Chương 13: Một Lọ Kem Không Biết Nói Dối

Chương 13: Một Lọ Kem Không Biết Nói Dối

Đèn đỏ trước mặt còn mười một giây. Tôi nhìn con số màu đỏ nhảy lùi từng nhịp, đầu óc lại bình tĩnh đến mức đáng sợ. Có lẽ khi một người đã bán kỷ vật cuối cùng của mẹ để đặt cược vào một lô mẫu, rồi nghe tin lô mẫu đó hỏng ngay trong ngày, cảm xúc đầu tiên không còn là hoảng loạn nữa. Nó giống như có ai đó đổ một chậu nước lạnh xuống sống lưng, lạnh đến tận xương, nhưng cũng làm mọi tiếng ồn trong đầu tắt đi. Tôi bật xi nhan, quay đầu xe ở ngã rẽ kế tiếp. Dư Hạ không hỏi tôi đi đâu, chỉ lập tức cúi xuống mở điện thoại. Thẩm Ngật siết chặt máy, giọng còn khàn sau cuộc gọi: ‘Bà Lưu bảo giữ nguyên hiện trường, chưa cho ai đụng vào.’

‘Tốt.’ Tôi nói. ‘Dư Hạ, nhắn cho bà ấy một câu: từ giờ trở đi mọi trao đổi chỉ dùng email và tin nhắn có lưu vết. Thẩm Ngật, anh ghi lại mốc thời gian cuộc gọi vừa rồi, cả câu bà Lưu nói về số lượng lọ lỗi.’ Dư Hạ quay sang nhìn tôi. Trong mắt cô ấy có một lớp lo lắng rất mỏng, bị cô ấy cố tình đè dưới vẻ bình tĩnh quen thuộc. ‘Cậu ổn không?’ Tôi nhìn đường, cười một tiếng không ra vui vẻ. ‘Tôi vừa phát hiện mình nghèo đến mức không có quyền sụp đổ giữa đường.’ Dư Hạ im hai giây rồi gõ chữ nhanh hơn. ‘Được, vậy tôi sẽ thay cậu sụp đổ sau. Hiện tại tôi làm thư ký chiến trường.’

Khi chúng tôi quay lại xưởng Lưu, trời đã tối hẳn. Đèn ngoài cổng hắt xuống mặt sân ướt mưa, làm tấm bảng hiệu bạc màu càng giống một thứ vừa bị rửa đến trơ xương. Bà Lưu đứng ở cửa khu kiểm mẫu, áo khoác xưởng chưa kịp cài hết nút, sắc mặt khó coi hơn lúc ký hợp đồng buổi sáng. Bà không vòng vo, dẫn chúng tôi vào phòng ổn định. Trên bàn inox đặt mười hai lọ kem nhỏ, đáy lọ có một lớp nước trong hơi đục lắng xuống, phía trên texture vỡ thành những vệt ngà nhạt. Chúng nằm im lặng, nhưng im lặng kiểu đó còn sắc hơn bất kỳ lời buộc tội nào.

Tôi đeo găng tay, cầm một lọ lên dưới đèn. Lớp tách nước không nhiều, nhưng đường ranh ở đáy rất thẳng, quanh thành lọ có vài bọt khí li ti tụ lại thành một vòng mỏng. Nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, người không làm sản phẩm rất dễ kết luận công thức không ổn. Tôi cũng từng thấy vô số cuộc họp ở Hứa thị bắt đầu bằng một câu như vậy: mẫu hỏng rồi, tìm người chịu trách nhiệm đi. Nhưng một lọ kem không biết nói dối. Nó chỉ để lại dấu vết của những gì người ta đã làm với nó. Người nói dối là con người, không phải sản phẩm.

Thẩm Ngật lấy một lọ khác, xoay dưới ánh đèn rồi cau mày. ‘Không giống mất ổn định do hệ nhũ tự vỡ. Nếu công thức sập, đường tách sẽ không đều thế này, bọt khí cũng không gom theo một phía.’ Bà Lưu lập tức lạnh giọng: ‘Ý anh là lỗi của xưởng tôi?’ Tôi đặt lọ xuống, không để giọng mình cao lên. ‘Hiện tại chúng ta chưa kết luận lỗi của ai. Chúng ta chỉ kết luận đây là một sai lệch cần truy nguyên.’ Tôi mở túi, lấy bản phụ lục vừa ký ban sáng đặt lên bàn. Dòng chữ về nhiệt độ bảo quản, người phụ trách và thay đổi quy trình còn mới đến mức mực bút như chưa khô. ‘Bà Lưu, tôi cần batch record, log nhiệt độ phòng ổn định, danh sách nhân sự ca chiều và camera khu hành lang từ sau khi chiết rót.’

Bà Lưu nhìn tôi vài giây. Có lẽ bà đang cân nhắc nên xem tôi là khách hàng đang đòi quyền lợi hay là rủi ro đang tự mang bão vào nhà máy của bà. Cuối cùng, bà quay sang bảo quản lý trẻ đi lấy hồ sơ. Dư Hạ đứng sau lưng tôi, ghé sát nói nhỏ: ‘Cậu vừa giống luật sư, vừa giống bác sĩ pháp y. Chỉ thiếu câu thi thể không biết nói dối.’ Tôi liếc cô ấy. ‘Đừng làm tôi cười trong phòng có mười hai lọ kem đang hấp hối.’ ‘Xin lỗi,’ cô ấy đáp rất nghiêm túc, ‘tôi sẽ mặc niệm cho các em ấy bằng tư thế chuyên nghiệp.’

Hồ sơ được đưa đến sau năm phút. Theo batch record, lô TQ-002 bắt đầu chiết lúc mười lăm giờ bốn mươi hai, kết thúc lúc mười sáu giờ lẻ ba. Ghi chú bên cạnh nói mẫu đã được chuyển vào phòng ổn định B lúc mười sáu giờ tám, nhiệt độ tiêu chuẩn hai mươi ba đến hai mươi lăm độ, độ ẩm dưới năm mươi phần trăm. Mọi thứ trên giấy sạch sẽ đến mức đáng yêu. Sự sạch sẽ quá mức luôn khiến tôi cảnh giác. Tôi nhìn sang log nhiệt độ, đầu ngón tay dừng ở khoảng thời gian mười sáu giờ mười đến mười bảy giờ lẻ năm. Phòng ổn định B không có biến động, đường nhiệt gần như thẳng. Nếu mẫu thật sự ở trong phòng này, chúng không nên biến thành như vậy.

‘Có tem chỉ thị nhiệt trên thùng chuyển mẫu không?’ Tôi hỏi. Quản lý trẻ khựng lại. Bà Lưu quay đầu nhìn anh ta, ánh mắt lập tức nặng xuống. Anh ta đi ra ngoài thêm một lần, lúc quay lại mang theo hai miếng tem dán đã bị bóc khỏi thùng carton. Một miếng vẫn giữ màu xanh nhạt bình thường, miếng còn lại chuyển sang xanh sẫm ở ô ba mươi hai độ. Dư Hạ hít một hơi rất khẽ. Thẩm Ngật đặt hai miếng tem cạnh nhau, giọng trầm xuống: ‘Ít nhất một thùng đã từng ở môi trường trên ba mươi hai độ. Không phải vài phút.’

Tôi cầm một lọ bị lỗi và một lọ chưa tách nước trong nhóm còn lại, đặt song song dưới đèn. Lọ chưa lỗi vẫn mịn, nhưng ở cổ lọ đã có một lớp hơi nước rất mỏng, giống như người bị sốt nhẹ nhưng chưa ngã. Điều đó còn đáng sợ hơn. Nó nói rằng vấn đề không chỉ nằm ở mười hai lọ đã vỡ, mà cả batch đều từng bị kéo qua một điều kiện bảo quản sai. Một phần chết trước, phần còn lại chỉ đang chờ thời gian hoàn tất bản án. Tôi nói với bà Lưu: ‘Tôi cần xem camera.’

Phòng bảo vệ của xưởng nhỏ, màn hình giám sát hơi cũ, hình ảnh có độ trễ vài giây. Bảo vệ tua lại từ mốc mười sáu giờ. Chúng tôi thấy xe đẩy mẫu rời khu chiết rót, trên xe có hai thùng TQ-002 và khay mẫu rời. Một công nhân tên Tiểu Chu đẩy xe về hướng phòng ổn định B. Đến ngã rẽ hành lang, một người mặc áo khoác xưởng màu xám, đội mũ trùm kín tóc, đeo khẩu trang đứng chờ ở đó. Người đó cúi xuống nói gì với Tiểu Chu, sau đó chỉ về phía khu đóng gói tạm. Tiểu Chu do dự một lúc rồi đẩy xe đi theo hướng khác.

‘Người này là ai?’ Tôi hỏi. Căn phòng im đến mức tiếng quạt máy cũng trở nên chói tai. Bà Lưu nhìn danh sách nhân sự ca chiều, sắc mặt từ khó coi chuyển sang lạnh. ‘Không có người này trong danh sách.’ Quản lý trẻ lật thêm một tờ, cố gắng giải thích: ‘Có thể là nhân sự hỗ trợ vệ sinh thiết bị? Chiều nay bên khu chiết có thay ca…’ Bà Lưu đập tập giấy xuống bàn. ‘Nhân sự hỗ trợ cũng phải có tên, có số thẻ, có trưởng ca ký nhận. Xưởng tôi không phải chợ rau.’ Dư Hạ khoanh tay, giọng nhỏ nhưng sắc: ‘Chợ rau còn biết ai bán rau, ai vào trộm rau.’

Camera tiếp tục chạy. Xe mẫu bị đặt trong khu chờ đóng gói cạnh máy sấy khử trùng bao bì, phía trên là cửa thông gió đang thổi khí nóng. Từ mười sáu giờ mười hai đến mười bảy giờ lẻ sáu, không ai chạm vào xe. Gần một tiếng đồng hồ, hai thùng mẫu TQ-002 nằm ở nơi chúng không nên nằm, trong khi trên giấy chúng đã yên vị trong phòng ổn định B. Tôi không biết người lạ kia là ai, cũng chưa có bằng chứng người đó được ai sai khiến. Nhưng tôi biết một chuyện: đây không còn là sai sót ngẫu nhiên. Sai sót thật thường vụng về. Thứ trên màn hình lại quá vừa đủ. Vừa đủ làm hỏng mẫu, vừa đủ để đẩy lỗi về công thức, vừa đủ để xưởng sợ Tự Quang và Tự Quang mất lịch.

Thẩm Ngật lấy từ túi giữ nhiệt của anh ra một ống mẫu nhỏ. Đây là phần anh giữ lại sau khi kiểm texture ngay cuối công đoạn đồng hóa, chưa chiết vào lọ bán thử, chỉ dùng để đối chiếu kỹ thuật. Từ lúc rời xưởng đến giờ, nó được đặt trong hộp có túi gel lạnh và nhiệt kế mini. Anh mở nắp, dùng que thủy tinh khuấy nhẹ. Chất kem bên trong vẫn mịn, không có vệt nước. Bà Lưu nhìn ống mẫu ấy, môi mím lại. Tôi đặt nó cạnh lọ bị tách nước. Một bên là sản phẩm từng được giữ đúng điều kiện. Một bên là sản phẩm bị kéo qua một giờ nóng ẩm. Không cần diễn văn. Bằng chứng đôi khi biết nói hơn con người, vì nó không biết chọn phe.

‘Tôi sẽ lập biên bản sai lệch quy trình.’ Tôi nói. ‘Nội dung chỉ ghi sự thật: mẫu TQ-002 không được chuyển vào phòng ổn định B như batch record đã ghi; có nhân sự không nằm trong danh sách ca xuất hiện tại hành lang; thùng mẫu từng tiếp xúc môi trường trên ba mươi hai độ; kết quả quan sát là tách nước ở đáy. Tôi không yêu cầu bà nhận lỗi thay ai trước khi điều tra xong, nhưng tôi yêu cầu niêm phong camera, log ra vào và toàn bộ mẫu lỗi.’ Bà Lưu nhìn tôi. ‘Cô vẫn muốn làm tiếp ở đây?’ Tôi im lặng một nhịp. Câu trả lời thật nằm ngay trên màn hình giám sát, trong người mặc áo xám không có tên kia. Một xưởng có thể tốt, nhưng nếu cửa đã bị người khác mở, lòng tin không thể vá lại bằng một câu xin lỗi.

‘Không.’ Tôi nói. Dư Hạ quay phắt sang tôi, nhưng lần này cô ấy không ngắt lời. Tôi nhìn thẳng bà Lưu. ‘Tôi tôn trọng xưởng của bà, và vì vậy tôi không nói đây là lỗi công thức để tiện rút lui. Nhưng Tự Quang không còn thời gian đặt cược batch tiếp theo vào một hệ thống đã xuất hiện lỗ hổng nhân sự trong đúng ngày chúng tôi bị rải tin bẩn. Tôi cần biên bản để bảo vệ cả hai bên. Sau đó, tôi sẽ đổi nhà máy.’ Bà Lưu im rất lâu. Cuối cùng bà kéo ghế ngồi xuống, cầm bút ký vào biên bản sai lệch mà quản lý vừa in ra. Nét bút của bà mạnh đến mức giấy hơi hằn xuống. ‘Tôi sẽ hoàn lại phần chi phí chưa sử dụng sau khi đối soát. Camera tôi giữ bản gốc, cô có quyền nhận bản sao. Nhưng cô Hứa, người chặn cô không chỉ đứng ngoài cổng đâu.’

Tôi hiểu. Một người lạ đi được vào hành lang sạch, gọi đúng tên mẫu, chọn đúng khu nóng, biết đúng thời điểm batch mới chiết xong và còn đủ nhạy nhiệt. Người đó không cần đánh cắp công thức. Chỉ cần hiểu quy trình hơn người ngoài bình thường. Tôi ký nhận bản sao biên bản, cổ tay trống trơn lại đau âm ỉ. Chiếc đồng hồ của mẹ đã đổi thành một khoản đặt cọc, khoản đặt cọc ấy suýt biến thành tro trong một tiếng đồng hồ nóng ẩm. Nhưng cũng chính vì sáng nay tôi cố chấp yêu cầu batch record, mẫu lưu và điều kiện bảo quản bằng văn bản, tối nay tôi mới có thứ để bám vào. Nguyên tắc không cứu người khỏi tổn thất. Nó chỉ giúp người ta không chết chìm khi tổn thất ập đến.

Ra khỏi xưởng Lưu, mưa đã ngớt. Thẩm Ngật đứng bên xe, gọi ba cuộc liên tiếp. Đến cuộc thứ ba, anh nói rất nhanh với người ở đầu dây bên kia về dung tích pilot, yêu cầu nhiệt độ, thời gian ổn định và kiểm nghiệm sơ bộ. Tôi không hỏi anh đang gọi ai cho đến khi anh cúp máy. ‘Xưởng Nam Dật,’ anh nói. ‘Họ có một dây chuyền pilot độc lập, nhỏ nhưng sạch. Tôi từng làm dự án thử nghiệm ở đó. Giá cao hơn xưởng Lưu hai mươi phần trăm, yêu cầu chúng ta tự mang một phần bao bì mẫu, và phải có mặt trước hai mươi ba giờ ba mươi nếu muốn chạy test thiết bị trong đêm.’ Dư Hạ nhìn đồng hồ điện thoại. ‘Bây giờ là hai mươi hai giờ mười hai. Tức là chúng ta có một tiếng mười tám phút để biến thành đội đua công thức mỹ phẩm.’

Tôi mở bản kế hoạch tiền mặt trên điện thoại. Con số trong tài khoản sau khi đặt cọc khiến người ta rất khó lạc quan. Nhưng biên bản sai lệch của xưởng Lưu cho phép chúng tôi tạm giữ một phần thanh toán còn lại, phần chi phí chưa dùng sẽ được hoàn sau đối soát. Tôi không có dư tiền, chỉ có một khe hẹp đủ để chui qua nếu không sợ trầy da. ‘Dư Hạ, liên hệ đơn vị bao bì, bảo họ chuyển thẳng mười bộ lọ mẫu đến Nam Dật, phí giao đêm tôi chịu. Thẩm Ngật, gửi yêu cầu kỹ thuật cho họ trước, nhấn mạnh ổn định nhiệt bốn mươi tám giờ và lưu mẫu ba bộ. Tôi sẽ gửi email chấm dứt lô pilot tại xưởng Lưu vì sai lệch quy trình, đồng thời đính kèm biên bản.’

Dư Hạ vừa gật đầu thì điện thoại cô ấy rung. Cô nhìn màn hình, sắc mặt thay đổi. Lần này, cô không đưa máy ngay cho tôi, như thể sợ chỉ một dòng chữ cũng có thể làm tôi mệt thêm. Tôi tự cầm lấy. Trong nhóm OEM kia, có người vừa đăng: ‘Nghe nói Tự Quang bị xưởng Lưu trả hàng rồi, công thức mới không ổn định, tách nước ngay batch đầu.’ Bài nhắn được gửi cách đây ba phút. Nhanh hơn cả email biên bản của tôi. Nhanh hơn cả quyết định đổi nhà máy của chúng tôi. Người đứng sau không chỉ muốn mẫu hỏng; họ muốn câu chuyện về mẫu hỏng chạy trước sự thật.

Tôi trả điện thoại cho Dư Hạ, nhìn hộp giữ nhiệt trên ghế sau. Bên trong có ống mẫu nhỏ của Thẩm Ngật, vẫn mịn, vẫn im lặng, vẫn ngoan cố giữ hình dạng mà nó nên có. Một lọ kem không biết nói dối. Nó không biết bên ngoài có bao nhiêu người chờ nó thất bại, không biết cái tên Tự Quang bị treo lên nhóm kín như một trò cười, cũng không biết chiếc đồng hồ của mẹ tôi đã nằm trong tủ kính của một cửa hàng đồ cũ. Nó chỉ chứng minh một điều đơn giản: nếu được đối xử đúng, nó có thể sống. Tôi đóng cửa xe, thắt dây an toàn, rồi nhập địa chỉ xưởng Nam Dật vào bản đồ. ‘Đi thôi.’ Tôi nói. ‘Đêm nay, Tự Quang đổi nhà máy.’