Chương 7: Người Thuê Đầu Tiên
Chương 7: Người Thuê Đầu Tiên
Dòng ghi chú ‘client pending upgrade if school response slow’ nằm trên màn hình như một câu ra giá. Vũ nhìn nó lâu hơn cần thiết nửa giây, đủ để Lý Tường hiểu không nên hỏi câu ngu như ‘giờ sao anh’. Trong những vụ kiểu này, khách hàng hiếm khi tự đứng giữa đường vẫy tay nhận tội. Họ thường đứng sau một đơn kiến nghị, một nhóm phụ huynh bức xúc, một tài khoản mới lập nói toàn câu đạo đức và một ngôi trường muốn im lặng cho qua. Vũ kéo ghế lại gần bàn, mở bảng thời gian của Mai Anh và thêm một cột mới: người hưởng lợi.
Điện thoại vẫn không có tin từ Mai Anh. Cuộc họp đã kéo dài hai mươi sáu phút, lâu hơn một buổi ‘trao đổi để làm rõ’ đáng ra cần có. Vũ ghét những cụm từ mềm. Làm rõ. Tạm thời ổn định dư luận. Bảo vệ hình ảnh nhà trường. Mỗi cụm đều có thể trở thành một tấm khăn sạch phủ lên miệng người bị hại. Anh không gọi cho cô, vì làm vậy chỉ khiến cô thêm phân tâm. Thay vào đó, anh nhắn một dòng ngắn: ‘Nếu họ yêu cầu cô ký gì, chụp tên văn bản trước. Không ký dưới áp lực.’ Tin nhắn gửi đi, dấu đã nhận hiện lên, nhưng không có trả lời.
‘Người hưởng lợi thì nhiều lắm,’ Lý Tường nói, mắt vẫn dán vào bảng. ‘Trường muốn yên. Phụ huynh muốn trút giận. Mấy tài khoản kia muốn tương tác. Nếu em làm bài tập nhóm hồi đại học mà được đông thế này thì chắc em đã tốt nghiệp bằng danh dự.’ ‘Cậu tốt nghiệp bằng cách nộp đúng hạn đã là danh dự rồi.’ Vũ nói, tay không dừng trên bàn phím. Lý Tường há miệng định phản bác, rồi nhìn lại dòng client và tự biết hôm nay không phải ngày bảo vệ nhân phẩm sinh viên cũ.
Họ bắt đầu từ phần sạch nhất: những thứ Mai Anh đã gửi, ảnh chụp màn hình phụ huynh nhắn cho cô, đơn yêu cầu được chuyển qua kênh trường, và các bài đăng công khai trong nhóm phụ huynh đã lộ ra ngoài. Vũ không cần vào tài khoản riêng của ai. Anh chỉ xếp dữ liệu có nguồn, ghi rõ ai cung cấp, lúc nào, có thể dùng đến đâu. Tên thật đầu tiên xuất hiện trong biên bản nội bộ mà Mai Anh kịp chụp trước khi vào phòng họp: Nguyễn Hữu Tín, đại diện phụ huynh lớp 11A2, người ký dòng ‘đề nghị nhà trường tạm đình chỉ công tác cô Nguyễn Mai Anh để đảm bảo môi trường giáo dục lành mạnh’.
‘Ông này viết câu nghe như mẫu có sẵn,’ Lý Tường lẩm bẩm. ‘Ai bình thường mà dùng từ đảm bảo môi trường giáo dục lành mạnh khi đang giận?’ ‘Người giận có tiền thuê người viết.’ Vũ phóng lớn chữ ký và phần tiêu đề. Mẫu đơn không chứng minh được Hữu Tín là khách thuê. Nó chỉ chứng minh ông ta là người đẩy áp lực chính thức đầu tiên trong trường. Nhưng khi ghép với thời điểm phát tán, nhịp của đơn quá gọn: bài bôi nhọ lên lúc nửa đêm, nhóm phụ huynh sôi lúc sáng, đơn gửi trước mười giờ, cuộc họp được gọi ngay cuối chiều. Đám đông tự phát thường hỗn loạn. Đây giống một hàng domino được đặt sẵn, chỉ chờ ngón tay đầu tiên.
Tin nhắn của Mai Anh đến lúc đồng hồ vừa qua mười bảy giờ bốn mươi. Không phải một câu, mà là ảnh chụp trang giấy cô viết tay. Chữ cô nghiêng hơn bình thường, nét bút có chỗ đậm như bị ấn xuống quá mạnh. Vũ đọc nhanh: có phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, một đại diện công đoàn và hai phụ huynh, trong đó có Nguyễn Hữu Tín. Câu hỏi được lặp lại nhiều nhất không phải về ảnh cắt ghép, không phải về địa chỉ bị lộ, mà là: ‘Vì sao cô tiếp xúc riêng với học sinh mà không báo trước cho gia đình?’ Ở cuối trang, Mai Anh gạch dưới một câu: ‘Ông Tín nói con ông bị ảnh hưởng tâm lý vì cô làm lớn chuyện không đáng.’
Vũ nhìn câu đó, rồi mọi tiếng quạt trong phòng như thấp xuống. ‘Làm lớn chuyện không đáng’ không phải phản ứng của người chỉ sợ đạo đức học đường bị tổn thương. Đó là phản ứng của người muốn một chuyện khác nhỏ lại. Anh mở phần ghi chú Mai Anh từng gửi ở chương trước: cô đứng trước phòng tư vấn vì một học sinh khóc. Lúc đó cô không nói tên học sinh, cũng không kể nguyên nhân. Vũ đã tôn trọng giới hạn đó. Bây giờ, giới hạn ấy trở thành vùng tối mà Hữu Tín cố ép cô bước vào công khai.
‘Anh nghĩ ông ta thuê?’ Lý Tường hỏi, giọng nhỏ hẳn. ‘Tôi nghĩ ông ta là người đầu tiên chúng ta phải chứng minh theo cách không bẩn.’ Vũ trả lời. Anh không thích chữ nghĩ trong hồ sơ. Nghĩ giúp người ta sống sót qua vài phút đầu, nhưng chứng cứ mới giúp họ không bị nghiền tiếp. Anh kéo một bảng phụ, đặt các mốc: bài đăng đầu tiên, đơn phụ huynh, cuộc họp, dòng client pending upgrade, và mọi lần Hữu Tín xuất hiện trong tài liệu do Mai Anh cung cấp. Sau đó anh thêm một dòng trống: động cơ.
Lý Tường rà công khai theo tên Nguyễn Hữu Tín và trường Minh Đức. Kết quả đầu tiên toàn thứ bóng bẩy: chủ một chuỗi trung tâm thể thao thiếu niên, nhà tài trợ một giải bóng rổ học sinh, phụ huynh tích cực trong các hoạt động hướng nghiệp. Mọi thứ sạch đến mức có mùi nước lau kính. Vũ không kết luận từ sự sạch sẽ. Người tử tế cũng có trang giới thiệu đẹp. Người không tử tế càng có lý do để làm trang giới thiệu đẹp hơn. Anh chỉ yêu cầu Lý Tường lưu nguồn công khai, không bình luận, không đào bới đời tư không liên quan.
Một ảnh khác từ Mai Anh gửi đến sau đó, lần này chụp mép trang biên bản. Cô đã làm đúng lời Vũ: không kể tên học sinh, chỉ ghi câu hỏi và câu trả lời của mình. Khi phó hiệu trưởng hỏi tại sao cô gặp học sinh ngoài giờ chủ nhiệm, cô trả lời: ‘Tôi tiếp nhận một trường hợp học sinh có dấu hiệu bị gây áp lực trong trường. Tôi đã báo theo kênh tư vấn, không thể nêu chi tiết cá nhân trong cuộc họp này.’ Ngay dưới đó, bằng nét bút gấp hơn: ‘Ông Tín yêu cầu tôi nói rõ có phải con ông liên quan hay không.’
Căn phòng im mất vài giây. Lý Tường không đùa nữa. Trên màn hình, câu hỏi ấy tự đặt mình vào đúng ô động cơ. Nếu Hữu Tín chỉ là phụ huynh lo lắng vì tin đồn về Mai Anh, ông ta sẽ hỏi cô có sai phạm gì, nhà trường xử lý thế nào, học sinh có an toàn không. Nhưng ông ta hỏi con ông có liên quan hay không. Một người không biết mình đang đứng gần đám cháy thường hỏi lửa từ đâu đến. Một người biết nhà mình có xăng thì hỏi ai đã ngửi thấy mùi.
Vũ gọi lại cho Mai Anh khi cô nhắn: ‘Tôi ra rồi.’ Đầu dây bên kia có tiếng bước chân trên cầu thang, từng nhịp không đều. Cô không khóc, nhưng sự bình tĩnh của cô lúc này giống một mặt kính bị ép quá sát vào khung. ‘Họ muốn tôi nghỉ vài ngày để ổn định tình hình,’ Mai Anh nói trước. ‘Chưa có văn bản. Tôi nói họ ghi vào biên bản nếu đó là yêu cầu chính thức. Họ không ghi.’ ‘Tốt.’ Vũ nói, rồi sửa ngay. ‘Ý tôi là cô làm đúng. Còn việc họ làm thì không tốt chút nào.’ Cô cười rất nhẹ, mệt đến mức tiếng cười nghe như một cái thở ra.
‘Cô có an toàn để về nhà không?’ Vũ hỏi. ‘Tôi sẽ đi cùng một cô trong tổ Văn ra cổng. Tôi chưa muốn về nhà ngay.’ Mai Anh ngừng một chút. ‘Anh thấy tên ông Tín rồi đúng không?’ Vũ không hỏi cô vì sao biết. Những người bị dồn ép thường đọc được cả khoảng trắng giữa các câu. ‘Tôi thấy. Nhưng tôi chưa gọi đó là kết luận.’ ‘Tôi cũng chưa.’ Giọng Mai Anh thấp xuống. ‘Nhưng học sinh khóc hôm đó… em ấy nói người khiến em sợ là con trai ông ta.’
Vũ nhắm mắt một giây. Anh ghét cảm giác một mảnh ghép rơi đúng chỗ, vì đúng chỗ không có nghĩa là tốt. Nó chỉ có nghĩa là thế giới vừa cho thấy nó xấu theo một trật tự có thể hiểu được. ‘Cô chưa cần kể chi tiết cho tôi qua điện thoại,’ anh nói. ‘Nhất là khi em ấy là học sinh. Nếu cần, chúng ta sẽ tìm người có thẩm quyền và có quy trình bảo vệ.’ ‘Tôi biết.’ Mai Anh đáp. Lần này trong giọng cô có một đường sắc nhỏ. ‘Tôi không muốn cứu mình bằng cách bán tên một đứa trẻ.’
Câu đó khiến Vũ dừng tay trên bàn phím. Mai Anh đang mất danh dự, công việc lung lay, địa chỉ bị người lạ cầm như một viên đá. Vậy mà điều đầu tiên cô giữ lại vẫn là tên của học sinh kia. Có những người không cần nói mình tử tế. Họ chỉ cần không bỏ rơi người yếu hơn vào đúng lúc chính họ cũng đang bị kéo xuống.
Sau cuộc gọi, Vũ đặt điện thoại xuống và nhìn bảng động cơ. Nguyễn Hữu Tín không còn là một cái tên trong đơn kiến nghị. Ông ta là một điểm nối giữa phòng tư vấn, một học sinh đang sợ, một người cha quen dùng tiền dập mọi vết bẩn và một gói hủy danh giá thấp đang chờ nâng cấp. Vũ gõ dòng đầu tiên vào hồ sơ mới: ‘Khách hàng nghi vấn: Nguyễn Hữu Tín. Không tiếp cận trực tiếp. Không công bố. Cần chứng cứ hợp pháp về liên hệ với kênh thuê và động cơ liên quan vụ học sinh bị gây áp lực.’
Lý Tường nhìn dòng chữ, nuốt khan. ‘Nếu đúng là ông ta thuê chỉ để ép cô Mai Anh nghỉ việc, thì…’ ‘Thì con ông ta không phải người duy nhất cần được bảo vệ khỏi sự thật.’ Vũ nói. Anh kéo cửa sổ email K-Void sang một bên, không để nó chiếm màn hình chính nữa. Lần đầu tiên trong ngày, nickname cũ không phải thứ to nhất trước mắt anh.
Máy báo có thư mới. Không phải email ẩn danh, mà là một tài khoản công khai vừa đăng bài trong nhóm phụ huynh đã mở chế độ chia sẻ: ‘Đề nghị nhà trường trả lời: cô Mai Anh đã tác động gì đến học sinh N. khiến cháu hoảng loạn?’ Tên học sinh bị viết tắt, nhưng lớp, buổi tư vấn và mấy chi tiết đủ nhận ra đã bị thả ra như mồi. Dưới bài, tài khoản Nguyễn Hữu Tín chỉ để lại một câu: ‘Gia đình chúng tôi sẽ không im lặng nữa.’ Vũ nhìn câu đó, rồi lưu toàn bộ bài đăng bằng cách sạch nhất có thể. Người thuê đầu tiên vừa tự bước ra khỏi bóng tối, nhưng phía sau ông ta là một đứa trẻ mà Hồ Sơ Đen đã bắt đầu biến thành lá chắn.
