Chương 42: Tự Thiết Kế Tương Lai
Hạ An hỏi xong nhưng không thúc Khang trả lời.
Phía trước, Huy và Phúc vẫn tranh nhau xem buổi gặp đầu tiên với đơn vị sản xuất nên hỏi dung sai hay số lượng thử trước. Vy đi giữa hai người, thỉnh thoảng chen một câu để kéo cuộc tranh luận khỏi biến thành một buổi phản biện ngay giữa hành lang.
Khang cầm cuốn sổ của Hạ An trong tay. Anh từng có một câu trả lời rất nhanh cho chuyện này. Làm một mình thì ít phải giải thích, ít thứ ngoài tầm kiểm soát. Nhưng cả học kỳ vừa rồi đã cho anh đủ ví dụ để biết cái giá của sự gọn gàng ấy.
“Không,” anh nói.
Hạ An quay sang. “Trả lời nhanh vậy?”
“Không muốn nữa.” Khang ngừng một chút. “Còn có làm được như thế hay không thì chắc phải xem lúc có việc.”
Khóe môi cô nhếch lên. “Được. Em sẽ nhớ câu này.”
“Để bắt lỗi à?”
“Để khỏi phải nghe anh bảo anh chưa từng nói.”
Vài tuần sau, vào một buổi chiều cuối học kỳ, câu hỏi ấy nằm ngay giữa bàn làm việc của nhóm theo một cách khác.
Xưởng Chế tạo Mở thưa người hơn thường ngày. Phần lớn bài cuối kỳ đã nộp, tiếng máy chỉ còn vọng từ khu cắt phía trong. Góc bàn của nhóm Khang vẫn chật: một cụm liên kết tháo rời, hai tờ hướng dẫn Vy vừa in lại, bảng chi phí của Phúc, cuốn sổ thay đổi dày lên rõ rệt và bản mẫu Góc Học Gọn đặt sát tường.
Trên bảng trắng, Hạ An chia kế hoạch thành ba đoạn: chuẩn bị cho lần làm việc tiếp theo với đơn vị sản xuất, giai đoạn thử thêm, và phần mỗi người có thể duy trì khi lịch học hoặc công việc thay đổi.
“Em không muốn kế hoạch kiểu năm người phải rảnh cùng lúc,” cô nói. “Chuyện đó sẽ không xảy ra.”
“Thực tế.” Phúc đẩy tờ lịch ra giữa bàn. “Tháng tới lịch đã lệch nhau rồi.”
Không ai phản đối.
Huy muốn dành nhiều thời gian hơn cho chế tạo và khả năng gia công. Vy đang sửa hồ sơ cá nhân theo hướng thiết kế thông tin sản phẩm, đưa cả lỗi lắp và cách cô sửa chúng vào thay vì chỉ giữ hình đẹp. Phúc nhắm đến công việc phát triển và vận hành sản phẩm. Hạ An vẫn muốn theo nghiên cứu người dùng và phát triển sản phẩm, ở nơi dữ liệu có quyền thay đổi quyết định.
Đến lượt mình, Khang không có một tên công việc thật gọn.
Anh vẫn thích dựng bản mẫu, nhưng không còn muốn dừng ở khoảnh khắc một cơ cấu chạy được. Thứ khiến anh hứng thú lúc này là đoạn sau đó: người khác dùng thế nào, xưởng làm được không, sửa có khó không, một thay đổi kéo theo bao nhiêu phần việc khác.
Anh viết dưới tên mình: “thiết kế sản phẩm — theo đến thử nghiệm”.
Huy liếc dòng chữ. “Dài.”
“Ông viết ‘xưởng’ có một từ, đương nhiên thấy cái gì cũng dài.”
Vy bật cười. Hạ An khoanh tròn cả năm dòng rồi nối xuống một dòng cuối: Góc Học Gọn — tiếp tục trong giai đoạn chuyển tiếp.
Đó không phải lời hứa cả năm sẽ làm chung mãi. Cũng không ai giả vờ biết sau tốt nghiệp họ sẽ ở đâu, hay đơn vị sản xuất được Vườn ươm kết nối có đi tiếp sau những lượt thử hay không. Cơ hội hiện tại vẫn chỉ là thử nghiệm phát triển. Những giới hạn cũ cũng chưa biến mất: dữ liệu người dùng còn hẹp, chi phí phụ thuộc quy mô, vật liệu bề mặt dễ lộ xước và hệ ký hiệu vẫn cần thử thêm.
Vì thế họ chia phần việc bằng những thứ cụ thể hơn. Hạ An mở thêm nhóm người dùng. Vy thử hai phiên bản hướng dẫn không dựa vào màu. Phúc lập các kịch bản chi phí theo quy mô. Huy phụ trách giới hạn gia công của cụm liên kết. Khang giữ tiêu chí kết cấu, tải và cách ghi thay đổi để người khác có thể tiếp nhận.
“Còn quyền quyết định?” Khang hỏi.
Phúc gõ đầu bút lên bảng. “Giữ như cũ. Ai phụ trách phần nào, người đó quyết định cuối trong tiêu chí đã thống nhất.”
Huy nhìn sang Khang. “Cần viết lại không?”
“Không.”
“Chắc chưa?”
“Ông muốn tôi ký tên dưới đó cũng được.”
“Thôi. Tốn mực.”
Cuốn sổ thay đổi nằm mở giữa bàn, mỗi trang có nét chữ khác nhau. Nó từng được lập ra vì một tấm vật liệu bị cắt sai. Bây giờ nó là thứ duy nhất trên bàn mà không ai hỏi thuộc phần việc của ai.
Điện thoại Khang rung. Mẹ anh nhắn hỏi buổi tổng kết cuối học kỳ thế nào, rồi thêm: “Nhóm con có chụp ảnh với giải không?”
Khang nhìn màn hình vài giây.
Học bổng đã được khôi phục đúng quy trình. Vụ cũ cũng đã có kết luận. Nếu muốn, anh có thể kể học kỳ này bằng những thứ dễ hiểu nhất: được minh oan, có thành tích, được chọn đi tiếp.
Nhưng Góc Học Gọn không có chiếc cúp cao nhất.
Khang mở thư viện ảnh. Anh dừng ở tấm Vy chụp hôm nhóm nhận hồ sơ kết nối: năm người đứng chen quanh bản mẫu, Huy còn cầm cờ-lê, Phúc ôm tập giấy, Hạ An quay lệch khỏi ống kính vì đang nói gì đó, còn Khang chỉ lọt nửa vai ở mép ảnh.
Anh gửi tấm đó.
“Nhóm con. Bọn con được làm tiếp.”
Tin nhắn trả lời đến khá nhanh: “Vậy là tốt rồi. Nhìn ai cũng vui.”
Khang khóa màn hình.
“Ảnh nào?” Vy hỏi.
“Ảnh nhóm.”
“Có ảnh tôi nhắm mắt không?”
“Đã gửi rồi.”
Vy giơ tay. “Yêu cầu kiểm tra trước khi phát hành.”
“Muộn.”
Cả bàn cười, rồi Huy kéo cụm liên kết về giữa, chặn câu chuyện bằng hai tiếng gõ quen thuộc.
“Có cái này.”
Trong bản vẽ sau buổi trao đổi kỹ thuật gần nhất, đơn vị sản xuất đề nghị nới một khoảng để phù hợp sai số gia công của họ. Thay đổi nhỏ trên giấy, nhưng nếu dịch vị trí lỗ theo cách đơn giản nhất, khoảng hở ở trạng thái chịu tải sẽ tăng.
Khang kéo tờ giấy lại gần theo phản xạ.
“Để tôi tính lại.”
Huy chưa buông mép giấy. “Tính cái gì?”
“Kích thước bù. Nếu dịch lỗ thì phải giữ khoảng—”
“Tôi biết.”
Tay Khang dừng lại.
Huy rút thêm một tờ giấy. Cậu đã đánh dấu hai phương án, kèm mấy dòng về thứ cần kiểm ở lượt thử tiếp theo.
“Sáu rưỡi tôi có ca máy. Tôi làm hai miếng thử. Phương án một giữ được tải và tháo không vướng thì chốt. Không thì qua phương án hai.”
Khang nhìn bản vẽ. Trong đầu anh đã hiện ra thứ tự đo, cách gá, chỗ có thể sai. Nếu ngồi xuống, anh có thể cùng Huy sửa ngay. Có lẽ nhanh hơn một chút.
Điện thoại trên bàn hiện 18:17.
Hạ An đang gom tài liệu. Hai người đã hẹn rời xưởng lúc sáu rưỡi. Chẳng phải việc gì quan trọng, chỉ là đi ăn trước khi cô về ký túc xá và anh mang sách trả thư viện. Nhưng Khang biết một câu “chờ mười phút” rất dễ thành một tiếng.
“Tiêu chí tải giữ như bản hiện tại,” anh nói. “Khoảng tháo lắp không được hẹp hơn mức mình đã thử. Nếu phải đổi phương án thì ghi lý do trước khi làm.”
Huy gật. “Biết.”
Khang vẫn chưa buông tờ giấy.
Huy nhướng mày. “Còn gì nữa?”
Có rất nhiều thứ anh có thể hỏi. Kẹp gá nào, thứ tự đo nào, có cần anh gửi lại bảng kích thước hay không. Nhưng đó đều là những câu Huy có thể tự quyết trong phần việc đã thuộc về cậu.
Khang thả tay.
“Không. Bản sửa cuối giao ông.”
Huy gập tờ giấy, nhét vào bìa hồ sơ. “Nghe câu này cũng được.”
“Đừng làm hỏng để tôi phải rút lại.”
“Ông cứ thử quay lại kiểm tra xem.”
Khang cười nhưng không đáp.
Phúc và Vy rời trước. Huy cầm bìa hồ sơ cùng cụm liên kết đi vào khu máy phía trong; ca của cậu bắt đầu đúng lúc Khang đã hẹn rời xưởng.
Ở bàn làm việc chỉ còn Khang và Hạ An thu lại giấy.
Cô đặt cuốn sổ thay đổi cạnh anh. “Sáu giờ hai mươi bảy.”
“Anh biết xem giờ.”
“Em chỉ đang cung cấp dữ liệu.”
“Dữ liệu có thiên kiến.”
“Ba phút nữa mà anh đi vào khu máy xem Huy làm thế nào, dữ liệu sẽ thành bằng chứng.”
Khang đặt cây thước về đúng chỗ và không bước vào phía trong. “Em nhớ câu hôm đó thật à?”
Hạ An hiểu ngay. “Sau tốt nghiệp, anh còn muốn làm mọi thứ một mình không?”
“Ừ.”
“Vậy giờ có câu trả lời tốt hơn chưa?”
Khang nhìn sang bản mẫu, rồi sang chỗ Huy vừa đứng. “Có. Anh không muốn làm một mình.”
“Cái đó em biết rồi.”
“Anh chưa nói hết.”
Hạ An chờ.
Khang vốn nghĩ nếu có lúc phải nói chuyện này, anh sẽ cần một câu đủ chắc. Nhưng đứng trong xưởng gần hết giờ, giữa những tờ giấy đã bị sửa quá nhiều lần, anh thấy không có gì cần trình bày dài.
“Anh thích em,” anh nói. “Không phải vì mình làm chung dự án.”
Hạ An im vài giây, rồi chỉnh lại góc cuốn sổ vốn chẳng lệch bao nhiêu.
“May thật,” cô nói. “Vì em cũng thích anh. Nhưng em vẫn định đi theo hướng nghiên cứu, kể cả sau này anh làm ở chỗ khác.”
“Anh cũng không định xin em đổi.”
“Và em vẫn được quyền bác thiết kế của anh.”
Khang cười. “Anh chỉ muốn xác nhận phạm vi.”
“Đúng là anh.”
Không ai nói đến vài năm sau, cũng không ai hứa sẽ luôn ở cùng một thành phố hay cùng một dự án. Cuối học kỳ đã có đủ thứ chưa biết. Với Khang, lần đầu tiên sự chưa biết ấy không giống một khoảng trống phải lấp ngay.
Anh cất bút, kiểm tra bàn một lượt theo thói quen. Bản mẫu đứng sát tường. Dụng cụ đã trả về ngăn. Tờ kế hoạch chuyển tiếp vẫn trên bảng trắng. Phần sửa cuối đã ở trong tay Huy.
Khang không tìm nó.
Trước khi tắt đèn bàn, anh nhìn cuốn sổ thay đổi đầy chữ của năm người. Nó bắt đầu từ một lỗi khiến cả nhóm phải dừng lại, rồi dày lên bằng những lần không ai còn được quyền âm thầm sửa phần của người khác.
Anh gập sổ, đặt cạnh bản mẫu và tắt đèn bàn. Hạ An đứng chờ ngoài lối đi; từ khu máy phía trong đã vang lên tiếng thiết bị Huy vừa khởi động. Khang bước ra cùng cô đúng giờ, và khi cánh cửa khu làm việc khép lại phía sau, anh không quay lại kiểm tra lần cuối.
Đến lúc ấy, Khang mới hiểu thứ tốt hơn họ đã làm ra không chỉ là một cái bàn.