Chương 2: Người ở cuối bàn họp
Sáng hôm sau, Minh Thành đến phòng họp của Ban điều phối Tân Phúc sớm tám phút, đủ để kiểm tra tài liệu mà không phải chờ lâu ngoài hành lang. Nhưng khi cánh cửa kính mở ra, anh biết mọi tính toán nhỏ nhặt ấy đều không có tác dụng.
Nguyễn Hà An đã ở trong phòng.
Cô ngồi ở chiếc ghế cuối bàn, phía bên Lam Viên, trước mặt là một cuốn sổ giấy mỏng và bộ tài liệu được đánh dấu bằng những mảnh giấy nhỏ. Tóc cô ngắn hơn trong ký ức của anh, áo sơ mi màu kem dưới áo khoác tối, không có gì gây chú ý nếu người bước vào không từng biết quá rõ cách cô thường giữ im lặng trước một câu hỏi khó.
Hà An ngẩng lên khi nghe tiếng cửa. Ánh mắt hai người chạm nhau trong một nhịp ngắn, không dài đến mức người khác phải để ý. Cô khẽ gật đầu như với một người cùng dự họp.
Minh Thành đáp lại rồi kéo ghế ở phía Thành Nam. Anh mở chương trình làm việc và không cho tay mình tìm cây bút quá sớm. Tối qua anh đã nghĩ đến nhiều khả năng của cuộc gặp lại; không khả năng nào hữu ích bằng một cuộc họp bắt đầu lúc chín giờ và một dự án anh phải thắng.
Hồ Nhật Phong, Phó trưởng Ban điều phối, vào phòng ngay sau đó. Lê Quốc Đạt của Tân Phúc đi cùng ông, vừa ngồi xuống đã kiểm tra đồng hồ. Những lời chào được trao đủ lịch sự. Không ai hỏi Minh Thành và Hà An có từng quen nhau hay không, và cả hai cũng không cho căn phòng một lý do để hỏi.
Nhật Phong mở cuộc họp bằng cách nhắc lại mục tiêu của phiên giới thiệu: hai đội dự thầu trình bày cách tiếp cận ban đầu, làm rõ những giả định cần dùng chung và thống nhất lịch khảo sát. Đây chưa phải phiên chấm điểm. Mọi câu hỏi hôm nay, ông nhấn mạnh, đều nhằm xác định xem dữ liệu nền có đủ để các bên xây phương án hay chưa.
Minh Thành nghe câu cuối kỹ hơn phần còn lại. Trên màn hình, Tân Phúc hiện lên bằng một sơ đồ gọn đến mức gần như sạch sẽ: các khối thương mại, khu kho, bãi xe, tuyến nội bộ và một vùng được tô màu cho giai đoạn tái thiết chính. Ở cột ghi chú, phương án tham chiếu giả định có thể đóng phần lớn hoạt động trong một giai đoạn tập trung, sau đó đưa các hộ đủ điều kiện trở lại theo khu mới.
Quốc Đạt giải thích rằng cách làm ấy giúp giảm thời gian giao cắt giữa thi công và kinh doanh, đồng thời phù hợp mong muốn đẩy nhanh tiến độ. Một dòng ở cuối trang ghi rằng theo kết quả tham vấn đã tổng hợp, đa số hộ kinh doanh được tiếp cận sẵn sàng di dời trong thời gian cải tạo nếu có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Ở cuối bàn, đầu bút của Hà An dừng lại.
Nhật Phong mời Lam Viên đặt câu hỏi trước. Hà An không nhìn sang Minh Thành. Cô chỉ lật về trang dữ liệu tham vấn rồi đặt ngón tay lên dòng ghi chú.
“Cho tôi hỏi nguồn của kết luận ‘đa số sẵn sàng di dời’ là bộ khảo sát nào? Mẫu gồm những nhóm nào, thực hiện vào thời điểm nào, và ‘sẵn sàng’ ở đây có bao gồm những câu trả lời kèm điều kiện hay không?”
Quốc Đạt hơi nghiêng người về phía màn hình. “Đây là số liệu tổng hợp từ đợt tham vấn gần nhất. Bộ chi tiết sẽ được cung cấp theo phạm vi hồ sơ vòng sau.”
“Tôi hiểu đây là bản tổng hợp.” Hà An nói chậm, giọng không cao hơn trước. “Nhưng giả định đóng khu theo một giai đoạn phụ thuộc trực tiếp vào việc người đang kinh doanh có thực sự rời được hay không. Nếu chưa biết mẫu và điều kiện trả lời, Lam Viên chưa thể coi dòng này là dữ kiện đã khóa.”
Minh Thành để cô nói hết. Bảy năm trước, Hà An cũng thường im một nhịp trước khi hỏi đúng chỗ người khác muốn lướt qua. Thói quen ấy vẫn còn, nhưng cách cô dùng nó đã khác: không nóng vội, không cần căn phòng biết mình khó chịu.
Nhật Phong ghi một dòng vào biên bản. “Ban điều phối sẽ yêu cầu làm rõ nguồn và định nghĩa mẫu. Trong thời gian chờ, hai bên coi đây là thông tin tham khảo, không phải điều kiện đã xác nhận.”
Quốc Đạt gật đầu, dù mắt ông lại lướt qua đồng hồ. “Được. Nhưng tôi lưu ý tiến độ hiện tại vẫn được xây trên mục tiêu giảm tối đa thời gian chuyển tiếp.”
“Mục tiêu thì không có vấn đề,” Hà An đáp. “Vấn đề là cách đạt mục tiêu.”
Nhật Phong chuyển sang phần giới thiệu của Lam Viên. Trên sơ đồ, họ chia khu thương mại thành nhiều vùng cải tạo nối tiếp để phần còn lại tiếp tục hoạt động. Hà An trình bày bằng dòng người, khả năng giữ khách và việc tránh cắt toàn bộ doanh thu của các hộ trong thời gian thi công. Cô không biến ‘bảo tồn’ thành khẩu hiệu; điểm cô nhấn là hoạt động nào phải sống được trong lúc công trường tồn tại.
Đó là một phương án đủ tốt để gây phiền phức.
Khi Nhật Phong mời Thành Nam phản biện, Minh Thành khép bút lại. Anh có thể chọn điểm dễ nhất: kéo dài thời gian đồng nghĩa tăng chi phí. Nhưng nếu chỉ ném một câu như vậy sang phía đối diện, cuộc họp sẽ biến thành màn bảo vệ lập trường thay vì kiểm tra phương án.
“Thành Nam đồng ý rằng duy trì hoạt động có thể giảm cú sốc cho các hộ,” anh mở đầu. “Nhưng phương án theo giai đoạn không làm chi phí biến mất. Nó chuyển chi phí sang chỗ khác.”
Anh yêu cầu hiện lại sơ đồ của Lam Viên. “Nếu thi công khi khu thương mại vẫn mở, phải tách luồng khách với công trường, duy trì hạ tầng tạm, tổ chức an toàn theo từng vùng và chấp nhận thời gian sử dụng vốn dài hơn. Mỗi lần chuyển giai đoạn lại phát sinh chi phí thiết lập. Hồ sơ nền hiện chưa cho thấy các khoản ấy được phân bổ thế nào trong kịch bản giữ hoạt động.”
Hà An xoay cây bút giữa hai ngón tay. “Vì đây là buổi giới thiệu, chưa phải hồ sơ tài chính hoàn chỉnh.”
“Tôi biết.” Minh Thành giữ ánh mắt ở sơ đồ, không ở cô. “Tôi cũng chưa nói phương án không khả thi. Tôi chỉ nói nếu lợi ích của việc giữ hoạt động được tính đủ, chi phí để giữ hoạt động cũng phải được tính đủ. Nếu không, chúng ta đang so một bên bằng tổng chi phí và một bên bằng mục tiêu.”
Một khoảng lặng ngắn xuất hiện. Nhật Phong không ngắt. Quốc Đạt thôi nhìn đồng hồ.
Hà An lật sang trang tiếp theo. “Lam Viên sẽ nộp cấu phần chi phí chuyển tiếp khi có dữ liệu khảo sát thực địa và yêu cầu kỹ thuật đầy đủ. Nhưng cùng một nguyên tắc đó cũng phải áp dụng cho phương án đóng tập trung. Chi phí gián đoạn không thể bằng không chỉ vì nó không nằm trong hóa đơn xây dựng.”
“Đồng ý.”
Câu trả lời của Minh Thành khiến cây bút trong tay cô dừng lại lần nữa.
Anh tiếp tục trước khi khoảng dừng ấy bị ai đọc thành chuyện khác. “Nếu Tân Phúc cung cấp dữ liệu đủ nguồn, Thành Nam sẽ đưa chi phí chuyển tiếp vào mô hình. Phần nào chưa có căn cứ, chúng tôi sẽ ghi là giả định cần kiểm chứng, không coi là số đã chốt.”
Nói điều đó ở đây đồng nghĩa tự đặt Thành Nam dưới cùng thước đo anh vừa dùng với Lam Viên. Không có lợi thế tức thời, nhưng đó là cách duy nhất để cuộc phản biện còn giá trị ngoài việc giành điểm trong phòng họp.
Nhật Phong gật đầu. “Tôi muốn giữ nguyên cách ghi đó trong biên bản. Cả hai đội tách rõ dữ kiện do Tân Phúc cung cấp, giả định của đội và phần còn chờ xác minh. Sau khảo sát, chúng ta mới khóa cơ sở so sánh.”
Cuộc họp tiếp tục với các câu hỏi về tiến độ, thiết kế và trách nhiệm cung cấp dữ liệu. Minh Thành chỉ trao đổi trực tiếp với Hà An thêm hai lần, đều qua sơ đồ và danh mục giả định. Không ai nhắc bảy năm. Nhưng từ lúc này, người phía bên kia không còn chỉ là một cái tên trong thư mời.
Điều khiến anh khó chịu nhất là Hà An làm chính xác điều một đối thủ giỏi nên làm: không tấn công câu chữ, chỉ chọn một giả định nếu sai sẽ kéo theo phần còn lại. Người ở cuối bàn đã có thêm bảy năm mà anh không biết gì về cách cô trở thành như hiện tại.
Và có lẽ cô cũng đang nhìn thấy một phiên bản khác của anh. Minh Thành không thể biết. Tất cả những gì anh có là khoảnh khắc cô ngừng bút khi anh đồng ý đưa chi phí chuyển tiếp vào mô hình, rồi tiếp tục ghi chép như chưa có gì xảy ra.
Cuối buổi, Nhật Phong phát lịch khảo sát chung. Ban điều phối muốn hai đội cùng quan sát Tân Phúc trong một khung giờ để không mang về hai hiện trạng khác nhau rồi tranh luận. Lịch đầu tiên rơi vào sáng hôm sau, bắt đầu từ khu chợ cũ và dãy cửa hàng phía đông.
Minh Thành nhìn lịch. Anh có thể cử người trong nhóm đi trước rồi nhận báo cáo; khảo sát chưa phải phiên quyết định. Nếu muốn giữ khoảng cách, đó là lựa chọn dễ nhất.
Nhật Phong hỏi: “Thành Nam có vướng lịch không?”
Minh Thành gấp tờ chương trình họp lại. “Không. Tôi sẽ tham gia.”
Phía cuối bàn, Hà An cũng xác nhận Lam Viên có mặt. Cô không nhìn anh khi nói.
Sau khi Nhật Phong và Quốc Đạt rời phòng, hai nhóm thu tài liệu gần như cùng lúc. Minh Thành chậm lại để kiểm tra phần biên bản vừa nhận. Anh không gọi đó là chờ Hà An, cũng không coi là né cô.
Khi anh cài tập hồ sơ vào bìa, Hà An đã đứng cạnh đầu bàn. Khoảng cách giữa họ chỉ còn vài bước, nhưng vẫn đủ để giữ cuộc nói chuyện ở đúng phạm vi công việc.
“Câu hỏi về khảo sát,” Minh Thành lên tiếng trước. “Tôi sẽ yêu cầu đội Thành Nam dùng nguồn gốc trước khi đưa vào mô hình. Nếu Ban điều phối cung cấp cùng bộ dữ liệu, hai bên sẽ không phải tranh luận trên hai cách hiểu.”
Hà An nhìn anh trong một giây. Không có nụ cười xã giao như lúc đầu buổi. “Tốt.”
Cô cầm cuốn sổ mỏng lên. Có vẻ cuộc trao đổi đã kết thúc, nhưng khi đi ngang qua anh, Hà An dừng lại vừa đủ để câu cuối không lọt sang phía những người còn đang thu dọn ở ngoài cửa.
“Lần này đừng dùng một con số đẹp để quyết định thay người khác.”
