Chương 21: Giấy chứng tử

Chương 21: Giấy chứng tử

Dòng chữ “Chưa đọc” nằm im trên màn hình, nhỏ đến mức nếu không nhìn kỹ, người ta có thể bỏ qua như một lỗi trạng thái bình thường của hệ thống cũ. Nhưng với Lâm Tịch Nhiên, nó giống một con dấu đóng xuống lần thứ hai. Ba năm trước, cô từng nghĩ Tạ Cảnh Hành đã đọc email ấy, đã nhìn thấy đề nghị được gặp riêng, nhìn thấy hai tệp đính kèm, rồi vẫn chọn ký vào quyết định xử lý cô. Cô dùng suy nghĩ đó để giữ cho mình không mềm yếu. Hóa ra, sự thật còn tàn nhẫn hơn một lời bỏ qua. Email của cô chưa từng đi đến trước mặt người cần thấy nó. Cơ hội cuối cùng của cô đã bị ai đó kéo khỏi hộp thư đến, giấu vào một thư mục chết, rồi để cô đứng ngoài phòng họp như một kẻ không biết điều.

Nhân viên kỹ thuật nói thêm mấy câu về khóa giải mã cấp hai, về lịch lấy thiết bị từ kho lạnh, về việc phải lập biên bản tạm dừng khôi phục nội dung. Mạc Khải đáp thay phần nghiệp vụ, giọng cẩn trọng hơn mọi khi. Tịch Nhiên nghe thấy từng chữ, nhưng phản ứng của cô chậm hơn bình thường nửa nhịp. Cô không rời mắt khỏi màn hình cho đến khi Tạ Cảnh Hành bước tới cạnh bàn, không chạm vào cô, chỉ thấp giọng hỏi: “Cô có muốn dừng ở đây không?”

Tịch Nhiên cuối cùng cũng quay sang nhìn anh. Trong đôi mắt anh có một thứ gần như sụp xuống, nhưng cô không còn sức để phân biệt đó là hối hận, đau đớn hay sự bàng hoàng của một người vừa biết mình bị dùng làm dao. Cô chỉ thấy người đã ký bản án năm xưa vẫn đang đứng trước mặt mình, nguyên vẹn, có quyền tiếp tục điều tra, có quyền nói dừng, có quyền nói mở. Còn cô thì đã mất ba năm để chứng minh mình chưa từng được nghe một câu hỏi tử tế.

“Không cần.” Cô nói rất khẽ. “Giấy chứng tử cũng phải ghi đủ ngày giờ. Chúng ta nên làm đúng quy trình.”

Câu ấy khiến Mạc Khải ngẩng đầu. Tạ Cảnh Hành nhìn cô lâu hơn một giây, rồi gật đầu, không hỏi “giấy chứng tử” là gì. Có lẽ anh đã hiểu. Đối với Hằng Viễn, quyết định năm xưa là một văn bản kỷ luật. Đối với cô, nó là giấy chứng tử cho tư cách hành nghề, cho danh tiếng, cho căn nhà từng có tiếng cha cô cười khi cô nhận tháng lương đầu tiên. Chỉ khác một điều: người bị tuyên chết vẫn phải sống tiếp sau đó.

Biên bản tạm dừng được in ra. Tịch Nhiên ký tên vào ô đương sự, nét chữ không run nhưng tay cô lạnh như vừa nhúng qua nước đá. Cô yêu cầu nhân viên quản trị thêm một dòng: “Metadata xác nhận email gửi lúc 23:46 từ tài khoản Lâm Tịch Nhiên đến tài khoản Tạ Cảnh Hành, trạng thái chưa đọc, bị quy tắc thủ công SEC-03 chuyển khỏi Inbox.” Nhân viên quản trị nhìn sang Tạ Cảnh Hành như chờ xác nhận. Anh không nhìn lại người đó, chỉ nói: “Ghi nguyên văn theo yêu cầu của cô Lâm.”

Trên đường rời kho lưu trữ, không ai nói gì. Mưa đêm qua đã tạnh, nhưng sân bê tông vẫn còn vết nước loang. Tịch Nhiên đứng dưới mái hiên gọi xe về bệnh viện. Tạ Cảnh Hành dừng cách cô hai bước, khoảng cách vừa đủ để không giống giữ lại, cũng không giống bỏ đi. “Ngày mai tôi sẽ có mặt khi mở khóa.”

“Tạ tổng có mặt hay không không quan trọng bằng camera và biên bản.” Cô nhìn màn hình điện thoại, giọng bình tĩnh đến gần như trống rỗng. “Những thứ ấy năm xưa không có. Lần này đừng thiếu.”

Anh đáp: “Sẽ không thiếu.”

Cô không cảm ơn. Chiếc xe đến, cô lên xe, đóng cửa. Qua lớp kính tối, bóng Tạ Cảnh Hành lùi lại trong gương chiếu hậu, mảnh và im lặng giữa tòa kho không bảng tên. Tịch Nhiên nhắm mắt, nhưng dòng chữ “Chưa đọc” vẫn hiện lên sau mí mắt, rõ hơn cả ánh đèn đường.

Đêm đó, cô ở bệnh viện. Cha cô tỉnh một lần lúc gần hai giờ sáng, nhìn cô ngồi bên giường, hỏi bằng giọng khàn: “Lại có chuyện à?” Tịch Nhiên đặt ly nước ấm vào tay ông, lắc đầu. “Không có gì lớn. Con đang kiểm tra lại một ít hồ sơ cũ.” Ông nhìn cô rất lâu, như thể vẫn còn là người cha năm xưa chỉ cần nghe tiếng chìa khóa là biết con gái mình có khóc ngoài hành lang hay không. Nhưng sau cùng, ông không gặng hỏi. Ông chỉ vỗ nhẹ mu bàn tay cô, lực rất yếu. “Đừng để người ta lại bắt con nhận phần sai không phải của mình.”

Câu nói ấy làm cổ họng Tịch Nhiên nghẹn lại. Cô cúi xuống chỉnh mép chăn cho cha, che đi đôi mắt đỏ. “Con biết.”

Sáng hôm sau, kho lưu trữ ngoại vi số 3 lạnh hơn hôm qua. Thiết bị giải mã cấp hai được đưa vào trong một hộp khóa đen, niêm phong bằng hai chữ ký của bên lưu trữ và pháp chế Hằng Viễn. Mạc Khải đọc lại quy trình, Tịch Nhiên ngồi ở đầu bàn, trước mặt là bản sao biên bản hôm qua. Tạ Cảnh Hành đến đúng giờ, mặc áo sơ mi sẫm màu, trên cổ tay áo không có nếp nhăn nào. Nhưng khi anh đặt bút ký vào sổ mở khóa, đầu bút dừng lại rất lâu trên dòng tên mình.

Màn hình offline bật sáng. Nhân viên kỹ thuật nhập chuỗi xác nhận, hệ thống khôi phục hộp thư ẩn theo chế độ chỉ đọc. Nội dung email hiện lên từng dòng chậm chạp như bị kéo ra khỏi đáy nước. Tiêu đề vẫn là câu cô đã viết năm đó: “Xin được gặp riêng về dữ liệu Vân Hải.” Phần thân thư không dài. Cô khi ấy đã cố giữ bình tĩnh đến mức lạnh lùng: liệt kê mốc thời gian, chỉ ra sự lệch giữa log truy cập và lịch họp, đề nghị Tạ Cảnh Hành cho cô mười lăm phút trình bày trực tiếp, đồng thời yêu cầu tạm hoãn kết luận kỷ luật cho đến khi đối chiếu dữ liệu gốc.

Rồi đến đoạn cuối cùng.

“Nếu ngày mai kết luận được ban hành mà không kiểm tra hai tệp đính kèm này, văn bản đó đối với tôi không còn là quyết định xử lý nội bộ. Nó sẽ là giấy chứng tử cho tư cách hành nghề của một người chưa từng được phép tự biện hộ.”

Không ai trong phòng thở mạnh. Câu chữ trên màn hình không phải lời cầu xin. Nó là lời cảnh báo cuối cùng của một người vẫn tin rằng quy trình, nếu được đặt đúng chỗ, có thể cứu cô khỏi một bản án sai. Ba năm sau, chính câu ấy quay lại, sắc hơn bất kỳ lời oán trách nào.

Tệp đính kèm thứ nhất được mở dưới dạng PDF chỉ đọc. Tên file là “VH_access_anomaly_note_LTN.pdf”. Trong đó có bảng so sánh thời gian truy cập, ghi chú về độ lệch bốn mươi bảy giây, và một dòng đánh dấu đỏ ở đoạn tài khoản của cô xuất hiện tại điểm đăng nhập không khớp vị trí thực tế. Tệp thứ hai là “timeline_1746_2330.xlsx”, gồm lịch họp, camera hành lang, thời điểm cô bị thu thiết bị cá nhân và danh sách người có quyền vào phòng máy chủ tầng mười bảy. Những dữ liệu ấy không đủ để tự nó lật toàn bộ vụ án Vân Hải. Nhưng nó đủ để chứng minh ba năm trước, trước khi bị sa thải, Lâm Tịch Nhiên đã phát hiện điểm bất thường và đã cố đưa nó lên người có quyền dừng bản án.

Mạc Khải tháo kính xuống, lau một lần rồi lại đeo vào. “Phải lập biên bản bổ sung. Nội dung email và hai tệp đính kèm chứng minh quyền phản biện bị cản trở. Đồng thời cần trích xuất lịch sử rule SEC-03 sâu hơn.”

Tịch Nhiên nhìn anh ta. “Anh nói giống hệt một người đã biết quy trình đúng phải làm gì.”

Mạc Khải cứng lại. Vẻ mặt anh ta tái đi trong giây lát, rồi cúi đầu. “Năm xưa tôi biết một phần. Không đủ, nhưng cũng không phải hoàn toàn không biết.”

“Không đủ để cứu tôi, nhưng đủ để im lặng.” Giọng cô không cao. Chính vì không cao nên nó càng làm căn phòng lạnh thêm. “Tôi hiểu.”

Tạ Cảnh Hành đứng bên kia bàn. Từ lúc nội dung email hiện ra, anh chưa hề nói một câu biện hộ. Đến lúc này, anh mới nhìn cô, giọng thấp và khàn: “Tịch Nhiên, tôi chưa đọc nó. Nhưng quyết định năm đó là tôi ký.”

Cô bật cười rất nhẹ. Lần này tiếng cười có âm sắc rõ hơn, nhưng không có chút vui nào. “Tạ Cảnh Hành, câu đầu không làm câu sau nhẹ đi.”

“Tôi biết.”

“Không.” Cô ngắt lời anh, đôi mắt khô đến mức đau. “Anh biết bằng đầu. Tôi biết bằng ba năm. Anh biết vì hôm nay màn hình hiện chữ ‘chưa đọc’. Còn tôi biết vì ba năm qua, mỗi lần nộp hồ sơ xin lại tư cách dự án, người ta đều nhìn tên tôi như nhìn một dấu đỏ cần tránh. Cha tôi biết vì ông phải nằm trên giường bệnh nghe hàng xóm nói con gái ông làm chuyện bẩn. Tống Diệp biết vì cô ấy viết một bài báo rồi không dám ngủ yên. Còn anh…”

Cô dừng một chút, như nuốt xuống phần sắc nhất của câu nói. “Anh biết vào ngày có đủ camera, đủ biên bản, đủ người làm chứng. Ba năm trước, tôi không có những thứ ấy.”

Tạ Cảnh Hành siết chặt bàn tay bên mép bàn. Anh không tiến tới, không nói xin lỗi. Một lời xin lỗi đặt vào lúc này chỉ giống một tờ giấy trắng dán lên vết cháy. Tịch Nhiên thu lại ánh mắt, quay sang nhân viên quản trị. “Tôi yêu cầu bản sao niêm phong của nội dung email, hai tệp đính kèm, metadata, lịch sử quy tắc SEC-03 hiện có và toàn bộ video mở khóa hôm nay. Ghi rõ: tài liệu này chưa đủ kết luận ai là người cài rule, nhưng đủ xác nhận quyền phản biện của tôi đã bị tước.”

Nhân viên quản trị lập tức ghi lại. Mạc Khải muốn nói gì đó, nhưng cô đã đặt tấm thẻ khách lên bàn.

“Từ giờ phút này, tôi rút khỏi nhóm điều tra hỗn hợp do Hằng Viễn chủ trì.”

Không khí trong phòng đông cứng. Tạ Cảnh Hành nhìn tấm thẻ, sau đó nhìn cô. “Cô vẫn cần dữ liệu của Hằng Viễn.”

“Tôi sẽ gửi yêu cầu bằng văn bản qua kênh độc lập. Những gì bắt buộc phải cung cấp, Hằng Viễn cung cấp theo nghĩa vụ hợp tác. Những gì không cung cấp, tôi sẽ ghi thành hành vi cản trở.” Cô cầm túi tài liệu lên. “Tôi không rời sự thật. Tôi chỉ rời khỏi căn phòng mà ở đó, người từng ký giấy chứng tử cho tôi ngồi ở ghế chủ trì.”

Mạc Khải im lặng. Nhân viên quản trị cúi đầu tránh ánh mắt. Tạ Cảnh Hành đứng nguyên tại chỗ, như thể mỗi chữ cô nói đều là một phần bản án mà anh đáng ra phải nghe từ ba năm trước. Cuối cùng, anh chỉ nói: “Tôi sẽ không cản cô.”

Tịch Nhiên đáp: “Tốt nhất là vậy.”

Cô đi ra ngoài. Hành lang kho lưu trữ dài và trắng, tiếng giày của cô vang lên rất đều. Đến cửa kính cuối cùng, điện thoại trong túi rung một lần. Cô tưởng là Tống Diệp, nhưng màn hình hiện tên Mạc Khải. Tin nhắn chỉ có một dòng, ngắn đến mức gần như không cần mở ra vẫn đọc được trên thông báo.

“Cô Lâm, hai tệp đính kèm năm đó từng được in ra một bản. Bản gốc không nằm trong hệ thống Hằng Viễn.”