Chương 42 - Chương 42: Một Lần Không Nhịn

Chương 42: Một Lần Không Nhịn

Chiếc giường tre bên kia vách vừa kêu cót két lần nữa thì giọng Quân vang lên trong gian ngoài, thấp nhưng rõ: “Anh dặn Khoa chuyện gì?”

Hạnh mở mắt. Bà không biết Quân đã ngồi dậy từ bao giờ, chỉ thấy một vệt sáng lọt qua khe cửa phòng. Ngọn đèn dầu trên bàn chắc vừa được châm lại. Bên cạnh, ông Bình cũng trở mình, bàn tay lần tìm mép giường như chưa hiểu câu hỏi ấy nhằm vào ai.

Đức im một lát rồi mới đáp: “Nửa đêm không ngủ, mày hỏi cái gì?” Quân không đổi giọng. “Chuyện anh dặn Khoa. Anh ấy từng nói qua điện thoại: ‘Chuyện anh Đức dặn, tối mình nói.’ Tôi muốn biết đó là chuyện gì.”

Hạnh ngồi dậy nhưng chưa bước ra. Chính tay bà đã chép câu ấy và kẹp vào hợp đồng, vậy mà lúc này bà phải ghì hai bàn tay trên đầu gối mới ngăn mình mở cửa. Quân đã chọn dùng nó. Phần còn lại phải là lời của con, không phải cuộc đối chất do bà giành lấy.

Ngoài gian nhà, Đức bật cười khô. “Mẹ đưa cho mày cái gì rồi? Từ bao giờ mày cầm mấy dòng bà ấy ghi mà tra hỏi anh?” Quân đáp ngay: “Anh trả lời câu hỏi trước.”

Tiếng ghế bị kéo mạnh làm Trúc mở cửa phòng. Cô bước ra, tóc còn rối, hỏi có chuyện gì mà hai anh em làm ầm. Quân đặt tập giấy xuống bàn. “Hợp đồng học nghề của em. Khoa giữ điều khoản người nhà bảo lãnh mọi khoản bồi thường, rồi nhắc tên chị và nói chị sau này cũng là người nhà anh ấy. Trước đó anh ấy lại nói có chuyện anh Đức dặn. Em đang hỏi cho rõ.”

Trúc nhìn qua mấy dòng chữ nhưng không cầm lên. “Anh Khoa nhận em vào học là tốt rồi. Hợp đồng chỗ nào chẳng có điều kiện.” Quân hỏi chị đã đọc chưa. Trúc nói không cần đọc cũng biết Khoa không hại cậu. Quân đẩy tờ giấy về phía cô: “Vậy chị có ký bảo lãnh cho em không? Nếu chị cũng không ký một điều khoản không giới hạn, đừng bảo em phải tin chỉ vì chị tin anh ấy.”

Căn nhà lặng hẳn. Đức đập lòng bàn tay xuống bàn. “Mày thôi cái kiểu bắt bẻ từng chữ đi. Người ta cho mày một chỗ học, mày chưa biết ơn đã làm như bị gài. Tao có nói với Khoa thì cũng chỉ bảo nó để mắt tới mày, đừng để mày gây chuyện rồi làm Trúc khó xử.”

“Lúc nãy anh bảo không có chuyện gì.”

“Tao nói không có chuyện đáng để mày dựng cả nhà dậy.”

Quân lật cuốn sổ nhỏ. “Anh bảo Khoa để mắt tới tôi từ trước lúc tôi vào xưởng, hay sau khi biết tôi được nhận thử?” Đức tránh câu hỏi, chỉ nói nếu không có người nhà biết nhau, Khoa chẳng rảnh nhận một đứa còn phải chạy về trường đúng giờ. Quân nhìn thẳng anh trai. “Vậy là anh đã nói trước khi tôi vào.”

Hạnh nghe tiếng thở của Đức nặng lên. Ngày trước, mỗi khi bị hỏi đến chỗ không thể lấp bằng một câu quát, Đức thường đổi sang kể công. Quả nhiên cậu nói mình đã mở đường cho Quân, giờ Quân lại quay sang nghi ngờ.

“Anh mở đường thì nói trước mặt tôi.” Giọng Quân vẫn thấp, nhưng từng chữ đã cứng hơn. “Anh không được gặp người nhận tôi sau lưng rồi để tôi tự đoán mình đang học bằng tay nghề hay bằng một cuộc đổi chác nào khác.”

Hạnh cùng ông Bình bước ra. Đức lập tức quay sang bà. “Mẹ vừa lòng chưa? Mẹ ghi một câu đưa cho nó, bây giờ nó coi anh ruột như kẻ thù.” Quân không nhìn Hạnh. “Không phải mẹ bảo tôi hỏi. Mẹ ghi, còn dùng hay bỏ là tôi chọn. Tên tôi ở trên hợp đồng này, anh đừng kéo mẹ vào.”

Câu nói ấy không phải lời bảo vệ dành cho bà. Quân chỉ tách phần việc của mình ra khỏi thói quen cả nhà vẫn dùng: hễ nó lên tiếng thì phải có ai xúi, hễ nó phản đối thì chắc đang đứng về một phe. Chính vì không phải lời bênh mẹ, câu nói càng làm ngực Hạnh đau âm ỉ.

Đức chỉ vào hợp đồng. “Mày muốn học thì ký. Không muốn thì nghỉ. Có thế cũng làm loạn.” Quân nói cậu sẽ tự thương lượng với Khoa, nhưng Đức vẫn phải nói rõ lời dặn. Bị dồn, Đức đáp rằng chỉ bảo Khoa đừng nuông chiều Quân, vì cậu từ nhỏ cứng đầu, làm hỏng việc lại không chịu nhận.

Quân mở đúng trang ghi chép trong ngày. “Hôm nay tôi tìm được lỗi dây điện chạm khung, không làm hỏng phụ tùng. Khoa đã sửa ba điều khoản sau khi tôi chỉ ra. Tôi chưa nhờ anh chịu trách nhiệm cho tay nghề của tôi, cũng chưa nhờ anh kể với người ngoài rằng tôi ‘làm đâu hỏng đó’.”

Đức cười nhạt, nói Quân làm được một việc đã kể công. Quân đáp: “Tôi kể đúng việc đã làm, giống như anh nên kể đúng khoản nợ anh đã vay.”

Đức đứng bật dậy. Chiếc ghế va vào chân bàn, làm bát úp trên phong bì nâu rung lên. “Cuối cùng cũng lòi ra. Mày không hỏi chuyện Khoa. Mày muốn đứng cùng mẹ ép tao khai nợ.”

Quân cũng đứng lên, chậm hơn, một bàn tay đặt lên tập giấy. “Nợ của anh đang đòi dùng căn nhà cả nhà ở để thế chấp. Hợp đồng của tôi lại đòi người nhà bảo lãnh. Anh đã kéo việc của anh vào việc của tôi trước. Tôi hỏi để biết giữa hai chuyện đó có gì dính nhau.”

“Không có.”

“Vậy sáng mai anh nói câu đó trước mặt Khoa.”

Mặt Đức đổi sắc rất nhanh, nhưng Hạnh vẫn nhìn thấy. Cậu bảo không rảnh theo Quân ra xưởng. Quân nói không cần đi, chỉ cần gọi trước mặt cậu và hỏi Khoa vì sao tên Trúc lại nằm trong cuộc thương lượng hợp đồng.

Trúc cau mặt. “Em đừng làm chuyện của chị với anh Khoa rối thêm. Anh ấy nói chị là người nhà thì có gì sai? Chúng chị đang tính cưới.” Quân quay sang cô. “Nếu thật sự tính cưới, chị càng nên hỏi vì sao chuyện cưới của chị được đem vào hợp đồng học nghề không liên quan. Anh ấy muốn chị ký cho em, hay muốn cả nhà quen với việc ký thay nhau?”

Trúc mím môi, cánh tay đang giữ Đức từ từ buông xuống. Đó chưa phải nghi ngờ, chỉ là một vết xước nhỏ trên niềm tin cô vẫn ôm. Nhưng Hạnh biết nếu có thêm giấy tờ và lời nói không khớp, vết xước ấy sẽ không thể phủ bằng một câu “anh ấy thương con”.

Đức chộp lấy tờ ghi chép cạnh hợp đồng. Quân giữ lại trước khi tờ giấy rời mặt bàn. Hai anh em giằng đúng một nhịp rồi cùng dừng. Không ai đánh ai, nhưng bàn tay Quân siết chặt đến nổi gân. “Đây là giấy của tôi.”

“Giấy mẹ viết.”

“Mẹ đưa cho tôi quyền dùng hoặc bỏ. Tôi đã chọn dùng.”

“Đưa đây.”

“Không.”

Chỉ một tiếng ấy thôi cũng làm Hạnh nhớ đến quá nhiều năm cũ. Quân từng bị lấy phần cơm, tiền công, cả lời giải thích; mỗi lần nó giữ thứ thuộc về mình, bà thường là người bắt nó nhường anh. Câu “không” đêm nay không lớn, nhưng là lần đầu cậu nói trước Đức mà không quay mặt đi, không nuốt phần còn lại vì sợ căn nhà nổi sóng.

Ông Bình bước tới, bàn tay vẫn run nhưng đặt thẳng lên mép tờ giấy. “Đức, bỏ tay ra. Giấy của Quân thì để Quân giữ. Con muốn giải thích thì giải thích bằng lời.”

Đức buông tay. “Cả nhà bây giờ giỏi công bằng thật. Đến lúc người ta đuổi nó khỏi xưởng, đừng trách tôi không giúp.”

Quân vuốt phẳng góc giấy bị nhàu. “Nếu bị đuổi vì không ký điều khoản mơ hồ, tôi tự tìm chỗ khác. Nếu bị đuổi vì anh đã nói gì đó với Khoa, tôi cũng sẽ tìm cho ra. Nhưng từ hôm nay, anh không được lấy danh anh cả để quyết định tôi nên học ở đâu, nghỉ lúc nào hay phải mang ơn ai.”

Đức gằn rằng nhà đã nuôi Quân mười tám năm, đừng nói như không nợ ai. Quân nhìn thẳng anh trai. “Tôi sẽ trả phần tôi ăn, phần tôi học bằng việc của tôi. Tôi không trả khoản nợ anh vay, không đổi cơ hội của tôi lấy tiền cưới của chị Trúc, và không ký để căn nhà gánh thay một lỗi chưa xảy ra. Ba chuyện đó khác nhau.”

Đức hé miệng rồi khép lại. Lần này Quân không để khoảng trống cho những món nợ tình thân bị trộn vào nhau. Hạnh nhận ra bà từng dùng chính cách ấy với con: một bát cơm đổi lấy quyền bắt nó nghỉ học, một mái nhà đổi lấy sự im lặng, hai chữ anh em đổi lấy phần phải hy sinh.

Bà muốn nói rất nhiều, cuối cùng chỉ kéo chiếc ghế ngay ngắn. “Quân đang hỏi chuyện của nó. Để nó tự hỏi.”

Quân không cảm ơn. Cậu thu hợp đồng, cuốn sổ và tờ đối chiếu vào cùng một tập rồi nói với Đức: “Sáng mai trước khi tôi đi xưởng, anh có thể trả lời lại. Tôi sẽ ghi đúng lời anh nói. Anh không trả lời cũng được, nhưng đừng bảo tôi chưa từng hỏi.”

Cậu quay vào phòng. Cánh cửa khép lại bằng tiếng chốt gỗ quen thuộc. Quân không bước gần Hạnh hơn; cậu chỉ vừa đứng thẳng hơn trong chính phần đời của mình.

Không ai ngủ lại được. Hạnh nhóm bếp khi ngoài ngõ còn tối rồi mở cuốn sổ gia đình. Bà ghi: Quân hỏi Đức về lời dặn với Khoa; Đức thừa nhận đã liên hệ trước nhưng chưa nói rõ nội dung. Bà không nối hai việc bằng mũi tên. Chưa có chứng cứ thì chưa được biến linh cảm thành kết luận.

Trời vừa rạng, Quân thay áo đi học. Cậu hỏi ông Bình nếu Khoa cần người làm chứng thỏa thuận ban đầu, cha có thể nói đúng phần mình biết không. Ông Bình gật, lần này không né mắt. “Cha nói phần cha biết. Phần không biết, cha không nói.”

Quân cất giấy vào túi, tự lấy một bát cháo rồi ăn vội. Trước khi ra cửa, cậu nhìn Đức đang ngồi im bên giường tre. “Tôi chờ câu trả lời đến lúc đi xưởng chiều nay.” Đức quay mặt vào vách.

Đúng lúc Quân đặt tay lên then cửa, bên ngoài vang lên ba tiếng gõ đều. Người đàn ông đã cho nhắn hôm qua đứng trước ngõ, tay cầm một tập giấy buộc dây. Sau lưng ông ta còn có một người lạ mặc áo sơ mi sáng màu, mắt chậm rãi đo từ mái hiên, bức tường đến khoảng sân hẹp.

Người cho vay bước vào, đặt tập giấy lên đúng chiếc bàn vừa xảy ra cuộc cãi vã. “Tôi đến lấy câu trả lời về khoản của Đức,” ông ta nói, rồi nghiêng đầu về phía người đi cùng. “Còn anh này nghe nói nhà có thể đem thế chấp. Nếu gia đình muốn bán gấp, anh ấy có thể trả giá ngay sáng nay.”

Người lạ đặt hai ngón tay lên mép phong bì nâu, như thể căn nhà đã là món hàng chờ mở giá. “Giấy tờ đủ chứ?” ông ta hỏi. “Đủ thì tôi xem nhà rồi chốt luôn.”