Chương 45 - Chương 45: Nhà Này Ai Có Công?

Chương 45: Nhà Này Ai Có Công?

Đức kéo chiếc ghế ra giữa nhà, chân ghế cà trên nền xi măng thành một tiếng rít dài. “Ai có công thì ngồi xuống nói cho rõ. Đừng đến lúc nhà có giá mới bảo mọi thứ đều do một người quyết.”

Hạnh bước ra khép cửa. Cẩm Tú vẫn đứng sát bên ngoài, chiếc quạt nan chặn vào khe như thể chỉ cần một khoảng hở cũng đủ cho bà ta dự phần. Hạnh nhìn thẳng em chồng. “Việc trong nhà tôi, để người trong nhà nói.”

“Em đâu phải người dưng. Hồi anh chị sửa bếp, em cũng chạy tới chạy lui.”

“Chạy việc gì, bỏ bao nhiêu tiền, em nhớ thì ghi ra. Nhưng không đứng ngoài cửa nghe rồi đem kể cả hẻm.”

Hạnh gạt chiếc quạt khỏi khe cửa. Bà không cài then, chỉ quay vào nhìn Đức đã ngồi giữa nhà, Trúc kéo ghế sát bên anh, còn Vy nép cạnh bàn. Ông Bình vẫn giữ chùm chìa khóa tủ sắt, tay buông thấp như muốn giấu nó khỏi mắt mọi người.

“Chìa khóa đưa tôi.”

Ông Bình giật mình. Đức lập tức ngẩng lên. Hạnh nhận chìa khóa, bỏ vào túi áo nhưng không bước về phía tủ. “Hôm nay không mở giấy đất. Cậu Phúc đã nói giấy cũ chưa kiểm tra. Ai định biến một lời chưa chắc thành căn cứ chia nhà thì dừng ở đây.”

“Không mở sổ đỏ thì lấy gì nói?” Đức hỏi.

“Lấy cái con vừa đòi: công lao.” Hạnh kéo ngăn bàn sạp, lấy ra ba cuốn sổ bìa sờn. “Ai góp tiền, góp lúc nào. Ai làm việc, làm việc gì. Ai vay của nhà, ai đã được nhà bỏ tiền cho. Không được chỉ kể phần mình cho đi rồi quên phần mình đã nhận.”

Đức cười nhạt. “Mẹ chuẩn bị sẵn hết rồi. Vậy mẹ đọc đi.”

“Con dựng cuộc này. Con nói trước.”

Đức chống hai khuỷu tay lên đầu gối. Anh nói mình là con cả, từ nhỏ đã phải nghe cha mẹ dặn phải làm gương, phải kiếm tiền kéo cả nhà ra khỏi cảnh bán chịu từng gói mì. Những năm đi làm, anh từng đưa tiền về ba lần, mua tôn khi mái trước dột, chạy vật liệu lúc quây bếp. Anh làm ăn cũng vì muốn cha mẹ không phải ngồi sạp đến tối.

Hạnh nghe hết rồi mở cuốn sổ cũ. “Ba lần con đưa tiền, mẹ đều ghi. Một lần hai chục, một lần ba chục, một lần năm chục. Tiền tôn con trả trước một nửa, phần còn lại cha mẹ trả sau hai tháng. Công con chạy vật liệu, mẹ nhận.”

Đức hơi ngẩng cằm, nhưng bà lật sang trang khác. “Cũng trong hai năm đó, nhà trả tiền học bổ túc cho con, đưa hai lần vốn nhỏ, trả giúp một khoản con mượn bạn mà con nói là tiền nhập hàng. Mẹ không lấy những khoản ấy trừ sạch công của con. Nuôi con là trách nhiệm của cha mẹ. Nhưng con cũng không được cộng phần con đưa về mà xóa hết phần nhà đã đỡ con.”

“Con xin vốn để làm cho cả nhà.”

“Có thể lúc xin con nghĩ vậy. Nhưng khoản lời con giữ, khoản lỗ con mang về. Ý định tốt không biến nợ riêng thành nợ chung.”

Mặt Đức đỏ lên. “Mẹ lúc nào cũng chỉ nhìn chỗ con thua.”

“Trước đây mẹ chỉ nhìn chỗ con có thể thắng, nên bắt những đứa khác nhường cho con. Bây giờ mẹ nhìn cả hai.”

Căn nhà im đi. Câu ấy lấy khỏi Đức vị trí anh vẫn quen đứng: người con cả chỉ cần nói mình làm vì gia đình thì mọi thất bại đều phải được gia đình gánh.

Trúc lên tiếng: “Vậy còn con? Bao nhiêu năm con phụ mẹ bán hàng, trông Vy, nấu cơm lúc mẹ đi lấy hàng, những việc đó sổ nào ghi?”

“Không cuốn nào ghi đủ.”

Trúc khựng lại.

“Con phụ sạp, trông em, làm cơm đều là công thật. Mẹ từng coi đó là chuyện con gái phải làm nên không tính cho con. Mẹ sai.” Hạnh nói tiếp trước khi ánh mắt Trúc kịp mềm xuống. “Nhưng công ấy phải được trả bằng cách chia việc cho đều, bằng việc từ nay con làm ở sạp thì ghi giờ, lấy tiền công rõ ràng. Nó không tự biến thành quyền đòi dây chuyền, của hồi môn lớn hay phần nhà nhiều hơn em con.”

“Con gái đi lấy chồng không có gì mang theo thì người ta coi thường.”

“Người coi thường con vì của hồi môn ít sẽ không tôn trọng con khi của hồi môn nhiều. Mẹ có thể giúp trong khả năng. Không lấy đất chưa rõ nguồn gốc, không lấy tiền học của em, không bán nhà để đổi thể diện cho nhà chồng tương lai.”

Trúc cắn môi. “Trước đây mẹ đâu nói vậy.”

“Đúng. Trước đây mẹ nói sai.”

Sự nhận lỗi thẳng thừng khiến cô không còn chỗ đánh vào việc mẹ chối quá khứ. Trúc quay mặt về phía cửa như thể bên ngoài có người sẽ nói thay phần cô chưa nói được.

Vy lí nhí: “Con còn nhỏ, con chưa làm được gì. Vậy sau này con không có phần à?”

Hạnh nhìn đứa con út. Con bé tái mặt thật. Nó đã lớn lên trong cách dạy rằng tình thương luôn đi cùng phần hơn, nên khi nghe người lớn kể công, điều nó sợ đầu tiên là mình không còn lý do để được giữ lại.

“Con không phải kiếm công để được ăn, được học hay được ở trong nhà. Đó là trách nhiệm của cha mẹ. Nhưng con cũng không được lấy chuyện mình nhỏ, mình yếu để bắt người khác nhường mãi. Sau này tài sản thế nào phải theo giấy tờ và hoàn cảnh lúc đó, không theo ai khóc trước.”

Vy cúi đầu. Hạnh thấy lòng mình nhói lên theo thói quen nhưng không dỗ bằng một lời hứa cho phần. Làm vậy chỉ là thiên vị cũ khoác áo dịu dàng.

Đức quay sang ông Bình. “Cha thì sao? Nền trước của ông bà nội sang cho cha. Cha sửa từng cái cửa, từng mảng tường. Nếu cha có công, cha phải có quyền bán để cứu con.”

Ông Bình nhìn những vết vá trên tường. “Cha có làm. Nhưng tiền gạch, tiền mái phần lớn từ sạp của mẹ con. Nền trước bên nội sang lại thế nào còn phải coi giấy. Phần sau bếp, cha không biết đủ.”

“Cha lại né. Lúc cần nói thì cha cứ bảo không biết.”

Ông Bình co vai theo phản xạ, rồi nói: “Không biết đủ thì phải nói không biết đủ. Cha nhận công cha làm, nhưng không nhận thay giấy tờ. Càng không thể vì cha có công mà bắt mẹ con bán nhà trả món nợ cha không vay.”

Đức đứng sững. Hạnh cũng nhìn chồng lâu hơn một nhịp. Ông Bình chưa thành người mạnh mẽ sau một buổi sáng, nhưng ít nhất ông không dùng sự hiền lành để trốn khỏi câu phải nói.

Ngoài hẻm vang lên tiếng guốc rồi im ngay trước cửa. Hạnh biết Cẩm Tú chưa đi xa. Bà quay cuốn sổ về phía Đức. “Công của từng người, mẹ không phủ nhận. Nhưng công không phải cổ phần muốn tự định giá bao nhiêu cũng được. Ai góp tiền là cho vay thì lập khoản vay. Ai làm việc thì tính công. Ai được cha mẹ hỗ trợ cũng phải nhớ mình từng nhận. Còn nhà đất thuộc về ai, phần nào từ đâu, phải dựa giấy tờ và người làm chứng. Không ai được lấy câu ‘tôi có công’ để tự bán phần người khác.”

Đức đập bàn. “Mẹ nói vòng vo cuối cùng vẫn là không bán.”

“Đúng. Chưa rõ nợ, chưa rõ đất, chưa rõ người mua lấy tin ở đâu thì không bán.”

“Chiều nay họ tới.”

“Con đưa đủ giấy nợ ra. Mẹ sẽ đối chiếu. Phần nào con vay, con phải nhận. Phần nào họ tính sai, mẹ không để họ ép. Nhưng mẹ không ký bán nhà chỉ vì con sợ người ta biết con thất bại.”

Sắc mặt Đức biến đổi. Anh không chỉ sợ mất tiền; anh sợ cả hẻm nhìn thấy người con từng được kỳ vọng nhất lại là người kéo chủ nợ về cửa.

Đúng lúc ấy, cửa mở. Quân đứng ở ngưỡng, áo sơ mi sau buổi học thấm mồ hôi ở vai, chiếc cặp cũ đeo lệch một bên. Mép bản hợp đồng học nghề lộ khỏi ngăn cặp. Cậu nhìn chiếc ghế giữa nhà, ba cuốn sổ rồi dừng mắt ở Đức.

“Con về ăn cơm rồi đi xưởng,” Hạnh nói ngay. “Chuyện này mẹ tự nói, con không cần ngồi.”

Đức bật cười. “Thấy chưa? Nó vừa về là mẹ che trước. Cả nhà đang tính công, riêng nó không cần tính.”

Quân đứng yên. “Con không cần phần nhà.”

Câu nói rất nhẹ, nhưng Hạnh nghe trong đó không có sự rộng lượng. Đó là thói quen rút lui của một đứa đã nhiều lần hiểu rằng từ chối trước sẽ đỡ bị bảo mình tham.

“Không ai đang chia nhà,” bà nói. “Và không ai được ép con bỏ một thứ còn chưa biết thuộc về ai. Con ăn cơm, giữ giờ đến xưởng.”

Quân nhìn bà, thoáng ngạc nhiên vì lần này bà không dùng câu “mẹ làm vì con” để giữ cậu lại làm nhân chứng. Cậu gật rất khẽ rồi đi về phía bếp.

Đức chắn nửa bước. “Nó có công gì? Tiền làm thêm nó giữ để học. Việc nhà nó làm được bao nhiêu? Vậy mà từ ngày mẹ đổi tính, tiền học giữ cho nó, hợp đồng xưởng cũng giữ cho nó, giờ đất có chuyện mẹ lại không cho ai đụng.”

Quân dừng lại nhưng không quay đầu. Hạnh đứng lên. “Tiền nó làm thêm để học vì cha mẹ đã không lo đủ. Mười tám tuổi mà chưa phải bán tương lai để trả nợ cho anh chị không phải là cái cớ để khinh nó.”

“Vậy là mẹ thừa nhận rồi. Mẹ giữ nhà là để dành đường cho nó.”

“Không. Mẹ giữ nhà vì chưa ai có quyền bán. Mẹ giữ tiền học vì đó là tiền học. Mẹ giữ hợp đồng vì con đã tìm cách làm nó mất cơ hội.” Hạnh nhìn thẳng Đức. “Ba việc khác nhau. Con gom lại thành một chỉ vì con cần người để đổ lỗi.”

Trúc đứng dậy. “Anh Đức nói đâu phải không có lý. Trước kia mẹ luôn bảo con cả gánh nhà, con gái phải có chỗ dựa, Vy còn nhỏ phải được lo. Chỉ từ lúc Quân chống lại, mẹ mới lật hết.”

“Không phải nó làm mẹ thay đổi.” Giọng Hạnh khàn đi. “Là mẹ nhìn thấy cách mình đối xử đã biến bốn đứa con thành bốn người chỉ biết sợ mất phần. Lỗi đó của mẹ.”

Đức nhìn bà rất lâu. Trong mắt anh có giận dữ, hoảng sợ, và cảm giác bị chính người từng đặt mình lên cao kéo xuống trước mặt các em. Khi lên tiếng, anh không còn tranh con số trong sổ nữa.

“Mẹ nói hay lắm.” Anh cố ý nâng giọng đủ cho ngoài hẻm nghe thấy. “Nhưng cả nhà đều thấy. Từ ngày mẹ bênh nó, mẹ coi chúng con như kẻ cướp. Không phải mẹ công bằng. Mẹ bị thằng Quân xúi để quay lưng với cả nhà.”

Ngoài cánh cửa khép hờ, chiếc quạt nan của Cẩm Tú khựng lại. Một giây sau, bóng bà ta lặng lẽ rút khỏi ngưỡng cửa.