Chương 28: Họp báo không có đường lui

Từ 0 giờ đến bình minh, Tịch Nhiên gần như không ngồi xuống. Log bài báo bị chặn được Tống Diệp xuất ra ba bản: một bản lưu trên ổ cứng mã hóa, một bản gửi cho Mạc Khải niêm phong thời gian, một bản in ra giấy, kẹp ngay sau bản nháp chưa kịp đăng. Trên từng dòng trạng thái, chữ “Chờ tái thẩm định pháp lý” lạnh lẽo như một con dấu đóng lên cổ họng người muốn nói thật. Tống Diệp nhìn máy in chạy, môi mím chặt đến trắng bệch. Cô ấy vốn quen thức đêm vì tin nóng, nhưng đêm nay không giống bất kỳ ca trực nào. Ba năm trước, cô ấy dùng một bài báo để mở phiên tòa dư luận. Đêm nay, khi bài báo sạch đầu tiên bị bóp chết trước khi sinh ra, cô ấy mới hiểu một cái im lặng cũng có thể là hung khí.

Mạc Khải gọi đến lúc bốn giờ mười bảy. Giọng anh ta khàn, nhưng từng chữ vẫn thận trọng như đóng ghim vào hồ sơ. “Tôi đã gửi yêu cầu bảo toàn đối với lịch sử thao tác hệ thống xuất bản, tài khoản biên tập cấp cao và tin nhắn đe dọa. Phía họ có quyền từ chối cung cấp nội dung ngay, nhưng không thể xóa dấu vết sau thời điểm nhận yêu cầu.” Tịch Nhiên đứng bên cửa sổ, nhìn mặt kính phản chiếu đôi mắt đỏ vì thiếu ngủ của mình. “Còn thông cáo nội bộ?” Mạc Khải im lặng nửa giây. “Bản dự thảo đã được đẩy vào quy trình phê duyệt lúc ba giờ bốn mươi. Người ký nháp là văn phòng hội đồng, người yêu cầu phát hành vẫn chưa hiện tên trong hệ thống. Thẩm Dao đang trì hoãn bằng lý do cần đối chiếu rủi ro pháp lý.”

“Cô ấy kéo được bao lâu?”

“Không quá chín giờ.”

Tịch Nhiên nhìn đồng hồ. Còn chưa đến năm tiếng để phe kia viết xong câu chuyện của họ. Cô không hỏi thêm, chỉ nói: “Tôi cần anh đưa log bảo toàn lên màn hình phụ ở họp báo. Chỉ hiển thị mã băm, mốc thời gian và đối tượng bảo toàn, không mở nội dung riêng tư.” Mạc Khải đáp rất thấp: “Được.” Trước khi cúp máy, anh ta bỗng thêm một câu: “Lâm cố vấn, hôm nay họ sẽ không chỉ hỏi về dữ liệu. Họ sẽ hỏi cô có phải đang mượn Hằng Viễn để trả thù không.” Tịch Nhiên khẽ nhắm mắt. Ba năm trước, câu hỏi ấy đủ làm cô nghẹn lại. Bây giờ, nó chỉ là một ô trong bảng rủi ro cần xử lý. “Vậy tôi sẽ trả lời bằng chứng cứ.”

Phòng họp báo được đặt ở tầng hai mươi mốt của Hằng Viễn, không phải hội trường lớn nhất, nhưng có đủ máy chiếu, đường truyền trực tiếp và lối ra riêng cho báo chí. Tạ Cảnh Hành đến trước cô mười phút. Anh mặc vest đen, đứng bên cạnh bàn kỹ thuật, sau lưng là màn hình đang kiểm tra tín hiệu. Khi Tịch Nhiên bước vào, ánh mắt anh dừng trên sắc mặt trắng đến gần như trong suốt của cô, nhưng anh không hỏi cô có chịu nổi không. Câu hỏi ấy trong hoàn cảnh này chẳng khác nào một bàn tay muốn đỡ nhưng đặt sai chỗ. Anh chỉ nói: “Đường truyền độc lập, có bản ghi dự phòng. Bất kỳ ai yêu cầu cắt sóng đều phải để lại lệnh bằng văn bản.”

Tịch Nhiên gật đầu. “Cảm ơn Tạ tổng.”

Tạ Cảnh Hành nhìn cô một giây rất lâu, rồi lùi sang bên. “Tôi ở đây để bảo đảm quy trình. Người nói là cô.”

Không có lời động viên nào mềm mại hơn thế, cũng không có sự can thiệp nào rõ ràng hơn thế. Tịch Nhiên đặt tập hồ sơ xuống bục, đầu ngón tay chạm vào cạnh giấy hơi lạnh. Cô không nhìn anh nữa. Nếu hôm nay cô phải bước vào một căn phòng đầy dao, ít nhất những con dao ấy sẽ được ghi hình, đánh số và đặt vào hồ sơ.

Chín giờ đúng, cửa phòng họp mở. Phóng viên ùa vào như dòng nước đục, máy ảnh giơ lên, micro chen nhau trên giá. Tống Diệp đứng ở hàng cuối, không đeo thẻ báo chí của bất kỳ tòa soạn lớn nào, trên tay chỉ cầm máy ghi âm và một cuốn sổ. Cô ấy không ngồi gần Tịch Nhiên, cũng không cố tỏ ra là đồng minh. Đêm nay, sự chuộc lỗi của cô ấy không nằm ở việc đứng cạnh ai, mà ở việc ghi lại đúng từng câu hỏi, từng khoảng im lặng và từng bàn tay cố kéo sự thật lệch hướng.

Người của quan hệ nhà đầu tư đọc phần mở đầu rất ngắn: Hằng Viễn tổ chức họp báo để cung cấp thông tin về các dấu vết dữ liệu liên quan khủng hoảng K17-TH, không công bố thông tin y tế cá nhân, không đưa ra kết luận thay cơ quan điều tra độc lập. Vừa dứt lời, một phóng viên ở hàng đầu đã đứng lên. “Cô Lâm, cô đang là cố vấn bên ngoài được Hằng Viễn thuê, đồng thời là người từng bị Hằng Viễn sa thải trong vụ Vân Hải. Cô có thừa nhận mình có xung đột lợi ích khi tự đứng ra trình bày không?”

Câu hỏi đầu tiên không hỏi chứng cứ, mà hỏi tư cách. Tịch Nhiên không bất ngờ. Cô mở slide đầu tiên, trên màn hình hiện ra một bảng thời gian đơn giản, không logo màu mè, không ảnh gây xúc động. “Tôi thừa nhận tôi là người liên quan trực tiếp đến vụ Vân Hải ba năm trước. Vì vậy hôm nay, tôi không yêu cầu quý vị tin nhân cách của tôi, càng không yêu cầu tin cảm xúc của tôi. Tôi chỉ yêu cầu quý vị nhìn vào ba loại dấu vết: thời gian hệ thống, đường đi dữ liệu và lợi ích tài chính.”

Căn phòng lặng xuống trong vài giây ngắn ngủi. Cô chuyển sang slide thứ hai. “Đêm xảy ra tấn công truyền thông mới, mã HV-Care_EXT xuất hiện trên ảnh bị tài khoản marketing bẩn phát tán. Đây là mã xuất dữ liệu đã được che toàn bộ nội dung riêng tư. Chúng tôi không công bố bệnh án, không dùng bệnh án làm bằng chứng nội dung. Thứ được công bố chỉ là dấu vết: mã xuất, thời điểm xuất và chuỗi gửi nhận sau đó.”

Một phóng viên khác lập tức chen vào: “Nhưng đó là bệnh án của cha cô. Cô đưa chi tiết này vào họp báo, có phải đang lợi dụng bệnh tình người thân để lấy cảm thông không?”

Tịch Nhiên nhìn thẳng xuống hàng ghế ấy. Ánh đèn làm đáy mắt cô đau rát, nhưng giọng cô không vỡ. “Nếu tôi muốn lấy cảm thông, slide này sẽ có tên bệnh, ảnh bệnh viện và lời kể của tôi. Nhưng ở đây chỉ có một mã xuất đã xuất hiện công khai sau khi bị người khác dùng để tấn công tôi. Người lợi dụng bệnh tình của cha tôi không phải người đang che nội dung riêng tư, mà là người lấy dữ liệu riêng tư ra làm đòn uy hiếp.” Cô dừng một nhịp, rồi nói tiếp: “Nếu quý vị đang giữ bản đầy đủ hoặc nhận được lời mời công bố bản đầy đủ, xin hiểu rằng từ thời điểm này, hành vi đó đã nằm trong hồ sơ bảo toàn.”

Người phóng viên kia ngồi xuống, sắc mặt hơi đổi. Tống Diệp ở hàng cuối cúi đầu ghi rất nhanh. Tịch Nhiên không cho căn phòng thời gian đổi hướng cảm xúc. Cô chuyển slide thứ ba: 00:03, mã HV-Care_EXT được tạo; 00:06, hộp thư trung gian nhận gói tư liệu; 00:11, tài khoản Thị Trường Sau Chuông đăng bài đầu tiên; 00:17, ba tài khoản marketing khác khuếch đại cùng một câu chữ; 00:34, hashtag “cố vấn trả thù” được đẩy lên. Mỗi mốc chỉ có vài chữ, nhưng những mũi tên nối nhau như đường máu chạy dưới sàn phòng họp.

“Đây không phải phản ứng tự nhiên của dư luận.” Tịch Nhiên nói. “Một người bình thường nhìn thấy ảnh bẩn không thể trong tám phút đồng thời có tiêu đề, câu dẫn, thẻ chủ đề và tài khoản khuếch đại cùng mẫu. Đây là một chuỗi phát tán có chuẩn bị.”

“Cô nói có chuẩn bị, vậy người chuẩn bị là ai?” Một giọng nam vang lên từ giữa phòng. “Cô có dám gọi tên không? Hay cô chỉ muốn ám chỉ lãnh đạo Hằng Viễn để ép giá điều tra?”

Tạ Cảnh Hành đứng ở cạnh bàn kỹ thuật, ánh mắt lạnh đi, nhưng vẫn không bước lên. Tịch Nhiên cảm nhận được sự chuyển động rất nhỏ ấy ở khóe mắt, giống một cánh cửa mở sẵn nhưng không ép cô đi qua. Cô đặt tay lên chuột, chuyển slide tiếp theo. “Tôi không gọi tên khi chưa đủ chuỗi chứng cứ. Hôm nay tôi trình bày ba điểm đã có thể xác minh. Một, nguồn phát tán mới sử dụng cùng tên miền trung gian northbridge-post.cn với nguồn tin nặc danh vụ Vân Hải ba năm trước. Hai, vụ Vân Hải và K17-TH đều xuất hiện mẫu thao tác dùng tài khoản liên quan tôi làm điểm chịu trách nhiệm đầu tiên. Ba, trước và sau khi tin xấu được khuếch đại, có giao dịch bán khống qua công ty vỏ bọc không có nhân viên, dòng tiền đi qua nhiều lớp ủy thác.”

Tiếng xôn xao nổi lên. Cô không nói tên Chu Dục Thành. Chưa đến lúc. Một cái tên được ném ra quá sớm sẽ biến họp báo thành cuộc đấu khẩu, còn cô cần biến nó thành một bảng đối chiếu. Cô đưa lên màn hình sơ đồ công ty vỏ bọc, chỉ giữ tên pháp nhân đã có trong hồ sơ công khai, che mã tài khoản và chưa mở người thụ hưởng cuối cùng. “Tôi không kết luận ai phạm tội. Tôi nói rằng dữ liệu, truyền thông và dòng tiền đang chỉ về cùng một hướng. Nếu đây là trùng hợp, người hưởng lợi có thể nộp tài liệu giải thích. Nếu không phải trùng hợp, mỗi giây trì hoãn đều là thời gian để chứng cứ bị làm mờ.”

Đúng lúc đó, điện thoại của nhân viên quan hệ nhà đầu tư rung lên liên tục. Sắc mặt người kia thay đổi. Thẩm Dao đứng ở mép phòng, chiếc máy tính bảng trong tay sáng lên thông báo đỏ. Tịch Nhiên thấy cô ngẩng đầu nhìn mình, ánh mắt phức tạp, rồi rất nhanh bước về phía Tạ Cảnh Hành. Tạ Cảnh Hành nhận máy tính bảng, đọc lướt, môi mím lại. Anh không đi lên bục, chỉ quay sang người phụ trách kỹ thuật, nói thấp nhưng đủ để Tịch Nhiên nghe thấy: “Đường truyền giữ nguyên.”

Nửa phút sau, một phóng viên giơ điện thoại lên. “Hằng Viễn vừa phát thông cáo nội bộ bị rò rỉ. Trong đó nói cô là cố vấn có xung đột lợi ích, báo cáo của cô không đại diện cho kết luận của Hằng Viễn. Cô giải thích thế nào?”

Cú đánh đến đúng giờ. Trong căn phòng, hàng chục màn hình sáng lên cùng lúc. Tịch Nhiên nhìn những khuôn mặt đang chờ cô rối loạn, bỗng nhớ đến buổi sáng ba năm trước, khi cả ngành cũng chờ cô cúi đầu như thế. Khi ấy cô không có bục phát biểu, không có bản ghi dự phòng, không có một người nào chịu đứng yên để cô tự nói hết câu. Hôm nay, mọi thứ vẫn đau, nhưng không còn giống một bản án không cửa kháng cáo nữa.

Cô mở một thư mục khác trên màn hình. “Tôi vừa nói, không yêu cầu quý vị tin tôi vì tư cách. Vì vậy thông cáo này không làm thay đổi bản chất chứng cứ. Trái lại, nó bổ sung một mốc thời gian mới.” Trên slide hiện ra ảnh chụp dự thảo mà Thẩm Dao gửi đêm trước, đã che tên người gửi, chỉ giữ thời điểm tạo văn bản và tiêu đề. “Bản thảo thông cáo xuất hiện trước họp báo nhiều giờ, trước khi tôi trình bày bất kỳ slide nào. Điều đó chứng minh có người chuẩn bị sẵn phương án phủ định người trình bày thay vì phản biện chứng cứ.”

Một tiếng ồ nhỏ lan ra. Thẩm Dao đứng bất động ở mép phòng. Tịch Nhiên không nhìn cô lâu hơn một giây, bởi cứu một người khỏi bị kéo vào ánh đèn không cần biến người đó thành ân nhân. Cô tiếp tục: “Nếu Hằng Viễn muốn phủ định báo cáo của tôi, xin phủ định từng mốc: mã xuất HV-Care_EXT, hộp thư trung gian 00:06, tên miền northbridge-post.cn, log bài báo bị chặn lúc 23:43 đến 23:56 và chuỗi giao dịch của công ty vỏ bọc. Tôi sẵn sàng để bên thứ ba kiểm tra toàn bộ quy trình bảo toàn.”

Phóng viên hàng đầu lại hỏi, giọng đã sắc hơn: “Vậy cô có dám công khai bản gốc dữ liệu không?”

“Không.” Tịch Nhiên đáp ngay. “Vì bản gốc có dữ liệu riêng tư và thông tin thị trường chưa được phép công bố. Người làm điều tra không chứng minh sự trong sạch bằng cách vi phạm quy trình. Tôi sẽ giao bản gốc cho đơn vị kiểm tra đủ thẩm quyền. Trước công chúng, tôi chỉ công bố phần có thể kiểm chứng mà không làm tổn hại người vô tội.”

Câu trả lời ấy không bùng nổ như khẩu hiệu, nhưng nó làm căn phòng chậm lại. Những người đến để chứng kiến một màn khóc lóc hoặc một cuộc chỉ mặt gọi tên bắt đầu phải nhìn lên màn hình lâu hơn. Trên đó không có nước mắt, chỉ có thời gian, mã băm, đường dẫn và những khoảng bị che đúng chỗ. Tống Diệp từ hàng cuối cất giọng lần đầu: “Cô Lâm, bài điều tra dự kiến đăng đêm qua bị chặn có liên quan gì đến họp báo này?”

Tịch Nhiên nhìn cô ấy. Đây là câu hỏi đã được đặt đúng chỗ, nhưng không được dàn dựng. Cô mở slide cuối. “Đêm qua, một bài điều tra độc lập đã được đặt lịch đăng lúc 0 giờ. Bài viết không kết luận hung thủ, chỉ trình bày các dấu vết có thể kiểm chứng. Từ 23:43 đến 23:56, bài bị gắn nhãn rủi ro, quyền sửa của phóng viên bị thu hồi, nút đặt lịch biến mất. Đúng 0 giờ, người viết nhận tin nhắn: ‘Đêm nay cô không đăng được. Sáng mai, chúng tôi sẽ viết câu chuyện thay cô.’”

Căn phòng im hẳn. Không phải vì họ đã tin cô, mà vì câu chuyện phe kia chuẩn bị viết đã xuất hiện vết nối quá rõ với bàn tay chặn miệng. Tịch Nhiên khép tập hồ sơ lại. “Ba năm trước, một bài báo đã đủ để kết tội tôi trước khi tôi được trình bày chứng cứ. Hôm nay, tôi không đòi quý vị tuyên tôi vô tội trong một buổi sáng. Tôi chỉ yêu cầu một việc: đừng để bất kỳ ai viết thay phần chưa được kiểm chứng của sự thật.”

Đèn flash lóe lên dày đặc. Câu hỏi tiếp theo còn chưa kịp nổ ra, điện thoại của Tịch Nhiên rung trên bục. Cô vốn định bỏ qua, nhưng màn hình hiện lên tên Mạc Khải cùng một dòng tin nhắn ngắn khiến nhịp thở của cô khựng lại: “Bản sao báo cáo cũ của cha cô, tôi không thể giữ nữa. Sau họp báo, xuống B2. Đừng đi một mình.”

Dưới dòng chữ ấy là ảnh chụp góc đầu một tài liệu đã ố vàng. Tịch Nhiên chỉ nhìn thấy vài chữ: “thẩm tra khoản vay”, tên công ty vỏ bọc quen thuộc, và chữ ký của Nguyễn Văn Tâm ở cuối trang. Tiếng phóng viên vẫn ồn lên trước mặt cô, nhưng trong khoảnh khắc đó, mọi âm thanh như bị kéo ra xa. Vụ án ba năm trước không chỉ từng đi qua đời cô. Nó đã đi qua bàn làm việc của cha cô trước khi cả hai cha con bị đẩy xuống vực.