Chương 1 - Chương 1: Bức Ảnh Đẹp Nhất
Mai Hạ Vy chọn chiếc bàn cạnh cửa sổ vì ở đó nắng đi vào rất biết điều. Nắng không quá gắt để lộ vết xước trên mặt bàn gỗ giả cổ, cũng không quá nhạt khiến ly latte tám mươi chín nghìn trông giống một cốc sữa buồn ngủ. Chỉ cần nghiêng điện thoại xuống hai mươi độ, đẩy bình hoa khô sang bên trái, đặt cuốn sổ planner màu kem che góc khăn ăn bị ố, mọi thứ lập tức trở thành một buổi sáng rất có gu: cô gái trẻ độc lập, bình thản, biết tận hưởng thành phố bằng một tâm hồn thơm mùi cà phê rang xay.
Thành phố ngoài kia đang kẹt xe ở mức có thể khiến một người tử tế bắt đầu nghi ngờ nhân sinh, nhưng trong khung hình của Vy, thế giới yên lặng như thể tiền thuê nhà chưa bao giờ tồn tại. Cô dùng đầu ngón tay xoay nhẹ chiếc nhẫn bạc, kéo tay áo blazer xuống đúng vị trí, rồi cười. Nụ cười ấy cô đã tập trước gương nhiều năm: đủ mềm để người khác thấy dễ thương, đủ tự tin để nhãn hàng nghĩ rằng cô bán được sản phẩm, và đủ xa lạ để không ai nhận ra đêm qua cô đã thức tới ba giờ sáng tính xem hạn mức thẻ còn chịu nổi một bữa brunch hay không.
Nguyễn Bảo Duy ngồi đối diện, một tay cầm máy ảnh, tay kia bấm điện thoại. Duy từng là editor quen của Vy, cũng là người hiếm hoi biết phía sau những bức ảnh đẹp thường có một đống đồ được đẩy vội xuống gầm bàn. Cậu nhìn màn hình máy ảnh, nhíu mày rất chuyên nghiệp, rồi nói: “Cười lại đi, mắt bà hơi giống người vừa bị ngân hàng hỏi thăm.” Vy hạ nụ cười xuống một giây. “Nghệ thuật là nói giảm nói tránh, cảm ơn. Gọi là ánh mắt của phụ nữ hiện đại đang suy tư về dòng tiền.” Duy bật cười. “Dòng tiền của bà đang chảy theo chiều nào?” “Chiều ra biển. Không quay đầu.”
Cô nói xong liền cầm ly lên, giả vờ nhấp một ngụm. Thật ra cà phê đã nguội và có vị chát, nhưng trong ảnh, lớp bọt vẫn còn đủ đẹp. Vy nhìn qua màn hình điện thoại, chọn một tấm vừa chụp, phóng lớn phần mặt mình. Da ổn, tóc ổn, xương quai hàm ổn. Cái ví đặt sát cạnh ghế thì không ổn, vì trong đó chỉ còn một tờ hai mươi nghìn gấp đôi và ba hóa đơn chưa dám nhìn. Cô đẩy ví ra khỏi khung hình. Có những thứ chỉ cần không xuất hiện thì coi như chưa xảy ra. Đây là kỹ năng sinh tồn căn bản của người làm nội dung, hoặc của người trưởng thành không muốn bật khóc ở nơi công cộng.
Bài đăng hôm nay là hợp tác nhỏ với một tiệm váy online. Không phải quảng cáo trả tiền lớn, chỉ là đổi sản phẩm lấy bài, nhưng Vy vẫn dựng nó như thể mình vừa được mời vào một chiến dịch thời trang tử tế. Chiếc váy lụa màu xanh nhạt trong túi giấy sau lưng cô được gửi miễn phí, còn áo blazer khoác ngoài là đồ thuê theo ngày. Tiền thuê áo tính bằng một bữa cơm bình dân cho hai người, nhưng nếu không có nó, set ảnh sẽ thiếu một chút thành công. Mà thiếu một chút thành công, người ta sẽ lướt qua cô. Trên mạng, một người chỉ cần trông hơi nghèo là lập tức mất quyền khuyên người khác sống đẹp.
Vy mở phần caption đã soạn sẵn trong ghi chú: ‘Phụ nữ không cần chờ ai cho phép mình rực rỡ. Một buổi sáng dành cho bản thân cũng là một cách đầu tư.’ Cô đọc lại, tự thấy câu chữ trơn tru đến mức hơi trượt khỏi tay. Đầu tư. Tự thưởng. Rực rỡ. Những từ ấy từng cứu cô khỏi nhiều buổi tối nằm im trong căn phòng trọ hẹp, nghe tiếng nước nhỏ từ vòi lavabo và tự hỏi rốt cuộc mình đang làm gì với cuộc đời. Chỉ cần viết chúng ra, cô có cảm giác mình vẫn kiểm soát được mọi thứ. Chỉ cần người khác tin, có lẽ cô cũng tin thêm được một chút.
Điện thoại rung. Màn hình hiện thông báo từ ứng dụng ngân hàng: Giao dịch 476.000 đồng tại LUMIERE CAFE đã được ghi nhận. Số dư khả dụng còn lại thấp. Vy úp điện thoại xuống nhanh như thể nó vừa nói tục trước mặt khách. Duy vẫn đang chỉnh màu, nhưng ánh mắt liếc qua đủ để cô biết cậu đã thấy. “Bà lại quẹt thẻ à?” “Tôi đang đầu tư cho công việc.” “Công việc có trả tiền lại không?” Vy chống cằm, mỉm cười với vẻ rất muốn đá bạn mình khỏi tầng hai quán cà phê. “Duy, đừng phá mood của phụ nữ độc lập trước khi phụ nữ độc lập có ảnh đẹp để đăng.”
Duy im vài giây rồi đưa máy ảnh cho cô xem. Trong ảnh, Vy ngồi giữa nắng, tóc buông nhẹ, cổ tay thanh mảnh đặt cạnh ly cà phê, chiếc váy xanh lộ ra vừa đủ dưới vạt áo trắng. Đẹp thật. Đẹp đến mức chính cô cũng suýt tin rằng người trong ảnh không có hai tháng tiền thuê phòng chưa trả, không có ba khoản trả góp đồ công nghệ, không có một hợp đồng freelance bị khách hàng treo thanh toán suốt mười bảy ngày. Người trong ảnh có lẽ biết nấu ăn, biết tiết kiệm, biết từ chối một món đồ mình không cần. Người trong ảnh chắc chắn không từng tải app vay tiêu dùng chỉ vì muốn kịp mua một chiếc túi xách trước chuyến chụp Đà Lạt năm ngoái.
“Tấm này đẹp nhất,” Duy nói. “Đăng được.” Vy nhìn tấm ảnh lâu hơn cần thiết. Cô thấy mình trong đó, nhưng cũng không hẳn. Hạ Vy trên mạng luôn gọn gàng hơn Hạ Vy ngoài đời. Hạ Vy trên mạng có thời gian dưỡng da, có tiền mua nến thơm, có tâm trạng viết về lòng biết ơn vào mỗi sáng thứ hai. Hạ Vy ngoài đời đang dùng kem che khuyết điểm để che quầng mắt, đang nợ tiền điện, đang sợ tiếng gõ cửa của chủ nhà hơn sợ deadline. Hai người ấy sống chung một thân thể, nhưng càng ngày càng ít nói chuyện với nhau.
Cô đăng ảnh lúc mười giờ mười một phút, khung giờ mà theo thống kê của chính cô, dân văn phòng vừa chán việc đủ để lướt mạng nhưng chưa đói đủ để đặt cơm. Caption được chỉnh thêm một câu cho mềm: ‘Mình xứng đáng với những điều dịu dàng, kể cả khi cuộc sống hơi ồn.’ Hashtag vừa phải, tag nhãn hàng đúng vị trí, filter giữ màu da ấm. Bài lên được hai phút đã có ba mươi lượt thích. Bốn phút có một bình luận khen váy. Sáu phút có người hỏi quán ở đâu. Vy thở ra, cảm giác nhẹ đi một đoạn rất ngắn, như vừa dán băng keo trong lên một vết nứt trên kính.
Rồi mẹ cô gọi.
Tên ‘Mẹ’ hiện lên giữa màn hình, đè lên bức ảnh đẹp nhất. Vy nhìn nó cho đến khi cuộc gọi gần tắt mới bấm nghe. Giọng bà Mai Hồng Liên từ đầu dây bên kia luôn có một độ căng rất riêng, giống dây phơi đồ bị treo quá nhiều áo ướt. “Con ăn sáng chưa?” “Con ăn rồi mẹ.” Vy nhìn ly latte nguội và miếng bánh croissant mới cắn một góc cho đẹp ảnh. “Dạo này công việc ổn không?” “Ổn ạ. Con đang gặp khách.” Duy ngẩng đầu nhìn cô, nhưng không nói gì. Mẹ cô im một nhịp. “Cô Tám hỏi con làm gì mà lên mạng suốt. Mẹ cũng không biết trả lời sao cho đàng hoàng.”
Vy cười nhẹ. “Mẹ cứ nói con làm marketing.” “Marketing có hợp đồng dài hạn không? Có bảo hiểm không? Có tháng nào nhận lương đúng ngày không?” Ba câu hỏi đi rất thẳng, không cần filter, không cần bố cục ánh sáng. Vy nhìn móng tay mình, lớp sơn nude đã tróc một đường nhỏ. “Con đang cố.” “Mẹ không trách, nhưng con lớn rồi. Ở thành phố cái gì cũng cần tiền. Đừng sĩ diện quá.” Câu cuối rơi xuống bàn như một chiếc thìa kim loại. Vy nghe rõ tiếng mình trong lòng đáp lại: con biết. Nhưng ngoài miệng, cô chỉ nói: “Con biết mà. Mẹ yên tâm.”
Cuộc gọi kết thúc, bài đăng đã vượt hai trăm lượt thích. Một con số nhỏ, nhưng đủ để thuật toán đẩy nó đi xa hơn một chút. Duy đưa cho cô chai nước lọc mang theo từ nhà, giọng bớt đùa: “Vy, nếu kẹt quá thì nói. Tôi không có nhiều tiền, nhưng có thể…” “Không.” Cô đáp nhanh hơn mức lịch sự. Thấy Duy sững lại, Vy dịu giọng: “Tôi xử lý được. Với lại, ông cũng đang trả góp máy ảnh mà.” Duy cười khô. “Ừ, hai đứa mình đúng là đội hình truyền cảm hứng cho giới trẻ quản lý tài chính.” Vy bật cười theo, nhưng tiếng cười ngắn và mỏng.
Cô mở ví điện tử để kiểm tra tiền trả xe về nhà. Màn hình quay một vòng, rồi hiện số dư: 18.420 đồng. Vy nhìn con số ấy, tự nhiên muốn chụp lại đăng caption ‘tối giản là một phong cách sống’, nhưng chưa kịp tự giễu xong thì một thông báo khác trượt xuống. Lần này không phải ngân hàng. Là từ ứng dụng VayVui, biểu tượng mặt cười màu cam từng xuất hiện trong một video quảng cáo cũ mà cô đã ẩn khỏi trang cá nhân từ lâu.
‘Nhắc thanh toán: Khoản vay của quý khách sẽ quá hạn sau 24 giờ. Vui lòng thanh toán 3.872.000 đồng để tránh phát sinh phí phạt và ảnh hưởng hồ sơ tín dụng.’
Vy ngồi yên. Tiếng máy xay cà phê sau quầy vẫn rền lên, tiếng người cười nói vẫn va vào nhau, bài đăng của cô vẫn tiếp tục có thêm lượt thích. Trên màn hình, bức ảnh đẹp nhất của buổi sáng nằm ngay dưới tin nhắn đòi nợ, sáng sủa, dịu dàng, không một vết nứt. Duy gọi tên cô một lần, rất khẽ. Vy không đáp. Cô chỉ nhìn vào hai dòng chữ kia, rồi lần đầu tiên trong ngày, nụ cười tập trước gương biến mất hoàn toàn.
