Chương 18 - Chương 18: Người Ký Biên Bản

Mảnh giấy nằm giữa khay vật chứng như một thứ quá nhẹ để có thể kéo cả mười năm trở lại. Kha Minh nhìn lỗ trắng ở cột người nhận, nơi chữ ký Đặng Phúc từng bị cắt đi bằng một đường dao gọn. Không ai trong phòng lưu trữ nói gì thêm. Tiếng máy hút ẩm chạy đều, tiếng mưa men theo ống thoát nước trong tường, và dưới tất cả âm thanh ấy là nhịp thở bị nén của những người đang hiểu rằng họ vừa chạm vào một hồ sơ không chỉ bị sai, mà đã từng được sửa bằng tay người trong ngành.

Minh không cho phép mình cúi xuống quá lâu. Cô kéo ghế lại, đặt máy ghi âm công vụ lên mặt bàn inox và nói: “Lập biên bản mở phong bì. Ghi rõ phong bì có dấu dán lại, lớp keo mới hơn nền giấy, mảnh sao bảng giao nhận có vết cắt ở ô người nhận. Từ bây giờ, mọi nhận định phải kèm vị trí quan sát.” Giọng cô phẳng, nhưng đầu ngón tay dưới găng đã tê cứng. Cô nhớ cảm giác năm đó khi ký vào trang cuối: giấy còn ấm mực in, Trần Vũ đứng bên trái, Đặng Phúc đứng ngoài cửa, còn cô tin rằng chỉ cần chữ ký đủ người thì sự thật đã được khóa an toàn.

Lâm Từ đứng cạnh bàn, không chạm vào vật chứng. Cô nhìn mảnh giấy qua lớp kính bảo vệ, rồi nhìn sang tập biên bản cũ vẫn nằm trong bì. “Chữ ký bị cắt khỏi bản sao, nhưng phần cột thời gian vẫn được để lại. Người làm chuyện này muốn người sau nhìn thấy bảy phút trước khi nhìn thấy tên.” Minh không trả lời ngay. Nếu là người khác nói câu đó, cô sẽ yêu cầu bỏ cụm ‘muốn’ khỏi biên bản vì đó là suy đoán động cơ. Nhưng Lâm Từ không đề nghị ghi vào biên bản; cô ấy đang đưa một hướng kiểm chứng. Minh chỉ nói: “Vậy kiểm thứ tự tác động. Xem vết sửa giờ có trước hay sau vết cắt chữ ký.”

Phạm Kiều xuống kho mười phút sau, tóc còn kẹp vội, áo blouse khoác ngoài đồng phục pháp y. Chị không hỏi vì sao một phong bì cũ lại được mở giữa buổi sáng như mổ cấp cứu. Chị chỉ đeo kính, dùng đèn xiên quét qua mặt giấy. Vệt mực sửa từ 21:18 sang 21:25 rất mảnh, không giống nét bút viết bình thường. Nó giống nét đồ lại sau khi bản gốc đã được photo, như có ai đó muốn sửa cả ký ức của máy photocopy. Mép lỗ trắng ở ô chữ ký lại sạch hơn, sợi giấy ở rìa không xơ nhiều. Phạm Kiều hạ giọng: “Vết cắt có thể mới hơn bản photo. Còn nét sửa giờ có từ trước lúc bản này được sao lại.”

Một câu ấy làm phòng lưu trữ lạnh thêm. Nếu mốc 21:18 đã bị sửa trước khi sao chụp, thì bản gốc đã bị động từ mười năm trước. Còn việc cắt chữ ký có thể là lớp can thiệp sau, hoặc là ai đó cố tình làm bản sao này thành một lời chỉ đường. Minh nhìn sang chị Lưu. “Tất cả bản sao của bảng giao nhận cửa đông trong kho còn bao nhiêu bản?” Chị Lưu lật sổ, giọng khàn đi: “Theo danh mục điện tử là một bản trong hồ sơ chính. Nhưng phụ lục cửa đông không có mã. Nếu có bản gốc, nó không nằm trong hệ thống này.”

Tống Nghi gọi vào máy bàn kho, lần này Minh bật loa ngoài. Giọng cậu lẫn tiếng gõ phím dồn dập: “Đội trưởng, em rà lịch sử máy in nội bộ mười năm trước theo mã biểu mẫu. Bảng giao nhận cửa đông có ba lần xuất lệnh in trong đêm đó. Một lần 21:31, một lần 22:04, một lần không có timestamp đầy đủ, chỉ còn người dùng đăng nhập.” Cậu ngừng nửa giây, như biết tên sắp nói ra sẽ làm không khí tệ hơn. “Người dùng không phải Đặng Phúc. Cũng không phải chị. Là tài khoản trực ban tổng hợp, mã V.H.”

Minh đặt bút xuống chậm rãi. Trong trí nhớ của cô, trực ban tổng hợp đêm đó là Vương Hãn, người luôn có mặt ở những góc hành lang nhưng hiếm khi xuất hiện trong báo cáo cuối. Một người ghi sổ, nhận điện thoại, chuyển lệnh. Một người mà tất cả điều tra viên trẻ đều xem như nền nhà: có đó, chịu lực, nhưng không ai cúi xuống kiểm tra. Lâm Từ nhìn phản ứng rất nhỏ trên mặt Minh, nhưng không gọi tên cảm xúc ấy. Cô hỏi Tống Nghi: “Tài khoản V.H. có quyền sửa file hay chỉ in?” Tống Nghi đáp ngay: “Theo phân quyền cũ, chỉ in và nhập biên bản tạm. Muốn sửa giờ trong biểu mẫu chính phải có quyền cao hơn hoặc có người đưa file đã sửa sẵn.”

Minh gật đầu, dù Tống Nghi không thấy. “Lưu log quyền hạn. Không truy thêm bằng tài khoản đội. Gửi yêu cầu chính thức cho kỹ thuật hệ thống, kèm số biên bản mới lập.” Cô cúp máy rồi quay sang Lâm Từ. “Cô vừa định nói V.H. là mắt xích yếu.” Lâm Từ bình tĩnh đáp: “Tôi định nói người ghi biên bản thường bị bỏ qua vì họ không ra hiện trường. Nhưng họ biết thời gian thật, biết ai gọi đến, biết ai ký sau cùng. Nếu muốn sửa một vụ án, người ký kết luận không phải người duy nhất cần kiểm tra.”

Minh nhìn cô rất lâu. Câu nói đó không sai, và chính vì không sai nên nó khiến cô khó chịu. Năm đó, cô đã kiểm tra dấu chân, dây niêm, tuyến camera, lời khai nhân chứng. Cô không kiểm tra người đánh máy dòng thời gian vì cô tin hệ thống đã tự kiểm tra mình. Cái niềm tin ấy bây giờ nằm trên bàn, bị cắt một ô chữ ký như một chiếc răng rơi khỏi hàm. “Ghi vào hướng điều tra,” cô nói với cán bộ bên cạnh. “Đối chiếu người lập biên bản tạm, người ký xác nhận, người giữ phụ lục. Nhưng không gọi Vương Hãn lên khi chưa có lệnh và chưa tách dữ liệu đủ sạch.”

Phạm Kiều tiếp tục soi mặt sau mảnh giấy. Dưới ánh đèn, cạnh dòng viết tay bằng mực xanh lộ ra một vệt ố mờ. Chị đưa mũi gần hơn rồi khựng lại, lập tức lùi ra, chuyên nghiệp đến mức chỉ một người quen chị lâu như Minh mới thấy vai chị căng. “Có mùi sát trùng cũ,” Phạm Kiều nói. “Không phải mùi kho. Giống chlorhexidine hoặc dung dịch bệnh viện từng thấm vào giấy rồi bay gần hết. Tôi không kết luận được nếu chưa phân tích, nhưng mùi này không thuộc môi trường lưu trữ.”

Mùi thuốc sát trùng. Minh nghe cụm từ ấy và trong đầu hiện lên hành lang cửa đông đêm mưa, nơi cô từng đi qua một cáng cứu thương phủ nilon, từng thấy Đặng Phúc đập tay vào tường đến bật máu, từng nghe Trần Vũ nói đừng để cảm xúc làm bẩn hiện trường. Cô không nhớ có cầu thang sơn xanh ở đó hay không. Cô chỉ nhớ một mảng màu xanh tróc dưới đèn vàng, và ai đó nói rất khẽ: “Đừng ký vội.” Ký ức bật lên quá nhanh, như phim bị cháy một khung. Minh nắm tay lại. Lần này, cô tự buông ra trước khi Lâm Từ nhìn thấy.

Nhưng Lâm Từ vẫn thấy. Cô không hỏi chị có ổn không, vì câu hỏi ấy trong kho hồ sơ chỉ làm người ta phải nói dối. Cô hỏi: “Năm đó biên bản được ký ở hiện trường hay sau khi chuyển về đội?” Minh đáp: “Theo hồ sơ, ký tại đội sau khi niêm vật chứng.” “Theo chị nhớ?” Minh nhìn tập giấy vàng trước mặt. “Tôi nhớ mình ký trong phòng lưu trữ tạm. Có tiếng máy photocopy. Có mưa. Có mùi sát trùng từ áo ai đó, hoặc từ hành lang bệnh viện gần cửa đông.” Cô dừng lại. “Tôi không chắc.”

“Không chắc là dữ kiện tốt hơn chắc sai,” Lâm Từ nói. Câu ấy rất nhẹ, nhưng nó làm Minh bớt ghét sự run rẩy trong trí nhớ của mình một chút. Cô ra lệnh cho chị Lưu tra bản đồ cơ sở cũ của đội mười năm trước, đặc biệt khu cửa đông, phòng lưu trữ tạm và các cầu thang đã được sơn lại. Chị Lưu mất gần mười lăm phút để mở kho ảnh bảo trì cũ. Trên màn hình máy tính kho hiện ra một thư mục scan xấu, những tấm ảnh chụp trước khi sửa tòa nhà phụ. Ảnh thứ tám cho thấy một cầu thang hẹp, tay vịn sắt, tường sơn xanh nhạt đã bong từng mảng. Dưới chân cầu thang có biển nhỏ: LỐI XUỐNG KHO PHỤ CỬA ĐÔNG.

Chị Lưu che miệng. Tống Nghi ở đầu dây bên kia, được gọi lại để chụp màn hình theo quy trình, buột miệng: “Vậy người giữ bản gốc từng ở ngay trong đội?” Minh không mắng cậu. Cô cũng đã nghĩ thế, và điều khiến cô lạnh gáy không phải là cầu thang tồn tại, mà là việc nó đã biến mất khỏi sơ đồ hiện tại. Tòa nhà phụ được sơn lại năm năm trước, cầu thang ấy bị đổi thành lối kỹ thuật, không còn màu xanh. Nếu lời nhắn trong phong bì dùng tên cũ, người viết hoặc sống trong ký ức mười năm trước, hoặc cố tình gọi Minh về đúng điểm cô từng bỏ qua.

“Ai ký yêu cầu sửa khu cầu thang này?” Minh hỏi. Chị Lưu tra tiếp. Màn hình xoay chậm, hiện ra bản scan đơn bảo trì. Người đề nghị không phải Trần Vũ. Không phải Đặng Phúc. Ở ô cuối, nét chữ ký xanh đã nhòe vì scan, nhưng phần họ tên đánh máy bên dưới còn đọc được một nửa: “Vương H…” Bên cạnh là ghi chú ngắn: “Dọn tủ hồ sơ cũ, khử mùi sát trùng tồn dư, sơn lại tường bong.”

Không ai thở mạnh. Một người trực ban có tài khoản in biên bản đêm đó. Một yêu cầu bảo trì cầu thang sơn xanh. Một ghi chú về mùi sát trùng tồn dư. Tất cả chưa đủ để buộc tội ai, nhưng đủ để biến người ký biên bản từ cái bóng nền nhà thành một điểm phải đặt đèn chiếu vào. Minh lấy điện thoại công vụ, mở danh bạ nội bộ, dừng ở tên Vương Hãn rồi không bấm gọi. Nếu gọi lúc này, cô chỉ cho người kia biết đội đã chạm vào đâu. “Niêm toàn bộ bản scan bảo trì,” cô nói. “Tống Nghi, tìm lịch trực của Vương Hãn đêm đó và mọi lần chỉnh sửa sơ đồ kho sau này. Phạm Kiều, lấy mẫu mùi trên mảnh giấy và đối chiếu với hồ sơ bệnh viện quanh cửa đông, nhưng đi đường chính thức.”

Lâm Từ nhìn cô. “Chị không gọi Trần Vũ?” Minh cất điện thoại vào túi. “Không. Người đang nghe tiếng động trong tường sẽ biết khi nào ta gõ vào đúng chỗ. Tôi muốn họ nghe muộn hơn một chút.” Cô quay lại mảnh giấy trong khay, nhìn dòng mực xanh đã phai. Nếu niêm phong bị mở lần nữa, tìm người giữ bản gốc ở cầu thang sơn xanh. Người giữ bản gốc có thể là Vương Hãn, có thể là người đã dùng tên ông để che mình, cũng có thể là người đang chờ Minh tự bước xuống cầu thang cũ. Nhưng lần này cô sẽ không ký vào bất kỳ khoảng trống nào người khác để sẵn.

Đèn trong kho chớp một cái. Máy tính của chị Lưu phát ra âm báo nhận email nội bộ. Tiêu đề thư không có người gửi hiển thị, chỉ có một dòng chữ: “Muốn bản gốc, đừng đem Lâm Từ xuống cầu thang.”