Chương 4: Bảy năm trước chưa kết thúc
Đầu giờ chiều, Hoài Nam đã gửi Minh Thành bản ghi chú đầu tiên của buổi khảo sát. Những ô chênh lệch trên bản đồ Tân Phúc nhiều hơn anh muốn thấy, nhưng ít nhất chúng đã được đặt đúng tên: dữ kiện quan sát, phần còn lại chờ đối chiếu. Anh giao cậu đưa ảnh và ghi chép về phòng dự án trước, còn mình ở lại gọi cho nhóm kỹ thuật về luồng giao nhận phía sau chợ.
Anh vừa kết thúc cuộc gọi thì thấy Hà An bước ra khỏi cổng khu thương mại. Mai Linh không đi cùng cô. Hà An dừng cách anh vài bước, cuốn sổ mỏng vẫn nằm trong tay, mép giấy bị gập lại ở một góc vì cả buổi phải mở ra đóng vào liên tục.
“Anh có mười lăm phút không?”
Minh Thành nhìn đồng hồ. Anh có nhiều hơn thế, nhưng câu hỏi khiến anh lập tức nghĩ tới những thứ không nằm trong lịch làm việc. “Chuyện Tân Phúc?”
“Liên quan đến cách chúng ta làm Tân Phúc.” Hà An chỉ sang quán cà phê ở góc đường. “Nói ở đây không tiện.”
Quán nằm cách cổng chợ chưa đầy một trăm mét. Sau lớp kính, tiếng xe và tiếng người mua bán lùi thành một nền âm thanh mờ. Họ chọn bàn gần cửa sổ. Hà An gọi cà phê đen, Minh Thành gọi nước lọc. Không ai mở điện thoại hay có động tác nào giống một cuộc gặp tình cờ giữa hai người từng quen nhau.
Hà An đặt cuốn sổ lên bàn nhưng không mở. “Em muốn thống nhất một việc trước khi những buổi làm việc tiếp theo bắt đầu dày hơn.”
Cách cô chuyển sang đại từ cũ rất nhẹ. Minh Thành vẫn nhận ra. Bảy năm đủ lâu để nó trở thành thứ phải cân nhắc trước khi dùng, nhưng chưa đủ lâu để nghe xa lạ.
“Em nói đi.”
“Chuyện cũ không được đi vào đàm phán.” Hà An nói chậm, từng ý rõ ràng. “Không dùng nó để giải thích động cơ của nhau. Không dùng hiểu biết cá nhân để ép bên kia vào một lựa chọn. Và nếu có phản biện, phản biện vào phương án, dữ liệu hoặc trách nhiệm cụ thể.”
Ba nguyên tắc ấy gần như không có gì để phản đối. Nếu được nói giữa hai người xa lạ, Minh Thành đã đồng ý ngay. Nhưng Hà An không cần hẹn riêng anh chỉ để nói một điều hiển nhiên.
“Anh tưởng chúng ta đã làm như vậy từ đầu.”
“Trong phòng họp, đúng.” Cô dừng một nhịp. “Nhưng câu em nói trước khi rời phòng hôm qua thì không hoàn toàn như vậy.”
Minh Thành nhớ rất rõ. Đừng dùng một con số đẹp để quyết định thay người khác. Khi ấy anh đã chọn không hỏi câu đó đang nói về Tân Phúc hay về bảy năm trước. Có lẽ chính việc không hỏi khiến nó còn nằm lại đến tận bây giờ.
“Vậy em muốn rút lại?”
“Không.” Hà An đáp ngay. “Em vẫn nghĩ quyết định ảnh hưởng đến người khác thì phải cho họ quyền được biết và được tham gia. Em chỉ không muốn dùng chuyện giữa chúng ta để biến nó thành đòn phản biện nghề nghiệp.”
“Anh cũng không định làm thế.”
“Em biết.”
Câu trả lời đến nhanh, không có dấu hiệu mỉa mai hay thăm dò. Hà An chỉ ngồi thẳng, hai tay đặt cạnh cuốn sổ.
Anh xoay chai nước một vòng rồi dừng lại. “Nếu chỉ để thống nhất nguyên tắc, anh đồng ý. Nhưng có vẻ em còn muốn nói chuyện khác.”
Hà An im lặng vài giây. Ngoài cửa kính, một xe chở hàng chạy chậm qua ngã rẽ. Minh Thành nhận ra mình đang chờ câu trả lời với sự căng thẳng không giống bất kỳ cuộc thương lượng nào trong tuần này.
“Em không muốn mỗi lần anh nói ‘đừng để chuyện cũ ảnh hưởng công việc’ thì mặc nhiên hiểu rằng chuyện cũ đã rõ rồi.”
Anh giữ tay trên nắp chai. “Bảy năm rồi, An.”
“Em biết.”
“Và chúng ta không ở đây để xét lại ai đúng ai sai.”
“Em cũng không đề nghị làm thế.” Cô nhìn thẳng vào anh. “Nhưng anh đang dùng một cách kể rất thuận tiện: lúc đó anh có một cơ hội nghề nghiệp, anh buộc phải chọn, rồi chúng ta không đi cùng nhau được nữa.”
Minh Thành không trả lời ngay. Câu tóm tắt ấy gần như đúng với cách anh đã nói với chính mình suốt nhiều năm. Có những cơ hội không chờ đủ lâu để mọi người đều sẵn sàng; anh đã đi, đã trả giá rồi tiếp tục đi lên. Nhìn lại quá lâu đồng nghĩa phải hỏi liệu những gì anh có hôm nay có đủ để bào chữa cho cách mình đã rời đi hay không.
“Đó là lựa chọn nghề nghiệp gần như không thể tránh.” Anh nói. “Anh không thể giả vờ khi ấy mọi thứ có thể dừng lại vô thời hạn để chờ một phương án hoàn hảo.”
Hà An không phản ứng với chữ “hoàn hảo”. Cô chỉ hỏi: “Ai nói em cần một phương án hoàn hảo?”
Minh Thành khựng một nhịp.
“Điều em không chấp nhận lúc đó,” cô tiếp tục, “không phải chỉ là chuyện anh muốn đi. Là lúc anh đến nói với em, quyết định gần như đã xong rồi.”
“Anh không giấu em chuyện đó.”
“Em chưa từng nói anh giấu.” Hà An giữ giọng đều. “Em nói anh chưa từng hỏi em muốn gì trước khi quyết định gần như đã xong.”
Không khí giữa họ lặng xuống. Ly cà phê được đặt lên bàn rồi để nguyên. Minh Thành bất giác nhớ cảm giác những ngày cuối cùng: cả hai nói rất nhiều mà chẳng câu nào làm tình thế rộng thêm.
“Đó là lựa chọn nghề nghiệp của anh.”
“Nhưng hậu quả không chỉ của anh.”
Minh Thành ngẩng lên. “Vậy em muốn gì?”
“Em muốn được đứng trong quyết định trước khi nó thành một việc em chỉ có thể chấp nhận hoặc phản đối.”
Câu đó chạm vào anh khó chịu hơn một lời trách móc. Nó không phủ nhận cơ hội anh nhận được; nó chỉ đổi vị trí của vấn đề: khi anh mở lời, Hà An còn thực sự được quyết định điều gì.
Minh Thành siết ngón cái vào mép nắp chai rồi thả ra. “Em nói như thể lúc đó anh là người duy nhất đóng cửa cuộc nói chuyện.”
Hà An không đáp.
Anh có thể dừng ở đó. Nhưng nếu anh phải nhìn vào phần mình đã tự quyết, Hà An cũng không thể đứng ngoài phần cuối cùng của cuộc chia tay ấy.
“Anh đến với một lựa chọn đã nghiêng rất xa về phía đi. Anh nhận.” Minh Thành giữ giọng thấp. “Nhưng em có thật sự để cho cuộc nói chuyện còn một đường khác không?”
Lần đầu từ lúc ngồi xuống, ánh mắt Hà An rời khỏi anh. Cô nhìn ra cửa kính, nơi dòng người từ Tân Phúc vẫn qua lại. Một lúc lâu, cô mới cầm ly cà phê lên nhưng không uống.
Minh Thành không thúc. Sự im lặng ấy đã là một câu trả lời chưa thành lời.
“Lúc đó em rất giận.” Hà An đặt ly xuống. “Và rất tổn thương.”
Anh chờ.
“Em không nhớ mình đã nghĩ được bao nhiêu thứ.” Cô nói chậm hơn. “Em chỉ nhớ em đã nói rất rõ: nếu anh đi, chúng ta dừng lại.”
Câu nói cũ trở lại không có âm lượng của một cuộc cãi vã, nhưng vẫn đủ làm lưng Minh Thành căng lên. Suốt bảy năm, anh nhớ nó như cánh cửa Hà An đóng sau lựa chọn của anh. Bây giờ chính cô thừa nhận mình đã đặt cánh cửa đó ở đó.
“Vậy thì không phải anh chưa từng hỏi.”
“Anh hỏi sau khi gần như đã quyết.” Hà An nhìn lại anh. “Còn em trả lời như thể chỉ có một cách để anh chứng minh em quan trọng.”
Minh Thành không ngờ cô sẽ nói câu sau. Nó không làm phần của anh nhẹ đi; chỉ khiến câu chuyện khó đóng hơn. Một người hoàn toàn sai dễ rời khỏi hơn hai người cùng có lý do và cùng làm hẹp lựa chọn của nhau.
Anh hỏi: “Bây giờ em muốn anh nói gì?”
“Không gì cả.”
“Không lời xin lỗi?”
Hà An hơi cong môi, không hẳn là cười. “Nếu anh xin lỗi chỉ để kết thúc cuộc nói chuyện này, em không cần.”
Minh Thành nhìn cô vài giây. Anh có thể xin lỗi vì cách mình đã đến với quyết định gần như hoàn tất. Nhưng một lời xin lỗi ngay lúc này quá dễ trở thành cách đổi lấy sự yên ổn, như thể gọi đúng tên lỗi cũ là đủ xử lý bảy năm giữa họ. Anh không muốn giả vờ điều đó.
“Vậy quay lại chuyện hiện tại.” Anh kéo cuộc nói chuyện về thứ cả hai có thể chịu trách nhiệm ngay bây giờ. “Mọi trao đổi liên quan Tân Phúc phải có căn cứ. Nếu anh phản biện Lam Viên, anh phản biện dữ liệu, phương án hoặc điều kiện thực hiện. Không suy diễn từ chuyện cũ.”
Hà An gật đầu. “Phía em cũng vậy.”
“Không dùng hiểu biết cá nhân để đoán chiến lược rồi đưa vào biên bản như một động cơ.”
“Đồng ý.”
“Và nếu một câu nói vượt khỏi phạm vi công việc, người kia có quyền dừng nó ngay.”
Lần này Hà An chậm hơn một nhịp mới gật đầu. “Được.”
Không ai ghi lại ba điều vừa thống nhất. Chúng chưa phải thỏa thuận giữa Thành Nam và Lam Viên; chỉ là giới hạn giữa hai người cần đủ tỉnh táo để không biến dự án thành nơi xử lý món nợ cũ.
Anh đứng dậy trước. “Anh phải về công ty. Bảng đối chiếu thực địa sẽ được cập nhật qua kênh chung khi có phần đủ căn cứ. Chứng từ bác Nghiêm hẹn mang, bên anh cũng chỉ dùng sau khi có buổi làm việc chính thức.”
Hà An cầm cuốn sổ lên. “Bên em cũng sẽ làm vậy.”
Câu trả lời kéo họ trở lại đúng vị trí: hai doanh nghiệp, hai phương án cạnh tranh, cùng một khu chợ phức tạp hơn hồ sơ ban đầu. Quá khứ không biến mất; nó chỉ vừa được đặt một đường biên để không thay thế dữ liệu hiện tại.
Minh Thành bước ra khỏi quán cùng Hà An. Tiếng Tân Phúc lại tràn về khi cửa kính khép sau lưng. Anh đã nghĩ cuộc nói chuyện sẽ khiến mọi thứ nhẹ hơn. Nó không làm được. Bảy năm trước không phải một câu chuyện đã kết thúc, chỉ là câu chuyện cả hai từng rút gọn để dễ bước tiếp.
Họ dừng ở vỉa hè, mỗi người sẽ đi về một hướng khác. Minh Thành vừa định nói một câu xã giao thì Hà An đã nhìn anh, giọng bình thản như lúc họ thống nhất điều khoản công việc.
“Đừng lo. Em cũng không định thua anh vì chuyện bảy năm trước.”