Chương 22: Ai Cũng Có Quyền Bác Bỏ

Một tuần sau, phòng dự án không còn tờ phác chỉ có vài khối vuông như hôm họ trở về từ khu trọ. Trên bàn là ba bản vẽ cấu tạo, một túi phụ kiện, hai đoạn gỗ mẫu và cuốn sổ thay đổi mở đúng trang còn bỏ trống ô kết quả.

Khang từng nghĩ bỏ cơ cấu gập phức tạp sẽ làm mọi thứ dễ hơn. Thực tế chỉ là những câu hỏi đổi chỗ. Khi không còn một cơ cấu lớn để cả nhóm tranh cãi, từng điểm nối nhỏ lại kéo theo một vấn đề khác.

Vy đặt bản vẽ của mình ra giữa bàn trước tiên. Cô chia khung thành hai bên độc lập, nối với nhau bằng một thanh giằng chéo có thể tháo rời. Trên giấy, nó gọn và giữ được khoảng trống dưới mặt bàn.

Bên cạnh bản vẽ kỹ thuật là ba phiên bản hướng dẫn lắp ráp bị gạch đỏ gần hết.

“Em bác thanh giằng này.”

Khang ngẩng lên. Cách Vy nói thẳng chữ “bác” vẫn khiến anh khựng một nhịp. Vài tháng trước, cô thường chỉ để bản vẽ trong sổ rồi chờ người khác quyết định.

Vy xoay tờ hướng dẫn về phía mọi người. “Hai đầu thanh không giống nhau. Một đầu phải quay vào trong, đầu còn lại phải đặt cao hơn một lỗ. Nếu lắp ngược, nó vẫn bắt được ốc nên người dùng không biết mình sai cho đến bước sau.”

Huy rà mắt qua hai đầu giằng. “Có thể khoét khác hình để chống lắp ngược.”

“Có thể. Nhưng lúc đó em phải thêm ký hiệu đầu A, đầu B, mặt trong, mặt ngoài.” Vy chỉ vào những dấu đỏ. “Nếu cấu trúc chỉ đúng khi người dùng nhớ từng dấu như thế này, phần hướng dẫn đang phải bù cho cấu trúc.”

Khang gần như đã nói chỉ cần thêm màu là đủ. Câu trả lời xuất hiện nhanh đến mức anh nhận ra nó trước khi thành tiếng.

Anh cầm bút lên nhưng không vẽ thêm.

Phúc đẩy túi phụ kiện sang giữa bàn. “Tôi cũng bác bộ này.”

Bên trong là loại chốt tay vặn đầu lớn Khang đã mang về từ cửa hàng vật tư hôm trước. Anh chọn nó vì không cần dụng cụ, tháo nhanh và nhìn gọn hơn bu-lông xuyên thông thường.

Phúc đặt bảng chi phí bên cạnh. “Một cái không đáng bao nhiêu. Nhưng mỗi bộ cần nhiều cái. Cộng thêm phần ren cấy vào khung, riêng liên kết đã vượt ngưỡng mình chốt.”

“Có thể giảm số lượng.”

“Vẫn còn chuyện nguồn mua.” Phúc chỉ vào cột bên cạnh. “Loại này tôi mới tìm được ở một chỗ gần trường. Nếu hết hàng hoặc đổi kích thước, mình lại phải sửa cả phần ren. Tôi không nói phụ kiện đắt là cấm. Tôi nói một chi tiết dùng lặp nhiều lần mà vừa đắt vừa khó thay thì không hợp mục tiêu.”

Huy gõ hai lần lên góc bản vẽ của Khang.

“Còn tôi bác cái khớp âm này.”

Đó là chỗ Khang thấy ổn nhất: phần ren nằm chìm trong thanh, lắp xong gần như không thấy đầu liên kết thừa.

“Vì sao?”

“Nếu ren mòn thì sửa thế nào?”

“Thay phần ren.”

Huy lắc đầu. “Cấy vào rồi, dùng nhiều lần bị xoay trong lỗ hoặc ăn lệch ren, muốn lấy ra phải khoan rộng. Hỏng một điểm nối lại thành sửa cả thanh. Nó trái đúng thứ mình vừa đi hỏi người dùng.”

Ba phản đối nằm trên ba phần khác nhau, nhưng kết quả giống nhau: phương án vừa được dựng lên đã bị tháo ra trước khi chạm tới xưởng.

Khang tựa tay lên mép bàn. Cảm giác cũ rất dễ nhận ra. Không còn là bực vì người khác can thiệp vào thiết kế của anh, mà là sốt ruột khi không có ai chấm dứt tranh luận.

Nếu ai cũng có quyền nói không, cả nhóm có thể đứng đây đến cuối tuần mà không chọn được gì.

Hạ An lật cuốn sổ mép gấp sang trang ghi kết luận khảo sát. “Ba người đang bác ba thứ khác nhau. Nhưng mình chưa thống nhất thế nào thì một phản đối đủ để dừng phương án.”

“Không phải mỗi phần đã có người quyết định cuối sao?” Khang hỏi.

“Có.” Huy dựa vào bàn. “Nhưng nếu tôi dùng quyền kết cấu để chọn một khớp làm hướng dẫn của Vy rối hoặc chi phí của Phúc vỡ, thì cũng chỉ là đổi người tự chốt thôi.”

Khang nhìn cuốn sổ thay đổi. Sau thất bại liên trường, điều khó nhất với anh là chấp nhận mình không còn quyền phủ quyết toàn bộ. Bây giờ vấn đề ngược lại hiện ra: quyền phản đối nếu không có ranh giới cũng có thể làm mọi quyết định đứng yên.

Anh kéo tờ giấy trắng lại gần.

“Vậy đổi cách. Từ giờ, bác một phương án thì phải nói được điều gì khiến mình bỏ phản đối.”

Vy hiểu trước. “Tiêu chí kiểm.”

“Ừ. Nếu chỉ thấy không ổn mà chưa chỉ ra cách kiểm, mình ghi là rủi ro, chưa phải lý do loại.”

Phúc gật. “Và kiểm trước khi làm cả bộ.”

Hạ An gạch dưới dòng vừa viết. “Tiêu chí phải nối về nhu cầu đã chốt, không phải sở thích nghề của từng người.”

Vy là người đầu tiên biến phản đối thành điều có thể kiểm. Cô lấy một mảnh giấy, vẽ sơ đồ lắp chỉ bằng hình.

“Người chưa nhìn cấu trúc trước phải phân biệt được hướng lắp mà không cần hỏi. Nếu phải nhớ trái – phải hoặc đầu A – đầu B cho một chi tiết có cùng chức năng, em không nhận.”

Phúc nối ngay dưới. “Phần liên kết phải nằm trong ngưỡng chi phí đã khóa và dùng loại có thể mua thay ở nhiều chỗ.”

Huy thêm dòng thứ ba. “Một điểm nối hỏng phải thay được mà không phá thanh gỗ đi cùng. Dụng cụ thường, tháo ra, thay chi tiết, lắp lại.”

Khang đọc ba dòng. Không có dòng nào bảo họ phải giữ thanh giằng chéo, chốt tay vặn hay khớp âm.

“Làm hai mẫu nhỏ.” Anh nói. “Chỉ làm phần liên kết giữa hai khung. Cùng vật liệu, cùng kích thước ngoài. Mình so đúng ba tiêu chí này, chưa thử tải cả sản phẩm.”

Huy kéo hai đoạn gỗ về phía mình. “Được.”

Mẫu thứ nhất gần với hướng họ đã tranh luận từ đầu. Thanh giằng chéo được đổi hai đầu thành hình khác nhau để chống lắp ngược. Khang bỏ phần ren cấy chết, Huy chuyển nó thành cụm có thể tháo từ mặt sau. Phúc tìm một loại chốt rẻ hơn, còn Vy làm lại ký hiệu.

Mẫu thứ hai xuất hiện khi Huy đặt thanh giằng chéo sang bên.

“Nếu không dùng chéo thì sao?”

Anh lấy một thanh ngắn, đặt ngang giữa hai khung bên và khoan hai lỗ xuyên giống hệt nhau.

“Thanh này hai đầu như nhau.” Vy nói.

“Bu-lông xuyên, đai ốc ngoài.” Phúc cầm một con trong túi vật tư lên. “Loại phổ thông.”

Khang nhìn phần đầu bu-lông lộ ra ngoài. Nó không đẹp theo cách anh từng quen đánh giá một chi tiết liên kết. Không có mặt phẳng sạch, không có cơ cấu giấu vào trong.

“Lộ hết.”

Huy nhún vai. “Lộ thì nhìn thấy chỗ nào hỏng.”

Vy vẽ một vòng tròn ở hai đầu thanh. “Và em không cần đánh dấu trái phải.”

Buổi chiều, hai mẫu nhỏ nằm song song trên bàn. Chúng chưa phải một chiếc bàn, cũng chưa chứng minh khung mới chịu tải ra sao. Nhưng lần đầu tiên trong tuần, nhóm có thứ để tranh luận bằng tay thay vì bằng giả định.

Hạ An nhận phần thử đầu tiên. Vy đưa cho cô hai tờ hướng dẫn bỏ hết chữ, chỉ giữ hình. Cô không tham gia lúc lắp mẫu nên có thể thử như người chưa biết thứ tự.

Với mẫu một, Hạ An xoay thanh giằng đúng chiều ở lần đầu nhưng dừng ở hai đầu khác nhau.

“Cái này quay mặt nào ra ngoài?”

Vy không trả lời. Cô chỉ bấm giờ.

Hạ An nhìn lại hình, đổi thanh một lần rồi mới lắp đúng. Đến mẫu hai, hai đầu giống nhau nên cô đặt thanh ngang vào giữa và siết đúng vị trí ngay lần đầu.

“Phần ký hiệu, mẫu hai thắng.” Vy ghi kết quả. Nét bút xuống giấy dứt khoát hơn những lần cô chỉ đưa đề xuất để người khác cân nhắc.

Phúc kiểm tiếp. Mẫu một đã giảm chi phí so với bộ chốt ban sáng nhưng vẫn cần hai loại chi tiết ít phổ biến. Mẫu hai dùng cùng một cỡ bu-lông và đai ốc có sẵn trong danh mục anh đã đối chiếu.

“Không chỉ thấp hơn.” Phúc xoay bảng cho cả nhóm. “Mất một con thì người dùng cũng không cần tìm đúng phụ kiện riêng của mình.”

Khang nhìn ô chi phí của mẫu hai được đánh dấu đạt. Giới hạn của Phúc không chỉ làm lựa chọn hẹp đi. Nó làm một ưu điểm khác hiện ra: thứ rẻ hơn cũng dễ thay hơn.

Huy kiểm cuối. Anh cố tình tháo một điểm nối trên mỗi mẫu như thể phần ren đã hỏng sau nhiều lần sử dụng.

Ở mẫu một, cụm tháo được tốt hơn thiết kế ban đầu nhưng vẫn phải giữ mặt sau và căn lại vị trí. Nếu lỗ gỗ rộng, cả cụm bắt đầu xoay.

Sang mẫu hai, Huy rút con bu-lông xuyên, đổi một con khác rồi lắp lại bằng đúng bộ dụng cụ đặt sẵn trên bàn.

Anh gõ hai lần lên thanh ngang.

“Cái này sửa được.”

Không ai nói ngay.

Mẫu một chứa dấu vết của gần như mọi ý kiến ban đầu. Mỗi người đã sửa một phần để cứu nó. Mẫu hai thì chỉ có một thanh ngang, hai đầu giống nhau, một loại bu-lông và một loại đai ốc.

“Còn nhu cầu thu gọn trong phòng?” Hạ An hỏi.

Khang kéo bản phác tổng thể lại. “Thanh này nằm dưới mặt bàn, không cản phần thu gọn. Nhưng vị trí chính xác và độ cứng của cả khung chưa kiểm. Kết quả hôm nay chỉ đủ chọn hướng liên kết.”

Huy gật. “Độ bền để lúc dựng bản thật mới đo.”

Phúc giữ nguyên ô chi phí tổng. “Tôi cũng chỉ xác nhận phần liên kết. Chưa có nghĩa cả bộ đã đạt giá.”

Vy đặt tờ hướng dẫn của mẫu một sang bên. “Em sẽ vẽ lại hệ ký hiệu từ phương án này. Chưa kết luận người dùng chắc chắn lắp được cả sản phẩm.”

Không ai cần Khang nhắc họ giữ giới hạn của kết quả.

Anh mở cuốn sổ thay đổi, ghi ba tiêu chí, hai mẫu so sánh và kết quả. Khang từng sợ chia quyền sẽ khiến mình chậm đi. Hôm nay họ mất gần một ngày chỉ để chọn một kiểu liên kết nhỏ, nhưng không ai phải sửa hậu quả của một quyết định bị áp xuống từ đầu.

“Chọn mẫu hai làm hướng phát triển.”

Huy không hỏi anh đang đề xuất hay chốt. Anh chỉ kéo mẫu đơn giản hơn về giữa bàn, nơi cả năm người đều với tới được.

Nó thắng cả ba tiêu chí.

Và không ai trong số họ có thể gọi nó là ý tưởng ban đầu của mình.