Chương 10 - Chương 10: Ngày Tôi Trở Lại Phòng Họp

Chương 10: Ngày Tôi Trở Lại Phòng Họp

Câu nói của tôi rơi xuống giữa phòng 6A, không nặng như một lời buộc tội, nhưng đủ làm mọi người phải nhìn lại tờ giấy trên màn hình. Tôi chưa từng ký văn bản này. Chỉ vậy thôi. Không thêm chữ giả mạo, không thêm chữ vu khống, không thêm bất kỳ kết luận nào mà bên kia có thể dùng để kéo tôi ra khỏi dữ liệu và đẩy tôi trở lại thành một người đang kích động. Một năm trước, tôi đã thua nhiều lần không phải vì tôi không có lý, mà vì tôi để nỗi uất ức đi trước chứng cứ. Hôm nay tôi không cho họ cơ hội đó nữa.

Võ Thành là người phản ứng đầu tiên. Ông ta tháo kính, lau rất chậm, rồi nói: ‘Đề nghị thư ký ghi đúng nội dung. Minh Hạ phủ nhận chữ ký, nhưng chưa có kết luận giám định. Không được dùng từ giả chữ ký trong biên bản.’ Tôi nhìn ông ta, gật đầu. ‘Tôi đồng ý. Biên bản ghi tôi phủ nhận chữ ký. Sau đó chúng ta kiểm tra đường đi của file, máy scan, tài khoản gửi email và mẫu chữ ký đối chiếu. Nếu chữ ký là thật, đường đi của nó cũng phải thật. Nếu đường đi không thật, chữ ký đẹp đến đâu cũng không cứu được văn bản này.’

Mai Lan đặt tay lên mép bàn. ‘Việc giám định chữ ký cần đơn vị độc lập. Hôm nay chúng ta không thể kết luận.’ Tôi quay sang chị ta. ‘Tôi không yêu cầu kết luận chữ ký trong hôm nay. Tôi yêu cầu khóa hiện trạng của toàn bộ tài liệu liên quan trước khi có thêm bất kỳ ai nhớ ra rằng hệ thống hôm đó đang bảo trì, camera hôm đó bị mờ, hoặc máy scan hôm đó tự xóa lịch sử.’ Câu cuối cùng làm vài người trong phòng tránh ánh mắt tôi. Có những lời nghe như mỉa mai, nhưng người từng làm vận hành đều biết đó chỉ là danh sách những cái cớ quen thuộc nhất.

Kỷ Dương lúc này mới lên tiếng. ‘Tinh Hà có thể cung cấp bản email gốc đã nhận lúc 23:07, bao gồm header, chữ ký máy chủ và mã băm của file đính kèm tại thời điểm nhận. Nhưng nguồn gửi nằm ở Vĩnh Tín. Muốn xác định có bị thay đổi sau khi gửi hay không, cần so sánh với log mail gateway của Vĩnh Tín và bản lưu trong hộp thư dự án.’ Anh dừng lại một nhịp, nhìn về phía Đỗ Quang Vinh. ‘Tôi đề nghị không tải file về máy cá nhân của bất kỳ ai nữa. Tất cả thao tác mở, trích xuất, đối chiếu đều làm trên máy thư ký, ghi màn hình và đưa mã kiểm tra vào biên bản.’

Đỗ Quang Vinh gõ nhẹ đầu bút xuống bàn. Một năm trước, âm thanh đó từng khiến tôi nín thở, bởi sau mỗi lần ông ta gõ bút thường là một quyết định đã được chuẩn bị sẵn. Hôm nay, ông ta vẫn ngồi ở đầu bàn, vẫn là người có quyền cắt ngang mọi thứ, nhưng cục diện đã khác. Ông ta không nhìn tôi như nhìn một nhân viên cũ gây phiền phức nữa. Ông ta nhìn tờ scan trên màn hình như nhìn một vết nứt trong bức tường của chính mình. ‘An ninh, pháp chế, công nghệ thông tin cùng tham gia. Khóa hộp thư dự án ở chế độ chỉ đọc. Trích header email 23:07. Trích metadata file PDF. Kiểm tra log máy scan tầng mười hai trong khoảng 22 giờ 30 đến 23 giờ 10. Ghi toàn bộ vào biên bản.’

Phùng Kiến Thành cười khan. ‘Có cần làm lớn đến mức này không? Một email điều chỉnh đầu mối từ năm ngoái thôi mà. Dù Minh Hạ không ký, việc chuyển giao lúc đó cũng đã diễn ra trên thực tế.’ Tôi nhìn anh ta. ‘Trên thực tế nào? Trên thực tế tôi rời công ty vì bị quy trách nhiệm mà không được đọc thư mời hợp tác? Trên thực tế anh nhận vai trò đầu mối bằng một file scan tôi chưa từng ký? Hay trên thực tế hồ sơ nhân sự của tôi xuất hiện trong phòng dự án mà không có phiếu mượn?’ Tôi không cao giọng. Điều làm Phùng Kiến Thành khó chịu không phải âm lượng, mà là việc mỗi câu hỏi đều có một mảnh dữ liệu đứng sau.

Thư ký bắt đầu mở công cụ trích xuất metadata dưới sự quan sát của an ninh. File PDF được sao chép sang thư mục tạm có đánh dấu thời gian, mã kiểm tra hiện lên trên màn hình. Những dãy ký tự dài và khô khốc chạy qua trước mắt tôi. Trước đây, khi còn ở Vĩnh Tín, tôi từng bị chê là quá thích kiểm tra log, quá cố chấp với từng bước bàn giao, quá không linh hoạt. Sau này tôi mới hiểu, trong một môi trường mà quyền lực có thể đổi trắng thay đen, sự không linh hoạt đôi khi là phần xương sống cuối cùng của một người.

Trưởng bộ phận an ninh đọc kết quả đầu tiên. ‘PDF được tạo lúc 22:56:13 ngày 19/08. Thiết bị tạo: Canon iR-ADV C3830, mã thiết bị SCAN-12F-02. Tài khoản máy scan: scan12-admin. Tên file gốc trước khi đổi: scan_20230819_225613.pdf. Đến 23:02:48, file được đổi tên thành MH_XacNhanChuyenGiao_1908.pdf trên máy trạm PRJ-12-07.’ Anh ta ngừng lại, liếc sang Đỗ Quang Vinh rồi nói tiếp. ‘Máy trạm PRJ-12-07 thuộc phòng họp cuối hành lang tầng mười hai, cùng khu với camera 22:25:11.’

Không ai nói gì trong vài giây. Tôi nghe tiếng điều hòa thổi đều trên trần, lạnh đến mức làm đầu ngón tay tê đi. Phòng họp cuối hành lang. Tập bìa xanh. Máy in nhãn lúc 20:41. Camera 22:25. File scan 22:56. Đổi tên 23:02. Email gửi 23:07. Những điểm rời rạc bắt đầu nối thành một đường thẳng, và đường thẳng ấy không đi qua bàn làm việc của tôi. Nó đi qua khu hành chính tầng mười hai, phòng cuối hành lang, hộp thư dự án và những người đã nói suốt một năm rằng mọi chuyện chỉ là do tôi tự rời vị trí.

Mai Lan mím môi. ‘Tài khoản scan12-admin là tài khoản dùng chung của khu scan. Không thể dựa vào đó xác định người tạo file.’ Tôi nghiêng đầu. ‘Vậy kiểm tra log vào phòng scan.’ Chị ta nhìn tôi. ‘Cô nghĩ mọi thứ đều có log à?’ Tôi đáp: ‘Không. Nhưng nếu không có log, chị phải nói rõ vì sao không có. Nếu có log mà thiếu đúng khung giờ đó, chị cũng phải nói rõ ai có quyền xóa. Chúng ta đang ở trong phòng họp để làm rõ quy trình, không phải để đoán xem điều gì tiện cho ai hơn.’

Võ Thành chen vào. ‘Cần kiểm soát phạm vi. Chúng ta đang điều tra quá sâu vào hệ thống nội bộ.’ Kỷ Dương quay sang ông ta. ‘Văn bản đó được gửi sang Tinh Hà để thay đổi đầu mối hợp tác. Nó không còn nằm thuần trong nội bộ Vĩnh Tín từ thời điểm 23:07. Nếu Vĩnh Tín dùng một xác nhận không rõ nguồn để thông báo với đối tác, Tinh Hà có quyền yêu cầu xác minh.’ Giọng anh không cao, nhưng từng chữ đều khiến Võ Thành phải im một nhịp. Tôi bất chợt nhớ đến người đàn ông từng đứng ngoài cửa phòng họp năm đó, không đủ quyền bước vào. Hôm nay anh vẫn không bước thay tôi, nhưng anh giữ cửa để tôi không bị đẩy ra lần nữa.

Đỗ Quang Vinh yêu cầu mở log truy cập phòng scan. Bộ phận an ninh mất vài phút để lấy bảng trích xuất sơ bộ. Trong khoảng im lặng đó, Mai Lan không nhìn tôi. Phùng Kiến Thành cũng không còn nói chuyện với Võ Thành bằng mắt nữa. Tôi nhìn bản scan trên màn hình. Chữ ký kia giống tôi ở phần dáng, giống đến mức nếu chỉ lướt qua, chính tôi cũng có thể bị kéo vào một giây nghi ngờ bản thân. Nhưng người viết nó không biết một điều rất nhỏ: khi ký gấp, tôi không bao giờ kéo dài nét cuối chữ Hạ. Tôi thường dừng bút sớm vì ngón áp út từng bị đau sau một lần kẹp cửa phòng tài liệu. Một chi tiết vụn vặt, không có trong hồ sơ nhân sự, không có trong email bàn giao, cũng không thể học được nếu chỉ nhìn vài bản scan.

An ninh gửi bảng log lên màn hình. Trưởng bộ phận an ninh đọc chậm hơn lần trước. ‘Phòng scan 12B mở cửa lúc 22:50:09 bằng thẻ tạm HCTH-T12-09. Thẻ tạm này được cấp lúc 21:38 cùng ngày cho nhóm xử lý sự cố tích hợp. Người phê duyệt cấp thẻ trên hệ thống: tài khoản quản lý hành chính tầng mười hai.’ Mai Lan lập tức nói: ‘Lại là tài khoản dùng chung.’ Nhưng lần này, trưởng bộ phận an ninh không dừng ở đó. Anh ta kéo xuống dòng tiếp theo. ‘Ghi chú cấp thẻ có trường người nhận trực tiếp. Người nhận ký trên máy tính bảng lễ tân nội bộ. Chữ ký điện tử dạng hình ảnh đã được lưu.’

Đỗ Quang Vinh nói: ‘Mở.’

Hình ảnh chữ ký người nhận thẻ hiện lên. Không phải chữ ký của tôi. Không phải chữ ký của Mai Lan. Cũng không phải chữ ký của Phùng Kiến Thành theo mẫu tôi từng thấy trên biên bản nghiệm thu. Đó là ba chữ viết vội, nét đầu mạnh, nét cuối bị gãy, đi kèm dòng họ tên được hệ thống nhận diện tự động bên dưới: Võ Thành.

Căn phòng 6A yên đến mức tôi nghe rõ tiếng ai đó đặt cốc nước xuống nhưng không chạm đúng lót ly. Võ Thành nhìn màn hình, sắc mặt lần đầu tiên mất đi vẻ bình ổn chuyên nghiệp. ‘Tôi không nhận thẻ đó.’ Ông ta nói rất nhanh. ‘Hệ thống nhận diện có thể sai. Chữ ký điện tử có thể bị ký hộ.’ Tôi nhìn ông ta, rồi nhìn lại bản scan xác nhận chuyển giao có tên tôi. Một năm qua, họ đã dùng chính lập luận ấy để dạy tôi im lặng: chữ ký có thể đại diện cho ý chí, văn bản có thể thay thế con người, biên bản có thể kết thúc sự thật. Hôm nay, khi cái tên trên màn hình đổi thành tên họ, họ mới nhớ ra chữ ký cũng cần được chứng minh.

Tôi đặt tay lên mặt bàn. Mặt gỗ lạnh, nhưng giọng tôi không lạnh nữa. Nó bình tĩnh đến mức chính tôi cũng thấy xa lạ. ‘Vậy thì ghi vào biên bản như lúc nãy. Ông Võ Thành phủ nhận chữ ký nhận thẻ tạm. Chưa kết luận. Cần kiểm tra đường đi của thẻ, camera lễ tân nội bộ, log mở phòng scan và người sử dụng máy trạm PRJ-12-07.’ Tôi dừng lại, nhìn từng người trong phòng. ‘Tôi đã chờ một năm để được nói câu này trong một phòng họp có biên bản đầy đủ: xin đừng biến phủ nhận của người khác thành bằng chứng, chỉ vì người đó không còn quyền ngồi ở đây.’

Không ai lập tức đáp lại. Đỗ Quang Vinh chậm rãi khép nắp bút, rồi ra lệnh khóa thêm log lễ tân nội bộ và camera hành lang 12B. Trên màn hình, tên Võ Thành vẫn nằm dưới dòng người nhận thẻ tạm, còn bản scan mang chữ ký của tôi vẫn nằm bên cạnh như hai chiếc gương soi nhau. Một năm trước, tôi bị đưa ra khỏi Vĩnh Tín bằng một văn bản mà tôi không hiểu hết nguồn gốc. Hôm nay, tôi trở lại phòng họp không phải để cầu xin họ tin tôi. Tôi trở lại để buộc từng chữ ký, từng tài khoản và từng cánh cửa phải tự nói ra chúng đã đi qua tay ai. Và khi thư ký vừa lưu biên bản cập nhật, hệ thống an ninh bật lên một thông báo mới: camera lễ tân nội bộ lúc 21:38 đã được khôi phục từ bản sao lưu, nhưng người xuất hiện trong khung hình nhận thẻ tạm không phải Võ Thành. Người đó đeo khẩu trang, cúi mặt rất thấp, và trên tay cầm đúng một tập bìa xanh.