Chương 4: Tôi Không Ký

Chương 4: Tôi Không Ký

Tôi nhìn sang Mai Lan đúng lúc chị ta kéo khóa túi xách lên một nửa. Tiếng kim loại nghiến qua nhau rất nhỏ, nhưng trong phòng họp đang im đến mức nó trở thành một âm thanh lạc lõng. Kỷ Dương không nhắc lại câu hỏi. Anh chỉ đặt tay lên bàn, mắt vẫn dừng ở thông báo mới từ Tạ Uyên, còn Đỗ Quang Vinh chậm rãi quay đầu nhìn theo hướng nhìn của tôi. Một năm trước, tôi từng nghĩ nếu có ngày mình trở lại Vĩnh Tín, người đầu tiên khiến tôi không thở nổi sẽ là Phùng Kiến Thành. Hóa ra không phải. Có những người không quát tháo, không đập bàn, không trực tiếp đẩy dao vào tay mình, nhưng chính họ là người đặt tờ giấy trước mặt ta, chỉ vào ô ký tên, rồi nói bằng giọng dịu dàng rằng ký đi, mọi chuyện sẽ nhẹ hơn.

Mai Lan buông tay khỏi túi xách. Chị ta cười, nụ cười mỏng và rất nhanh, như thể chỉ cần chậm thêm một giây là ai cũng sẽ thấy nó không thật. ‘Anh Dương đang hỏi chuyện biên bản sau sự cố à? Lâu quá rồi, tôi không chắc Minh Hạ còn nhớ chính xác. Thời điểm đó bạn ấy chịu áp lực lớn, phòng nhân sự chỉ hỗ trợ hoàn tất hồ sơ thôi việc và bàn giao, không có chuyện gì bất thường.’ Tôi nghe hai chữ ‘hỗ trợ’ mà thấy lòng bàn tay mình lạnh đi. Đêm hôm đó, sau khi bị gọi lên phòng họp nhỏ bên cạnh khu hành chính, tôi đã ngồi trước mặt chị ta, trước mặt một tập giấy kẹp trong bìa xanh, trên đó dòng tiêu đề bị in đậm đến nhức mắt: Biên bản ghi nhận trách nhiệm xử lý sự cố Bắc Cầu. Chị ta cũng nói như vậy. Hỗ trợ. Hoàn tất. Nhẹ hơn. Những từ được bọc đường để người nghe tưởng mình đang được cứu.

Kỷ Dương mở thông báo nhưng không chiếu ngay lên màn hình lớn. Anh đọc rất nhanh, sau đó chuyển laptop về phía Đỗ Quang Vinh. ‘Bà Tạ Uyên bổ sung rằng ngày 19 tháng 8, sau cuộc họp nội bộ về sự cố Bắc Cầu, có một bản biên bản thứ hai được đưa sang khối nhân sự để lấy xác nhận của cô Nguyễn Minh Hạ. Nội dung bản đó không trùng với biên bản họp được lưu trong phòng dữ liệu hiện tại.’ Đỗ Quang Vinh nhận laptop, ánh mắt càng lúc càng nặng. Phùng Kiến Thành cúi sát về phía trước. Mai Lan lập tức nói: ‘Tôi đề nghị không sử dụng tài liệu do nhân viên cũ gửi lẻ tẻ như căn cứ trao đổi chính thức. Tạ Uyên có tranh chấp với công ty, lời nói của bạn ấy cần được kiểm chứng.’ Kỷ Dương gật đầu. ‘Đúng. Vì vậy chúng tôi đang kiểm chứng. Và cách kiểm chứng đầu tiên là hỏi người được cho là đã ký biên bản.’

Tất cả ánh mắt chuyển sang tôi. Tôi không né. Cổ họng tôi hơi khô, nhưng lần này cảm giác đó không còn giống sợ hãi. Nó giống lúc người ta đặt tay lên một vết sẹo cũ, biết rằng sẽ đau, nhưng cũng biết mình không còn chảy máu như ngày đầu nữa. ‘Người mang biên bản cho tôi ký là chị Mai Lan.’ Tôi nói chậm, từng chữ rõ ràng. ‘Không phải anh Thành. Không phải phòng vận hành. Chị ấy nói đó là giấy xác nhận đã tham dự cuộc họp và hoàn tất bàn giao, yêu cầu tôi ký trong ngày để phòng nhân sự xử lý trợ cấp thôi việc.’ Mai Lan hơi nghiêng đầu, giọng vẫn mềm. ‘Minh Hạ, em nên nói đủ. Lúc đó công ty vẫn giữ thiện chí hỗ trợ em. Không ai ép em nhận trách nhiệm quá phạm vi của mình.’ Tôi nhìn chị ta. ‘Em đang nói đủ. Em đã đọc tờ giấy trước khi ký. Trong đó có câu em xác nhận đã không cảnh báo đầy đủ rủi ro API hoàn trả tuyến trước go-live và đồng ý kết luận sự cố do thiếu sót cá nhân trong theo dõi trạng thái lỗi. Em không đồng ý câu đó.’

Phòng họp yên đi trong một nhịp rất dài. Võ Thành đặt bút xuống, giọng trầm hơn lúc trước: ‘Cô Minh Hạ, cô cần hiểu phát biểu này sẽ được ghi vào biên bản hôm nay. Nếu sau đó hồ sơ có chữ ký của cô trên bản xác nhận, lời nói của cô sẽ thành mâu thuẫn trực tiếp.’ Tôi nhìn ông ta. Một năm trước, câu kiểu đó đủ khiến tôi hoảng. Tôi sẽ tự hỏi mình có nhớ nhầm không, có đọc thiếu không, có phải mình quá căng thẳng nên đã ký một thứ mình không nên ký không. Nhưng suốt một năm qua, tôi đã sống bằng cách lật đi lật lại từng ký ức đau nhất của mình để chắc chắn rằng nó không bị ai thay bằng một phiên bản khác. ‘Tôi hiểu.’ Tôi đáp. ‘Và tôi nói lại: tôi không ký.’

Ba chữ ấy rơi xuống bàn không lớn tiếng, nhưng đủ làm Mai Lan ngừng cười. Tôi tiếp tục trước khi ai kịp chen vào. ‘Tôi không ký vào bản biên bản có nội dung nhận trách nhiệm cá nhân. Tôi đã viết ở cuối trang cuối dòng “không đồng ý nội dung kết luận, đề nghị đối chiếu email cảnh báo và phản hồi QA”, rồi trả lại cho chị Lan. Sau đó tôi được yêu cầu ra ngoài chờ. Hai mươi phút sau, chị ấy quay lại và nói nếu tôi không phối hợp, công ty sẽ xem xét lại khoản hỗ trợ thôi việc và thư xác nhận kinh nghiệm. Tôi vẫn không ký.’ Lời nói ra đến đây, tôi mới nhận ra vai mình đang căng cứng. Không phải vì tôi muốn tỏ ra mạnh mẽ, mà vì cơ thể tôi vẫn nhớ rất rõ cái ghế lạnh trong phòng hành chính, ly nước giấy bị bóp méo trong tay, và giọng Mai Lan nói rằng người trẻ nên biết giữ đường lui cho mình.

Mai Lan hít vào rất khẽ. ‘Em đang biến một quy trình nhân sự bình thường thành cáo buộc cá nhân đấy.’ ‘Không,’ tôi nói, lần này nhanh hơn. ‘Em đang yêu cầu đối chiếu hồ sơ gốc.’ Kỷ Dương gần như lập tức tiếp lời, như thể anh đã đợi đúng câu đó. ‘Đề nghị Vĩnh Tín cung cấp bản giấy gốc của biên bản ngày 19 tháng 8, bản scan đầu tiên, lịch sử tạo file, người scan, thời điểm scan, và mọi bản cập nhật sau đó. Đồng thời, đề nghị ghi nguyên văn phát biểu của cô Nguyễn Minh Hạ vào biên bản hôm nay: cô không ký vào bản nhận trách nhiệm cá nhân; nếu hồ sơ có chữ ký mang tên cô, cần đối chiếu bản gốc và kiểm tra dấu hiệu thay đổi tài liệu.’

Võ Thành nhìn sang Đỗ Quang Vinh. ‘Anh Vinh, phạm vi này đã vượt khá xa tiền thẩm định hợp tác. Nếu ghi như vậy, rủi ro hồ sơ của Vĩnh Tín sẽ bị đẩy lên mức rất nghiêm trọng.’ Đỗ Quang Vinh không trả lời ngay. Ông ta vẫn nhìn màn hình laptop của Kỷ Dương. Tôi không thấy toàn bộ nội dung Tạ Uyên gửi, chỉ thấy một hình ảnh đính kèm được thu nhỏ ở góc. Nhưng dù chỉ là ảnh thu nhỏ, tôi vẫn nhận ra bìa xanh của tập giấy năm đó. Tim tôi đập mạnh một nhịp. Tạ Uyên đã ở đó? Hay chị ấy đã nhìn thấy nó sau khi tôi rời phòng? Tôi không biết. Nhưng tôi biết nếu có một bức ảnh tồn tại, thì câu chuyện một năm trước sẽ không còn chỉ nằm trong trí nhớ của tôi nữa.

Đỗ Quang Vinh cuối cùng ngẩng đầu. ‘Chị Lan, bản gốc hiện ở đâu?’ Mai Lan đáp quá nhanh: ‘Hồ sơ nhân sự nghỉ việc lưu tại phòng nhân sự. Tôi không phụ trách kho lưu.’ ‘Tôi hỏi bản gốc biên bản chị từng mang cho cô Minh Hạ ký.’ Giọng Đỗ Quang Vinh thấp xuống. Mai Lan khựng lại. ‘Nếu đó là giấy tờ trong quy trình nghỉ việc, sau khi hoàn tất sẽ được chuyển theo bộ hồ sơ nhân sự. Tôi không giữ riêng.’ Kỷ Dương hỏi: ‘Chị có xác nhận từng mang biên bản ngày 19 tháng 8 cho cô Nguyễn Minh Hạ không?’ Mai Lan nhìn tôi, rồi nhìn Đỗ Quang Vinh. ‘Tôi xác nhận có hỗ trợ chuyển giấy tờ. Nhưng tôi không xác nhận nội dung như Minh Hạ vừa mô tả.’

Phùng Kiến Thành đột nhiên lên tiếng, giọng bực bội nhưng không còn chắc: ‘Dù cô ấy ký hay không ký thì cảnh báo trước go-live cũng không thay đổi việc sau sự cố cần có người chịu trách nhiệm vận hành. Đừng biến mọi chuyện thành vấn đề chữ ký.’ Tôi quay sang anh ta. ‘Chữ ký là cách các anh biến cảnh báo của tôi thành lời nhận lỗi của tôi.’ Anh ta sững lại. Tôi chưa từng nói với anh ta câu nào như vậy khi còn ở Vĩnh Tín. Khi đó tôi luôn cố giải thích bằng bảng lỗi, bằng mốc thời gian, bằng log hệ thống. Tôi tưởng chỉ cần đủ rõ thì người ta sẽ nghe. Nhưng có những người không cần sự thật mờ hay rõ. Họ chỉ cần một cái ô trống ở cuối trang và một người đủ mệt để đặt tên mình vào đó.

Võ Thành đẩy một tờ biên bản tạm thời về phía tôi. ‘Để tránh tranh cãi về sau, cô Minh Hạ có thể ký xác nhận nội dung phát biểu hôm nay đã được ghi nhận. Đây không phải nhận trách nhiệm, chỉ là xác nhận đã tham gia trao đổi.’ Tôi nhìn xuống tờ giấy. Dòng đầu tiên viết: ‘Bà Nguyễn Minh Hạ cho rằng bản thân không ký biên bản nhận trách nhiệm ngày 19/08, tuy nhiên chưa cung cấp được tài liệu gốc chứng minh.’ Tôi bật cười rất nhẹ. Không phải vì buồn cười, mà vì sau một năm, cách họ đặt bẫy vẫn giống hệt. Chỉ đổi người cầm bút. ‘Câu này không phải nội dung phát biểu của tôi.’ Tôi đẩy tờ giấy trở lại. ‘Tôi không ký.’

Lần này, ba chữ đó khiến cả phòng nhìn thẳng vào tôi. Tôi không cúi đầu. ‘Nếu cần ghi nhận, xin ghi đúng: Tôi không ký biên bản nhận trách nhiệm ngày 19 tháng 8. Tôi đã từ chối vì nội dung trái với email cảnh báo và phản hồi QA đã gửi trước đó. Tôi đề nghị bảo toàn bản gốc, bản scan và lịch sử xử lý tài liệu. Tôi sẽ ký khi câu chữ phản ánh đúng phát biểu của tôi, không thêm suy diễn bất lợi.’ Kỷ Dương lấy lại tờ giấy, gạch dưới dòng chữ kia bằng bút đỏ của mình rồi đặt sang một bên. ‘Đề nghị thư ký cuộc họp sửa theo nguyên văn.’ Không ai phản đối ngay. Ngay cả Võ Thành cũng chỉ mím môi, còn Mai Lan nhìn tờ giấy như thể trên đó vừa xuất hiện một vết mực không thể lau.

Đỗ Quang Vinh đứng dậy. Động tác của ông ta không mạnh, nhưng ghế vẫn phát ra tiếng kéo dài trên nền phòng họp. ‘Niêm phong thêm hồ sơ nhân sự liên quan đến nghỉ việc của Nguyễn Minh Hạ và Tạ Uyên. Gọi trưởng phòng nhân sự lên đây. Trong thời gian chờ, không ai rời khỏi phòng nếu chưa có xác nhận của tôi.’ Mai Lan siết quai túi. ‘Anh Vinh, tôi còn một cuộc họp với ban truyền thông—’ ‘Hủy.’ Một chữ duy nhất, lạnh và dứt. Tôi thấy mặt chị ta trắng đi rất nhanh. Phùng Kiến Thành quay sang chị ta, lần đầu trong ánh mắt có thứ gì đó giống trách móc. Có lẽ anh ta cũng không biết toàn bộ tờ giấy ngày đó đã được xử lý như thế nào. Hoặc có lẽ anh ta biết, nhưng chưa từng nghĩ nó sẽ bị kéo trở lại trước mặt nhiều người như hôm nay.

Điện thoại bàn trong phòng 6A đổ chuông. Võ Thành nghe máy, chỉ nói hai câu rồi đưa mắt nhìn Đỗ Quang Vinh. ‘Nhân sự báo bản gốc bộ hồ sơ nghỉ việc của Minh Hạ không còn trong tủ lưu chính. Họ chỉ tìm thấy bản scan trong thư mục pháp chế nội bộ.’ Không khí trong phòng lập tức đổi màu. Đỗ Quang Vinh hỏi: ‘Ai tạo bản scan?’ Võ Thành im vài giây trước khi trả lời. ‘Tài khoản tạo file là mlan.hr, lúc 22:41 ngày 19 tháng 8.’ Mai Lan đứng bất động, bàn tay vẫn đặt trên quai túi. Đúng lúc đó, laptop của Kỷ Dương lại sáng lên. Anh mở tệp ảnh Tạ Uyên vừa gửi, lần này không cần ai cho phép cũng xoay màn hình về phía tôi. Trong ảnh là trang cuối của bản biên bản bìa xanh, hơi mờ vì chụp vội. Ở cuối trang có nét chữ của tôi: không đồng ý nội dung kết luận, đề nghị đối chiếu email cảnh báo và phản hồi QA. Bên dưới dòng chữ ấy, ô chữ ký trống trơn.

Tôi nhìn khoảng trống đó rất lâu. Một năm trước, khoảng trống ấy đã khiến tôi mất việc. Hôm nay, nó bắt đầu khiến người khác mất bình tĩnh.