Chương 32: Tin Đồn Có Mùi Dầu Cũ

Chương 32: Tin Đồn Có Mùi Dầu Cũ

Mùi dầu cũ từ xe bánh rán đầu hẻm bay vào quán đúng lúc đoạn clip được phát lại lần thứ năm. Dầu đã chiên qua nhiều lượt có một thứ mùi rất khó nói: không thối hẳn, không khét hẳn, chỉ bám vào cổ họng khiến người ta muốn uống nước mà vẫn thấy ngấy. Dật đứng sau bàn inox, nhìn màn hình điện thoại của Hạ Miên, nghe tiếng nhạc nền chói tai lặp đi lặp lại trên cảnh túi thịt đen bị kéo ra khỏi kệ dưới. Trong clip, gương mặt anh bị cắt đúng khoảnh khắc cúi xuống ký biên bản, nhìn như một người biết mình sai nên im lặng nhận tội. Đinh Mộc đứng bên cạnh, hai tai đỏ bừng. “Em vào bình luận ngay. Em nói em ở đó, túi đó không phải của quán.” Dật chưa ngẩng lên, chỉ lấy chiếc muôi đặt ngang miệng nồi canh. “Cậu bình luận bằng tài khoản có ảnh đại diện cậu đang làm mặt cá nóc à? Rất có sức thuyết phục.”

Đinh Mộc cứng họng, nhưng lần này không cười nổi. Hạ Miên kéo ghế ngồi xuống, mở máy tính xách tay nhỏ mà cô thường mang theo khi đi lấy tin. Ánh sáng màn hình hắt lên mặt cô, làm vẻ tỉnh táo vốn có càng lạnh hơn. “Đừng phản hồi trong phần bình luận. Clip đang chạy nhanh vì người ta muốn kéo anh vào cuộc cãi nhau. Anh càng nói ở đó, thuật toán càng đẩy.” Dật nhìn cô. “Cô nói như đang nhắc tôi đừng tự nhảy vào nồi lẩu.” “Đúng,” Hạ Miên đáp. “Và nồi này nước dùng không sạch.” Cô lưu đường dẫn, chụp màn hình thời gian đăng, tên tài khoản, số lượt chia sẻ. Mỗi thao tác đều gọn, không thừa cảm xúc. Dật nhìn tay cô lướt trên bàn phím, bỗng thấy trong căn bếp nhỏ này, người cầm dao không chỉ có anh.

Clip đầu tiên đăng lúc mười tám giờ hai mươi ba. Mười tám giờ ba mươi lăm, ba tài khoản địa phương khác chia sẻ lại với phần chữ gần như giống hệt: “Quán cơm đêm nổi tiếng hẻm Thanh Đăng bị phát hiện nguyên liệu bẩn, người dân nên cảnh giác.” Mười tám giờ bốn mươi hai, một trang chuyên đăng chuyện vỉa hè thêm vào câu “hẻm cũ sắp giải tỏa, vệ sinh xuống cấp cũng không lạ”. Hạ Miên dừng ở câu đó lâu hơn một chút. Dật cũng nhìn thấy. Hẻm cũ sắp giải tỏa. Vệ sinh xuống cấp. Hai thứ vốn không nằm chung một nồi, nhưng người nấu tin đồn đã cố ý đổ vào cùng nhau, khuấy lên cho có mùi. “Chung nguồn,” Hạ Miên nói. “Ít nhất là chung bản thảo. Chữ ‘nguyên liệu’ ở hai bài bị thiếu dấu giống nhau, ảnh bìa cũng lấy đúng cùng một khung hình.” Dật gật đầu, không nói ngay. Anh mở ngăn kéo, lấy cuốn sổ ghi hàng ngày đặt cạnh máy tính. “Vậy ghi lại đi. Tin đồn cũng có hóa đơn nhập hàng của nó.”

Ngoài cửa, hẻm Thanh Đăng bắt đầu đổi nhịp. Bình thường vào giờ này, người tan ca sẽ đứng trước bảng thực đơn, than giá xăng, than sếp, than đời, rồi vẫn gọi thêm một quả trứng ốp. Hôm nay, vài người đi chậm lại, nhìn tờ giấy tạm ngưng món thịt, nhìn vào trong bếp, sau đó cúi đầu bước qua như thể chỉ cần mắt họ không chạm mắt Dật thì sự ngượng ngùng sẽ nhẹ hơn. Một cô gái từng hay mua cơm cho ca trực bệnh viện dừng trước cửa, giọng nhỏ: “Anh Dật, hôm nay quán… ổn không ạ?” Dật lau tay vào tạp dề, bước ra. “Ổn ở mức còn biết mình chưa ổn. Hôm nay chỉ có rau, trứng, đậu phụ và canh củ cải. Nếu em lo thì đừng mua, khi nào có kết quả kiểm tra rõ ràng rồi quay lại.” Cô gái cắn môi, nhìn nồi canh đang bốc hơi, cuối cùng lắc đầu rất khẽ. “Em xin lỗi, trong khoa mọi người đang bàn, em sợ mang về lại bị nói.” “Không sao,” Dật nói. “Người bệnh cần ăn yên tâm hơn cần ăn quen miệng.”

Cô gái đi rồi, Đinh Mộc quay phắt vào trong, mắt đỏ hơn cả bếp than. “Anh cứ nói vậy thì còn ai dám mua?” Dật cầm khăn lau vệt nước trên bàn. Vệt nước đã khô, anh vẫn lau thêm một vòng, như thể bàn inox có thể bị tin đồn bám bẩn. “Người ta đang sợ, mình không được phép bắt họ chứng minh lòng tốt bằng dạ dày của họ.” Đinh Mộc cắn răng. “Nhưng mình sạch mà.” “Sạch không có nghĩa là người khác phải tin ngay.” Dật nói xong, giọng thấp đi một chút. “Sạch là việc của mình. Tin hay không là quyền của họ. Còn làm sao để họ có cơ sở tin lại là việc tiếp theo.” Hạ Miên ngẩng lên nhìn anh, ánh mắt thoáng mềm, nhưng cô không xen vào. Cô biết có những câu nếu nói bằng giọng phóng viên sẽ thành đạo lý, còn từ miệng một ông chủ quán đang mất khách thì chỉ còn là chuyện phải chịu.

Bảy giờ mười, đơn đặt mười hai suất cơm trứng từ tòa nhà văn phòng gần đó bị hủy. Người đặt nhắn rất lịch sự: “Bọn em không có ý gì, nhưng hôm nay công ty đang nhạy cảm, để hôm khác ủng hộ anh.” Dật trả lời “Không sao, cảm ơn đã báo trước”, rồi quay sang bảo Đinh Mộc cất bớt cơm vào hộp giữ nhiệt. Đinh Mộc nhìn nồi cơm trắng đầy hơn mọi ngày, mặt như vừa bị ai bắt nuốt một nắm muối. “Cơm thừa làm gì ạ?” Dật mở nắp nồi canh củ cải, vớt bọt rất chậm. “Lát nữa làm cơm chiên trứng cho mình ăn. Hôm nay nhân viên quán được thưởng tinh thần bằng tinh bột.” “Em không thấy vui.” “Tôi cũng đâu nói thưởng vui. Tôi nói thưởng tinh thần, nghe đã nghèo rồi còn đòi thơm.” Câu cà khịa rơi xuống giữa căn bếp, không đủ làm Đinh Mộc cười, nhưng đủ giữ cậu khỏi ném điện thoại vào tường.

Mùi dầu cũ ngoài đầu hẻm mỗi lúc một nặng. Xe bánh rán đông khách lạ thường, không phải vì bánh ngon hơn, mà vì người ta có cớ đứng lại bàn chuyện. Bà Lưu từ tiệm tạp hóa đi qua, tay cầm túi muối, mặt đen như đáy nồi. “Có hai bà vừa hỏi tôi ăn ở quán cậu có cần mua thêm thuốc đau bụng không. Tôi bảo cần, nhưng thuốc đó trị bệnh nhiều chuyện thì hiệu thuốc chưa bán.” Dật thở ra. “Bà Lưu, bà mà mở lớp xử lý khủng hoảng chắc học viên ra trường đều bị kiện.” Bà hừ một tiếng, nhưng khi nhìn thấy nồi cơm còn đầy, miệng bà mím lại. Bà không an ủi. Người trong hẻm này an ủi nhau vụng lắm, càng thương càng hay mắng. Bà chỉ đặt túi muối lên quầy. “Thiếu thì lấy. Hôm nay nấu nhạt quá người ta lại bảo quán cậu hết cả muối lẫn liêm sỉ.”

Dật nhận túi muối, nói cảm ơn rất khẽ. Bà Lưu đi rồi, anh mở điện thoại xem lại ảnh con dao cán gỗ vừa chụp lúc chiều. Lưỡi dao của mẹ anh trong ảnh sáng sạch, nằm bên cạnh củ cải trắng, bình thản đến mức gần như không thuộc về ngày hôm nay. Dật tắt màn hình. Anh không muốn biến mẹ thành lá chắn cho mọi cuộc tấn công. Lâm Chiêu Hòa từng để lại cho anh một căn bếp sạch, không phải một tấm bảng để anh giơ lên khóc lóc trước ống kính. Nhưng càng không muốn dùng mẹ, anh càng hiểu vì sao những người như Quan Hạo thích tin đồn. Tin đồn không cần chịu trách nhiệm với ai đã khuất. Nó chỉ cần một khung hình bẩn, một câu chữ dính dầu, rồi để người sống tự trượt ngã trong sự nghi ngờ của nhau.

Hạ Miên đột nhiên xoay máy tính về phía anh. “Anh xem cái này.” Trên màn hình là danh sách những tài khoản vừa chia sẻ clip. Có tài khoản mới lập, có tài khoản lâu không hoạt động bỗng đăng lại cùng một nội dung, có tài khoản bình luận dưới ba bài khác nhau đúng một câu: “Dự án cải tạo hẻm Thanh Đăng nên làm sớm để tránh nguy cơ vệ sinh.” Dật đọc chậm từng dòng. Đinh Mộc chen vào, giọng khàn đi: “Này đâu phải chỉ chê quán mình. Bọn họ đang kéo cả hẻm vào.” Hạ Miên gật đầu. “Đây là cách làm sạch dư luận cho dự án. Nếu hẻm bị gắn với bẩn, cũ, nguy hiểm, người ngoài sẽ thấy giải tỏa là hợp lý. Quán của anh chỉ là miếng dầu đầu tiên đổ vào chảo.” Dật nhìn ra ngoài cửa. Ánh đèn hẻm vàng đục, vài người hàng xóm đứng thành nhóm nhỏ, vừa nói vừa liếc về phía quán. Lần đầu tiên trong ngày, anh thấy cái lạnh không nằm trong biên bản kiểm tra, mà nằm ở khoảng cách người ta tự lùi lại khỏi nhau.

Một cậu giao hàng ghé vào, đầu đội mũ bảo hiểm còn ướt mồ hôi. Cậu đứng trước cửa, nhìn Dật như muốn nói gì rồi lại thôi. “Anh ơi, em lấy hai phần cơm trứng. Em ăn ở đây, không đăng đâu.” Câu cuối của cậu vụng về đến mức Đinh Mộc suýt bật khóc. Dật lấy hộp, múc cơm, chiên trứng bằng chảo nhỏ chỉ dùng riêng cho món không thịt. Dầu mới đổ vào chảo trong, thơm nhẹ. Tiếng trứng gặp dầu vang lên xèo một tiếng, sạch sẽ và thật thà. Dật rắc hành, đặt phần cơm trước mặt cậu giao hàng. “Ăn thì ăn nóng. Không đăng cũng được, nhưng nếu đau bụng thì nhớ quay lại mắng đúng người.” Cậu giao hàng phì cười, cúi đầu ăn rất nhanh. Một bữa cơm không cứu được danh tiếng, nhưng nó nhắc Đinh Mộc nhớ rằng quán chưa chết. Nó chỉ đang bị người ta bắt đứng giữa hẻm trong lúc áo còn ướt.

Đến tám giờ, clip vượt qua mười nghìn lượt xem. Tài khoản đăng đầu tiên ghim một bình luận mới: “Chờ cơ quan chức năng xử lý, mong mọi người chọn nơi ăn uống an toàn.” Câu chữ nghe tử tế đến mức bẩn. Dật đọc xong, đặt điện thoại xuống. “Họ biết chúng ta không thể công bố hết chứng cứ ngay.” Hạ Miên đóng nắp bút, ánh mắt sắc lại. “Vì nếu anh đăng ảnh kiểm kê, ảnh hóa đơn, video camera lúc này, họ sẽ cắt tiếp, nói anh lấp liếm. Nếu anh im lặng, họ bảo anh không dám nói. Đây là bẫy hai cửa.” Đinh Mộc vò đầu. “Vậy làm sao?” Dật không trả lời ngay. Anh tắt bếp nồi canh, đậy nắp lại, rồi nhìn làn hơi trắng bị giữ dưới lớp inox mỏng. Có những thứ nóng đến mấy cũng phải biết đợi đúng lúc mở ra, nếu không chỉ làm người đứng gần bị bỏng.

Hạ Miên kéo ghế sát hơn, giọng cô thấp nhưng rõ. “Tôi đề nghị phản bài.” Đinh Mộc lập tức ngẩng lên. Dật cũng nhìn cô. Ngoài đầu hẻm, mùi dầu cũ vẫn quẩn trong gió, còn trên màn hình, đoạn clip bẩn tiếp tục tự chạy như một cái chảo chưa ai tắt lửa. Hạ Miên đặt trước mặt anh bản ghi thời gian, danh sách tài khoản và những câu chữ trùng nhau đã được đánh dấu. “Không phải livestream khóc lóc, không phải cãi nhau trong bình luận. Một bài phản hồi có chứng cứ, có trình tự, có giới hạn trách nhiệm. Anh không cần xin người ta thương quán. Anh chỉ cần cho họ thấy ai đang nấu tin đồn bằng dầu đã ôi.” Dật nhìn những dòng đánh dấu màu vàng, rồi nhìn căn bếp vắng hơn mọi tối. Một lúc sau, anh hỏi: “Nếu phản bài, cô đứng tên hay tôi đứng tên?” Hạ Miên im lặng đúng một nhịp. Câu hỏi ấy không chỉ hỏi về một bài viết. Nó hỏi xem từ giây phút này, ai sẽ bước ra trước gió cùng quán cơm.