Chương 9: Log bị sửa

Chương 9: Log bị sửa

Tám giờ năm mươi ba phút sáng, phòng dữ liệu của Hằng Viễn vẫn lạnh như đêm chưa từng kết thúc. Lâm Tịch Nhiên ngồi trước màn hình từ lúc bình minh, ly cà phê nguội quá nửa mà chưa uống. Quyền đọc hai mươi bốn giờ đang đếm ngược ở góc hệ thống, từng phút đều cắt ngắn cơ hội chạm vào đống tro ba năm trước. Tạ Cảnh Hành đứng cách cô hai bước, im lặng nhìn cửa sổ truy vấn. Thứ cô cần lúc này là một dòng log chịu nói thật.

Đúng chín giờ, Mạc Khải bước vào. Bộ vest xám vẫn chỉnh tề, nhưng quầng xanh dưới mắt đã bán đứng một đêm không ngủ. Thẩm Dao đi phía sau, trên tay là máy tính bảng. Chu Dục Thành tới cuối cùng, vẫn giữ dáng vẻ ôn hòa đúng mực.

“Danh sách tài khoản có quyền thao tác manual exception năm đó.” Mạc Khải đặt tài liệu xuống, rồi chuyển bản điện tử lên màn hình lớn. “Theo phạm vi phê duyệt, tôi chỉ cung cấp nhóm quyền liên quan đoạn camera tầng mười bảy và archive migration.”

Tịch Nhiên nhìn thẳng lên màn hình. Có bảy tài khoản: hai tài khoản quản trị camera, một tài khoản giám sát an ninh, hai tài khoản migration, một tài khoản compliance phê duyệt ngoại lệ, và TEMP-MIG-F17. Ở sáu dòng đầu, trường người phụ trách, thời hạn, bộ phận và trạng thái đều được ghi đủ. Chỉ đến dòng cuối cùng, cột người phụ trách bị thay bằng dấu gạch ngang, cột ghi chú viết: “tài khoản kỹ thuật tạm thời – đã hủy sau chuyển kho”.

“Anh nói đây là danh sách có quyền thao tác.” Cô chậm rãi lên tiếng. “Không phải danh sách đã được rửa sạch để trông dễ giải trình.”

Mạc Khải mím môi. “Trường nhân sự của tài khoản tạm thời bị mất liên kết sau khi hệ thống HR cũ chuyển đổi. Tôi cần thêm thời gian đối chiếu.”

“Nếu dữ liệu nhân sự mất liên kết, phải có log mất liên kết. Nếu tài khoản hủy sau chuyển kho, phải có lệnh hủy.” Giọng Tịch Nhiên không cao nhưng đủ làm căn phòng im lại. “Nếu không có cả hai, anh đang đưa cho tôi một khoảng trống được đặt tên rất đẹp.”

Thẩm Dao khẽ cau mày. “Cô Lâm, câu chữ này nếu vào biên bản sẽ thành rủi ro.”

“Vậy ghi cho chính xác.” Tịch Nhiên quay sang nhìn cô ta. “Tôi nghi ngờ danh sách này không đầy đủ.”

Tạ Cảnh Hành không sửa lời cô. Anh chỉ nhìn Mạc Khải. “Mở raw event stream của tài khoản TEMP-MIG-F17 và LIN_XIRAN trong khoảng 01:50 đến 02:40 đêm Vân Hải.”

Mạc Khải ngẩng đầu. “Tạ tổng, raw stream chưa qua chuẩn hóa, rất dễ bị hiểu sai.”

“Vậy anh giải thích cùng lúc.” Tạ Cảnh Hành đáp. “Mở.”

Mạc Khải đăng nhập bằng mã giám sát của pháp chế, yêu cầu xác nhận thứ hai từ an ninh, rồi mở một cửa sổ nền đen. Những dòng chữ nhỏ chạy ra như mưa ngược: session id, device id, gateway, checksum, event_time, ingest_time, normalize_flag. Với người ngoài, đó là một bức tường ký hiệu. Với Tịch Nhiên, mỗi dòng là một lời khai chưa được ép cung đúng cách.

Cô kéo ghế sát lại, không chạm vào bàn phím, chỉ chỉ bằng đầu bút. “Dừng ở 02:12:32.”

Trên màn hình hiện một dòng network handshake từ gateway tầng mười bảy. Device id gắn với máy dự phòng trong 17F_Backup_Room. Người dùng hiển thị là LIN_XIRAN, trạng thái xác thực thành công. Event_time: 02:12:32. Ingest_time: 02:12:33. Không có normalize flag.

Tịch Nhiên tiếp tục yêu cầu kéo xuống. Ở bảng log chính thức, cùng truy cập ấy được ghi thành 02:13:19. Bốn mươi bảy giây. Một khoảng lệch không dài đến mức ai cũng thấy, nhưng đủ để đặt tài khoản của cô vào đúng khung camera bị cắt thumbnail, đủ biến một trình tự bất thường thành kết luận sạch sẽ.

“Có thể là sai lệch đồng bộ thời gian giữa gateway và archive.” Mạc Khải nói trước khi cô kịp hỏi. Giọng anh ta quá nhanh, giống một câu đã chuẩn bị sẵn.

Tịch Nhiên gật đầu. “Nếu là sai lệch đồng bộ, tất cả event đi qua gateway đó trong cùng khoảng thời gian phải lệch theo cùng một hướng. Kéo lên mười dòng trước.”

Mạc Khải không động. Tạ Cảnh Hành nhìn anh ta. “Kéo.”

Mười dòng trước hiện ra: tài khoản an ninh kiểm tra trạng thái camera, truy vấn metadata, tín hiệu ping từ máy chủ phụ. Event_time và ingest_time chỉ lệch một đến hai giây, nằm trong ngưỡng bình thường. Mười dòng sau cũng vậy. Chỉ ba dòng liên quan LIN_XIRAN và TEMP-MIG-F17 có độ lệch bốn mươi bảy giây, đồng thời xuất hiện một normalize_flag được gắn bổ sung ở bản archive, không tồn tại trong raw stream.

Chu Dục Thành đặt tay lên lưng ghế, giọng vẫn ôn hòa. “Chuẩn hóa thời gian trong migration dữ liệu là thao tác kỹ thuật rất bình thường. Nếu cứ thấy một flag mà kết luận bị sửa tay thì hơi vội.”

Tịch Nhiên mở bản so sánh checksum. “Chuẩn hóa thời gian là bình thường. Nhưng bình thường thì lệnh chuẩn hóa phải chạy theo batch, có job id, có phạm vi, có nhật ký thực thi. Ở đây không có job id. Ba dòng bị đổi nằm xen giữa các dòng không đổi. Checksum của bản archive không khớp raw stream, nhưng checksum tổng của file lại được tính lại sau đó. Nghĩa là có người không chỉ sửa thời điểm hiển thị, mà còn đóng lại gói dữ liệu để nó qua được kiểm tra bề mặt.”

Thẩm Dao dừng thao tác trên máy tính bảng. Mạc Khải siết chặt hàm. Tạ Cảnh Hành nhìn con số bốn mươi bảy giây trên màn hình, sắc mặt không đổi, nhưng bàn tay đặt trên mép bàn đã chậm rãi nắm lại. Ba năm trước, một quyết định kỷ luật có thể được dựng lên từ những thứ nhỏ đến mức người có quyền ký chỉ cần tin vào kết luận cuối. Bây giờ, kết luận ấy nứt ra từ đúng một khoảng thời gian chưa đầy một phút.

“Tài khoản TEMP-MIG-F17 đã làm gì trong ba dòng đó?” Tạ Cảnh Hành hỏi.

Mạc Khải mở cửa sổ chi tiết. Dòng đầu: đọc metadata camera 17F. Dòng thứ hai: ghi normalize_flag cho session LIN_XIRAN. Dòng thứ ba: gọi lệnh rebuild checksum archive. Người thao tác hiện thành mã nhân sự cũ: IT-0736. Cạnh mã ấy, sau vài giây tải dữ liệu, hệ thống trả về một cái tên.

Trần Vũ.

Căn phòng im đến mức tiếng máy điều hòa trở nên rõ ràng. Mạc Khải nhìn cái tên ấy, mặt trắng đi rất nhanh rồi lại cố giữ bình thường. “Trần Vũ là kỹ sư IT thuộc nhóm migration dữ liệu năm đó. Hồ sơ ghi nghỉ việc sau khi hoàn thành chuyển kho.”

“Ngày nghỉ việc?” Tịch Nhiên hỏi.

“Ngày mười bảy tháng chín, ba năm trước.”

“Sau vụ Vân Hải bao lâu?”

Mạc Khải không trả lời ngay. Tạ Cảnh Hành tự nhìn dòng thời gian trên màn hình. “Mười một ngày.”

Tịch Nhiên bật cười rất khẽ, nhưng trong tiếng cười ấy không có chút nhẹ nhõm nào. “Một kỹ sư tạm thời có quyền đọc metadata camera, sửa normalize flag, rebuild checksum, rồi nghỉ việc mười một ngày sau khi tôi bị kỷ luật. Hồ sơ chính thức không ghi bất thường. Báo cáo compliance cũng không ghi. Hệ thống của Hằng Viễn khi muốn sạch sẽ thì thật sự rất giỏi.”

Mạc Khải thấp giọng. “Tôi không phải người phê duyệt tài khoản đó.”

“Nhưng anh là người biết nó tồn tại.” Cô nhìn anh ta. “Tối qua anh đóng cửa sổ chi tiết vì cái tên này, đúng không?”

Ánh mắt Mạc Khải dao động, và Tịch Nhiên nhìn thấy. Anh ta cúi đầu. “Tôi cần xác minh với hồ sơ nhân sự gốc.”

“Không.” Tịch Nhiên nói. “Bây giờ xác minh liên hệ hiện tại của Trần Vũ.”

Chu Dục Thành lập tức lên tiếng. “Cô Lâm, điều tra nhân sự cũ cần tuân thủ quy định bảo mật cá nhân. Chúng ta chưa có kết luận sai phạm, không thể tùy tiện truy tìm một cựu nhân viên.”

“Tôi không yêu cầu công khai đời tư của anh ta.” Tịch Nhiên quay sang ông ta. “Tôi yêu cầu xác minh một người có mã thao tác trên log bị sửa còn có thể được liên hệ để làm rõ hay không. Nếu Chu tổng thấy việc hỏi một nhân chứng kỹ thuật còn rủi ro hơn việc để một bản cáo bạch bị rò lần thứ hai, vậy biên bản cũng nên ghi chính xác ưu tiên của ông.”

Nụ cười của Chu Dục Thành nhạt đi một chút. Tạ Cảnh Hành không để khoảng im lặng kéo dài. “Mạc Khải, gửi yêu cầu cho nhân sự và an ninh. Kiểm tra thông tin liên hệ hợp lệ cuối cùng của Trần Vũ, lịch bàn giao, lệnh hủy tài khoản TEMP-MIG-F17 và người phê duyệt rebuild checksum.”

Điện thoại của Tịch Nhiên rung lên. Tin nhắn của Tống Diệp hiện trên màn hình khóa: “Cô hỏi đúng người rồi. Trần Vũ không còn trong danh sách liên hệ ngành IT Thượng Hải từ hai năm trước. Số cũ đổi chủ. Địa chỉ cũ bị phá dỡ. Tôi đang tra thêm.”

Tịch Nhiên nhìn dòng chữ ấy rồi khóa màn hình lại. Cô không đưa điện thoại cho anh ngay. Ba năm trước, cô từng vội đưa mọi thứ mình có cho hệ thống này, rồi nhận lại một bản án. Lần này, cô phải tự quyết định thứ gì được đưa ra, đưa ra vào lúc nào, và để đổi lấy điều gì.

“Có kết quả từ nhân sự.” Mạc Khải nói, giọng khàn hơn. “Số điện thoại cá nhân không còn hiệu lực. Email ngoài trả về lỗi. Địa chỉ đăng ký cuối cùng không có người nhận thư trong hai năm gần đây. Không có hồ sơ tái tuyển dụng, không có xác nhận chuyển sang công ty đối tác.”

Thẩm Dao lẩm bẩm: “Mất liên lạc?”

Không ai đáp. Trên màn hình, ba dòng log lệch bốn mươi bảy giây vẫn nằm đó, nhỏ bé nhưng đủ đẩy mọi lời giải thích sạch sẽ vào ngõ cụt. Tạ Cảnh Hành nói: “Đóng băng toàn bộ bản sao liên quan. Từ giờ, không ai được truy cập archive Vân Hải ngoài nhóm giám sát hiện tại. Mạc Khải, lập biên bản phát hiện dấu thời gian lệch bốn mươi bảy giây. Ghi rõ: nghi vấn log bị can thiệp sau raw stream.”

Chu Dục Thành không phản đối nữa, chỉ cúi xuống chỉnh lại khuy áo, như thể không khí trong phòng đột nhiên quá lạnh. Tịch Nhiên quay lại màn hình. Sau ba năm, cuối cùng bản án của cô có vết nứt đầu tiên đủ sâu để gọi tên. Nhưng vết nứt ấy không dẫn thẳng đến sự thật. Nó dẫn đến một kỹ sư IT cũ đã rời Hằng Viễn mười một ngày sau vụ Vân Hải, một tài khoản tạm thời không có người phụ trách rõ ràng, và một dấu thời gian bị kéo lệch bốn mươi bảy giây để biến cô thành kẻ có mặt ở nơi cô chưa từng đến.

Tin nhắn thứ hai của Tống Diệp đến lúc 09:37. Lần này chỉ có một câu: “Tôi vừa hỏi được một người cũ ở tòa soạn. Trước khi biến mất, Trần Vũ từng liên hệ với báo chí, nói rằng mình giữ một bản log chưa bị sửa.”