Chương 26: Bản Vẽ Không Phải Tất Cả

Buổi sáng của vòng trình diễn, Hạ An không nhắc lại câu cô đã gạch khỏi sổ tối hôm trước. Khang cũng không nhắc. Khi cả nhóm đẩy bản mẫu vào khu triển lãm, anh chỉ nghĩ: hôm nay mỗi người phải làm đúng phần của mình.

Khu trình diễn đông hơn buổi phản biện sơ bộ. Ở dãy đối diện, một đội đang lau lần cuối lớp bề mặt màu xám mờ của bộ bàn có chân giấu khớp, cạnh bo đều và gần như không để lộ đầu vít nào.

Huy đặt thùng dụng cụ xuống. “Bóng thật.”

Phúc nhìn thêm hai giây rồi mở túi hồ sơ. “Và chưa biết giá.”

Khang nhìn lại Góc Học Gọn. Đầu bu-lông vẫn lộ, cạnh dưới mặt bàn còn một vết xước. Anh tính được vài việc có thể làm trong chưa đầy một giờ để bản mẫu trông đẹp hơn.

“Đừng nhìn tôi kiểu còn bốn mươi phút nên sửa được ba thứ.” Huy gõ hai lần lên khung. “Hôm qua chốt rồi.”

Khang nhìn đồng hồ, rồi nhìn lại bản mẫu. Không thay đổi nào trong số đó giúp nó chịu tải hơn, dễ thay phụ kiện hơn hay dễ lắp hơn. “Ừ. Không sửa.”

Hạ An đang sắp dữ liệu cạnh đó nghe thấy, chỉ đẩy cho anh bảng kết quả thử tải. Cách cô không khen hay nhắc quy tắc khiến quyết định vừa rồi giống một việc bình thường của nhóm.

Đến lượt họ, năm người đưa bản mẫu vào khu đánh giá. Hạ An vừa giới thiệu xong nhóm người dùng mục tiêu thì một giám khảo nữ giơ tay.

“Tôi muốn bỏ qua thứ tự các em đã tập. Bình thường dựng hai khung trước rồi mới nối thanh ngang, đúng không? Bây giờ lắp thanh ngang vào một bên trước, sau đó mới dựng bên còn lại.”

Khang lập tức thấy điểm dễ lỗi. Nếu thanh ngang được bắt trước, mặt ký hiệu ở đầu còn lại có thể quay vào trong. Anh gần như bước lên, nhưng Vy đã lên tiếng.

“Có thể đổi thứ tự, nhưng em sẽ giữ hai điểm kiểm tra bắt buộc. Mặt ký hiệu phải quay ra ngoài trước khi siết, và mối đầu tiên chưa được siết cứng cho đến khi khung thứ hai vào vị trí.”

Cô khoanh hai biểu tượng trên tờ hướng dẫn rồi đưa cho Huy. “Anh làm theo thứ tự mới đi.”

Huy bắt một đầu thanh ngang vào khung trái, chỉ xoay bu-lông vừa đủ ăn ren. Khi dựng khung phải lên, đầu thanh lệch khỏi lỗ liên kết gần một đốt ngón tay. Khang thấy vai mình căng lại nhưng vẫn đứng sau vạch dành cho thành viên không thao tác.

Vy không chạm vào khung. “Nhìn ký hiệu tam giác ở đầu thanh.”

Huy xoay nhẹ. Hai dấu tam giác thẳng hàng, lỗ liên kết trùng lại. Anh luồn bu-lông qua rồi mới quay sang siết mối đầu tiên.

Giám khảo nữ ghi nhanh. “Vậy hướng dẫn của em không chỉ là danh sách bước?”

“Nếu chỉ là danh sách bước thì đổi thứ tự là hỏng.” Vy giữ tờ giấy trước ngực. “Bọn em tách phần nào là trình tự nên làm và phần nào là điều kiện bắt buộc phải đúng.”

Một giám khảo khác đưa tay về phía túi phụ kiện. “Cho tôi một con bu-lông cùng cỡ.”

Huy lấy ra một chiếc. Ông đổi nó với một chiếc khác trên bàn đánh giá. Đến khi Huy lắp lại, Khang mới nhận ra phần ren đầu của con bu-lông được đưa vào đã bị dập.

Huy xoay hai vòng rồi dừng, tháo ra và đặt riêng sang một bên. “Không dùng cái này.”

“Nếu người dùng chỉ có đúng phụ kiện đó thì sao?”

“Nếu không còn cái thay, họ dừng ở mối đó. Không ép ren vì có thể làm hỏng cả đai ốc hoặc lỗ liên kết.” Huy kéo túi phụ kiện lại gần. “Bản này dùng cỡ phổ thông và có đồ dự phòng.”

Ông giám khảo gật. Huy lấy một con khác, đối chiếu kích thước rồi lắp. Chưa đầy nửa phút, mối nối trở lại đúng vị trí, không cần dụng cụ đặc biệt.

“Phụ kiện phổ thông giúp các em giảm chi phí bao nhiêu?” Câu hỏi chuyển thẳng sang Phúc.

Phúc kéo tờ ba cột ra: mục tiêu, mức hiện tại và khoảng chênh. “Bọn em không tính lợi ích chỉ ở giá mua một con bu-lông. Nó còn giúp tránh phải đặt chi tiết riêng số lượng nhỏ, và khi hỏng người dùng dễ tìm loại thay tương đương.”

Giám khảo chỉ vào cột giữa. “Nhưng chi phí hiện tại vẫn chưa đạt mục tiêu.”

“Đúng. Bản này mới gần mục tiêu.” Phúc gật. “Nếu phát triển tiếp, nhóm phải giảm ở phần hoàn thiện bề mặt và cách gia công một số chi tiết. Bọn em không hạ độ bền mối nối chỉ để làm con số đẹp hơn.”

Giám khảo nữ quay sang Hạ An. “Các em nói nhiều về chuyển trọ. Dữ liệu có đủ để thiết kế quanh chuyện đó không?”

Hạ An mở tập ghi chép. “Bọn em không kết luận mọi sinh viên đều chuyển trọ thường xuyên. Trong nhóm đã khảo sát, việc không được khoan tường và phải tự chuyển đồ lặp lại đủ nhiều để dùng làm tiêu chí. Sau đó nhóm kiểm lại bằng thử lắp và câu hỏi về cách họ mang đồ đi.”

“Nếu một người ở cố định ba năm?”

“Sản phẩm vẫn dùng được, nhưng lợi thế tháo lắp sẽ ít giá trị hơn với họ. Bọn em không gọi tất cả sinh viên là cùng một kiểu người dùng.”

Khang không quay sang bảng dữ liệu để kiểm cô có bỏ sót gì. Phần ấy đã được kiểm tối qua, và lần này anh tin người giữ phần đó.

Người giám khảo thứ ba nâng bản vẽ kết cấu lên, đặt cạnh bản mẫu rồi nhìn Khang. “Nếu tôi chỉ xem bản vẽ này, tôi thấy một bộ khung tháo lắp khá đơn giản. Không có cơ cấu đặc biệt. Phần thiết kế của em nằm ở đâu?”

Câu hỏi chạm đúng nơi Khang từng dùng để tự bảo vệ mình. Có thời gian anh tin bản vẽ càng khó, cơ cấu càng nhiều chi tiết thì giá trị của anh càng rõ. Ở dãy đối diện, bộ bàn bóng bẩy của đội khác vẫn hút người chụp ảnh.

“Nếu chỉ xem bản vẽ, thầy sẽ không thấy hết.” Khang đặt nó xuống cạnh tờ hướng dẫn của Vy, bảng chi phí của Phúc và dữ liệu người dùng của Hạ An. “Khung này đơn giản vì bọn em đã bỏ những thứ không phục vụ tiêu chí. Cấu hình hiện tại phải cùng lúc tháo lắp được, thay phụ kiện được, đạt mức tải đã thử và nằm gần ngưỡng chi phí.”

Giám khảo nhìn chiếc bu-lông hỏng trên bàn. “Nếu thay phụ kiện khác loại thì số liệu tải còn đúng không?”

“Không thể mặc định là đúng.” Khang mở bảng thử. “Số liệu chỉ áp dụng cho cấu hình và loại liên kết đã ghi. Nếu đổi loại khác thì phải kiểm lại. Bọn em có thể nói lắp được, nhưng không gọi là đạt tải khi chưa thử.”

Phần còn lại diễn ra nhanh. Hội đồng yêu cầu Huy tháo một bên khung mà không dỡ toàn bộ mặt bàn; Vy chỉ điểm cần nới để tránh kẹt. Phúc trả lời về khả năng giảm chi phí nhưng không đưa con số chưa có căn cứ.

Khi có câu hỏi “nhóm đã xác nhận người dùng tự thay được phụ kiện chưa?”, Khang biết mình có thể nói về kích thước cờ-lê và độ hở của lỗ. Nhưng câu hỏi thuộc hành vi người dùng.

Anh quay sang Hạ An. “Phần này cô trả lời.”

“Bọn em mới xác nhận người dùng nhận ra đúng điểm cần thay và thao tác bằng dụng cụ phổ thông trong các lượt thử lắp.” Hạ An tiếp lời ngay. “Bọn em chưa có dữ liệu sử dụng dài hạn để nói họ sẽ tự xử lý mọi hỏng hóc.”

Khi tín hiệu hết giờ vang lên, cả nhóm mất vài giây mới nhận ra phần trình diễn đã xong. Hạ An đặt chiếc bu-lông ren hỏng vào một ngăn riêng trong khay.

Ra khỏi khu đánh giá, họ lại đi ngang bộ bàn bóng bẩy lúc sáng. Khang nhìn các mép bo kín rồi nhìn những đầu bu-lông lộ trên Góc Học Gọn.

Phúc hỏi: “Vẫn muốn chụp nắp che không?”

Khang cười. “Sau khi biết nó ảnh hưởng gì đã.”

Huy đẩy thùng đồ đi trước. “Câu này nghe đỡ tốn tiền.”

Đến chiều, bảng phản hồi sơ bộ được dán ở khu chờ. Chưa có thứ hạng cuối, chỉ có đánh giá theo nhóm tiêu chí và danh sách các dự án được đề nghị tiếp tục phát triển sau vòng trình diễn.

Góc Học Gọn nằm trong danh sách.

Mục tính khả thi được đánh dấu ở nhóm điểm cao. Nhận xét ghi quy trình thử rõ, xử lý phụ kiện hỏng hợp lý và giới hạn sản phẩm được trình bày trung thực. Mục thẩm mỹ thấp hơn vài đội khác.

Khang lùi ra để bốn người còn lại nhìn. Vy siết nhẹ mép tờ hướng dẫn, Phúc chụp phần phản hồi, còn Huy thở ra một tiếng dài.

“Được chọn phát triển tiếp.” Hạ An quay lại.

“Chưa phải kết quả cuối.” Phúc nhắc.

“Biết.” Cô nhìn chiếc xe đẩy. “Nhưng ít nhất người ta không chọn vì cái bàn trông đẹp trong năm phút.”

Khang nhìn bản mẫu. Vài tháng trước, anh từng nghĩ thứ không ai lấy được của mình là một ý tưởng mới hơn, một bản vẽ khó hơn. Sau một bu-lông dập ren và một thứ tự lắp bị đảo, câu trả lời đã khác.

Bản vẽ có thể được nhìn, được chép lại, được làm cho bóng bẩy hơn. Để một sản phẩm đứng vững trước câu hỏi lạ, còn cần dữ liệu người dùng, chế tạo, chi phí, hướng dẫn, thử nghiệm và một cách làm đủ rõ để từng người biết lúc nào phải lên tiếng.

Loa khu triển lãm gọi đại diện các dự án trong danh sách ở lại nhận trao đổi ngắn từ hội đồng. Khi năm người quay lại khu đánh giá, vị giám khảo đã hỏi Khang về giới hạn thử lúc trước khép tập hồ sơ.

“Tôi hỏi trước một câu, chưa phải lời mời.” Ông nhìn cả nhóm. “Nếu các em vượt vòng cuối và được đề nghị vào chương trình ươm tạo sản phẩm, cả nhóm có sẵn sàng tiếp tục với chính cách làm này không?”