Chương 1: Cơ hội không đến hai lần

Vũ Minh Thành thường đến sớm hơn lịch họp mười phút, đủ để đọc lại những thứ người khác hay lướt qua vì nghĩ rằng đã có cấp dưới chuẩn bị. Sáng thứ Hai cũng vậy. Khi phần lớn tầng mười sáu của Thành Nam còn sáng đèn lẻ tẻ, anh đã ngồi trong phòng họp nhỏ cạnh khu điều hành, lật đến những trang phụ lục cuối cùng của bộ hồ sơ Tân Phúc.

Tên dự án đã xuất hiện dày đặc suốt hai tuần, nhưng đây là lần đầu hồ sơ được đặt trước mặt anh với quyền truy cập của nhóm đầu tư. Khu thương mại cũ rộng hơn năm hecta, doanh thu giảm nhưng dòng người vẫn lớn, hạ tầng xuống cấp và thành phố muốn đẩy tiến độ tái thiết. Trên giấy, nó đủ sức trở thành một thương vụ không thể làm ngơ.

Minh Thành dừng ở trang tiến độ. Mốc chấm sơ bộ nằm gần hơn anh dự tính. Anh vừa khép tập tài liệu thì cửa phòng mở.

Đỗ Quang Huy bước vào mà không mang theo trợ lý. Ông đặt một cốc cà phê xuống đầu bàn, kéo ghế đối diện rồi nhìn tập hồ sơ trước mặt Minh Thành.

“Đọc đến phụ lục rồi?”

“Phụ lục thường nói thật hơn phần giới thiệu.”

Quang Huy cười rất nhẹ. “Đấy là lý do tôi gọi cậu.”

Ông không vòng qua những con số doanh thu hay biểu đồ tăng trưởng mà Minh Thành đã đọc. Trên màn hình chỉ hiện một trang duy nhất: Tân Phúc, tiến độ lựa chọn đối tác, mục tiêu của Thành Nam và một dòng được in đậm ở cuối — dự án trọng điểm của chu kỳ phát triển mới.

“Ban lãnh đạo muốn đây là dự án chuyển hạng,” Quang Huy nói. “Không chỉ thêm một tài sản vào danh mục. Nếu Thành Nam lấy được Tân Phúc và triển khai được đúng cam kết, cách thị trường nhìn công ty sẽ khác.”

Minh Thành dựa nhẹ vào lưng ghế. “Còn nếu không lấy được?”

“Thì vẫn là một công ty quy mô vừa làm tốt những dự án quy mô vừa.”

Câu trả lời không gay gắt nhưng đủ rõ. Thành Nam đã đến một ngưỡng mà những chiến thắng cũ không còn chứng minh được nhiều; muốn bước lên một tầng khác, công ty cần một dự án đủ phức tạp để thử sức vốn, vận hành, pháp lý và lợi ích của nhiều bên. Minh Thành hiểu phần còn lại mà Quang Huy chưa nói. Anh cũng đang ở đúng một ngưỡng như vậy.

Gần mười năm ở Thành Nam, anh đã có đủ thành tích để tên mình xuất hiện trong các cuộc bàn luận về lớp quản lý kế tiếp. Nhưng có tên không có nghĩa là có ghế. Ban điều hành cần một người chứng minh được mình có thể gánh một thứ lớn hơn.

“Tôi phụ trách?” anh hỏi.

Quang Huy tháo kính, đặt lên bàn. Đó là thói quen Minh Thành đã thấy nhiều lần trước những đề nghị mà cấp trên muốn người nghe tự hiểu là không nên từ chối.

“Nếu cậu nhận.”

Minh Thành mở lại trang tiến độ, kéo tập tài liệu về phía mình. “Quyền đến đâu?”

“Đủ để cậu chịu trách nhiệm.”

“Đó không phải câu trả lời.”

Một khoảng lặng ngắn trôi qua. Minh Thành đã làm việc với Quang Huy đủ lâu để biết im lặng ấy chưa phải lời từ chối.

Anh đặt ngón tay lên phần danh mục hồ sơ. “Tôi chọn nhóm trực tiếp. Tài chính, pháp chế, vận hành vào từ đầu chứ không đợi hồ sơ gần xong mới rà lại. Tôi cần quyền truy cập hồ sơ thẩm định hiện tại theo phạm vi dự án, kể cả phụ lục và lịch sử phiên bản được phép dùng.”

Quang Huy đeo kính trở lại. “Cậu đang nhận một dự án, không lập ban kiểm tra.”

“Tôi biết.” Minh Thành giữ giọng đều. “Nhưng thời gian ngắn. Nếu tôi phải chịu kết quả cuối cùng mà chỉ được nhìn bản tóm tắt đã qua ba lớp chọn lọc thì đó không phải quyền phụ trách. Đó là quyền ký tên.”

Khóe môi Quang Huy hơi động. “Cậu luôn thích làm mọi thứ khó hơn mức cần thiết.”

“Chỉ những thứ sau này có thể quay lại hỏi ai đã đồng ý.”

Quang Huy không phản bác ngay. Ông chuyển sang màn hình kế bên, mở bảng tiêu chí đánh giá. Khả năng tài chính của Thành Nam đang là lợi thế rõ nhất. Tiến độ cũng vậy. Một số phần về chuyển tiếp vận hành và tham vấn các hộ kinh doanh vẫn chỉ ở mức khung, nhưng đó chưa phải chuyện bất thường trong vòng đầu.

“Thị trường không chờ đến khi mọi ô đều được tô xanh,” ông nói. “Cậu biết điều đó hơn ai hết.”

Minh Thành biết. Không ít dự án anh từng cứu bắt đầu bằng hồ sơ chưa đẹp, điều khoản còn hở hoặc một bên chưa sẵn sàng. Công việc của anh chưa bao giờ là chờ sự chắc chắn, mà là biết phần nào có thể thương lượng và phần nào phải khóa trước khi đi tiếp.

Quang Huy gõ đầu bút lên dòng tiến độ. “Tân Phúc cần một bên đủ nhanh để đưa cấu trúc vào bàn. Thành Nam đang có lợi thế đó. Nếu cậu đợi tất cả trở nên hoàn hảo, người khác sẽ ký trước.”

“Rồi tối ưu sau?”

“Đúng.” Ông trả lời không do dự. “Ký trước, tối ưu sau. Có quyền kiểm soát rồi thì cậu mới có nguồn lực để sửa thứ chưa tốt. Không có dự án, mọi phân tích đều chỉ là bài tập.”

Minh Thành từng nghe nhiều phiên bản của câu này, và phần lớn thời gian anh đồng ý. Kết quả tạo ra quyền lựa chọn; người đứng ngoài thường chỉ giữ được một bộ nguyên tắc rất sạch cùng hai bàn tay trắng. Nhưng trang tiến độ vẫn ở trước mặt anh, ngắn đến mức không cho phép nhiều sai số.

“Được,” anh nói. “Tôi nhận, với hai điều kiện vừa nêu.”

Quang Huy nhìn anh qua gọng kính. “Chọn nhóm thì được. Hồ sơ thẩm định, theo quyền truy cập của dự án.”

“Và tôi được phản biện giả định nền trước khi chúng đi vào phương án chính thức.”

“Cậu vẫn luôn được phản biện.”

“Không.” Minh Thành lắc đầu. “Tôi muốn quyền trả một giả định về nguồn nếu không đủ căn cứ, dù việc đó làm chậm mô hình. Không phải ghi chú rồi tiếp tục dùng.”

Lần này Quang Huy im lâu hơn. Minh Thành không thúc. Anh đang mặc cả với người đã mở cho mình không ít cánh cửa trong công ty, nhưng nếu Tân Phúc thật sự là dự án chuyển hạng, cách nhận dữ liệu, dựng mô hình rồi xử lý phần lệch sau sẽ dồn toàn bộ rủi ro vào người chịu trách nhiệm cuối cùng. Cuối cùng, Quang Huy khép máy tính.

“Được. Nhưng cậu nhớ một chuyện: phản biện để thắng tốt hơn, không phải phản biện để chứng minh mình thận trọng.”

Minh Thành gật đầu. “Tôi không có hứng làm người thận trọng nhất phòng.”

“Cũng đừng biến thành người chậm nhất.”

“Miễn là tôi vẫn là người ký vào thứ mình hiểu.”

Một nụ cười thoáng qua trên mặt Quang Huy. Cuộc thương lượng coi như kết thúc.

Ông đứng dậy, cầm cốc cà phê vẫn còn gần nguyên. Trước khi ra cửa, ông dừng lại.

“Nếu Tân Phúc về Thành Nam và cậu đưa nó qua được giai đoạn lựa chọn mà không để dự án vỡ cấu trúc, tôi sẽ đề cử cậu vào ban điều hành ở kỳ tới.”

Câu nói đến nhẹ hơn Minh Thành tưởng. Anh đã nghĩ về vị trí đó đủ lâu để hình dung cảm giác khi cơ hội thật sự xuất hiện. Có lẽ phải là một nhịp tim mạnh hơn, một khoảnh khắc thỏa mãn rõ ràng hơn. Nhưng thứ anh nhận ra đầu tiên lại là điều kiện nằm giữa hai vế: Tân Phúc phải về Thành Nam, và anh phải đưa nó đi qua giai đoạn lựa chọn.

“Đề cử của anh, hay quyết định của ban lãnh đạo?”

“Đề cử của tôi. Quyết định là của ban lãnh đạo.” Quang Huy mở cửa. “Cơ hội thật không có nghĩa là cơ hội chắc chắn.”

Minh Thành nhìn ông. “Tôi biết.”

“Vậy thì đừng bỏ lỡ.”

Cửa khép lại. Trong phòng chỉ còn tiếng điều hòa và hai chữ Tân Phúc trên màn hình. Minh Thành ngồi thêm vài phút, không phải để cân nhắc lại quyết định mà để chia dự án thành những việc đầu tiên cần làm.

Đội phải đủ nhỏ để ra quyết định nhanh nhưng có người dám nói số liệu không đứng vững. Pháp chế phải vào trước khi cấu trúc thương mại khóa; mô hình tài chính phải giữ được lịch sử giả định; hồ sơ thẩm định phải được đọc từ nguồn.

Anh mở sổ, viết ba dòng rồi dừng lại ở dòng thứ tư: Mục tiêu: thắng Tân Phúc. Câu chữ trông đơn giản đến mức gần như vô hại.

Đến gần trưa, quyền truy cập dự án được mở. Buổi chiều của Minh Thành trôi qua trong những trao đổi ngắn để giữ lịch cho nhóm anh muốn chọn và một vòng đọc hồ sơ đầu tiên. Tân Phúc hấp dẫn đúng như Quang Huy nói, nhưng phần khó không nằm ở việc nghĩ ra một phương án đẹp; nó nằm ở việc đưa phương án ấy qua đủ những bên có quyền nói không. Đó vốn là loại việc anh giỏi.

Chỉ đến cuối ngày, khi phần lớn tầng làm việc đã thưa người, cảm giác quen thuộc ấy mới đổi màu đôi chút. Minh Thành đóng một bảng tính, đứng dậy đi lấy nước rồi quay lại. Hộp thư có thêm một thông báo từ lịch làm việc: Ban điều phối Tân Phúc vừa cập nhật thư mời cho phiên giới thiệu các đội dự thầu vào sáng hôm sau.

Anh mở thư mời để kiểm tra địa điểm và danh sách tài liệu phải mang theo. Danh sách người tham dự dài hơn bản trước. Thành Nam ở một cột. Đại diện Tân Phúc và Ban điều phối ở cột giữa. Phía đơn vị dự thầu còn lại có thêm hai cái tên.

Minh Thành đọc lướt qua dòng đầu, rồi tay dừng trên con chuột. Dòng thứ hai chỉ có ba chữ.

Nguyễn Hà An.

Ngón cái của anh vô thức siết vào mép cây bút nằm cạnh bàn.

Bảy năm rồi anh không nhìn thấy cái tên ấy.