Chương 38: Ranh giới đầu tiên
Câu cuối của Hà An không làm Minh nhẹ đi. Nó chỉ lấy khỏi anh một cái cớ.
Sáng hôm sau, khi bước vào phòng họp điều hành Thành Nam, anh không còn có thể tự nói rằng mình cần thêm thời gian để biết việc gì là đúng. Ban điều phối có chấp nhận lùi lịch hay không, nội bộ Thành Nam sẽ xử lý bản ghi nhớ cũ tới đâu — những việc ấy còn bỏ ngỏ. Nhưng bốn nền tảng của hồ sơ hiện tại đều đã thay đổi, và anh biết điều đó.
Trên màn hình đầu phòng là bản tiến độ nộp hồ sơ cuối. Ngày khóa tài liệu vẫn nằm ở cuối tuần. Hoài Nam ngồi phía tay phải Minh với mô hình mới nhất mở sẵn; phía sau là hai chuyên viên nhóm dự án. Phạm Thu Dung đặt một tập giấy có đánh dấu trước mặt. Không có bìa hồ sơ màu xám. Phần đó không thuộc cuộc họp này.
Quang Huy đến sau cùng, đặt kính xuống cạnh tài liệu rồi đi thẳng vào vấn đề.
“Tôi đã xem đề xuất cập nhật. Không thay lịch nộp. Hồ sơ cuối giữ cấu trúc hiện hành. Những điểm về chuyển tiếp, khảo sát, lối hậu cần và thời hạn tài chính đưa vào điều kiện xử lý sau khi ký.”
Dung mở tập giấy. “Tôi phản đối cách xử lý đó.”
“Pháp chế có thể ghi bảo lưu.”
“Bảo lưu không làm một giả định đã biết không còn đúng trở lại thành giả định hợp lệ.” Giọng Dung vẫn đều. “Danh sách người sử dụng phải cập nhật. Tỷ lệ khảo sát phải dùng phạm vi mẫu đã xác minh. Quyền tiếp cận hậu cần không thể ghi như quyền sử dụng ổn định. Mốc tiến độ cũng phải phản ánh đúng điều kiện tài chính đang tác động lên bên vận hành.”
Minh thấy Hoài Nam ngừng lướt trên màn hình. Căn phòng im đi theo cách thường xảy ra khi một phản đối kỹ thuật chạm tới câu hỏi ai sẽ ký tên dưới hồ sơ.
Quang Huy đeo kính lại. “Có điều nào khiến mình không được nộp hồ sơ không?”
“Không phải theo nghĩa đó.”
“Có điều nào không thể xử lý bằng điều kiện tiên quyết hoặc cam kết bổ sung sau ký?”
Dung dừng một nhịp. “Từng điều riêng lẻ có thể có cách xử lý. Nhưng hồ sơ đang xác nhận tính khả thi trên một bộ giả định mà mình đã có căn cứ biết là không còn đúng. Xử lý sau ký không thay được cơ sở của xác nhận hôm nay.”
Quang Huy không cần nhìn lại tài liệu. “Chúng ta không làm giả số. Chúng ta nộp theo cơ sở đang có hiệu lực của quy trình, ghi rõ điều kiện cần hoàn thiện. Nếu Ban điều phối yêu cầu cập nhật, mình cập nhật. Thành Nam không tự bỏ lợi thế chỉ vì muốn hồ sơ hoàn hảo hơn.”
Lập luận ấy từng rất gần với cách Minh làm việc. Không xóa một dòng, không bịa một con số. Chỉ đi trước bằng thứ đang có hiệu lực, khóa quyền tham gia trước rồi sửa phần chưa ổn sau.
Ký trước, tối ưu sau.
Quang Huy nhìn sang anh. “Cậu là người chịu trách nhiệm hồ sơ. Ý cậu?”
Minh đặt bút xuống. Ngón cái anh đã siết vào mép bút từ lúc Dung bắt đầu nói. Anh thả tay ra trước khi trả lời.
“Em không đồng ý nộp hồ sơ cuối trên các giả định hiện tại.”
Phía sau có tiếng ghế dịch rất nhẹ. Quang Huy chỉ hỏi: “Lý do?”
“Vì mình không còn ở giai đoạn nghi ngờ.” Minh kéo bảng tổng hợp về phía mình. “Ba mươi bảy quầy đã được xác minh trong nghĩa vụ chuyển tiếp. Tỷ lệ đồng thuận phải tính lại theo mẫu hợp lệ. Lối hậu cần chưa có quyền sử dụng ổn định. Mốc cuối quý không phải một yêu cầu tiến độ trung tính. Bốn điểm này đều thay đổi chi phí, lịch triển khai hoặc điều kiện thương lượng. Nếu vẫn để mô hình cơ sở chạy như cũ rồi đẩy tất cả sang sau ký, phần xác nhận tính khả thi của em không còn phản ánh điều em biết.”
“Cậu đang trộn hai việc.” Quang Huy nói chậm. “Biết có rủi ro khác với biết giao dịch không khả thi.”
“Em không nói giao dịch không khả thi.”
“Vậy thì sửa sau khi có quyền kiểm soát dự án.”
“Em nói mô hình hiện tại không còn đủ để em xác nhận là cơ sở khả thi. Muốn biết dự án còn khả thi ở cấu trúc nào, mình phải tính lại.”
Minh biết thứ đang nằm phía sau khoảng lặng sau câu đó. Tân Phúc là dự án Quang Huy đã đặt tên anh lên từ đầu, là hồ sơ có thể biến lời hứa về ban điều hành thành đề cử thật. Nếu anh tự làm chậm nó ở vòng cuối, người phải giải thích với lãnh đạo trước tiên sẽ là anh.
Quang Huy khép tập tài liệu. “Tính lại mất bao lâu?”
Minh quay sang Hoài Nam. “Nếu dùng bốn nhóm dữ liệu đã xác minh?”
Hoài Nam lướt nhanh qua mấy bảng tính. “Hai ngày để chạy đủ kịch bản, thêm một ngày kiểm tra chéo với tiến độ và vốn.” Cậu ngập ngừng. “Nhưng em nghĩ phải tính lại. Nếu giữ tỷ lệ cũ với lối tiếp cận cũ, con số cuối vẫn đẹp, nhưng em không giải thích được nó đang đại diện cho phương án nào nữa.”
Minh không đáp ngay. Hoài Nam từng sợ nhất việc bị xem là người chỉ biết cảnh báo. Vậy mà lúc này, trước người có quyền quyết định ai còn ở lại dự án, cậu chọn nói phần khiến công việc khó hơn.
Quang Huy hỏi: “Cậu hiểu việc tính lại có thể làm Thành Nam mất vị trí hiện tại chứ?”
Hoài Nam nuốt khan. “Dạ. Nhưng nếu số đầu vào đổi thì thứ hạng của mô hình cũ cũng không còn nói được nhiều.”
Không ai phụ họa. Sự ủng hộ của cậu vì thế nghe rõ hơn.
Quang Huy quay lại Minh. “Đấy là cách cậu đang dẫn đội sao? Đến sát hạn rồi để người của mình nghi ngờ chính hồ sơ mình làm?”
Câu hỏi đủ sắc để căn phòng hiểu nó không chỉ nhằm vào Hoài Nam. Minh biết một câu đáp nóng giận sẽ giúp anh dễ chịu hơn vài giây và làm hỏng phần quan trọng nhất sau đó.
“Em yêu cầu họ chịu trách nhiệm cho giả định họ dùng.” Anh đáp. “Nếu em muốn họ im khi số không còn đứng được, lần sau họ sẽ im cả khi em là người sai.”
Dung không xen vào. Đây không phải lúc pháp chế đứng ra nói thay anh.
Quang Huy tựa lưng vào ghế. “Tôi cho cậu một lựa chọn rất rõ. Nộp đúng hạn, ghi rủi ro thành điều kiện sau ký và giữ quyền chủ động. Hoặc đề nghị lùi, tự mở lại hồ sơ của mình, cho Lam Viên cùng thời gian sửa, rồi giải thích vì sao lợi thế đã có lại biến mất.”
Bảy năm trước, Minh cũng từng đứng trước một lựa chọn được thu hẹp đến mức tưởng như chỉ còn hai đáp án. Khi đó anh đã chọn con đường rõ nhất, tin hậu quả rồi sẽ có cách xử lý. Lần này anh không cần chứng minh ai đúng hơn ai. Anh chỉ cần không ký vào điều mình không còn tin là đúng.
“Em đề nghị Thành Nam gửi văn bản xin gia hạn ngắn để cập nhật hồ sơ theo bốn nhóm dữ liệu đã xác minh.” Minh đẩy tờ đề xuất giữa bàn. “Nếu Ban điều phối không gia hạn, mình yêu cầu họ xác nhận bằng văn bản cơ sở nào được phép giữ và phần nào bắt buộc cập nhật. Nội bộ, nhóm tài chính chạy lại mô hình ngay từ hôm nay.”
“Và nếu tôi không đồng ý?”
“Xin ghi phản đối của em vào biên bản.”
Một trong hai chuyên viên phía sau ngẩng lên. Minh không nhìn họ, nhưng sự chú ý ấy có sức nặng rất cụ thể. Người ta học cách làm nghề không chỉ từ quy trình; họ còn học từ việc cấp trên chọn câu nào để im đi khi căn phòng bắt đầu có giá phải trả.
Quang Huy tháo kính. “Cậu muốn biến khác biệt phương án thành phản đối chính thức?”
“Không. Em phản đối việc xác nhận tính khả thi trên cơ sở giả định đã biết cần sửa. Em không đề nghị biên bản kết luận động cơ của bất kỳ ai.”
Ánh mắt Quang Huy đổi rất ít, nhưng Minh biết ông hiểu câu chữ đó. Không có tên bản ghi nhớ cũ, không có lịch phân phối, không có lời buộc tội. Phần quản trị sẽ đi theo kênh của nó. Phần dự án phải đứng bằng dữ liệu mọi người trong phòng có quyền dùng.
Dung lên tiếng. “Tôi sẽ ghi đúng phạm vi phản đối. Pháp chế cũng bảo lưu xác nhận nếu hồ sơ cuối giữ nguyên bốn giả định này.”
Quang Huy nhìn cô rồi nhìn Minh. “Hai người hiểu việc này sẽ đi lên trên chứ?”
“Có.” Dung đáp.
Minh gật. “Em hiểu.”
Họ mất thêm gần bốn mươi phút để tách phần nào của hồ sơ có thể tiếp tục hoàn thiện, phần nào phải chờ mô hình mới và ai chịu trách nhiệm gửi đề nghị gia hạn. Quang Huy yêu cầu đội chuẩn bị song song phương án nộp đúng hạn nếu ban lãnh đạo bác việc lùi lịch; Dung yêu cầu mọi bản dự thảo ghi rõ trạng thái giả định; Minh đồng ý giữ nhóm làm việc, nhưng không rút phản đối.
Khi bản dự thảo biên bản hiện lại trên màn hình, Dung đọc từng dòng. Đến mục ý kiến người phụ trách dự án, cô sửa chữ “rủi ro” thành “giả định đã được xác minh cần cập nhật”, rồi đẩy bản in sang Minh.
Dưới đoạn ghi nhận đề xuất gia hạn là khoảng trống dành cho người nêu ý kiến xác nhận.
Minh cầm bút. Nỗi sợ không biến mất chỉ vì anh đã nói thành lời. Một chữ ký có thể đủ để Quang Huy giao phần chốt hồ sơ cho người khác, đủ để đề cử ban điều hành bị gác lại. Nhưng lần đầu, nỗi sợ ấy không dẫn anh tới câu hỏi phải giữ tất cả bằng cách nào.
Anh đọc lại rồi ký tên.
Mực chưa khô hẳn khi Hoài Nam đặt bản tiến độ tính lại lên bàn. “Em bắt đầu từ mô hình chuyển tiếp trước. Chiều nay em gửi anh bản đầu.”
“Giữ toàn bộ lịch sử phiên bản.”
“Vâng.”
Quang Huy đứng ở đầu bàn, không ngăn họ. Ông chỉ gom kính và tài liệu lại, chậm hơn thường lệ. Những năm làm việc cùng khiến Minh biết sự im lặng đó không phải nhượng bộ. Từ hôm nay, ông không còn phải đoán liệu Minh có thực sự bước qua giới hạn mà ông đã cho anh cơ hội tránh hay không.
Quang Huy cầm bản biên bản đã có chữ ký của Minh lên.
“Vậy cậu chịu trách nhiệm cho việc Thành Nam mất lợi thế.”
Minh nhìn thẳng ông.
“Tôi chịu trách nhiệm cho chữ ký của mình.”
