Chương 38 - Chương 38: Sợi Dây Chuyền Cũ
Chương 38: Sợi Dây Chuyền Cũ
Hạnh chưa kịp cất mảnh giấy hẹn vào ngăn kéo thì Trúc đã bước qua cửa sau, trên tay ôm chồng áo vừa lấy từ dây phơi xuống. Cô nhìn thấy sắc mặt cha, nhìn cuốn sổ mở trên bàn rồi dừng mắt ở dòng địa chỉ căn nhà được viết dưới mục tài sản bảo đảm. Chỉ một thoáng thôi, hai cánh tay ôm áo của Trúc đã siết lại.
“Anh Đức lại gây chuyện gì?” cô hỏi.
Ông Bình quay tờ giấy xuống mặt bàn. “Không có gì để con xen vào.”
“Không có gì mà mặt ba trắng vậy sao?” Trúc đặt chồng áo lên ghế. Cô không hỏi thêm về khoản nợ, cũng không hỏi Đức đang ở đâu. Câu tiếp theo lại là: “Giấy nhà vẫn còn trong tủ chứ mẹ?”
Hạnh nhìn con gái. Cách Trúc hỏi làm bà nhớ đến người yêu cô mấy hôm trước, khi anh ta nâng ly trà quá ngọt lên miệng rồi vòng vo hỏi sổ đỏ đứng tên ai. Khi ấy Trúc cười, bảo người yêu chỉ lo xa cho tương lai hai đứa. Bây giờ Đức vừa nhắc chuyện thế chấp, điều Trúc sợ đầu tiên cũng không phải anh trai bị người ta đòi nợ, mà là phần mình có thể mất.
“Vẫn còn,” Hạnh đáp. “Nhưng từ tối nay, giấy tờ và vàng trong nhà phải kiểm lại.”
Trúc chớp mắt. “Vàng nào?”
Hạnh không trả lời ngay. Bà bảo ông Bình đóng cửa sạp sớm rồi cùng ông đi vào buồng trong. Chiếc tủ gỗ kê sát vách đã cũ, cánh tủ dưới bị xệ nên mỗi lần mở phải nhấc lên một chút. Chìa khóa vẫn buộc trong góc khăn tay của Hạnh. Kiếp trước, bà từng mở chính cánh tủ này trong một đêm Đức đứng ngoài sân hút thuốc liên tục, lấy đôi bông tai cưới và một sợi dây chuyền mảnh đưa cho con cả. Bà đã tự an ủi đó chỉ là vàng, sau này làm lại được. Nhưng những món bị lấy khỏi tủ hôm ấy chưa bao giờ trở về.
Ông Bình ngồi xổm bên cạnh, lặng lẽ nhìn vợ lấy ra từng thứ: giấy nhà bọc trong túi ni lông, giấy khai sinh của các con, mấy biên lai cũ, đôi bông tai nhỏ và sợi dây chuyền vàng đã xỉn màu ở phần móc. Hạnh đặt tất cả lên chiếc chiếu, lấy cuốn sổ mới rồi ghi từng món, từng nơi cất. Bà không định giấu chồng, cũng không muốn sau này ai chỉ cần nói một câu “con tưởng ba mẹ đã cho” là tài sản chung biến thành của riêng.
Trúc đứng ở cửa buồng từ lúc nào. Ánh mắt cô dừng hẳn trên sợi dây chuyền.
“Mẹ lấy cái đó ra làm gì?”
“Kiểm lại.”
“Đó là của con mà.”
Đầu bút của Hạnh dừng trên trang giấy. “Ai nói là của con?”
Trúc bước vào, vẻ ngạc nhiên nhanh chóng chuyển thành tổn thương. “Mẹ từng nói sau này con lấy chồng thì cho con. Cả nhà đều nghe. Dì Tú cũng biết.”
Hạnh nhớ câu nói ấy. Năm Trúc mười sáu tuổi, cô đeo thử sợi dây trước gương, hỏi có đẹp không. Hạnh vừa cười vừa bảo con gái khéo léo nhất nhà sau này lấy chồng sẽ được mẹ cho. Một lời hứa nói trong lúc vui, không ghi ngày, không tính xem trong nhà còn những khoản học phí nào, nhưng Trúc đã giữ nó như một giấy xác nhận quyền sở hữu.
“Mẹ từng nói,” Hạnh thừa nhận. “Nhưng nói sẽ cho khi con lấy chồng khác với việc con lấy ngay hôm nay.”
“Con có nói lấy ngay đâu.” Trúc đưa tay chạm lên cổ, nơi cô thường đeo một sợi dây bạc mảnh. “Con chỉ muốn mẹ cất riêng, đừng dùng vào chuyện của anh Đức.”
“Vàng vẫn ở trong tủ. Không ai được lấy cứu Đức.”
“Vậy mẹ đưa con giữ thì có khác gì?”
“Khác.” Hạnh gấp tờ giấy kiểm kê làm đôi rồi đặt cạnh món vàng. “Nó vẫn là tài sản trong nhà. Khi con có chuyện cưới xin rõ ràng, hai bên ngồi xuống tính, mẹ sẽ nói phần của con bằng giấy trắng mực đen. Bây giờ con chưa cưới, chưa có ngày hỏi, cũng chưa có khoản nào phải chi mà đã muốn nhận trước.”
Trúc cắn môi. “Mẹ sợ con lấy mất à?”
“Mẹ sợ nhà này cứ ai sợ thiệt thì chạy đến giành trước. Đức sợ mất cơ hội nên muốn lấy giấy nhà. Con sợ anh con lấy phần mình nên muốn cầm vàng. Nếu mẹ đưa cho người giành nhanh nhất, cái sổ chia đều mẹ lập để làm gì?”
Căn buồng nhỏ im đi. Ngoài sân, Vy đang rửa bát, tiếng hai chiếc chén va nhau lanh canh. Trúc nhìn sợi dây chuyền nằm giữa tấm vải nâu, giọng mềm xuống. “Con chỉ có một món mẹ từng hứa. Anh Đức là con cả, sau này nhà cửa người ta cũng nghĩ tới anh trước. Quân có tiền học, có chỗ làm. Vy còn nhỏ, ba mẹ lúc nào cũng lo. Con không giữ lấy cái gì thì sau này còn gì?”
Cách cô kể khiến mỗi người trong nhà đều đã có phần, chỉ riêng cô đứng ngoài. Hạnh từng rất dễ mềm lòng trước kiểu tủi thân ấy. Trúc không khóc ầm, không đập bàn; cô chỉ hạ giọng vừa đủ để người nghe thấy mình có lỗi. Kiếp trước, mỗi lần như vậy, Hạnh lại lấy thêm một ít cho con gái, vì sợ con về nhà chồng bị xem thường. Cuối cùng, phần bù cho Trúc luôn được lấy từ chỗ Quân có thể chịu thiếu mà không kêu.
“Quân có tiền học vì đó là tiền học của nó,” Hạnh nói. “Không phải phần thưởng mẹ cho riêng. Vy còn nhỏ thì được ăn học theo khả năng nhà. Đức đã trưởng thành, nợ của nó là việc nó phải chịu. Còn con, mẹ không bỏ phần cưới xin, nhưng mẹ cũng không giao vàng trước chỉ để con yên tâm hơn các em.”
Trúc ngẩng lên. “Mẹ nói nghe công bằng, nhưng từ ngày mẹ đổi tính, người được lợi nhất vẫn là Quân.”
Ông Bình khẽ gọi: “Trúc.”
“Con nói sai sao?” Cô quay sang cha. “Trước kia mẹ bảo dây chuyền là của con. Bây giờ anh Đức gặp nạn, mẹ khóa giấy nhà. Con xin giữ đúng món đã hứa, mẹ cũng đem Quân ra cân. Hay mẹ định để hết cho nó?”
Hạnh thấy câu cuối như một mũi kim đâm vào thói quen cũ của mình. Trước đây chính bà đã dạy các con nhìn mọi sự chăm sóc như một cuộc chia phần. Một bữa sáng cho Quân cũng trở thành dấu hiệu người khác bị bớt đi. Một khoản học phí đúng lẽ cũng bị xem là tài sản chuyển phe. Bà không thể trách Trúc hoàn toàn khi cô đang dùng đúng thứ ngôn ngữ bà từng dạy.
Nhưng hiểu nguồn gốc không có nghĩa là nhượng bộ.
“Mẹ không để hết cho Quân.” Hạnh lấy một phong bì cũ, cho sợi dây chuyền và đôi bông tai vào, rồi ghi bên ngoài: tài sản gia đình, chưa phân chia. “Mẹ cũng không để hết cho Đức, cho con hay cho Vy. Từ nay món nào đã cho thì phải ghi ngày, lý do, giá trị. Món nào chưa cho thì không ai tự nhận là của mình.”
Trúc nhìn dòng chữ, mặt đỏ dần. “Một sợi dây cũ mà mẹ cũng tính với con từng chữ.”
“Không phải vì nó cũ hay mới. Vì hôm nay anh con đã dùng địa chỉ nhà đi hẹn vay trước khi được phép. Nếu không làm rõ, ngày mai có thể người khác lại cầm lời hứa miệng đến đòi một thứ khác.”
“Con không giống anh Đức.”
“Vậy con càng không cần giành trước anh con.”
Câu trả lời làm Trúc đứng bật dậy. Cô quệt tay qua mắt nhưng không có giọt nước nào rơi. “Mẹ cứ giữ. Sau này con đi lấy chồng tay không, nhà người ta coi thường, mẹ đừng trách con không muốn bước về nhà này.”
Hạnh không níu. Bà chỉ nói: “Khi con thật sự cưới, mẹ sẽ ngồi với con, xem nhà có bao nhiêu và cho trong khả năng. Nhưng mẹ không mua sự yên lòng của con bằng cách lấy quyền chung biến thành đặc quyền riêng.”
Trúc quay đi. Chồng áo ngoài ghế bị cô ôm lên quá mạnh, một chiếc áo của ông Bình rơi xuống đất. Cô không nhặt, bước thẳng ra cửa trước. Một lát sau, tiếng dép đã khuất khỏi đầu hẻm.
Ông Bình thở dài. “Bà nói nặng quá không?”
“Nếu tôi đưa dây chuyền, ngày mai Đức sẽ bảo vàng đã chia được thì giấy nhà cũng phải cho nó mượn. Vy sẽ hỏi phần của nó. Đến lúc ấy, ông lại bảo thôi chia cho yên.”
Ông Bình cúi xuống nhặt chiếc áo. Ông không phản bác, chỉ nhìn phong bì trên chiếu rồi nói: “Trúc có lẽ sợ thật.”
“Tôi biết.” Hạnh đặt mảnh giấy hẹn vay vào một phong bì khác. “Nhưng sợ mất phần không cho phép nó giành phần trước.”
Đêm xuống, Hạnh chuyển giấy nhà sang chỗ khác trong buồng, còn chìa khóa bà giữ bên người. Hai vợ chồng thống nhất sáng mai nếu người cho vay đến, họ sẽ yêu cầu người đó xuất trình giấy phép, hợp đồng dự kiến, tên người vay và toàn bộ khoản nợ Đức đã khai. Không có chữ ký nào được đặt xuống. Cách chuẩn bị ấy không khiến món nợ biến mất, chỉ giúp họ không bước vào cuộc nói chuyện bằng hai bàn tay trống.
Gần mười giờ, Trúc mới về. Cô đi rất khẽ, tưởng mọi người đã ngủ. Nhưng khi ngang qua cửa buồng, Hạnh nghe rõ tiếng cô thì thầm ngoài hiên. Cô không nói với người yêu. Giọng bên kia cao và ngọt, kéo dài từng chữ quen thuộc.
“Con ngốc quá,” Cẩm Tú nói qua điện thoại. “Một sợi dây chuyền đáng bao nhiêu mà con đã khóc? Thứ con phải giữ không phải vàng trong tủ. Là phần của con trong căn nhà ấy. Mẹ con đã chịu ghi giấy, con càng phải bắt bà ấy ghi cho rõ trước khi tất cả rơi vào tay đứa khác.”
Trúc im lặng vài giây rồi hỏi: “Dì nghĩ mẹ con thật sự định cho Quân sao?”
Cẩm Tú cười khẽ. “Không định thì sao tự nhiên đổi tính? Ngày mai dì qua. Chuyện của hồi môn, phải nói trước mặt cả nhà mới có giá trị.”
Trong buồng, bàn tay Hạnh đang đặt trên chùm chìa khóa bỗng siết lại. Người định giá căn nhà chưa tới, nhưng người chia phần nó đã bắt đầu lên tiếng.