Chương 21: Kiểm Tra Đột Xuất

Tin nhắn từ số lạ nằm trên màn hình rất lâu mà Thành không bấm trả lời. Anh đọc lại một lần, rồi thêm một lần nữa: đại diện phụ huynh kiểm tra bếp sáng mai có thể là người quen của nhà họ Tô. Ngoài hẻm, tiếng xe máy cuối ngày đã thưa. Thành đặt điện thoại xuống cạnh cuốn sổ chứng cứ. Anh không sợ bị kiểm tra bếp. Anh sợ thứ người ta mang vào không phải tiêu chuẩn vệ sinh, mà là ánh mắt đã quyết sẵn anh không xứng đáng.

Anh chụp lại tin nhắn gửi cho An Nhiên. Cô trả lời sau gần mười phút: Đừng phản hồi số lạ. Ghi lại thời gian nhận tin. Sáng mai chỉ làm đúng quy trình đã viết, không giải thích quá mức nếu không bị hỏi. Câu cuối cô gửi thêm sau một nhịp: Người muốn bắt lỗi thường chờ mình hoảng trước. Thành nhìn dòng chữ ấy, tự nhiên bật cười khẽ.

Đêm đó Thành không lau bếp đến kiệt sức như Huy dặn, nhưng cũng không ngủ được nhiều. Anh dán lại nhãn trên từng hộp gia vị, kiểm tra hạn dùng, ghi một tờ phân khu tạm: nhận hàng, sơ chế, nấu chín, đóng hộp. Những thứ bình thường anh làm bằng thói quen, hôm nay phải biến thành chữ để người khác nhìn thấy. Anh viết bảng theo dõi nhiệt độ, mẫu nhãn suất dị ứng và mẫu giao nhận. Đến hơn hai giờ sáng, anh mở cuốn sổ chứng cứ, ghi thêm: 22:41, nhận tin nhắn cảnh báo về đại diện phụ huynh. Không phản hồi. Đã lưu ảnh màn hình.

Sáng hôm sau, Huy đến sớm, tay xách hai ổ bánh mì và một bình cà phê đen. “Chú ngủ được mấy tiếng?” Thành đáp thật: “Chắc ba tiếng.” Huy đặt bánh lên bàn inox. “Ăn đi. Người kiểm tra bếp chưa chắc đáng sợ bằng đầu bếp tụt đường huyết.” Anh ăn nửa ổ bánh, uống vài ngụm cà phê, rồi cùng Huy rà lại giấy tờ và sổ nhập hàng.

Bảy giờ bốn mươi, cô Diệp đến sớm hơn hẹn. Đi cùng cô là chị Linh và một phụ huynh ngoài ba mươi lăm tuổi, tay cầm điện thoại như cầm một cái thước vô hình. Cô Diệp giới thiệu: “Đây là chị Phan Thanh Vân, đại diện phụ huynh được nhóm lớp đề cử.” Thành gật đầu chào. Chị Vân nhìn anh lâu hơn một nhịp bình thường, ánh mắt lướt qua tạp dề, đôi tay và căn bếp sau lưng anh. “Anh là ba của bé Bảo An ở trường Minh Đức phải không?” Câu hỏi rơi xuống quá sớm.

Huy hơi nghiêng người, nhưng Thành đã đáp trước. “Vâng, tôi là ba của Bảo An. Hôm nay tôi là người phụ trách bếp cho phương án suất ăn Ánh Sao. Nếu chị cần kiểm tra vấn đề cá nhân của tôi, tôi xin phép trả lời sau phần vệ sinh và vận hành.” Chị Vân mỉm cười mỏng. “Tôi chỉ hỏi để biết. Phụ huynh chúng tôi cần biết người nấu cho con mình là ai.” Thành gật đầu. “Tôi hiểu. Vì vậy giấy tờ và quy trình tôi chuẩn bị đều ở đây. Phần nào chưa đủ, tôi sẽ ghi rõ.” Anh kéo tập hồ sơ đến mép bàn, đặt đúng nơi cần đặt.

Cuộc kiểm tra bắt đầu từ giấy tờ. Chị Linh đối chiếu bản photo với bản gốc, ghi số giấy tập huấn và ngày hết hạn giấy khám sức khỏe. Huy trả lời những phần thuộc pháp nhân quán. Thành chỉ bổ sung khi câu hỏi chạm tới vận hành: nguồn hàng, thời gian nhận, người sơ chế, cách tách suất dị ứng. Chị Vân hỏi sắc: nếu mất điện thì sao, ai chứng minh anh hủy nguyên liệu thật. Thành đáp bằng từng mục trong quy trình: thùng giữ lạnh dự phòng, đá gel, sổ hủy hàng, ảnh chụp và chữ ký người chứng kiến.

Đến tủ lạnh, một lỗi nhỏ suýt làm mọi thứ khựng lại. Nhiệt kế treo bên trong chỉ gần tám độ vì Huy vừa mở cửa lấy khay thịt ra kiểm tra hạn dùng. Chị Vân lập tức giơ điện thoại lên chụp. “Tám độ thì không đạt, đúng không?” Huy định giải thích, nhưng Thành giữ giọng bình tĩnh. “Đúng, nếu nhiệt độ ổn định ở mức này thì không đạt. Hiện tại cửa tủ vừa mở lâu để kiểm hàng, nên tôi sẽ ghi nhận và đo lại sau năm phút đóng kín. Nếu vẫn trên mức cho phép, phần nguyên liệu dễ hỏng trong tủ này không dùng cho suất thử.” Chị Vân có vẻ không ngờ anh không tranh cãi. Cô Diệp nhìn bảng nhiệt độ treo cạnh tủ, nói với chị Linh: “Ghi cả cách xử lý của anh Thành.”

Năm phút ấy dài hơn nhiều buổi chiều Thành từng chờ trước cổng trường. Khi mở lại tủ, nhiệt kế về mức an toàn. Thành vẫn lấy riêng khay thịt đã bị đưa ra kiểm lâu nhất, đặt sang một khay khác. “Phần này tôi không dùng cho mẫu hôm nay. Có thể vẫn ổn, nhưng tôi không muốn lấy một chỗ nghi ngờ để chứng minh mình đúng.” Cô Diệp gật đầu rõ ràng. “Làm thực phẩm mà biết dừng ở chỗ nghi ngờ là tốt.”

Sau giấy tờ và tủ lạnh là phần thao tác. Thành rửa tay theo đúng bảng hướng dẫn mới dán, thay găng tay, tách thớt sống và thớt chín, rồi làm ba suất mẫu: một suất thường, một suất không trứng, một suất không hải sản. Món ăn chỉ là thịt băm sốt nấm, rau cải luộc, canh bí đỏ và cơm trắng, nhưng mỗi bước đều có điểm để kiểm: dán nhãn suất đặc biệt, ghi giờ hoàn thành, đo nhiệt độ trước khi cho vào thùng giữ nhiệt. Chị Linh hỏi nếu phụ huynh báo dị ứng sát giờ giao thì sao. Thành đáp: “Tôi từ chối thay đổi trong ngày nếu không đủ thời gian làm riêng an toàn. Tôi có thể giao thiếu một suất và hoàn tiền, nhưng không giao một suất có nguy cơ sai.”

Chị Vân đặt điện thoại xuống bàn. “Anh nói từ chối nghe dễ lắm. Nhưng nếu trung tâm ép thì sao? Anh đang cần hợp đồng này mà.” Thành lau giọt nước ở cổ tay, nhìn thẳng vào chị. “Tôi cần việc, nhưng tôi cần việc làm được lâu. Một đứa trẻ dị ứng ăn nhầm không phải chuyện để tôi chứng minh mình nhiệt tình.” Thành biết nếu là anh của vài tháng trước, có lẽ anh sẽ nói cố được, miễn người ta cho cơ hội. Nhưng Bảo An đã dạy anh rằng người lớn càng muốn làm hài lòng tất cả, trẻ con càng dễ bị đẩy vào chỗ nguy hiểm nhất.

Cao trào của buổi kiểm tra không nằm ở bếp gas hay nhiệt kế, mà đến khi chị Vân lật sang trang cuối trong tập ghi chú. “Tôi hỏi thẳng một câu. Anh đang có tranh chấp với nhà ngoại của con, đúng không? Nếu trung tâm ký với anh, sau này anh dùng hợp đồng này làm chứng cứ chứng minh thu nhập trước tòa, vậy chúng tôi có bị kéo vào chuyện gia đình anh không?” Thành cảm thấy ngực mình như bị ai ấn xuống. Đây mới là điều tin nhắn tối qua muốn anh sợ: đời anh bị bê lên bàn kiểm như một vết nhơ.

Anh im lặng vài giây để không trả lời bằng tự ái. “Tôi đang chuẩn bị hồ sơ bảo vệ quyền làm cha, việc đó là thật. Tôi cần công việc ổn định, cũng là thật. Nhưng trung tâm không phải công cụ của tôi. Nếu tôi làm sai quy trình, cô Diệp có quyền dừng hợp tác theo tiêu chuẩn đã ghi. Nếu tôi làm đúng, tôi xin được đánh giá bằng thực phẩm, giấy tờ và cách vận hành, không bằng lời kể của bất kỳ gia đình nào về tôi.” Anh thêm chậm hơn: “Tôi không muốn con tôi bị người lớn dùng làm công cụ, nên tôi cũng sẽ không dùng con của người khác để làm đẹp hồ sơ.”

Không ai nói ngay. Ngoài cửa, một người giao rau chạy xe ngang qua, tiếng máy nổ rồi tắt ở đầu hẻm. Cô Diệp đóng tập hồ sơ của mình lại trước. “Tôi nhận câu trả lời này. Trung tâm sẽ thử hai tuần với ba mươi suất, nhưng ba ngày đầu giao hai mươi suất để kiểm quy trình giao nhận và phản hồi của học sinh. Mỗi ngày anh gửi bảng nhiệt độ, danh sách suất đặc biệt và ảnh thùng giao trước khi rời bếp cho chị Linh. Nếu có lỗi nghiêm trọng, thử nghiệm dừng ngay.” Thành nghe rõ từng điều kiện. Không dễ dãi, cũng không sỉ nhục. Anh gật đầu. “Tôi đồng ý.”

Chị Vân vẫn chưa chịu buông hẳn. Khi ra tới cửa, chị quay lại, giọng như tiện miệng nhưng mũi kim nằm trong đó rất rõ: “Người làm cha nếu thật lòng thì mấy năm qua ít nhất cũng nên để lại cho con vài lá thư, vài lời hỏi thăm tử tế. Đừng chỉ đến lúc cần tranh quyền mới chứng minh mình thương con.” Huy lập tức cau mặt. Cô Diệp cũng nhìn chị Vân, vẻ không hài lòng vì câu ấy đã vượt khỏi phạm vi kiểm tra. Thành đứng yên. Lần này anh không giải thích, vì trong đầu vừa bật lên hình ảnh chiếc hộp thiếc dưới gầm giường, bên trong là những phong bì anh từng viết cho Bảo An.

Sau khi đoàn kiểm tra rời đi, Huy đóng cửa bếp mạnh hơn bình thường. “Chị ta hỏi bếp thì hỏi, lôi thư từ gì vào.” Thành tháo tạp dề, tay hơi run vì mệt. “Có người kể cho chị ấy nghe.” Huy nhìn anh. “Nhà họ Tô?” Thành không trả lời ngay. Anh lấy cuốn sổ chứng cứ, ghi lại tên Phan Thanh Vân, thời gian kiểm tra, các câu hỏi về tranh chấp quyền nuôi con và câu cuối về thư. Anh không thể ngăn người khác nói gì về mình, nhưng anh có thể giữ lại dấu vết.

Chiều đó, sau ca cơm trưa, Thành tranh thủ về phòng trọ. Anh quỳ xuống kéo chiếc hộp thiếc từ gầm giường ra. Bên trong là bản nháp vài lá thư, biên lai chuyển phát, mấy phong bì chưa gửi vì có lúc anh không đủ tiền mua tem, và một tờ giấy ghi tay lịch gửi quà sinh nhật cho Bảo An. Anh cầm lên một biên lai đã nhạt mực: Người nhận: Lục Bảo An. Địa chỉ: biệt thự Tô gia, đường Minh Lan. Trạng thái: đã phát tại cổng bảo vệ.

Thành ngồi rất lâu trên nền gạch, lưng tựa vào mép giường. Anh nhớ Bảo An có lần cúi đầu hỏi: “Ba có quên sinh nhật con không?” Khi ấy anh tưởng thằng bé chỉ tủi thân. Bây giờ câu hỏi ấy có hình dạng khác. Anh chụp từng biên lai gửi cho An Nhiên, kèm một dòng: Tôi từng gửi thư cho con. Rất nhiều lần. Bảo An nói chưa từng nhận. An Nhiên gọi lại ngay, giọng thấp và tỉnh. “Ngày mai mang toàn bộ thư, biên lai và danh sách ngày gửi tới văn phòng. Nếu Bảo An thật sự chưa nhận được, đây không còn là chuyện thư thất lạc nữa.” Thành nhìn những phong bì cũ nằm im trong hộp, đột nhiên hiểu có những thứ không đến được với con vì đã có người đứng giữa đường.