Chương 36 - Chương 36: Lời Xin Lỗi Công Khai

Chương 36: Lời Xin Lỗi Công Khai

Mai Phương không hỏi lại. Ở đầu dây bên kia có tiếng lật giấy rất khẽ, rồi giọng cô vang lên, tỉnh đến mức làm cơn nóng trong ngực Minh bị ép xuống như một nắp nồi nặng. “Anh Minh, nghe em nói kỹ. Việc đầu tiên: nhắn cho Nhiên một câu ngắn, không để con trả lời dài. Bảo con không đứng lên, không ký, không đọc bất kỳ lời xin lỗi nào nếu chưa có cha mẹ ở đó. Việc thứ hai: gửi email ngay cho hiệu trưởng, hiệu phó, giáo viên chủ nhiệm. Tiêu đề ghi rõ yêu cầu dừng mọi hình thức xin lỗi công khai khi chưa xác minh sự việc. Việc thứ ba: anh chị quay lại trường, nhưng đi vào phòng bảo vệ, yêu cầu được ghi nhận thời điểm có mặt. Đừng xông lên lớp.”

Minh nhìn sang Hạnh. Mặt chị trắng bệch, nhưng khi nghe đến chữ “quay lại trường”, chị đã đứng lên trước cả anh. Cái túi xách trượt khỏi mép ghế, rơi xuống nền gạch một tiếng khô. Chị cúi nhặt, tay run đến mức kéo khóa hai lần không được. Minh đưa điện thoại cho chị xem tin nhắn của Nhiên, rồi gõ thật nhanh: “Con nghe ba. Nếu cô hoặc bạn yêu cầu con xin lỗi, con nói: con cần ba mẹ có mặt và biên bản. Con không cãi. Con chỉ nói đúng câu đó. Ba mẹ đang tới.” Anh nhìn dòng chữ vừa gửi đi, thấy tim mình đau như bị một bàn tay bóp chặt. Một đứa trẻ mười bảy tuổi đáng ra chỉ cần lo bài kiểm tra chiều nay, không phải học thuộc câu tự bảo vệ mình trước người lớn.

Nhiên trả lời sau gần một phút: “Dạ.” Chỉ một chữ. Không có biểu tượng cảm xúc. Không có câu “con không sao”. Chính sự thiếu vắng câu quen thuộc ấy làm Minh vừa nhẹ người vừa muốn khóc. Có lẽ con đã bắt đầu hiểu rằng không sao không phải là tấm áo giáp. Có lẽ con đã mệt đến mức không còn đủ sức dựng nó lên. Hạnh nhìn một chữ “Dạ” ấy rất lâu, rồi nói nhỏ: “Mình đi thôi anh.” Lần này trong giọng chị không còn chỉ là sợ. Có một thứ khác, mỏng nhưng sắc, như mép giấy mới cắt qua đầu ngón tay.

Email được Minh gửi lúc 10:07, ngay trên bàn quán nước. Anh viết ngắn hơn những email trước, nhưng từng câu đều có điểm tựa: gia đình đã nhận được thông tin lớp 11A3 dự kiến “thống nhất lời xin lỗi công khai” trong tiết sinh hoạt; gia đình yêu cầu nhà trường dừng ngay mọi hình thức gọi tên, ám chỉ hoặc yêu cầu học sinh xin lỗi trước tập thể khi chưa có phụ huynh, biên bản và kết quả xác minh dữ liệu; mọi trao đổi với học sinh có liên quan phải được thực hiện công khai, có người giám hộ hoặc đại diện hợp lệ. Anh đính kèm ảnh bảng lớp Nhiên gửi, ảnh cảnh báo đăng nhập, và ảnh chụp email trước đó. Mai Phương nhắn lại: “Được. Em đang gọi một người quen bên phòng giáo dục để hỏi thủ tục tiếp nhận phản ánh khẩn. Anh chị cứ đến trường, giữ bình tĩnh.”

Giữ bình tĩnh là bốn chữ dễ viết nhất và khó sống nhất. Minh lái xe qua đường chỉ mất chưa đầy một phút, vậy mà mỗi vòng bánh xe như cán qua một đoạn ký ức cũ. Anh nhớ mình năm mười bốn tuổi, đứng trước bảng lớp, nghe thầy chủ nhiệm bảo xin lỗi đi cho xong, dù anh không lấy hộp tiền quỹ. Anh nhớ mẹ anh đứng ngoài cửa lớp, đôi vai nhỏ lại dưới những ánh mắt của phụ huynh khác. Mẹ xin lỗi thay anh, rồi trên đường về chỉ nói: “Nhịn một chút cho yên.” Từ đó Minh học được cách yên rất lâu. Yên đến mức khi con gái mình nói không sao, anh từng tin vì anh tưởng đó là bình thường. Hôm nay, xe dừng trước cổng trường, Minh hiểu cái yên ấy đã đi quá xa.

Bảo vệ nhận ra hai vợ chồng. Ông hơi lúng túng khi Minh đề nghị ghi vào sổ trực rằng phụ huynh Trần An Nhiên có mặt lúc 10:14 để làm việc về thông tin tiết sinh hoạt lớp. “Anh chị chờ để tôi gọi văn phòng,” ông nói, mắt liếc lên camera ở cổng. Minh không thúc. Anh đứng ngay cạnh bàn trực, để Hạnh ngồi xuống chiếc ghế nhựa bên trong. Chị ôm điện thoại bằng hai tay, mắt không rời màn hình. Nhóm phụ huynh vẫn nhảy tin liên tục. Một người viết: “Có chuyện gì thì cô cho các cháu tự giải quyết, phụ huynh can thiệp nhiều quá lại hỏng.” Một người khác đáp: “Đúng rồi, xin lỗi công khai cũng là bài học trách nhiệm.” Hạnh chụp lại từng dòng, không nói. Minh thấy vợ mình, người từng sợ mở nhóm chat, bây giờ đang lưu chứng cứ như thể nhặt từng mảnh kính trên đường con đi.

Mười phút sau, nhân viên văn phòng ra mời họ lên phòng làm việc. Không phải phòng hiệu trưởng, mà là căn phòng nhỏ cạnh cầu thang, nơi sáng nay họ vừa được khuyên “hiểu cho nhà trường”. Cô Linh đã ngồi sẵn ở đó. Bên cạnh cô là thầy hiệu phó, gương mặt mệt mỏi hơn buổi sáng nhưng giọng vẫn cố giữ sự mềm mỏng. “Anh chị lại quay lại có việc gì gấp?” Minh đặt điện thoại lên bàn, màn hình mở sẵn email đã gửi. “Chúng tôi nhận được thông tin lớp sẽ tổ chức lời xin lỗi công khai chiều nay. Gia đình yêu cầu nhà trường xác nhận việc đó có hay không, và dừng ngay nếu có.”

Cô Linh nhíu mày. “Anh Minh, anh dùng chữ ‘ép’ là rất nặng. Tiết sinh hoạt là hoạt động bình thường. Tôi chỉ muốn các em nhìn lại hành vi làm lớp mất đoàn kết.” Hạnh ngẩng lên. “Hành vi nào, của ai, dựa trên kết quả xác minh nào ạ?” Căn phòng khựng lại. Minh quay sang nhìn vợ, không chen vào. Chị nói tiếp, chậm hơn, nhưng rõ từng chữ: “Nếu cô nói con tôi làm lớp mất đoàn kết, xin cô ghi vào biên bản. Nếu cô không nói con tôi, xin cô không để cả lớp hiểu rằng con tôi phải xin lỗi.” Thầy hiệu phó đưa tay chỉnh kính. Cô Linh nhìn Hạnh như thể vừa phát hiện người phụ nữ run rẩy buổi sáng không còn đứng đúng vị trí mà cô quen thấy.

“Chị Hạnh, chị đừng căng thẳng,” cô Linh nói. “Lời xin lỗi đôi khi không phải nhận tội. Nó là cách các con học bao dung, học kết thúc mâu thuẫn.” Minh nghe thấy chữ bao dung và thấy cổ họng mình khô lại. “Nếu không phải nhận tội, vì sao phải công khai?” anh hỏi. “Nếu chưa biết ai sai, vì sao phải có người xin lỗi? Và nếu chỉ là giáo dục, vì sao gia đình tôi không được biết trước?” Cô Linh mím môi. Thầy hiệu phó gõ nhẹ ngón tay lên bàn, rồi nói: “Nhà trường chưa có quyết định chính thức nào về việc bắt học sinh xin lỗi. Có thể các em hiểu nhầm nội dung sinh hoạt.” Minh đẩy điện thoại tới, ảnh bảng lớp hiện rõ nét phấn: “Chiều: sinh hoạt lớp – thống nhất lời xin lỗi công khai.” Anh không cao giọng. “Vậy xin thầy ghi nhận bằng văn bản rằng chiều nay sẽ không có bất kỳ học sinh nào bị yêu cầu xin lỗi công khai liên quan đến sự việc khi chưa có xác minh và phụ huynh.”

Một khoảng lặng rơi xuống bàn. Ngoài hành lang, tiếng trống chuyển tiết vang lên, kéo theo âm thanh học sinh ùa ra như nước vỡ bờ. Từ tầng trên vọng xuống vài tiếng cười, vài tiếng dép chạy, một tiếng gọi tên nhau. Trong căn phòng nhỏ, người lớn ngồi đối diện nhau, mỗi người đều biết thứ đang bị tranh giành không chỉ là một câu xin lỗi. Đó là quyền được gọi sự thật là sự thật trước khi ai đó bắt một đứa trẻ cúi đầu để giữ yên mặt nước. Thầy hiệu phó nói sẽ “trao đổi lại với cô chủ nhiệm”. Minh đáp: “Chúng tôi sẽ chờ ở đây cho đến khi có phản hồi bằng văn bản.”

Cô Linh đứng dậy trước. “Tôi phải lên lớp.” Minh cũng đứng lên. “Cô lên lớp được. Nhưng trước khi cô lên, xin cô xác nhận sẽ không nêu tên Nhiên, Đỗ Quang hay Gia Hân trước tập thể, không yêu cầu em nào xin lỗi công khai, không hỏi riêng học sinh nào khi chưa có phụ huynh hoặc biên bản.” Cô Linh quay lại. Lần này sự khó chịu hiện rõ. “Anh đang làm như tôi là người hại học sinh.” Hạnh đặt điện thoại xuống bàn. “Không. Chúng tôi đang làm như học sinh cần được bảo vệ kể cả khi người lớn nghĩ mình đang làm điều tốt.”

Câu đó khiến cô Linh im vài giây. Rồi cô cười rất nhạt. “Tôi sẽ cân nhắc cách diễn đạt.” Minh lắc đầu. “Không phải cách diễn đạt. Là việc có làm hay không.” Thầy hiệu phó chen vào, giọng thấp hơn: “Cô Linh, chiều nay cô chỉ sinh hoạt nội quy chung, không xử lý vụ việc này trước lớp. Tôi sẽ gửi email xác nhận cho gia đình.” Cô Linh nhìn thầy, như muốn nói gì đó, nhưng cuối cùng chỉ gật đầu rất khẽ. Minh không thấy thắng. Anh chỉ thấy một cánh cửa vừa được chặn lại trước khi kịp đóng sập vào mặt con mình.

Email xác nhận đến lúc 10:49, ngắn và khô: nhà trường ghi nhận đề nghị của phụ huynh, tạm thời không tổ chức bất kỳ hình thức xin lỗi công khai nào liên quan đến sự việc đang xác minh; các trao đổi tiếp theo sẽ thực hiện theo lịch làm việc với phụ huynh và có ghi nhận nội dung. Minh đọc ba lần rồi chuyển cho Mai Phương. Cô nhắn lại: “Tốt. Nhưng họ sẽ chuyển sang hướng khác. Cẩn thận với nhóm phụ huynh và học sinh làm chứng.” Anh chưa kịp trả lời thì điện thoại Hạnh rung. Là Nhiên. Chị bật loa ngoài, giọng gần như nín thở: “Con à?”

Ở đầu dây bên kia, tiếng Nhiên rất nhỏ. “Mẹ ơi, cô vừa vào lớp. Cô nói chiều nay chỉ sinh hoạt nội quy. Nhưng… cô bảo bạn nào đã nói chuyện lớp ra ngoài thì tự suy nghĩ xem mình có làm tập thể bị tổn thương không.” Hạnh nhắm mắt. Minh nắm mép bàn. Nhiên im một chút rồi nói tiếp, từng chữ run nhưng rõ: “Ba ơi, lúc ra chơi, Đỗ Quang để vào ngăn bàn con một tờ giấy. Bạn ấy viết: ‘Tớ không muốn xin lỗi thay người khác nữa. Nếu ba cậu còn cần, tớ có cái cần đưa.’”

Minh đứng lặng giữa phòng làm việc nhỏ. Bên ngoài, tiếng học sinh đã thưa dần, chỉ còn vài bước chân vội vã chạy về lớp. Hạnh nhìn anh, nước mắt chưa rơi nhưng đã đầy trong mắt. Trên màn hình điện thoại, Nhiên gửi thêm một bức ảnh. Tờ giấy bị gấp làm tư, nét chữ nghiêng nghiêng, cuối dòng có một ký hiệu nhỏ giống biểu tượng lưu tệp trên máy tính. Minh nhìn ký hiệu ấy, rồi nhìn lại email xác nhận vừa đến. Lời xin lỗi công khai hôm nay bị chặn lại, nhưng một cánh cửa khác vừa hé ra. Và lần này, người đứng sau cánh cửa là Đỗ Quang.