư, phòng tham vấn ở Tân Phúc chật hơn những buổi kỹ thuật trước. Các dãy ghế kê thành ba hàng, phía trước là hai bàn dài cho Thành Nam và Lam Viên. Ban điều phối ngồi giữa; trên bàn Hồ Nhật Phong đã có sẵn biểu mẫu ghi ý kiến và bản tóm tắt hai phương án.
Hoài Nam đặt trước mặt Minh một trang riêng ghi những điều chưa được phép nói như sự thật: tư cách của ba mươi bảy quầy chưa xác nhận; chi phí dự phòng chỉ là phép đo độ nhạy.
Ở phía đối diện, Hà An đang trao đổi với Mai Linh. Trên bàn họ là sơ đồ chia khu mới, có những mũi tên nối từ dãy quầy hiện tại sang một khu tạm trong phạm vi Tân Phúc. Minh chỉ nhìn đủ lâu để nhận ra Lam Viên đã đến với câu trả lời cụ thể hơn.
Nguyễn Văn Nghiêm ngồi giữa nhóm tiểu thương, túi nhựa trong đặt dưới chân. Khi Hồ Nhật Phong mời phát biểu, ông đứng lên.
“Tôi nghe hai bên nói nhiều về chuyển tiếp rồi. Hôm nay tôi không hỏi phương án nào nhân văn hơn. Tôi hỏi ba việc thôi: bán tạm ở đâu, phải đóng cửa bao lâu, và trong thời gian đó chúng tôi trả phí thế nào.”
Trong phòng có vài tiếng xì xào rồi lắng xuống.
“Nếu chưa trả lời được thì cứ nói chưa trả lời được,” Nghiêm tiếp. “Đừng gọi ‘duy trì sinh kế’ rồi để người bán tự đoán mình sống bằng gì.”
Hồ Nhật Phong ghi một dòng. “Hai đội trả lời lần lượt. Lam Viên trước.”
Hà An kéo sơ đồ về phía mình. “Lam Viên đề xuất chuyển theo cụm, không đóng toàn khu cùng lúc. Khu kinh doanh tạm được bố trí trong phần mặt bằng đang ít sử dụng bên trong Tân Phúc, cải tạo điện, nước, lối đi và điều kiện vận hành trước khi chuyển quầy đầu tiên. Mỗi cụm chỉ chuyển khi vị trí tạm đã được đánh số và bàn giao cụ thể.”
Một người phía dưới hỏi: “Còn đóng mấy ngày?”
“Lịch hiện tại cho phép chuyển hàng và lắp lại quầy trong một khoảng ngắn theo từng cụm. Con số cuối cùng phải kiểm tra theo nhóm ngành hàng. Nhưng nguyên tắc là không đóng quầy cũ trước khi chỗ tạm sẵn sàng.”
Nghiêm hỏi ngay: “Phí?”
“Lam Viên đề xuất giữ tổng mức phí quản lý của giai đoạn tạm không cao hơn mức đang áp dụng trước chuyển đổi đối với diện tích tương đương. Chi phí cải tạo hạ tầng tạm không chuyển sang tiểu thương thành một khoản thu mới.”
Minh nhìn xuống phụ lục tài chính công khai của Lam Viên. Câu trả lời của Hà An tốt hơn phiên kỹ thuật trước: có cách bố trí, có trình tự, có giới hạn phí. Nhưng càng cụ thể, câu hỏi tài chính càng hiện rõ.
Hồ Nhật Phong quay sang anh. “Thành Nam có câu hỏi phản biện trước khi trình phương án không?”
Minh đặt ngón cái vào mép bút rồi buông ra.
“Có một câu cho Lam Viên. Nếu khu tạm phải vận hành trước khi các cụm cũ đóng, đồng thời phí thu từ tiểu thương bị giới hạn, sáu tháng đầu sẽ có tiền phải ứng cho vận hành, bảo vệ, vệ sinh, điện nước và phần chênh chưa thu hồi. Nguồn vốn lưu động cho khoảng đó nằm ở đâu trong hồ sơ hiện tại?”
Mai Linh nghiêng người về phía Hà An. Hà An lật hai trang phụ lục rồi dừng.
“Trong hồ sơ nộp hiện tại, phần đó chưa được tách thành một nguồn vốn lưu động riêng đủ rõ để anh kiểm tra từ bảng này.”
“Câu hỏi hợp lý,” cô nói. “Lam Viên sẽ phải bổ sung nguồn và cách giải ngân cho giai đoạn đó. Tôi không coi việc phương án đúng về vận hành là lý do để bỏ qua câu hỏi tiền từ đâu.”
Minh hơi tựa lưng vào ghế. Anh đã chuẩn bị cách đẩy sâu hơn nếu cô né. Giờ phần phản biện đó không còn cần thiết.
Nghiêm nhìn sang anh. “Thế còn Thành Nam?”
Phương án của Thành Nam mạnh hơn ở nguồn vốn và tốc độ huy động, nhưng phần chuyển tiếp vẫn có những chữ như ‘hỗ trợ phù hợp’, ‘bố trí theo tiến độ’ và ‘giảm thiểu gián đoạn’. Sau ba mươi bảy quầy, Minh không còn thấy chúng vô hại.
Anh đẩy bản tóm tắt sang một bên. “Phương án hiện tại của Thành Nam chưa cụ thể bằng Lam Viên về địa điểm tạm. Nếu tôi trả lời như thể đã có sẵn một khu đủ điều kiện thì là nói quá hồ sơ.”
“Tôi đề xuất bổ sung một điều khoản chuyển tiếp để địa điểm, thời gian đóng cửa và phí đều trở thành điều kiện kiểm tra được trước mỗi đợt chuyển.”
Hồ Nhật Phong ngẩng lên. “Cụ thể?”
“Thứ nhất, không đóng một cụm quầy để thi công trước khi khu tạm dành cho cụm đó có danh sách vị trí, hạ tầng thiết yếu sẵn sàng và biên bản xác nhận đủ điều kiện vận hành. Thứ hai, khoảng gián đoạn giữa lúc một quầy dừng bán ở vị trí cũ và có thể mở ở vị trí tạm phải có trần thời gian ghi trong phương án sửa. Thứ ba, tổng phí quản lý của diện tích tạm tương đương không cao hơn mức đang áp dụng trước chuyển đổi, trừ khi người sử dụng tự chọn diện tích hoặc dịch vụ khác.”
Nghiêm hỏi: “Trần thời gian là bao nhiêu?”
“Tôi chưa có cơ sở chốt một con số cho mọi ngành hàng ngay tại bàn này.”
“Nhưng tôi có thể chốt cách xác định. Trước phiên sửa phương án, phải khảo sát thời gian chuyển tối thiểu theo nhóm ngành hàng và nộp một mức tối đa có thể kiểm tra. Nếu Thành Nam không đưa được con số, điều khoản đó chưa đạt.”
Nghiêm nhìn anh vài giây. “Ít nhất không để chữ ‘nhanh nhất có thể’.”
“Không.”
Một phụ nữ ở hàng ghế thứ hai giơ tay. “Những quầy không có tên trong danh sách thì sao? Đến lúc đóng dãy của chúng tôi mà vẫn chưa phân loại xong thì ai chịu?”
“Tư cách của nhóm ngoài danh sách vẫn chưa được xác nhận,” anh nói. “Tôi không thể kết luận quyền hỗ trợ cho từng quầy. Nhưng nếu một điểm bán đang hoạt động còn chờ xác minh trước chuyển đổi, tôi đề xuất không buộc điểm đó đóng để phục vụ thi công cho tới khi việc phân loại có kết quả bằng văn bản hoặc có biện pháp tạm thời được bên có thẩm quyền chấp nhận.”
Nghiêm hỏi: “Nghĩa là anh không hứa ba mươi bảy quầy đều có chỗ?”
“Không. Tôi đề xuất một thứ khác: không dùng việc họ chưa được phân loại xong làm lý do để đóng trước rồi giải quyết sau.”
Nghiêm ngồi xuống. “Tôi nghe được.”
Đến lượt Ban điều phối hỏi lại, điểm yếu của hai phương án lộ ra gần như cân bằng. Lam Viên phải chứng minh nguồn tiền cho sáu tháng đầu của khu tạm và biến lịch chuyển theo cụm thành con số. Thành Nam phải xác định địa điểm tạm thay vì chỉ đặt điều kiện, đồng thời tính chi phí của chính điều khoản Minh vừa đưa ra, kể cả trường hợp phạm vi chuyển tiếp tăng sau xác minh.
Hồ Nhật Phong khép tập biểu mẫu. “Hai phương án đều đã tiến thêm một bước, nhưng chưa đủ để khóa điều kiện chuyển tiếp. Hai bên sửa phụ lục trước phiên kỹ thuật tiếp theo. Lam Viên bổ sung nguồn vốn và cơ chế chi. Thành Nam bổ sung địa điểm, trần gián đoạn và tác động chi phí. Phần các điểm bán chưa xác định tư cách được tách thành điều kiện cần xử lý, không tự động coi là nghĩa vụ, cũng không được bỏ khỏi kế hoạch chuyển đổi.”
Nghiêm cầm micro lần cuối. “Tôi không đứng về phương án nào. Phương án nào bắt chúng tôi tin trước rồi mới đưa điều kiện sau thì tôi phản đối như nhau.”
Buổi tham vấn kết thúc muộn hơn lịch. Người trong phòng tản ra thành từng nhóm. Minh đánh dấu ba việc phải làm sáng hôm sau: xác định mặt bằng tạm; xây trần thời gian theo nhóm ngành; chạy lại mô hình với điều khoản phí.
Hoài Nam ghé sát, hạ giọng. “Nếu giữ cả ba điều kiện, phương án mình sẽ không còn đẹp như bản đầu.”
“Bản đầu đẹp vì chưa trả lời đủ câu hỏi.”
Cậu nhìn anh rồi gật.
Minh thu lại giấy tờ. Khi anh ngẩng lên, Hà An đang chờ ở lối ra. Mai Linh đã đi trước cùng một nhóm tiểu thương.
“Câu hỏi về sáu tháng đầu,” Minh lên tiếng, “tôi không có ý dùng nó để kết luận phương án của em không khả thi.”
“Em biết.”
“Hồ sơ hiện tại chỉ chưa trả lời được.”
“Và đó là vấn đề của hồ sơ hiện tại.” Hà An kẹp cuốn sổ mỏng vào tập tài liệu. “Bên em sẽ phải sửa.”
Không phòng thủ, không biến câu hỏi thành động cơ cá nhân. Minh nhận ra có một kiểu hiểu khó hơn ký ức: nhìn thấy người kia đã thay đổi mà không cố kéo họ về phiên bản mình nhớ.
Hà An bước qua anh một bước rồi dừng lại.
“Ít nhất lần này anh hỏi trước khi quyết định người khác cần gì.”