Chương 21: Trước Mặt Hoàng Hậu
Mưa ngoài Khôn Nghi cung nhỏ hơn lúc rời Nội Lễ, nhưng gió thổi qua hành lang lại lạnh hơn. Nước từ mái ngói men xanh rơi từng giọt xuống rãnh đá, đều đến mức giống tiếng đếm. Tạ Uyển đi sau nội thị truyền lệnh, tay áo xanh xám còn ẩm, trong tay ôm hộp gỗ đặt quyển phụ mục. Hộp ấy không nặng, nhưng vì trong đó có một trang sổ bị cạo và một mảnh giấy vô danh, mỗi bước của nàng đều như phải dẫm lên một chữ tội chưa viết thành hình.
A Nhiễm đi bên cạnh Mạnh cô cô, mặt trắng bệch, hai tay giữ túi niêm có mảnh giấy đến mức đầu ngón tay đỏ lên. Diệp Thanh không nói gì, chỉ thỉnh thoảng nhìn sắc mặt Tạ Uyển. Phó Cẩn đi sau nửa bước, giáp đen dưới áo mưa không phát ra tiếng, nhưng sự có mặt của hắn khiến hai tiểu lại Lễ bộ đi kèm không dám chen lên lấy sổ. Trước bậc thềm Khôn Nghi, Tạ Uyển dừng lại một nhịp, cúi mắt nhìn vệt bùn dính ở gấu áo mình. Trong cung, bùn trên áo nữ quan cũng có thể thành lý do để người ta nói nàng thất nghi. Nàng dùng đầu ngón tay vuốt phẳng nếp vải, rồi bước qua ngưỡng cửa.
Trong chính điện, hương trầm cháy rất nhạt. Hoàng hậu Từ Lan ngồi sau án thấp khảm ngọc, áo cung trang màu thẫm không có nhiều trang sức, chỉ một cây trâm phượng cắm nghiêng trên búi tóc, sáng lạnh dưới ánh đèn. Hai bên điện có ma ma Khôn Nghi, nội thị ghi chép, và một viên lang trung Lễ bộ đã đứng sẵn. Người kia không phải Tưởng Thừa Ân, nhưng cách hắn cụp mắt, cách hắn đặt hai tay trong tay áo, đều mang bóng dáng Lễ bộ: không vội, không ồn, chỉ chờ người khác nói sai.
Tạ Uyển quỳ xuống hành lễ. Đầu gối vừa chạm nền đá, cơn đau từ vết sưng cũ lập tức dội lên, khiến trước mắt nàng tối đi nửa nhịp. Nàng vẫn giữ lưng thẳng. Mạnh cô cô quỳ cạnh nàng, hơi thở nặng hơn bình thường. A Nhiễm vừa quỳ đã gần như cúi sụp, nhưng nhớ lời dặn, nàng cắn môi không lên tiếng.
Hoàng hậu không bảo đứng dậy ngay. Ánh mắt bà lướt qua hộp gỗ, dừng trên túi niêm trong tay A Nhiễm, rồi mới chậm rãi nói: “Trong cung hôm nay có lời đồn, nói Vĩnh Ninh cung mượn án cũ Thục phi để sinh sự, lại nói Nội Lễ ty có người thiên vị công chúa hòa thân, tự ý lật sổ phát tang của mười hai năm trước. Tạ Uyển, ngươi là nữ quan chưởng lễ, ngươi nói trước.”
Không phải hỏi mảnh giấy, cũng không hỏi vết cạo. Hoàng hậu hỏi lời đồn trước. Tạ Uyển hiểu ngay, nếu nàng vội biện rằng Tố Liên chưa chết, mọi chuyện sẽ biến thành nàng phụ họa một tờ giấy vô danh. Nàng cúi đầu, giọng vừa đủ để nội thị ghi chép nghe rõ: “Bẩm nương nương, thần không dám lấy lời đồn làm chứng, cũng không dám lấy giấy vô danh làm án. Hôm nay thần phụng quy kiểm phụ mục phát tang liên quan đồ tang Thục phi, thấy niêm son mới có dị vật kẹp trong mép niêm, nên theo quy chế giao nhận, mời Lễ bộ lập biên nhận tình trạng sổ trước khi mở xem. Việc thần đã làm chỉ có bốn chữ: ghi tình trạng sổ.”
Viên lang trung Lễ bộ khẽ nhướng mắt. “Nữ quan Tạ nói nhẹ quá. Nếu chỉ ghi tình trạng sổ, vì sao Vĩnh Ninh cung lập tức đóng cửa, không cho cung nhân đáp lời? Chẳng lẽ không phải đã biết mảnh giấy ấy viết gì?”
A Nhiễm run lên. Tạ Uyển không nhìn nàng, chỉ đáp: “Vĩnh Ninh cung đóng cửa theo lệ nghỉ bệnh của công chúa. Công chúa đang trong danh phận hòa thân, một lời cung nhân truyền ra đều có thể thành bất kính với quốc thể. Lời đồn đi qua miệng người, lệnh hỏi phải đi qua ấn. Trước khi có thẻ bài Khôn Nghi, Vĩnh Ninh cung không đáp lời, chính là giữ lễ.”
Trong điện yên một thoáng. Hoàng hậu đặt chén trà xuống án, tiếng sứ chạm gỗ rất khẽ. “Câu ấy là ai dạy ngươi?”
Tạ Uyển cúi thấp hơn. “Là điều thần đọc trong quy chế nội cung: việc liên quan cung phi, công chúa và đồ lễ triều đình, không lấy lời truyền miệng làm căn cứ.”
Bà nhìn nàng một lúc lâu. Tạ Uyển biết câu trả lời ấy không hoàn toàn che được Chiêu Nghi, nhưng đủ để không biến lời nhắc của công chúa thành chứng cứ. Hoàng hậu không truy tiếp, chỉ đưa mắt cho ma ma bên cạnh. Hộp gỗ được đặt lên án nhỏ giữa điện, túi niêm cũng được trình lên. Nội thị đọc biên nhận: niêm son mới, có dị vật kẹp niêm; trang phụ mục cung nữ Tố Liên, phần liệm táng thiếu ba mục, cuối dòng có vết cạo mới.
Đến hai chữ Tố Liên, mi mắt Hoàng hậu động rất nhẹ. Rất nhẹ, gần như chỉ là bóng đèn rung trên trâm phượng. Nhưng Tạ Uyển vẫn thấy. Người không biết Tố Liên sẽ không phản ứng với một cái tên cung nữ cũ bị lẫn trong hàng trăm tên chết. Người chỉ nghe báo lại càng không có ánh mắt ấy: như bị một hạt bụi năm xưa rơi đúng vào chỗ từng chôn kín.
Hoàng hậu hỏi: “Mạnh Từ, năm đó ngươi ở Nội Lễ, phụ mục này có qua tay ngươi không?”
Mạnh cô cô chống tay trên nền, vai hơi khựng. “Bẩm nương nương, có. Năm Thừa Đức thứ tư, Thục phi nương nương phát tang vội, Nội Lễ thiếu người. Nô tỳ từng ký thay ở một số mục vật tang.”
Viên lang trung Lễ bộ lập tức bước ra. “Vậy mấu chốt đã rõ. Người từng ký thay nay lại cùng nữ quan Tạ lật sổ cũ. Mảnh giấy vô danh có thể do người ngoài kẹp, cũng có thể do người trong muốn bẻ lại lỗi năm xưa. Xin nương nương minh xét, Lễ bộ không thể vì một vết cạo chưa rõ mà chịu tiếng sửa sổ.”
Mạnh cô cô mặt tái đi. Tạ Uyển chậm rãi ngẩng đầu. “Bẩm nương nương, chính vì Mạnh cô cô từng ký thay, nên hôm nay nàng không được tự chứng. Thần đã mời Diệp y quan xem tình trạng trang, Phó đại nhân giữ quy trình giao nhận, tiểu lại Lễ bộ ký nhận trước khi mở sổ. Nếu thần muốn bẻ lỗi năm xưa, điều đầu tiên nên làm là giấu Lễ bộ ra ngoài, không phải kéo Lễ bộ vào cùng ký.”
Phó Cẩn lúc này mới tiến lên nửa bước, cúi đầu nói: “Thần làm chứng. Trước khi mở sổ, nữ quan Tạ không chạm tay vào dị vật. Mảnh giấy do trâm bạc nhấc khỏi mép niêm, rơi vào đĩa sứ, sau đó y quan Diệp niêm lại. Vết cạo ở cuối dòng đã có trước khi sổ rời tay tiểu lại.”
Viên lang trung nhìn hắn, giọng lạnh xuống. “Phó đại nhân là cấm quân, từ bao giờ quản việc Nội Lễ?”
Phó Cẩn đáp không đổi sắc: “Từ khi Khôn Nghi cung truyền lệnh mang sổ đến đối chất, thần chỉ quản việc không ai đổi sổ giữa đường.”
Diệp Thanh cũng cúi người. “Bẩm nương nương, thần chỉ nói điều mắt thấy: vết cạo trên giấy mới hơn phần mực cũ. Phần liệm táng của Tố Liên thiếu vải liệm, đèn canh, người đưa quan tài. Một cung nữ bệnh vong có thể giản lược lễ, nhưng đã ghi tên nhận vật tang cho Thục phi cùng ngày, lại chết cùng ngày mà không có người nhận liệm, việc này không hợp thường lệ.”
Hoàng hậu không lập tức nói. Bà nâng chén trà, nhưng không uống. Khói hương sau rèm châu mỏng đến mức gần như tan mất, để lộ đôi mắt điềm tĩnh mà xa cách của bà. Tạ Uyển bỗng nhớ đến Chiêu Nghi sau rèm ở Vĩnh Ninh cung. Cùng là im lặng, nhưng Chiêu Nghi im lặng để chờ người hiểu, còn Hoàng hậu im lặng để người dưới tự bước vào chỗ chết.
“Tạ Uyển,” Hoàng hậu gọi tên nàng rất chậm, “ngươi có biết lật án cũ của một phi tần đã chết sẽ động đến bao nhiêu người không?”
Tạ Uyển cúi mắt. “Thần không dám lật án.”
“Vậy ngươi đang làm gì?”
“Thần đang giữ cho một quyển sổ không bị nói thành lời đồn, cũng không bị lời đồn nuốt mất.” Nàng nghe đầu gối mình đau đến tê dại, nhưng giọng vẫn ổn. “Nếu phụ mục sai, xin theo quy chế lập án kiểm sổ. Nếu phụ mục đúng, xin Khôn Nghi cung đóng ấn xác nhận để Vĩnh Ninh cung khỏi bị mang tiếng tự dựng chuyện. Thần không xin nương nương tin thần, chỉ xin mọi chữ hôm nay đều được ghi lại.”
Câu ấy rơi xuống, sắc mặt viên lang trung Lễ bộ hơi đổi. Ghi lại nghĩa là Hoàng hậu cũng bị kéo vào văn thư chính thức. Từ giây phút này, nếu sổ biến mất, nếu mảnh giấy bị đổi, Khôn Nghi cung không thể nói chưa từng nghe. Tạ Uyển biết mình đang bước sát mép vực. Nhưng lời đồn đã đẩy nàng đến trước mặt Hoàng hậu; nếu nàng còn chỉ lo tự cứu, ngày mai Vĩnh Ninh cung sẽ bị buộc nhận tội bất hiếu với chính mẫu phi đã chết của Chiêu Nghi.
Hoàng hậu nhìn nàng hồi lâu, rồi bỗng hỏi: “Chiêu Nghi đâu?”
A Nhiễm gần như ngẩng đầu theo bản năng. Tạ Uyển đã đáp trước: “Lệnh chỉ triệu thần, Mạnh cô cô, Diệp y quan và A Nhiễm. Công chúa là hoàng nữ hòa thân, không có ấn triệu, không dám tự đến Khôn Nghi cung trước lời đồn.”
Một nét rất nhạt lướt qua môi Hoàng hậu, không rõ là cười hay lạnh. “Nàng ấy bây giờ cũng biết chờ ấn rồi.”
Tạ Uyển tim trầm xuống. Câu ấy không giống lần đầu Hoàng hậu nghe chuyện Vĩnh Ninh cung. Nó giống một người đã quan sát Chiêu Nghi từ rất lâu, biết nàng từng không có quyền chờ bất cứ thứ gì. Hoàng hậu đặt chén trà xuống, ra hiệu cho nội thị ghi tiếp. “Phụ mục phát tang tạm niêm tại Khôn Nghi cung, dùng ấn Khôn Nghi và dấu Nội Lễ cùng phong. Mảnh giấy vô danh không được truyền ra ngoài, người có mặt hôm nay không được bàn tán thêm nửa chữ. Lễ bộ trong vòng ba ngày trình sổ đối chiếu vật tang năm Thừa Đức thứ tư.”
Viên lang trung định nói gì, nhưng Hoàng hậu chỉ liếc qua, hắn lập tức cúi đầu. Tạ Uyển biết mình chưa thắng. Nàng chỉ kéo được quyển sổ ra khỏi miệng lời đồn, đặt nó vào một chiếc hộp lớn hơn, lạnh hơn, khó mở hơn. Nhưng ít nhất, nó chưa bị Lễ bộ mang đi trong đêm.
Nàng dập đầu nhận lệnh. Khi đứng dậy, đầu gối đau buốt khiến thân hình thoáng lảo đảo. A Nhiễm muốn đỡ, nhưng ở trước mặt Hoàng hậu, nàng không dám. Tạ Uyển tự vịn mép tay áo, giữ mình đứng thẳng. Hoàng hậu nhìn động tác ấy, giọng bỗng thấp hơn: “Ngươi thông minh, nhưng người thông minh trong cung thường chết vì tưởng mình có thể cứu tất cả.”
Tạ Uyển không đáp. Có những lời nếu đáp lại, sẽ thành chống đối; nếu im lặng, sẽ thành nhận tội. Nàng chỉ cúi đầu đúng độ, để sự im lặng của mình giống một lần lĩnh giáo.
Hoàng hậu thu mắt về quyển phụ mục trên án. Ánh đèn phủ lên dòng tên Tố Liên vừa được mở ra, rồi bị nắp hộp che khuất. “Truyền lời cho Vĩnh Ninh cung,” bà nói, từng chữ đều nhẹ mà nặng, “đồ cưới hòa thân từ đêm nay nhập hòm kiểm lại, không được để người ngoài tự ý chạm vào. Còn chuyện Thục phi…” Bà dừng một chút, như nhắc một người đã khuất, cũng như cảnh cáo người đang sống. “Người chết nên yên.”
Tạ Uyển cúi đầu lần nữa. Ngoài điện, mưa vừa tạnh, nhưng gió lùa qua rèm châu làm tiếng ngọc va vào nhau rất khẽ. Nàng chợt hiểu, từ sau câu ấy, thứ cần giữ không chỉ là quyển phụ mục. Đêm nay, nếu đồ cưới của Chiêu Nghi nhập hòm Khôn Nghi, mảnh mật thư trong áo cưới cũng sẽ bước vào một bàn tay khác.
