Chương 20 - Chương 20: Người Mẹ Thiên Vị

Chương 20: Người Mẹ Thiên Vị

Hạnh nhìn Minh Đức rất lâu. Ngọn đèn dầu trên vách chao nhẹ vì gió lùa qua khe cửa, ánh sáng vàng bám lên gương mặt con trai cả, làm những đường nét quen thuộc bỗng trở nên xa lạ. Đức vẫn đứng đó, cằm hơi nâng, như thể chỉ cần ném ra hai chữ thiên vị là có thể kéo cả căn nhà trở lại trật tự cũ: mẹ phải sợ, cha phải im, Trúc và Vy phải ngó sắc mặt anh, còn Minh Quân thì tự giác lùi vào bóng tối để mọi chuyện yên. Kiếp trước Hạnh từng để trật tự ấy tồn tại nhiều năm, lâu đến mức chính bà cũng tin đó là bình thường. Bây giờ nghe Đức nói, bà không thấy giận trước tiên. Bà thấy lạnh. Cái lạnh của người nhận ra vết thương cũ trong nhà không nằm ở một bữa cơm, mà ở cách mọi người đã học thuộc vị trí của mình trên mâm.

Minh Quân đứng ngoài sân, tay còn cầm chiếc khăn ướt. Hạnh biết cậu đang chờ bà phản ứng. Không phải chờ bà bảo vệ cậu bằng một trận cãi vã, mà chờ xem bà có lại vì sợ tiếng thiên vị mà đẩy cậu ra trước mọi người không. Hạnh buông tay khỏi then cửa, chậm rãi bước vào gian giữa. “Đức,” bà nói, giọng không cao, “con nói mẹ thiên vị Quân, vậy con nói rõ xem mẹ thiên vị ở chỗ nào.” Minh Đức cau mày, có lẽ không ngờ bà hỏi lại bình tĩnh như vậy. Anh ta cười khẩy: “Mẹ còn cần con kể à? Từ hôm nó nhận giấy nhập học, mẹ giữ tiền cho nó. Nó đi làm thêm, mẹ đi theo như sợ ai ăn thịt. Tối nay cả nhà chờ cơm vì nó. Đến tiền công mấy xu của nó mẹ cũng tuyên bố không ai được đụng. Mẹ thử hỏi Trúc với Vy xem có ai được mẹ giữ từng chút như thế không?”

Thanh Trúc đứng ở cửa phòng, môi mím lại. Thảo Vy nhìn xuống đầu ngón chân, vẻ mặt vừa tủi thân vừa tò mò, như thể nếu lúc này có người nói cô bé bị bỏ rơi, cô bé sẽ lập tức tin một nửa. Ông Bình đặt chậu bát xuống nền, động tác vụng về nhưng không bỏ đi. Hạnh nhìn từng đứa con. “Được. Vậy mẹ nói từng chuyện.” Bà quay sang Đức. “Tiền học của Quân là tiền đã định cho việc học của Quân. Giữ nó lại đúng mục đích không phải thiên vị. Quân đi làm thêm sau giờ học nghề, có người lạ hỏi giờ về của nó, mẹ lo an toàn cho nó không phải thiên vị. Tiền công nó tự kiếm được, mẹ không cho ai lấy danh nghĩa gia đình để cầm hộ, cũng không phải thiên vị.” Bà ngừng một nhịp, rồi nói tiếp chậm hơn: “Nếu hôm nay người bị theo dõi là Vy, mẹ cũng phải đi đón. Nếu Trúc tự kiếm được đồng nào, mẹ cũng không cho ai lấy. Nếu con nợ hai mươi đồng, con phải ký giấy trả, dù con là con cả.”

Minh Đức bị câu cuối chặn ngang, mặt sa sầm. “Mẹ cứ vòng về chuyện nợ. Con nói chuyện tình cảm, mẹ lại lôi tiền ra tính.” Hạnh khẽ cười, nhưng nụ cười ấy mệt hơn là châm chọc. “Tình cảm trong nhà mình trước giờ cũng toàn bị giấu dưới tiền đó thôi. Đứa nào được đóng học thêm trước, đứa nào được ăn miếng ngon hơn, đứa nào được mẹ tin khi mất tiền, đứa nào phải nhịn vì không biết nói ngọt. Không gọi tên thì nó vẫn là thiên vị.” Căn nhà im xuống. Thảo Vy ngẩng đầu, đôi mắt hơi đỏ. Trúc cúi mặt. Ông Bình thở ra một tiếng rất nhẹ. Hạnh biết mình vừa xé một tấm màn mà cả nhà quen dùng để che sự dễ chịu của người được phần hơn. Nhưng nếu hôm nay bà né, ngày mai hai chữ thiên vị sẽ thành sợi dây tròng vào cổ Minh Quân.

Đức tiến lên nửa bước. “Vậy mẹ thừa nhận trước đây mẹ thiên vị tụi con?” Câu hỏi ấy sắc, nhưng không sắc bằng điều Hạnh đã tự hỏi mình suốt từ ngày mở mắt trở về. Bà gật đầu. “Ừ. Mẹ thừa nhận.” Thảo Vy khẽ kêu: “Mẹ…” Hạnh nhìn con út, lòng đau một cái, nhưng không rút lại. “Mẹ từng thiên vị Đức vì nghĩ con cả phải có vốn. Mẹ từng thiên vị Trúc vì con khéo, biết làm mẹ vui. Mẹ từng thiên vị Vy vì con nhỏ, hay bệnh, hay khóc. Mẹ từng bắt Quân nhường vì nó ít nói, vì mẹ tưởng nó chịu được. Đó là lỗi của mẹ.” Minh Quân ở ngoài sân không nhúc nhích. Hạnh không quay ra nhìn cậu, vì bà biết có những lời thú nhận nếu hướng thẳng vào người bị thương sẽ giống như bắt họ phải tha thứ. Bà chỉ nhìn bốn đứa con trong nhà. “Nhưng từ hôm nay mẹ sửa, không phải bằng cách thiên vị ngược lại, mà bằng cách việc nào ra việc đó.”

Minh Đức bật cười, tiếng cười khô và nặng. “Nghe hay thật. Vậy sau này con cả trong nhà này chẳng khác gì người ngoài. Mẹ tính rõ từng đồng, từng miếng, rồi bảo là thương công bằng.” Hạnh đáp: “Con cả không phải người ngoài. Nhưng con cả cũng không phải cái cớ để lấy phần của em.” Đức nghẹn lại. Thanh Trúc khẽ ngẩng lên, ánh mắt phức tạp. Có lẽ cô nhớ những lần mình chỉ cần nói vài câu mềm là mẹ đổi ý. Vy thì cúi đầu chà mũi dép xuống nền, không còn vẻ phụng phịu như lúc ăn cơm. Hạnh nhìn các con, giọng dịu xuống nhưng không mềm đi: “Mẹ vẫn thương các con. Ai cần thật, mẹ lo. Ai sai, mẹ bắt chịu. Ai bị oan, mẹ đứng ra. Không ai phải tranh bằng nước mắt, bằng chức con cả, bằng chuyện mình yếu hơn hay khéo hơn.”

Đức nhìn sang Minh Quân. “Nghe chưa? Mẹ nói không thiên vị mày đó. Vậy mày đứng đó làm gì? Mày nói đi, mày có thấy mẹ công bằng không?” Câu hỏi vừa rơi xuống, Hạnh đã quay phắt lại. “Không.” Một chữ ngắn đến mức cả nhà sững người. Đức nhíu mày. Hạnh bước chắn giữa gian nhà và cửa sân, không chạm vào Quân, cũng không kéo cậu vào sau lưng mình. “Con không được bắt Quân trả lời thay mẹ. Mẹ thay đổi hay không là việc mẹ phải tự chứng minh bằng từng ngày, không phải bắt nó đứng ra xác nhận trước mặt cả nhà.” Minh Quân siết chiếc khăn trong tay. Trong bóng tối ngoài sân, mắt cậu sáng lên rất khẽ, không phải mềm, mà là bớt lạnh đi một chút. Hạnh không tham lam hơn thế. Một chút ấy đã là điều bà không xứng đáng đòi.

Minh Đức bị mất đường công kích, mặt đỏ lên. Anh ta hất cằm về phía cha. “Cha nghe mẹ nói chưa? Từ giờ nhà này chỉ cần mẹ cầm sổ là xong. Mai cha viết giấy nợ cho con ký, rồi mốt chắc mẹ lôi cả sổ họ hàng ra tính.” Ông Bình khựng người. Cái khựng ấy quá nhỏ, nhưng Hạnh bắt được. Bà nhìn chồng. “Sổ họ hàng nào?” Đức cũng nhìn sang cha, như vừa lỡ miệng nhưng không muốn tỏ ra lỡ. Ông Bình tránh mắt vợ. “Không có gì. Nó nói bừa thôi.” Hạnh nghe tim mình nặng xuống. Kiếp trước, những khoản nợ trong nhà luôn mơ hồ như sương bám trên cửa kính. Lúc cần tiền, dì Cẩm Tú cầm một cuốn sổ cũ đến, nói nhà Hạnh nợ bên ngoại, nói có khoản vay vì thuốc men, vì học phí, vì lo cho con. Khi ấy bà đã tin quá dễ, rồi để Quân gánh quá nhiều thứ không thuộc về mình.

Không khí vừa dịu được một chút lại căng lên. Hạnh không truy ngay. Bà biết đêm nay nếu ép ông Bình trước mặt các con, mọi chuyện sẽ vỡ thành một trận khác, còn Minh Quân sẽ lại bị kéo vào giữa. Bà chỉ nói: “Đức, sáng mai ký giấy nợ của con trước. Còn chuyện sổ họ hàng, nếu có, mẹ sẽ xem bằng giấy trắng mực đen. Không ai trong nhà này trả một khoản mơ hồ chỉ vì người lớn nói là có.” Ông Bình cúi đầu, mặt càng lúc càng xám. Đức cắn răng: “Mẹ giờ ghê thật. Đến bên ngoại cũng không tin.” Hạnh đáp: “Mẹ không tin hay không phải dựa vào sổ. Người thân nếu thật lòng thì càng không sợ rõ ràng.” Câu ấy rơi xuống, nặng hơn tiếng bát vừa rửa chạm vào nhau trong chậu.

Thanh Trúc kéo nhẹ tay Vy, đưa em vào phòng. Trước khi đi, Trúc nhìn Hạnh một lần. Ánh mắt cô không còn chỉ là quan sát. Nó có chút đề phòng của người nhận ra cách sống cũ không còn dùng được nguyên vẹn nữa. Đức đứng thêm một lát, rồi đẩy cửa ra sân. Khi đi ngang Minh Quân, anh ta hạ giọng đủ để Hạnh nghe thấy: “Mày giỏi lắm. Không nói câu nào mà làm mẹ đổi phe.” Minh Quân không đáp. Cậu chỉ né sang một bên, để Đức đi qua. Chính sự im lặng ấy làm Hạnh đau hơn một câu cãi lại. Cậu đã quen bị đổ lỗi đến mức phản ứng đầu tiên không phải phản bác, mà là tránh để vết bẩn dính thêm vào mình.

Hạnh bước ra sân sau Đức vài nhịp. Ngoài hẻm, mùi thuốc lá lại thoảng qua, lần này rõ hơn tối trước. Đức đang mở cổng thì khựng lại. Dưới ánh đèn đường yếu ớt, một bóng người ở đầu ngõ quay lưng đi rất nhanh. Hạnh chỉ kịp thấy vệt áo tối khuất sau bức tường rêu và một bàn tay đưa lên dụi tàn thuốc. Khoảng cách quá xa để nhìn cổ tay có sẹo hay không, nhưng đủ gần để lưng bà nổi gai. Minh Quân cũng nhìn thấy. Cậu đặt chiếc khăn lên thành chum nước, giọng thấp: “Mẹ vào nhà đi.” Hạnh lắc đầu. “Con vào trước.” Hai mẹ con đứng đối diện nhau trong sân hẹp, ai cũng muốn người kia bước vào trước, và chính sự giằng co ấy nói nhiều hơn mọi lời thân thiết họ chưa thể nói.

Cuối cùng ông Bình đi ra, tay còn ướt, giọng run run: “Vào nhà đã. Đêm rồi.” Hạnh đóng cổng, cài then hai lần. Đức không đi nữa, nhưng vẻ mặt anh ta khó coi như vừa bị giữ lại không phải vì an toàn mà vì mất mặt. Hạnh không giải thích. Bà bảo Quân mang xe vào sát hiên, bảo ông Bình kiểm tra cửa sau, rồi tự lấy chiếc ghế chặn ngang cánh cửa bếp. Những việc nhỏ ấy khiến căn nhà lặng đi. Không ai còn nói về thiên vị, nhưng hai chữ đó vẫn nằm giữa nền nhà như một hòn than chưa tắt. Hạnh biết Đức sẽ không bỏ qua. Trúc và Vy cũng sẽ tự tính phần của mình theo cách mới. Còn Quân, sau khi dựng xe xong, chỉ nói một câu rất khẽ: “Mẹ đừng vì con mà làm căng với cả nhà.”

Hạnh nhìn cậu. Lần này bà không nói ngay. Nếu đáp rằng không phải vì con, cậu sẽ không tin. Nếu nói mẹ muốn bù, cậu sẽ thấy nặng. Bà chỉ kéo chiếc then cửa xuống, âm thanh khô khốc vang lên trong đêm. “Mẹ làm căng vì nhà này đã lỏng quá lâu,” bà nói. “Con không cần đứng ra chứng minh mẹ đúng. Con cũng không cần lùi lại để mẹ dễ sống.” Minh Quân cụp mắt. Một lúc sau cậu gật đầu rất nhẹ, rồi vào phòng. Cánh cửa phòng khép lại, không đóng sầm như trước, nhưng cũng không mở rộng. Hạnh đứng nhìn khe cửa tối, trong lòng vừa đau vừa biết ơn cái khe nhỏ ấy. Nó chưa phải niềm tin. Nó chỉ là chưa từ chối hoàn toàn.

Đêm muộn, khi bốn đứa con đã im, Hạnh mới kéo ông Bình ngồi xuống bên bàn. Bà không hỏi lớn. Bà đặt chén nước trước mặt chồng, nói: “Sổ họ hàng Đức nhắc tới là gì?” Ông Bình nắm hai tay vào nhau, tránh nhìn bà lâu đến mức Hạnh hiểu câu trả lời không thể là không có gì. “Hồi trước… có vài khoản bên chị Tú ghi giúp,” ông nói khàn khàn. “Anh không nhớ rõ. Có khi là tiền thuốc của mẹ em, có khi là tiền mượn lúc nhà thiếu.” Hạnh nhìn chồng, từng chữ trong đầu như được lật lên từ một đời khác. “Dì Tú giữ sổ?” Ông Bình gật rất khẽ. Ngoài sân, gió đẩy tàn thuốc cũ lăn trên nền xi măng, mùi khét nhạt vẫn chưa tan. Đúng lúc ấy, có tiếng gõ cửa cộc cộc từ ngoài ngõ, rất ngắn, rất chắc.

Ông Bình giật mình đứng bật dậy. Hạnh ra hiệu cho ông im, rồi bước đến sau cánh cửa. Qua khe gỗ, bà không thấy người, chỉ thấy một mảnh giấy gấp làm tư được nhét dưới chân cổng. Nét chữ nghiêng quen thuộc trên mặt giấy làm cổ họng bà nghẹn lại: “Mai chị qua. Mang sổ cũ. Chuyện nợ nhà mình phải tính cho rõ trước khi quá muộn. Cẩm Tú.” Hạnh cầm mảnh giấy trong tay, đột nhiên hiểu rằng bữa cơm bốn phần mới chỉ là điểm bắt đầu. Người mẹ bị gọi là thiên vị còn chưa kịp học cách chia đều hết một căn nhà, thì những món nợ cũ đã bắt đầu tìm đến cửa.