Chương 52: Nghiêm Sách Xin Gặp
“Đừng khép quyển sổ.”
Lục Thanh lên tiếng trước khi lão văn lại kịp buộc dây xám trở lại. Câu nói vừa dứt, quan coi trường đã cau mày. Quyển sổ là vật Hình bộ chuyển sang, không phải hồ sơ của trường thi; giữ lại quá lâu đồng nghĩa với việc tự nhận đang nghi ngờ người của bộ. Nhưng sau ba bài văn cùng một lỗi chữ, không ai còn có thể coi dòng “danh danh” kia là chuyện bút sa vô nghĩa.
“Chỉ ghi tình trạng hiện tại.” Thanh nói. “Ai mang sổ đến, lúc nào, dây buộc còn nguyên hay không, trang nào đang mở, chỗ phủ mực nằm ở đâu. Không cạo, không hơ, không thấm nước để tìm tên dưới mực.”
Lão văn lại nuốt khan. “Nếu Hình bộ hỏi vì sao chưa trả?”
“Thì trả lời rằng quyển sổ đang được dùng đúng việc họ giao: đối chiếu tư cách thí sinh.”
Đỗ Mạnh bật ra một tiếng cười ngắn rồi lập tức nén lại khi quan coi trường nhìn sang. Phường trưởng được gọi tới ký làm chứng. Hai viên chủ sự đứng hai bên bàn, một người đọc, một người ghi. Thanh vẫn ở ngoài dây, không chạm sổ. Nàng nhìn màu dây, nút thắt, mép giấy sờn và vệt bụi trong khe gáy. Vết mực phủ tên tối hơn phần chữ chung quanh, nhưng trong ánh đèn xiên không thể nói mới hay cũ chỉ bằng mắt. Nàng yêu cầu ghi đúng như thấy, không thêm chữ “sửa” vào biên bản.
Vai trái đau đến mức đầu ngón tay nàng lạnh đi. Mỗi khi hít sâu, lớp vải dính vào vết thương lại kéo căng như có kim móc dưới da. Thanh đặt bàn tay phải lên cổ tay trái, giữ cho cơn run không lan tới vai. Nếu lúc này nàng xin rời trường, quyển sổ rất có thể sẽ được trả về Hình bộ trước khi có bản sao tình trạng. Nhưng nếu để máu thấm ra ngoài áo, những kẻ vừa phản đối nàng sẽ có thêm một cái cớ để biến mọi chuyện thành sự ô uế của nữ ngỗ tác.
Đỗ Mạnh nhìn nàng hai lần rồi không hỏi. Anh chỉ kéo chiếc ghế gỗ ở ngoài ngạch cửa lại gần hơn. Thanh ngồi xuống, lưng vẫn thẳng.
Bản ghi vừa hoàn tất thì một lính coi dãy nam chạy tới, dừng ngoài cửa.
“Bẩm quan, thí sinh Nghiêm Sách xin được nói chuyện.”
Quan coi trường ngẩng lên. “Hắn vừa bị gọi tên vì bài văn, còn muốn nói gì?”
Người lính chần chừ. “Hắn nói… chỉ xin gặp Lục ngỗ tác.”
Thanh nhìn quyển sổ Hình bộ rồi nhìn sang Đỗ Mạnh. Nghiêm Sách không xin gặp quan coi trường hay khảo quan, mà chọn một người đang bị đình chức và không có quyền quyết định công danh của hắn.
“Không gặp riêng.” Thanh nói.
Nghiêm Sách được đưa đến một gian trực nhỏ cạnh phòng chủ sự. Cửa để mở, Đỗ Mạnh đứng bên trong, phường trưởng ngồi ngoài hiên, một viên văn lại ghi lời. Quan coi trường không vào nhưng cử người đứng nghe. Thanh chọn chỗ gần cửa, đủ xa để không ai có thể nói nàng ép cung.
Nghiêm Sách không hoảng loạn như Lương Cảnh Du. Mặt hắn thanh, mắt sáng, sắc mặt mệt nhưng không rối. Khi nhìn thấy Thanh, ánh mắt hắn dừng ở vai trái nàng trước, rồi mới xuống đôi tay.
“Lục ngỗ tác.”
“Ta đang bị đình việc.” Thanh đáp. “Ngươi có thể gọi Lục Thanh.”
Nghiêm Sách cười rất nhẹ. “Người bị đình việc lại khiến cả trường thi phải mở sổ Hình bộ. Xưng hô thế nào không quan trọng.”
“Quan trọng. Vì lời ngươi nói hôm nay phải ghi rõ nói với ai, trong thân phận nào.”
Nụ cười của hắn tắt đi.
Thanh không hỏi về “danh danh” trước. “Ngươi xin gặp ta để làm gì?”
“Để nói bài của ta không phải chép từ Lương Cảnh Du.”
“Ta chưa nói ngươi chép từ hắn.”
“Nhưng các người sẽ nghĩ tới.”
“Ta nghĩ tới nguồn chung.”
Nghiêm Sách nhìn nàng lâu hơn. “Vậy ta đến đúng người.”
Đỗ Mạnh khoanh tay. “Nói thẳng.”
Nghiêm Sách không nhìn anh. “Trước ngày nhập trường, có người truyền một bản văn dẫn giải trong vài nhóm sĩ tử. Không phải cả bài mẫu, chỉ là mấy đoạn dùng cho những đề có chữ ‘danh’, ‘thân’, ‘hộ’ hoặc ‘trị’. Đoạn các người vừa đọc nằm trong đó.”
Viên văn lại ngẩng đầu. Thanh hỏi: “Ai truyền?”
“Ta không biết.”
“Ngươi nhận ở đâu?”
“Trong một quán trà phía nam Quốc Tử giám.”
“Quán nào?”
Nghiêm Sách im một nhịp. “Ta không nhớ biển hiệu.”
Đỗ Mạnh bật cười hẳn. “Ngươi nhớ một đoạn văn đến cả chữ thừa, lại quên tên quán?”
“Ta đến đó lần đầu.”
Thanh giơ một ngón tay, ngăn Đỗ Mạnh nói tiếp. “Ngươi bảo đó là bản dẫn giải. Vì sao trong bài ngươi giữ nguyên ‘danh danh’?”
Nghiêm Sách cúi mắt. “Ta học thuộc.”
“Người học thuộc thường sửa câu vô nghĩa khi chép vào bài chính.”
“Có thể ta sơ suất.”
“Có thể.” Thanh gật. “Nhưng ngươi xin gặp ta không phải để nói một điều có thể giải thích bằng sơ suất.”
Sự im lặng kéo dài. Ngoài sân, tiếng khóa hòm bài vang lên từng tiếng khô. Nghiêm Sách nhìn về phía cửa, như đang cân xem câu nào đáng giá hơn mạng mình.
Cuối cùng hắn nói: “Bản văn ấy đi kèm một lời nhắn.”
“Lời gì?”
“Nếu đề thi thay đổi, cứ giữ nguyên đoạn ‘đổi danh’.”
Đỗ Mạnh hạ tay khỏi ngực. Viên văn lại dừng bút rồi nhìn Thanh, chờ nàng xác nhận câu vừa nghe.
Thanh nói: “Ghi nguyên lời.”
Nghiêm Sách hơi nghiêng đầu. “Ngươi không ngạc nhiên?”
“Ta đang nghe lời khai, không xem diễn trò.”
Khóe môi hắn giật một chút. “Đề thi đã bị đổi.”
Trong gian trực, không ai lên tiếng.
Thanh hỏi: “Ngươi nói đề nào? Đề được niêm trước kỳ thi, đề đọc ở sân, hay đề phát đến từng dãy?”
Nghiêm Sách đáp quá nhanh: “Đề trong hòm.”
Thanh nhìn hắn.
Hắn nhận ra mình vừa để lộ điều gì, lập tức sửa: “Ta nghe người truyền bản văn nói vậy.”
“Ngươi vừa nói người ấy chỉ để lại lời nhắn.”
Nghiêm Sách siết ngón tay.
Thanh tiếp tục, giọng đều như khi đọc vết thương trên một thi thể. “Ngươi biết có hòm đề. Biết việc đổi xảy ra trước khi phát. Biết đoạn văn ‘đổi danh’ phải giữ nguyên nếu đề thay. Chừng ấy không phải lời đồn ngoài quán trà.”
“Ta không nói mình tận mắt thấy.”
“Ta cũng chưa nói ngươi thấy.”
Nghiêm Sách không còn thanh thản. Một lớp mồ hôi mỏng xuất hiện ở thái dương hắn.
Thanh hỏi: “Đề ban đầu là gì?”
“Ta không biết nguyên văn.”
“Biết ý?”
“Không.”
“Vậy làm sao biết nó đã bị đổi?”
Nghiêm Sách cắn chặt hàm. “Có người nói.”
“Người không tên, ở quán không biển, truyền một bản văn không nguồn, lại biết hòm đề sẽ bị thay.” Thanh dừng một chút. “Ngươi đang đưa manh mối thật, nhưng bọc nó trong một lời khai giả.”
“Ngươi muốn ta nhận gian lận khoa cử ngay tại đây sao?”
“Ta muốn ngươi nói phần nào ngươi thật sự biết. Ngươi có nhận tội hay không không do ta quyết.”
Nghiêm Sách quay sang nhìn viên văn lại. “Nếu ta nói thêm, lời này sẽ vào sổ?”
“Có.” Thanh đáp.
“Rồi sổ sẽ đi đâu?”
“Hiện tại ở trường thi.”
“Sau đó?”
Không ai trả lời ngay. Chính sự im lặng ấy khiến mặt Nghiêm Sách lạnh đi.
Hắn cười, lần này không còn ý chế giễu. “Các người vừa mở một quyển sổ của Hình bộ, còn hỏi ta vì sao không dám ghi hết lời.”
Thanh không bác. Nàng hiểu nỗi sợ ấy không phải vô lý. Nhiều người trong những án trước đã chết vì tin rằng giấy tờ của quan phủ là nơi an toàn nhất để nói thật.
“Vậy nói điều có thể kiểm chứng trước.” Thanh nói. “Không cần tên người nếu ngươi chưa dám. Cho ta một dấu vết.”
Nghiêm Sách nhìn nàng. “Hòm đề được chuyển qua hai lần khóa. Lần thứ nhất là niêm của trường thi. Lần thứ hai phải có dấu xác nhận từ người giám sát ngoài trường. Nếu đề bị đổi, một trong hai lần khóa sẽ có giờ không khớp.”
Quan coi trường ngoài cửa bỗng bước hẳn vào. “Ngươi biết quy trình khóa hòm từ đâu?”
Nghiêm Sách đứng bật dậy rồi bị Đỗ Mạnh chặn trước một bước.
“Ngồi.”
Nghiêm Sách từ từ ngồi xuống. “Sĩ tử nào chẳng nghe đồn.”
Quan coi trường giận đến đỏ mặt. “Chuyện hai lần khóa không công khai cho sĩ tử.”
Thanh nhìn ông. “Có sổ giờ không?”
Ông im lặng, rồi quay sang chủ sự. “Có.”
“Xin niêm riêng bản ghi giờ giao nhận hòm đề trước khi kiểm tra.” Thanh nói. “Đừng mở ngay ở đây. Trước hết ghi ai đang giữ.”
Quan coi trường không thích việc nàng ra lệnh, nhưng lần này ông chỉ nghiến răng rồi sai người đi.
Nghiêm Sách nhắm mắt một thoáng. “Ta đã nói đủ.”
“Chưa.” Thanh đáp.
Hắn mở mắt.
“Vì sao ngươi chọn gặp ta?”
“Vì ngươi không thuộc Hình bộ.”
“Đỗ Mạnh cũng không.”
“Hắn là bộ khoái.”
“Phường trưởng cũng không.”
“Ông ta không biết nhìn giấy.”
Thanh không đổi sắc mặt. “Vẫn chưa phải lý do.”
Nghiêm Sách im lặng rất lâu. Tiếng chân người ngoài hành lang thưa dần khi các dãy thi được khóa. Bầu trời sau cửa sổ đã chuyển tím xám, hơi lạnh lọt qua song cửa. Vai Thanh đau nhói, nhưng nàng không thúc. Ép một người đang chọn giữa nói và im chỉ khiến hắn chọn câu dễ sống nhất.
Cuối cùng, Nghiêm Sách hỏi: “Quyển sổ Hình bộ ngoài kia… có phải ghi những người từng đổi quê, đổi hộ, phục hồi tên không?”
Đỗ Mạnh nhìn Thanh. Nàng đáp: “Ngươi đã nghe lão văn lại nói?”
“Ta đoán.”
“Lại là đoán?”
Nghiêm Sách cười khô. “Được. Ta biết loại sổ ấy tồn tại.”
“Vì sao?”
Hắn không trả lời ngay. Bàn tay đặt trên đầu gối siết đến trắng khớp.
“Nhà ta từng xin sửa hộ tịch.”
Thanh không chớp mắt. “Cho ngươi?”
“Không.”
“Cho ai?”
Nghiêm Sách cúi đầu. Lần đầu từ khi bước vào, vẻ thanh cao và tự chủ trên mặt hắn thực sự vỡ ra.
“Em gái ta.”
Không ai nói chen.
Hắn tiếp, từng chữ thấp xuống: “Ba năm trước, tên nó còn trong sổ hộ. Năm ngoái, khi ta về quê xin giấy để đưa nó lên kinh, tên đã không còn.”
Thanh cảm thấy ống trúc của Thẩm Dao lạnh sát ngực, như một đường kim xuyên qua lớp áo.
“Bị xóa?” nàng hỏi.
Nghiêm Sách lắc đầu.
“Không.” Hắn ngẩng lên, mắt đỏ nhưng giọng vẫn cố giữ bình. “Người coi sổ nói chưa từng có cái tên ấy.”
Ngoài hành lang, viên chủ sự vừa chạy về, trong tay ôm quyển sổ giao nhận hòm đề còn nguyên dây buộc.
Nhưng Thanh không nhìn quyển sổ.
Nàng nhìn Nghiêm Sách.
Một người vừa nói đề thi đã bị đổi.
Và em gái người đó đã bị đổi khỏi cả hộ tịch trước khi kỳ thi bắt đầu.