Chương 94: Minh Oan

Từ Kính không trả lời ngay. Ông nhìn chữ ký của mình dưới ánh đèn, rồi đưa mắt sang sổ số lưu đang mở. Khi lên tiếng, giọng ông đã trở lại bình ổn, chỉ thiếu nụ cười ban nãy. “Hình bộ nhận báo sơ bộ trước khi nha môn kết án không trái lệ. Vụ xảy ra trong Vĩnh An Hầu phủ, lại liên quan người hầu chết bất thường, bàn Hữu thị lang mở số trước để chờ đủ hồ sơ là chuyện có thể làm. Bản quan ký nhận vì đó là trách nhiệm của chức vụ. Ký nhận không có nghĩa biết nội viện đã tráo ai, càng không có nghĩa sai người giết.”

Quan chủ thẩm gật đầu. “Lời này được ghi nguyên văn.” Ông không đập bàn, cũng không hỏi dồn. Chỉ cho văn lại đặt ba thứ thành một hàng: bản nhận đầu có chữ ký Từ Kính, sổ phát ấn của bàn Hữu thị lang và bản kết vụ “tự vẫn” do nha môn lập sau đó. “Nếu chỉ nhận báo sơ bộ để chờ hồ sơ, đại nhân phải giải thích vì sao cùng ngày bàn của đại nhân đã lĩnh ấn, trong khi hồ sơ cuối chưa có. Và từ lúc mở số cho đến lúc bản ‘tự vẫn’ hoàn tất, vì sao không thấy một dòng yêu cầu đối thân phận người chết, dù tên Kỷ Hòa sau này được dùng để kết vụ?”

Từ Kính đáp rất nhanh: “Bàn xử việc có thư lại và chủ sự. Không thể mỗi lần phát ấn đều bắt Hữu thị lang tự tay theo đến cuối.”

“Đúng.” Thanh nói. Vai trái nàng đã tê đến mức gần như không còn cảm giác, nhưng câu ấy vẫn rõ. “Cho nên không ai kết luận đại nhân tự tay đóng ấn.” Nàng nhìn sổ, không nhìn người. “Nhưng đại nhân vừa nhận trách nhiệm ký báo sơ bộ vì chức vụ, lại muốn phủ nhận mọi việc phát sinh từ chính bàn xử việc ấy vì có thuộc hạ. Hai điều không thể dùng thay nhau. Nhận thì phải nhận phần đã biết. Không biết thì phải chỉ ra mình không biết từ đâu.”

Từ Kính quay sang nàng. “Ngươi đang nghị tội thay quan.”

“Dân nữ chỉ nói giới hạn của chứng cứ.”

Quan chủ thẩm giơ tay, chặn cuộc đối đáp trước khi nó lệch khỏi án. Ông cho đọc lại những văn thư đã đối trong các đêm trước: bút phê của Hình bộ trên các hồ sơ đổi tịch; những lệnh chuyển người mang số sai dịch trùng với tuyến Đông Liễu; các bản tử tịch bị dùng để biến người sống thành người đã chết; lời khai của những nữ tử đã được đối độc lập; lời Thẩm Hoài Cẩn về nửa danh sách Lục Vãn mang tới khi nàng còn sống. Không một thứ nào được gọi là lệnh giết người. Mỗi thứ chỉ được đặt vào đúng phần nó chứng minh.

Đến khi văn lại đọc xong, quan chủ thẩm mới nói: “Bản triều không có căn cứ kết Từ Kính trực tiếp ra lệnh giết Lục Vãn, trực tiếp bôi dấu giả lên thi thể Hầu phủ hay tự tay đóng lần ấn này. Những việc ấy không được viết thành đã biết.” Ông dừng một nhịp. Thanh nghe rõ tiếng thở của ai đó phía sau bình phong. “Nhưng có đủ căn cứ xác định Từ Kính biết đường dây dùng tử tịch và hộ tịch để đổi thân phận; đã nhận và xử lý hồ sơ trước khi những kết luận cuối được lập; đã để bàn xử việc của mình tham gia hợp thức hóa các hồ sơ sai; và sau khi những sai lệch xuất hiện, tiếp tục dùng thẩm quyền Hình bộ để chuyển người, giữ hiệu lực giấy chết giả và che khuất chuỗi sửa án.”

Từ Kính không cúi đầu. “Đó vẫn là suy diễn từ nhiều việc rời.”

“Không.” Thanh nói khẽ. “Suy diễn là lấy một chữ ký gọi thành giết người. Còn đây là từng việc được giữ nguyên tên của nó.”

Ánh mắt Từ Kính dừng trên nàng rất lâu. Có lẽ ông hiểu chính chỗ không bị buộc thêm tội chưa chứng minh mới khiến phần còn lại khó bẻ hơn. Nếu công đường đã chịu bỏ trống những nơi còn thiếu, ông không thể dùng một chỗ thiếu để phủ hết những nơi đã đầy.

Quan chủ thẩm chuyển sang Vĩnh An Hầu. Thẩm Hoài Cẩn đứng thẳng, gương mặt như già thêm dưới đèn. Ông không nhìn Dao khi nghe từng việc được đọc: sổ người hầu bị dùng trong việc tráo tên; nội viện thay áo cho thi thể; quản sự ép Kỷ Hòa biến mất; ông biết vợ muốn tố cáo, từng đốt một bản bà viết; ông giữ im lặng sau cái chết của bà; ông nhận nửa danh sách từ Lục Vãn rồi giao cho Từ Kính để giữ tước vị và tránh Hầu phủ bị kéo vào đại án.

“Thẩm Hoài Cẩn,” quan chủ thẩm nói, “không có căn cứ kết ông trực tiếp giết nữ tử chưa rõ tên, cũng chưa đủ căn cứ kết ông gây ra cái chết của Thẩm phu nhân. Hai phần ấy tách án tiếp tục tra. Nhưng việc che giấu, hủy chứng cứ, dung túng nội viện dùng người chết thay tên người sống và cản tố giác đã có lời nhận cùng chứng cứ đối. Tước Vĩnh An Hầu bị thu. Phần hình trách nhiệm theo các việc đã xác lập, nghị lưu khỏi kinh, không được dùng công trạng hợp tác sau này để xóa việc trước.”

Dao không động. Chỉ ngón tay đặt bên mép tay áo khép lại rất chậm. Thẩm Hoài Cẩn quay sang nàng, nhưng cuối cùng không gọi tên con gái. Ông cúi đầu trước án. Cái cúi đầu ấy không phải hòa giải, càng không thể thay lời xin lỗi cho người đã chết. Nó chỉ là lần đầu tiên một người từng có cả phủ đệ đứng sau lưng phải đứng một mình trước phần việc mang tên mình.

Phán quyết dành cho Từ Kính được đọc sau cùng. Ông bị bãi chức Hữu thị lang ngay tại nghị triều, thu quyền dùng ấn và quyền can dự các hồ sơ đang mở; tạm giam để định hình trên các tội dùng quyền lực hợp thức hóa hồ sơ sai, che giấu và duy trì đường dây đổi thân phận, cùng các phần liên quan sẽ tiếp tục đối theo từng án. Bàn xử việc của Hữu thị lang bị niêm để rà từng số lưu; những công văn chuyển người và tử tịch thuộc nhóm hồ sơ đang đối bị đình hiệu lực cho tới khi xác minh lại. Quan chủ thẩm nhấn rõ một câu trước khi văn lại hạ bút: “Không nhập tội sát nhân trực tiếp vào phần chưa đủ chứng cứ. Nhưng cũng không vì chưa chứng minh được bàn tay cầm dao mà bỏ qua bàn tay đã làm giấy cho cái chết trở thành hợp lệ.”

Lần này Từ Kính không phản bác ngay. Một lúc sau ông mới nói: “Các ngươi để lại quá nhiều chỗ trống.”

Thanh đáp: “Chỗ trống còn có thể tra. Chữ giả thì làm người ta hết đường trở lại.”

Hai sai dịch bước tới. Từ Kính tự tháo thẻ quan bên hông đặt lên bàn, động tác vẫn gọn gàng như thể ông đang kết thúc một buổi làm việc. Khi đi ngang Thanh, ông không nói gì thêm. Nàng cũng không nhìn theo. Mạch ở bàn tay phải vẫn đập mạnh, nhưng cảm giác run đã lắng xuống sau khi ngòi bút cuối cùng ngừng chạy.

Rồi đến phần các tên bị viết sai.

Quan chủ thẩm cho mở từng hồ sơ riêng, đúng như Thanh đã yêu cầu từ đầu. Với Lục Vãn, kết luận “tự vẫn” cũ bị tuyên mất hiệu lực; bản án mới ghi rõ nàng không chết do tự sát, hồ sơ tử vong từng bị can thiệp và cái chết của nàng thuộc phần bị hại trong đại án. Tên Lục Vãn được trả về đúng người, không kèm một dòng ô nhục nào về việc tự tận. Khi văn lại đọc đến hai chữ ấy, Thanh tưởng trong lòng mình sẽ có thứ gì vỡ ra. Nhưng chỉ có một khoảng lặng rất sâu. Chị nàng vẫn chết. Chu Hoài Sinh vẫn không thể nghe bản sửa này. Công lý đến đủ muộn để không cứu được bất kỳ ai trong số họ.

Dao không chạm vào nàng. Nàng chỉ đẩy chén nước thêm một chút, vừa đủ để Thanh có thể với tới bằng tay phải mà không kéo vai trái. Thanh uống một ngụm. Nước đã nguội, nhưng cổ họng bớt rát.

Kỷ Hòa được hủy tử tịch mang tên mình và hủy công văn chuyển nàng về Hình bộ. Sổ người hầu, dấu nhận dạng thật, số áo và lời khai đã đối đủ để xác nhận nàng là người đang sống trước công đường. Tô Cầm cũng được phục hồi trạng thái sống theo chuỗi đối chứng đã hoàn tất. Phùng Lan chưa được viết lại trọn vẹn vì đơn gốc phục hồi tịch vẫn chưa tìm thấy; quan chủ thẩm chỉ đình hiệu lực tử tịch cũ, giữ bảo hộ và buộc kho Hình bộ tiếp tục truy đơn. Hà Uyển và Ngô Lệ vẫn được ghi “chưa đủ xác nhận”, không ai được phép vì thế mà bắt họ trở về thân phận đã bị ép mang.

Còn nữ tử đầu tiên của Hầu phủ, tờ án không được nhận một cái tên mới. Văn lại đọc: “Nữ tử chưa xác định danh tính. Từng bị gán tên Kỷ Hòa. Kết luận tự vẫn cũ mất hiệu lực.” Thanh khép mắt đúng một nhịp. Minh oan không phải lúc nào cũng là tìm được tên. Đôi khi chỉ là dừng việc gọi một người bằng cái tên không thuộc về nàng.

Quan chủ thẩm nhìn sang Thanh khi phần nghị án gần kết. “Lệnh đình chức của Lục Thanh trước đây có phần dựa trên việc nàng không chịu thuận theo các kết luận nay đã bị loại. Phần ấy phải xét lại. Nhưng phục chức là thủ tục khác, không dùng một phán quyết đại án để biến thành ban thưởng.” Thanh cúi đầu. “Dân nữ hiểu.” Nàng không thấy hụt. Lần đầu tiên sau rất lâu, tấm thẻ nghề không còn là thứ duy nhất chứng minh tay nàng có quyền chạm vào sự thật.

Ngoài cửa, trời đã nhạt màu. Đêm nghị án dài đến mức kinh thành gần bước sang sáng. Văn lại đóng dấu cuối cùng lên bản phán quyết rồi đặt một bản sao chứng thực phần Lục Vãn sang bên để chờ người nhà nhận. Thanh nhìn nó, không đưa tay ngay.

Dao hỏi rất khẽ: “Còn việc gì?”

Thanh đặt bàn tay phải lên bản sao, cảm thấy mép giấy lạnh dưới đầu ngón tay. “Một việc riêng.”

“Ở đâu?”

“Ngoại thành.” Thanh đáp. Nàng ngẩng lên nhìn khoảng trời xám ngoài cửa công đường. “Ta phải tới mộ chị.”

Dao im một nhịp rồi nói: “Ta chờ nàng ngoài cổng nghĩa trang.”

Lần này Thanh không từ chối.