Chương 87: Công Đường Đêm

Cánh cổng nha môn khép lại bằng một tiếng nặng như then sắt rơi xuống đá. Ngoài sân, trời đã sáng, nhưng hai ngọn đèn dầu vẫn được treo cao trước bảng công đường. Ánh lửa vàng giữa ban ngày khiến gian phòng có cảm giác như đêm chưa chịu rút đi. Lục Thanh đứng bên trái án bàn, vai trái đau âm ỉ dưới lớp áo xám. Nàng không nhìn cổng. Nàng nhìn đồng hồ nước đặt ở góc phòng. Trước giờ Thìn, mỗi giọt rơi xuống đều là một phần quyền bảo hộ đang mất dần.

Quan chủ thẩm cho đổi hai văn lại, một người tiếp tục chép, một người đối lại từng dòng vừa viết. Ông nói rõ trước mặt Từ Kính: “Từ giờ đến khi có lệnh khác, không ai tự ý đưa nhân chứng ra khỏi nha môn. Người của Hình bộ đến nhận phải xuất trình công văn, đối dấu và lập biên bản giao người tại công đường.” Từ Kính đứng dưới bậc án, tay áo vẫn phẳng. “Đại nhân làm kỹ như vậy là đúng. Chỉ mong đừng biến một việc kiểm thân thành lý do giữ người trái phép.” Quan chủ thẩm không đáp ngay. Thanh thấy ngón tay ông đặt trên mép án hơi co lại. Ông sợ không phải một tờ công văn. Ông sợ chỉ cần viết sai một câu, vụ án này sẽ từ vài người sửa hồ sơ biến thành câu hỏi dành cho cả Hình bộ.

Kỷ Hòa vẫn ngồi ở chỗ cũ. Quan chủ thẩm hỏi nàng có muốn nghỉ hay không. Nàng nhìn dấu tay son dưới tên mình rồi lắc đầu. “Nếu lát nữa họ đưa ta đi, xin cho ta nói hết phần ta biết trước.” Giọng nàng còn run, nhưng lần này không ai phải nhắc nàng ngẩng mặt. Thanh nói với quan chủ thẩm: “Xin chỉ hỏi phần nàng trực tiếp thấy và nghe. Phần nào không biết, ghi nguyên là không biết.” Từ Kính khẽ cười. “Lục ngỗ tác sợ nhân chứng của mình nói quá sao?” Thanh đáp: “Ta sợ người khác dùng lời nàng để nói quá.”

Câu hỏi được bắt đầu lại từ đêm tráo thi thể Hầu phủ. Kỷ Hòa xác nhận lần cuối rằng quản sự là người nói tên nàng đã được ghi vào danh sách người chết, là người buộc nàng thay áo cho thi thể và là người cảnh cáo nàng không được xuất hiện trước khi Dao đưa nàng đi giấu. Khi quan chủ thẩm hỏi ai ra lệnh cho quản sự, nàng im rất lâu rồi đáp: “Ta không biết.” Văn lại chép đúng ba chữ ấy. Khi hỏi nàng có từng thấy Từ Kính ở Hầu phủ trong đêm đó không, nàng lại nói: “Không.” Cả phòng hơi động. Từ Kính nghiêng đầu như vừa được một món quà. Thanh thì chỉ nhìn bút văn lại chạy hết câu. Một lời khai sạch không phải lời khai nói được nhiều nhất; nó là lời khai biết dừng ở chỗ người nói không còn biết.

“Vậy,” Từ Kính nói, “nhân chứng này không nối được Hầu phủ với ta.” “Đúng.” Thanh đáp. “Và câu ấy cũng phải ghi.” Nàng quay sang quan chủ thẩm. “Nhưng nàng nối được thi thể bị tráo với báo tử mang tên nàng. Phần còn lại phải do giấy và người khác chịu.” Quan chủ thẩm nhìn chồng vật chứng đang niêm phía sau văn lại. Trên đó có phiếu điều sai dịch Hình bộ bị rách góc, lệnh bài mang số trùng và bản sao danh sách sổ tang từng chậm nộp một canh. Những thứ ấy đã nằm trong nha môn từ trước, nhưng chưa một lần được đặt cạnh nhau trong một phiên hỏi chính thức có Từ Kính đứng tại chỗ.

Ông ra lệnh mở niêm từng món theo thứ tự. Hai người giữ kho cùng kiểm dây, dấu và giờ mở. Thanh không chạm tay. Nàng chỉ yêu cầu văn lại đọc số trên lệnh bài, rồi số sai dịch trên phiếu cũ tuyến Đông Liễu đi Hình bộ. Hai số trùng nhau. Từ Kính không phủ nhận. “Một số công sai được dùng nhiều lần không phải chuyện lạ.” Quan chủ thẩm hỏi: “Số này hiện thuộc ai?” Thuộc quan đi cùng Từ Kính đáp thay: “Muốn biết phải đối sổ sai dịch tại bộ.” “Có thể sai người lấy bản đối ngay không?” “Sổ nội bộ không được đưa khỏi Hình bộ nếu không có lệnh liên bộ.” Câu trả lời hợp phép đến mức không thể bẻ. Thanh nghe tiếng giọt nước rơi ở góc phòng. Mỗi con đường họ cần đi đều dẫn về nơi sắp đến giờ lấy Kỷ Hòa đi.

Quan chủ thẩm cau mày. “Nếu chưa đối được số, lúc này ghi tới đâu?” Thanh nói: “Ghi tới chỗ đã biết. Phiếu là giấy thật của Hình bộ, nhưng bị dùng ngoài mục đích ghi trên phiếu. Lệnh bài có số trùng, nhưng chưa biết là thật, bị lấy hay sao. Người mang chúng từng dùng vũ lực để bắt Hạ Tố Nương mà không xuất trình được lệnh chuyển người hợp lệ. Chỉ thế.” Từ Kính hỏi: “Và Lục ngỗ tác muốn từ đó nói Hình bộ truy sát nhân chứng?” “Không.” Thanh nói. “Ta muốn từ đó nói có người đã lấy được thứ đủ giống quyền lực Hình bộ để khiến một người phải chạy. Muốn biết người ấy lấy từ đâu, phải đối sổ.”

Quan chủ thẩm nhìn Từ Kính. “Nếu bản đối sổ có thể giải oan cho Hình bộ, Từ đại nhân hẳn không phản đối.” “Ta chưa từng phản đối tra.” Từ Kính đáp. “Ta chỉ phản đối dùng một mảnh giấy rách và lời của những người hộ tịch bất minh để kéo cả bộ xuống bùn.” Câu cuối làm gian phòng lặng hẳn. Thanh thấy Kỷ Hòa cúi mắt, nhưng không co người lại như trước. Ở phía sau, Mạnh Nương đưa tay giữ mép áo mình, Thẩm Dao đứng cách Kỷ Hòa một bước, không tiến gần hơn. Dao không dùng danh phận đã cắt để nói thay ai. Nàng chỉ hiện diện như một điểm mà Kỷ Hòa có thể nhìn thấy nếu cần.

Quan chủ thẩm bỗng hỏi Thanh: “Hạ Tố Nương đã có biên bản bảo hộ và lời hỏi ban đầu. Nếu đưa lời ấy vào án chính lúc này, nàng biết nó sẽ thành gì không?” Thanh hiểu ông không hỏi nội dung. Ông hỏi cái giá. Hạ từng khai mình bị ép điểm chỉ giấy chưa viết đủ, bị tước tên, bị chuyển đi dưới tên A Nương; nàng còn nhớ ở sân sau một nha đường có người được gọi là “Từ thị lang”, đã hỏi “Tên cũ đã đóng chưa?” rồi nói “Tử tịch đi trước”. Nếu lời ấy được chép chính thức trước mặt Từ Kính, đại án sẽ không còn chỉ có bút phê và tuyến cơ quan. Nó sẽ có một người sống nói rằng mình từng nghe tên chức ấy ở nơi người ta chuẩn bị xóa tên nàng.

“Nó sẽ thành lời khai cần kiểm chứng.” Thanh đáp. “Không hơn.” Quan chủ thẩm nhìn nàng. “Và nếu ta ghi tên Từ đại nhân vào?” “Thì ghi rằng nhân chứng nói đã nghe người khác gọi như vậy, và trước đó nàng đã nhận ra chức danh ấy khi được hỏi không gợi tên. Không ghi rằng Từ đại nhân ra lệnh khai tử nếu chưa có vật chứng khóa lại.” Thanh dừng một nhịp. Vai trái nhói lên khi nàng đổi tư thế. “Đại nhân sợ một câu kéo cả Hình bộ xuống. Nhưng nếu vì sợ mà đổi câu của nhân chứng thành câu khác, thì chúng ta đang làm lại đúng việc đã tra suốt vụ án này: để người cầm bút quyết định sự thật được phép dài đến đâu.”

Từ Kính nhìn nàng rất lâu. Lần này ông không cười. “Lục Thanh, nàng nói như thể mọi sự dè dặt đều là sửa án.” “Không.” Thanh đáp. “Dè dặt là ghi đúng mức. Sửa án là biết nhân chứng nói gì mà vẫn viết thành điều dễ chịu hơn.” Quan chủ thẩm khép mắt một nhịp rồi mở ra. Ông gọi văn lại mang biên bản bảo hộ Hạ Tố Nương tới, kiểm dấu niêm cũ và giờ lập. Chính tay ông đọc lại đoạn ghi việc Hạ được xác minh bằng lý trưởng, thư lại thuế, giấy nhận ruộng và dấu điểm chỉ có vết khuyết ở ngón cái. Phần nhận diện “Từ thị lang” cũng đã nằm trong biên bản từ trước khi Từ Kính bước vào phiên công đường này.

“Lời hỏi ban đầu có giá trị làm căn cứ mở lời khai chính thức, chưa phải kết luận.” Quan chủ thẩm nói. Sau đó ông quay sang Từ Kính. “Từ đại nhân có thể chất vấn sau khi nhân chứng khai xong. Không được hỏi gợi tên, không được dùng tình trạng tử tịch để ép nàng nhận mình không tồn tại.” Từ Kính đáp rất nhẹ: “Đại nhân đã quyết kéo án tới đây, ta chỉ có thể xem ông ghi được đến đâu.”

Một bộ khoái đứng cạnh cửa trong nhận lệnh đi vào gian bảo hộ phía sau. Đỗ Mạnh định đứng lên theo nhưng vừa chống tay đã nhăn mặt. Tang Ngọc giữ vai anh xuống. “Ngồi.” Đỗ Mạnh nghiến răng, không cãi. Thanh nhìn thấy lớp băng ở cẳng tay anh còn thấm một vệt nhạt. Người sống được giữ lại bằng những cái giá rất cụ thể: một cánh tay bị rạch, một canh nộp chứng cứ bị chậm, một tiểu thư mất họ, một nhân chứng tự bước khỏi nơi trốn. Không cái nào sạch như giấy.

Ngoài cổng có tiếng gõ ba nhịp. Bộ khoái trực không mở ngay. Họ hỏi ám hiệu ca trực, đối tên, rồi chỉ hé cửa phụ đủ một người đi qua. Từ Kính quay đầu nhìn về phía sân. Quan chủ thẩm lập tức quát: “Không ai rời vị trí.” Tiếng chân tiến dọc hành lang, chậm và đều. Người được đưa tới khoác áo vải sẫm, đầu phủ một tấm khăn rộng che gần hết mặt. Hai nha sai đi hai bên nhưng không chạm vào người nàng. Đến trước bậc công đường, họ dừng lại và lui nửa bước, để nàng tự quyết định bước tiếp.

Thanh nhận ra bàn tay trước khi nhận ra người. Ngón cái phải có một vết sẹo khuyết chạy ngang đầu ngón, đúng chi tiết từng dùng để đối dấu điểm chỉ trong sổ thuế Đông Liễu. Hạ Tố Nương đứng dưới hai ngọn đèn còn cháy giữa ban ngày. Nàng đưa tay lên, tự kéo khăn phủ xuống. Mặt nàng trắng bệch khi nhìn thấy quan phục Hình bộ, rồi ánh mắt dừng ở Từ Kính. Cả người Hạ cứng lại, nhưng nàng không lùi. Quan chủ thẩm hỏi: “Hạ Tố Nương, nàng có tự nguyện khai trước công đường không?” Nàng nuốt khan, nhìn thẳng người đàn ông đã đứng sau một cái tên bị chết trước khi thân thể nàng kịp biến mất. “Có.” Hạ đáp. “Nhưng xin đại nhân ghi trước một câu.” Văn lại đặt bút. Hạ nói từng chữ: “Ba năm trước, chính ở trước mặt người này, ta nghe câu ‘tử tịch đi trước’.” Ngọn đèn trên công đường khẽ rung. Lần đầu tiên trong buổi sáng ấy, Từ Kính không nhìn Lục Thanh. Ông nhìn người đáng lẽ đã chết từ ba năm trước.