Chương 46: Ánh Hào Quang Của Riêng Em

Sáng hôm sau, tôi tỉnh dậy trước chuông báo thức. Sau khi từ chối một bản đề nghị đủ để Tự Quang sống rất lâu trong ánh đèn của người khác, tôi vẫn phải đứng trước gương, che quầng mắt và tự nhắc mình rằng lý tưởng không trả tiền thuê nhà. Thành phố này không quan tâm tối qua bạn đã từ chối bao nhiêu tiền; nó chỉ hỏi sáng nay bạn có đủ bản lĩnh bước tiếp hay không.

Tám giờ hai mươi, tôi có mặt ở trung tâm hội nghị nơi vòng đầu tư tăng trưởng được tổ chức. Dư Hạ ôm laptop như ôm bình oxy, vừa thấy tôi liền nói: “Hôm qua từ chối làm phu nhân nhà giàu của Vân Tinh, hôm nay đi xem mắt với nhà đầu tư muốn quản sổ hộ khẩu. Đời sáng lập thật phong phú.” Tôi bật cười, cổ họng khô. Thẩm Ngật kiểm tra từng lọ kem mẫu. Luật sư Hà lật bản điều khoản lần cuối. Không ai nói “cố lên”, vì hai chữ đó quá nhẹ so với bảng dòng tiền còn ba tháng.

Trước khi vào phòng, trợ lý đưa tôi danh sách khách mời quan sát. Tôi khựng lại ở dòng cuối: Lục Hoài Cẩn, Cảnh Hành. Không có quyền biểu quyết, chỉ là khách mời quan sát. Khi tôi bước vào, anh đã ngồi ở hàng ghế cuối, trước mặt chỉ có tập tài liệu và cây bút. Ánh mắt chúng tôi chạm nhau trong một giây. Anh không gật đầu quá rõ, không mỉm cười để tạo cảm giác chống lưng. Anh chỉ nhìn tôi bằng sự yên lặng rất vững, như thể nói: em cứ đi, anh ở đây, nhưng không ở phía trước em.

Tôi mở bài thuyết trình bằng con số, không phải bằng câu chuyện. Doanh thu ba mươi ngày, tỷ lệ mua lại của nhóm da nhạy cảm, chi phí hoàn tiền sau khi chỉnh quy trình hướng dẫn sử dụng, năng lực sản xuất hiện tại và nhu cầu quý sau. Tôi không tô hồng. Tôi chiếu thẳng lên màn hình dòng cảnh báo đỏ: nếu không có vốn trong sáu tuần tới, Tự Quang chỉ duy trì được lô phục hồi chủ lực và phải chấp nhận mất một phần nhiệt truyền thông. Một nhà đầu tư nhướng mày. “Hứa tổng, cô đang thuyết phục chúng tôi đầu tư hay đang giải thích vì sao công ty cô dễ chết?”

“Tôi đang giải thích vì sao công ty tôi đáng sống,” tôi đáp. “Một thương hiệu không dám nói mình có thể chết thường cũng không biết mình đang sống nhờ thứ gì.” Tôi chuyển sang kế hoạch mười hai tháng: không mở toàn quốc trong một quý, không đốt tiền mua KOL hạng đầu, không tung mười dòng sản phẩm để tạo ảo giác phong phú. Chúng tôi chỉ làm ba việc: mở rộng hai nhà máy đạt chuẩn, nâng hệ thống phản hồi khách hàng, và giữ dòng phục hồi chủ lực ở mức kiểm nghiệm cao hơn tiêu chuẩn tối thiểu. Da kích ứng không cần sexy. Nó cần đỡ rát.

Bà Lâm của quỹ Mộc Thành hỏi thẳng: “Tự Quang vừa từ chối Vân Tinh. Nếu chúng tôi đầu tư với tư cách cổ đông thiểu số, làm sao đảm bảo đội sáng lập không lấy danh nghĩa giữ linh hồn thương hiệu để phủ quyết mọi quyết định thương mại khó chịu?” Tôi mời luật sư Hà phát bản điều khoản quản trị mới. Quyền kiểm soát của đội sáng lập được chia thành ba lớp: tài chính lớn cần hội đồng phê duyệt, an toàn công thức cần hội đồng khoa học độc lập, còn định vị thương hiệu và dữ liệu khách hàng có điều khoản bảo lưu không chuyển nhượng nếu không đạt tỷ lệ đồng thuận đặc biệt.

“Quyền phủ quyết của tôi chỉ áp dụng với tiêu chuẩn sản phẩm, dữ liệu khách hàng và những thay đổi có thể làm thương hiệu đi ngược lời hứa phục hồi,” tôi nói. “Nếu tôi muốn đốt tiền sai, các vị có quyền chặn. Nếu nhà đầu tư muốn biến Tự Quang thành thương hiệu bán nỗi sợ của phụ nữ, chúng tôi có quyền chặn. Đây không phải vương miện của nhà sáng lập. Đây là dây an toàn của khách hàng.” Thẩm Ngật tiếp lời bằng phần R&D: ngưỡng hương liệu loại bỏ, patch test tự nguyện, hồ sơ phản hồi kích ứng, chi phí kiểm nghiệm tăng nếu giữ chuẩn cao. Một nhà đầu tư hỏi đùa: “Anh Thẩm, phần này khiến lợi nhuận năm đầu kém đẹp đấy.” Thẩm Ngật nhìn ông ta. “Tôi biết. Nhưng mặt khách hàng đỏ lên cũng không đẹp.”

Dư Hạ trình bày kế hoạch truyền thông sau gọi vốn. Cô ấy không dùng chuyện từ chối Vân Tinh làm khẩu hiệu anh hùng, cũng không biến nỗi đau của khách hàng thành chất liệu viral. Tự Quang sẽ xây cộng đồng tư vấn dùng sản phẩm đúng cách, công khai tỷ lệ phản hồi không phù hợp và mời khách hàng tham gia hội đồng trải nghiệm. “Chúng tôi không định hét rằng mình sạch,” cô ấy nói. “Chúng tôi định đủ gan để khách hàng kiểm tra xem mình có sạch thật không.” Tự Quang chưa bao giờ là ánh sáng một người tự đốt mình đến kiệt sức.

Cao trào thật sự đến ở phần hỏi đáp cuối. Đại diện quỹ thứ ba đặt bút xuống. “Hứa tổng, câu chuyện của cô rất mạnh. Nhưng thị trường không thiếu câu chuyện mạnh. Nếu bỏ đi quá khứ Hứa thị, bỏ đi Lục tổng ngồi phía sau, bỏ đi đối thủ Duyệt Nhan vừa sụp đổ, Tự Quang còn lại gì?” Câu hỏi đó cắt qua lớp hào quang truyền thông mà người ta bắt đầu khoác lên tôi. Tôi quay đầu rất nhẹ. Ở hàng ghế cuối, Hoài Cẩn vẫn không lên tiếng. Anh chỉ đặt bút xuống, hai tay đan lại, bình tĩnh đến mức khiến tôi muốn cười. Anh thật sự đang học cách không cứu tôi khỏi một câu hỏi khó.

Tôi tắt slide tài chính và mở ảnh chụp một trang trong cuốn sổ tay thứ hai của mẹ. Tôi chưa từng dùng nó trong thuyết trình thương mại, vì ký ức nếu đưa lên sân khấu quá sớm sẽ thành đạo cụ. Nhưng hôm nay, câu hỏi kia không hỏi về tiền. Nó hỏi về thứ còn lại sau khi mọi ánh sáng vay mượn tắt đi. Trên màn hình là nét chữ của Diêu Thanh Lam, hơi nghiêng: “Nếu có ngày phải làm lại, đừng dùng tên Hứa thị nữa. Thương hiệu mới có thể gọi là Tự Quang. Ánh sáng tự mình giữ lại, không cần mượn họ tên ai.”

“Tôi từng nghĩ mình đặt tên Tự Quang vì nhớ mẹ,” tôi nói. “Sau này tôi mới biết, bà đã chuẩn bị cái tên đó trước cả khi tôi đủ can đảm rời khỏi cái bóng Hứa thị. Nhưng Tự Quang không sống nhờ một người mẹ đã mất, không sống nhờ một người đàn ông ngồi dưới sân khấu, cũng không sống nhờ phản diện ngã xuống. Nó sống vì có sản phẩm được kiểm nghiệm, có khách hàng thật quay lại, có đội ngũ dám nói không với tiền dễ, và có hệ thống quản trị đủ để ngay cả tôi cũng không thể tùy tiện phản bội lời hứa ban đầu.” Tôi nhìn từng nhà đầu tư. “Bỏ đi tất cả hào quang bên ngoài, Tự Quang vẫn còn lý do để khách hàng đặt lọ kem lên bàn rửa mặt thêm một lần nữa.”

Không có tràng pháo tay ngay lập tức. Những cuộc gọi vốn không vận hành bằng cảm xúc bốc lên trong mười giây. Bà Lâm yêu cầu tạm nghỉ để các quỹ thảo luận riêng. Tôi bước ra hành lang, vai nặng như vừa tháo khỏi người một chiếc áo giáp. Dư Hạ đưa cho tôi chai nước, mắt hơi đỏ nhưng miệng vẫn độc: “Cậu không dùng mẹ cậu để bán hàng. Cậu dùng bản kế hoạch để bảo vệ mẹ cậu.” Luật sư Hà ho nhẹ. “Dù cảm động đến đâu, hợp đồng vẫn phải đọc từng chữ.” Chúng tôi cùng cười. Ít nhất, hôm nay tôi không còn đứng một mình trong phòng tối.

Khi chúng tôi được mời trở lại, bà Lâm đặt tập giấy lên bàn. “Mộc Thành đồng ý dẫn vòng đầu tư tăng trưởng cho Tự Quang. Hai quỹ còn lại tham gia với tỷ lệ nhỏ hơn. Định giá thấp hơn đề nghị của Vân Tinh rất nhiều, giải ngân chia hai đợt theo tiến độ sản xuất và kiểm nghiệm, nhưng chúng tôi chấp nhận điều khoản bảo lưu quyền kiểm soát sản phẩm, dữ liệu khách hàng và định vị phục hồi của đội sáng lập. Đổi lại, Tự Quang phải chấp nhận chỉ tiêu minh bạch hàng quý, hội đồng khoa học độc lập và quyền giám sát dòng tiền chặt hơn. Chúng tôi không mua linh hồn thương hiệu của cô. Nhưng chúng tôi cũng không đầu tư vào thơ.”

Tôi thở ra rất chậm. “Tôi cũng không định dùng thơ trả lương nhân viên.” Lần này, bà Lâm cười. Luật sư Hà đọc nhanh những mục quan trọng rồi gật đầu rất khẽ với tôi. Dư Hạ cúi xuống nhắn vào nhóm nội bộ: “Chưa được nghỉ. Có tiền rồi, bắt đầu khổ kiểu cao cấp.” Khoảnh khắc ký term sheet không rực rỡ như quảng cáo. Chỉ có mực đen trên giấy trắng, những điều khoản đã được giành từng dòng, và cảm giác rất thật rằng Tự Quang cuối cùng đã có thêm thời gian để lớn lên mà không phải đổi họ tên.

Sau buổi họp, ban tổ chức mời tôi chụp ảnh với nhà đầu tư. Tôi đứng giữa Dư Hạ, Thẩm Ngật và luật sư Hà. Đèn flash lóe lên, tôi nhớ đến những ngày người ta chỉ chụp tôi ở góc xấu nhất của một cuộc họp báo xin lỗi. Khi đó, ánh sáng dùng để phơi bày tôi như tội đồ. Hôm nay, ánh sáng vẫn sắc, vẫn lạnh, nhưng tôi không còn cúi đầu tránh nó. Tôi đứng trong ánh sáng đó bằng tên mình, bằng đội ngũ của mình, bằng một thương hiệu không cần xin phép ai để được tồn tại.

Khi đám đông tản đi, tôi thấy Hoài Cẩn đứng ở cuối hành lang. Anh không tiến tới lúc mọi người còn đang chúc mừng, cũng không hỏi có cần xử lý báo chí không. Anh chỉ đợi đến khi tôi tự bước ra khỏi vòng sáng của máy ảnh. Tôi nhìn anh, lòng mềm xuống như một mép giấy được vuốt phẳng sau nhiều lần bị gấp sai. Có lẽ độc lập không phải là đi một mình đến cuối đường. Độc lập là khi mình có thể quay đầu gọi tên một người mà không sợ cái tên ấy che mất mình.

Tôi bước về phía anh. Hoài Cẩn đứng thẳng hơn một chút, bàn tay cầm điện thoại siết lại rất nhẹ. Tôi dừng trước mặt anh, khoảng cách vừa đủ để không ai khác nghe rõ. “Lục Hoài Cẩn,” tôi gọi. Tên anh rơi xuống giữa hành lang sáng trắng, không còn là tên của một nhà đầu tư, một đối tác hay người từng khiến tôi đau vì yêu sai cách. Chỉ là tên của người đã đứng yên dưới sân khấu để tôi tự bước qua phần khó nhất. Anh nhìn tôi, giọng thấp đi. “Anh ở đây.” Tôi khẽ cười. “Lát nữa, đừng nói chuyện hợp đồng nữa. Tôi có câu khác muốn nói với anh.”